СОБЛЮДЕНИЕ ПРАВ ВОЕННОСЛУЖАЩИХ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ. РЕЗУЛЬТАТЫ МОНИТОРИНГА (2015 год)

Потерпевшая ходатайствовала о проведении комиссионной экспертизы с участи-

ем независимого эксперта К.Ж. Шадыбекова. Также независимый эксперт не согла-

сился с заключением комиссионной экспертизы, выразил свое экспертное мнение

о том, что по направлению канала раны, направлению автомата и длине руки на-

несенная огнестрельная рана, вызвавшая смерть, не могла быть совершена Нур-

ланбек уулу Чынгызом.

Вместе с этим независимый эксперт отметил, что на теле потерпевшего имеются:

кровоподтек в районе глаза, который мог образоваться незадолго до насту-

пления смерти (в течение часа) от действия тупого твердого предмета;

2. ссадины на задней поверхности грудной клетки, левого бедра, коленного су-

става, которые могли образоваться от действия тупых твердых предметов,

полученные в течение суток.

3. все повреждения, обнаруженные на теле Нурланбек уулу Чынгыза, получены

прижизненно.

Следствие не приняло во внимание следы повреждений, обнаруженных на теле

Нурланбек уулу Чынгыза, рассматривая лишь одну версию - самострел.

Предъявлено обвинение в отношения Т. Шапкеева, Н. Тургунова и Алмазбек уулу

Ж. постановлением от 16 апреля 2014 года Военного суда Бишкекского гарнизона,

определением от 16 мая 2014 года Военного суда Кыргызской республики и поста-

новлением от 2 июня 2014 года уголовное преследование в отношении Алмазбек

уулу Ж. прекращено.

С октября 2012 года по стражей находится подсудимый Н. Тургунов (более трех

лет).

За период судебной тяжбы ни одно ходатайство потерпевшей стороны, в том числе

выражение недоверия в отношения секретаря, в отношении председательствую-

щего и судьи, не было удовлетворено.

17 февраля 2016 года Военный суд Бишкекского гарнизона приговорил Тургунова

Нурбека к 8 (восьми) годам лишения свободы. Приговор не был обжалован и 27

февраля 2016 года, осужденный Тургунов Н вышел на свободу. В данное время

рассматривается вопрос выплаты компенсации со стороны государства потер-

певшей стороне.

Выводы по данному делу:

В ходе расследования не были изучены все аспекты дела, т. е. не было установ-

лено, при каких обстоятельствах получен кровоподтек в районе глаза, который

мог образоваться незадолго до наступления смерти (в течение часа) от действия

тупого твердого предмета (рядом с погибшим в это время находились только те

военнослужащие, которые вышли в наряд - Н. Тургунов и Алмазбек уулу Ж.).

2. Не были соблюдены следственные интересы, т. е. до приезда следственной

группы, оружие, из которого произведен выстрел, было перемещено в другое

место, в результате чего отпечатки невозможно было установить (отпечатки

самого погибшего также отсутствуют).

3. В ходе расследования не была дана правовая оценка показаниям свидетель-

ницы конфликта, которая свидетельствовала о факте избиения одного воен-

нослужащего другими не далеко от ОПК «Ак-Жол».

4. Не была дана правовая оценка мнению независимого эксперта Шадыбекова о

том, что «по направлению канала раны, направлению автомата и длине руки

нанесенная огнестрельная рана, вызвавшая смерть, не могла быть совершена

Нурланбек уулу Чынгызом».

5. Судебный процесс продолжался слишком долго, в результате подсудимый

Тургунов Н находился под стражей более три года.

Сапар уулу Темирлан - 1994 года рождения. Скончался 10 января 2013 г. в резуль-

тате огнестрельного ранения.

5 октября 2013 года в Центр по защите прав человека «Кылым шамы» обратилась с за-

явлением сестра военнослужащего срочной службы ДОК ГСИН колонии № 16 Курма-

налиева Аида Алымбековна с просьбой оказать правовую защиту. Согласно заявлению

Курманалиевой, ее брат, Сапар уулу Темирлан, скончался при несении военной службы

10 января 2013 года в результате огнестрельного ранения из автомата «АК-74» в грудь.

14 января 2013 года брат погибшего обратился с заявлением о принятии мер по

факту смерти Сапар уулу Темирлана.

19 февраля 2013 года Военная прокуратура Бишкекского гарнизона вынесла поста-

новление об отказе в возбуждении уголовного дела.

Заключение проведенной судебно-медицинской комиссии показалоа, что смерть

военнослужащего наступила в результате произведенного выстрела, вместе с тем

отметила, что на теле погибшего, на нижней челюсти слева, имеется два крово-

подтека, которые образовались в результате действия тупых твердых предметов.

Также, согласно заключению судебно-дактилоскопической экспертизы, не был ис-

следован и установлен отпечаток на поверхности автомата АК-74, из которого был

произведен выстрел.

Старший следователь Военной прокуратуры Бишкекского гарнизона Ж. К. при про-

ведении расследования данного уголовного дела не выяснил, откуда и как появи-

лись кровоподтеки на теле погибшего, взяв за основу только факт самострела.

Потерпевшая сторона обжаловала постановление Военной прокуратуры Бишкек-

ского гарнизона в Верховный суд Кыргызской Республики.

Постановлением от 23 июня 2014 года Верховный суд КР указал, что сотрудниками

Военной прокуратуры проверено наличие неуставных отношений и ничего не вы-

явлено.

Все внутренние механизмы в рамках национальных законодательств по установле-

нию истинны по данному делу исчерпаны.

Причина появления кровоподтеков на теле погибшего осталось не выясненной,

это дает основание полагать, что в отношении Сапар уулу Темирлана оказывалось

физическое воздействие, которое привело к самоубийству.

Выводы по данному делу:

В ходе расследования не были изучены все обстоятельства дела, т. е. не было

установлено обстоятельство получения двух кровоподтековна нижней челюсти

слева, которые образовались в результате действия тупых твердых предметов.

2. Не были соблюдены следственные интересы, т.е. не был установлен отпеча-

ток на поверхности автомата АК - 74, из которого был произведен выстрел.

3. Потерпевшая сторона не получила компенсацию за смерть военнослужаще-

го, т.е. государство не гарантирует компенсацию за ущерб жизни и здоровья

лицам, находящимся под его ответственностью

Эркинбек уулу Эрлан - 1993 года рождения. Скончался 16 февраля 2013 г. в ре-

зультате самоповешения.

5 ноября 2013 года в Центр по защите прав человека «Кылым шамы» обратилась с за-

явлением мать военнослужащего срочной службы в/ч № 97632 Канаталиева Кайыркуль

Алишеровна с просьбой оказать правовую защиту. Согласно заявлению Канаталиевой,

ее сын скончался 16 февраля 2013 года во время увольнения. В кармане у погибшего

была обнаружена предсмертная записка, в которой было написано: «Я не смог сдержать

клятву». Почерковедческая экспертиза установила, что письмо было написано заранее,

под давлением. В ходе расследование обнаружен блокнот сына, где было описано, как

издевались над ним сержанты-контрактники. Родителям не дали возможности сделать

копию блокнота, а через несколько дней блокнот исчез из уголовногодела, а следова-

тель А. Э. был уволен. За 15 дней до смерти Эрлан просил у родителей выслать ему 4000

сомов. А также Эрлан рассказал своей сестре о том, как его били бляхой от ремня. Паль-

цы на правой руке у него были сломаны, он не мог держать что-либо.

26 февраля 2013 года родители погибшего обратились с заявлением на имя Военно-

го прокурора Кыргызской Республики с просьбой установить лиц, которые довели

их сына до суицида, и привлечь их к ответственности в соответствии с законом КР.

Через четыре месяц постановлением от 12 июня 2013 года Военная прокуратура

Бишкекского гарнизона отказал в возбуждении уголовного дела из-за отсутствия

состава преступления.

Данное постановление было обжаловано в Верховный суд КР с просьбой отменить

постановление Военной прокуратуры.

Постановлением Военного суда Бишкекского гарнизона КР от 08.04.2014 года,

определением Военного суда Кыргызской Республики от 06.05.2014 года и по-

становлением Верховного суда Кыргызской Республики от 23 июня 2014 года по-

становление Военной прокуратуры Бишкекского гарнизона от 12 июня 2013 года

оставлено в силе.

Все внутренние механизмы в рамках национальных законодательств по установле-

нию истины по данному делу исчерпаны.

Выводы по данному делу:

Не было проведено объективное, всестороннее и беспристрастное расследо-

вание по данному делу.

Не дана правовая оценка заключению почерковедческой экспертизы.

Не установлены обстоятельства утери блокнота погибшего, где подробно опи-

саны издевательства и вымогательство со стороны сержантов-контрактников.

Потерпевшая сторона не получила компенсацию за смерть военнослужащего,

т.е. государство не гарантирует компенсацию за ущерб жизни и здоровья ли-

цам, находящмся под его ответственностью.

Ногойбаев Кубанычбек Канатович - 1996 года рождения. Скочался 11 января 201

5 г. в результате повешения.

26 января 2015 года в Центр по защите прав человека «Кылым шамы» обратилась

с заявлением бабушка военнослужащего срочной службы в/ч № 2024 заставы То-

о-Моюн Нарынбаева Замира с просьбой оказать правовую защиту. Согласно заявле-

нию Нарынбаевой, ее внук, Ногойбаев Кубаныч Канатович, скончался при несении

военной службы 11 января 2015 года в результате самоповешения на территории

погранзаставы.

Согласно заключению первой судебно-медицинской экспертизы, за № 06 от

16.02.2015 года, при исследовании трупа К.К. Ногойбаева были обнаружены следу-

ющие повреждения: замкнутая одиночная странгуляционная борозда, кровоизлия-

ние на нижней кайме губ, царапина в области подбородка.

Непосредственной причиной смерти К.К. Ногойбаева является механическая ас-

фиксия.

При судебно-химическом исследовании в крови К.К. Ногойбаева не обнаружены

алкалоиды группы опия и не обнаружен этиловый спирт.

Согласно заключению судебно-медицинской экспертизы, за № 63 от 24.02.2015

года смерть К.К. Ногойбаева наступила в результате странгуляционной асфиксии.

Но на теле погибшего обнаружены телесные повреждения: ссадина на волоси-

стой части головы, ссадина в подбородочной области, ссадина на тыльной по-

верхности левой кисти, ссадина в области нижней губы, ссадина на правом пле-

че. СМЭ показывает, что указанные телесные повреждения могли образоваться

от действия тупых твердых предметов с ограниченной контактирующей поверх-

ностью.

20 февраля 2015 года, не дождавшись заключенияе дополнительной СМЭ, военная

прокуратура Ошского гарнизона сделал вывод: К.К. Ногойбаев повесился сам. И

вынесла постановление об отказе в возбуждении уголовного дела, несмотря на

то, что в заключениях судебно-медицинских экспертиз четко указано, что вышепе-

речисленные травмы были получены Ногойбаевым при жизни.

01.04.2015 года Военной прокуратурой Ошского гарнизона было отменено поста-

новление от 20.02.2015 года. Была назначена комиссионная экспертиза.

Согласно заключению, комиссионной судебной медицинской экспертизы за

№363 от 14.09.2015 года, были обнаружены следующие телесные повреждения:

ссадина лобовой теменной области слева, ссадина теменной височной области

слева, ссадина теменной области справа, ссадины правой теменной височной

области. Три ссадины тыльной поверхности левой кисти, кровоизлияние в сли-

зистую нижней губы, ссадины правого плеча. Эти телесные повреждения образо-

вались от действия твердых предметов, установить вид которых не представля-

ется возможным. Под тяжести такие телесные повреждения у живых лиц обычно

расценивается как нанесение легкого телесного вреда. По данным судебно-ги-

стологического исследования, давность образования вышеуказанных телесных

повреждений в пределах до двух часов до момента наступления смерти, и явля-

ются прижизненными, что исключает возможность их посмертного образования,

а также при транспортировке на автомашине.

Несмотря на такие выводы комиссионной СМЭ, Военная прокуратура Ошского

гарнизона 13.10.2015 года вынесла постановление об отказе в возбуждении уголов-

ного дела из-за отсутствия состава преступления. Обращение потерпевшей сторо-

ны с просьбой возбудить уголовное дело на основании заключения комиссионной

СМЭ за № 363 от 14.09.2015 года Военной прокуратурой Ошского гарнизона не

удовлетворено, по инициативе Военной прокуратуры Ошского гарнизона была на-

значена комиссионно-комплексная экспертиза.

Выводы по данному делу:

Не было проведено объективное, всестороннее и беспристрастное рассле-

дование по данному делу.

2. Не дана правовая оценка заключению СМЭ за № 63 от 24.02.2015г. и заключе-

ниюкомиссионной СМЭ за № 363 от 14.09.2015 г.

3. В ходе расследования не были изучены все обстоятельства дела, т. е. не было

установлено обстоятельство получения ссадин лобовой теменной области

слева, теменной височной области слева, теменной области справа, ссадины

правой теменной височной области. Три ссадины тыльной поверхности ле-

вой кисти, кровоизлияния в слизистую нижней губы, ссадины правого плеча.

4. Потерпевшая сторона не получила компенсацию за смерть военнослужаще-

го, т.е. государство не гарантирует компенсацию за ущерб жизни и здоровья

лицам, находящимся под его ответственностью.

Сейтмуратов Шамбет Кайратбекович -1994 года рождения. Скончался 13 марта

2015 г. в результате избиения.

18 марта 2015 года в Центр по защите прав человека «Кылым шамы» обратился с заяв-

лением отец военнослужащего срочной службы в/ч № 30295 Сейтмуратов Кайратбек с

просьбой оказать правовую защиту. Согласно заявлению Сейтмуратова, его сын, Сейт-

муратов Шамбет Кайратбекович, скончался при несении военной службы 18 марта 2015

года в результате избиения на территории в/ч 30295. 13 марта 2015 года из в/ч № 30295

примерно в 16.30 часов с отцом Шамбета связались и попросили срочно приехать, по-

скольку состояние Шамбета очень плохое. По дороге отец Шамбета постоянно поддер-

живал телефонную связь с частью, при подъезде к городу Ошу ему сообщили, что его

сын, Сейтмуратов Шамбет, скончался. Родители погибшего просили о том, чтобы без них

не проводилось вскрытие. Отец Шамбета приехал в часть примерно в 22.30 ночи. После

приезда командование части встретило родителей Шамбета и дало объяснения, что воен-

нослужащий (старослужащий) Усманов Нургазы побил Шамбета, вследствие чего Шамбет

скончался. При этом вскрытие было проведено без участия родственников.

16 марта 2015 года военной прокуратурой Джалал-Абадского гарнизона было

возбуждено уголовное дело по ст. 358 ч.2 п.1; ч.3 УК КР («Нарушение уставных

правил взаимоотношений между военнослужащими при отсутствии между ними

отношений подчиненности, в отношении нескольких лиц; повлекшие тяжкие по-

следствия»).

Ходатайство потерпевшей стороны возбудить уголовное дело по статье 104 УК КР

было полностью удовлетворено, предъявлено обвинение и дело было направлено

в военный суд Ошского гарнизона.

Приговором суда Ошского военного гарнизона от 13 января 2016 года подсуди-

мый признан виновным в совершении преступления, предусмотренного статьями

104 ч.4, 358 ч.2 п.1 и ч.3 УК КР, ему было определено наказание в виде 9 лет лише-

ния свободы.

Карагулов Нурсултан Бакытбекович - 1997 года рождения. Скончался 5 июня 2015

г. в результате повешения.

18 августа 2015 года в Центр по защите прав человека «Кылым шамы» обратилась

с заявлением мать военнослужащего срочной службы ДОК ГСИН при Правитель-

стве КР Н.Т. Касмалиева с просьбой оказать правовую защиту. Согласно заявлению

Касмалиевой, ее сын, Карагулов Нурсултан Бакытбекович, скончался при несении

военной службы 5 июня 2015 года в результате самоповешения на территории по-

ста №11 ИУ № 3. Тело сына привезли офицеры, командиры, которые его не знали и

не видели, поэтому на наши вопросы не могли дать вразумительного ответа. В день

похорон, односельчане, которые омывали тело, обнаружили синяки на теле.

Согласно заключению судебно-медицинской экспертизы, за № 14 от 14.07.2015

года причиной смерти Карагулова Нурсултана явилось механическая асфиксия. Ка-

ких-либо телесных повреждений при наружном и внутреннем исследовании трупа

не обнаружено.

Но, согласно заключению судебно-медицинской экспертизы, за № 6 от 28.07.2015

года, причиной смерти Карагулова Нурсултана явилась механическая асфиксия. Но на

теле обнаружены повреждения - кровоподтек на правой боковой поверхности тулови-

ща размером 16х14 см, который мог образоваться от действия тупого твердого предме-

та ограниченной контактирующей поверхности прижизненно, аналогичные поврежде-

ния у живых лиц могло расцениваться как нанесение легкого вреда здоровью.

31.07.2015 года Военной прокуратурой Бишкекского гарнизона было возбуждено

уголовное дело по статье 102 ч.1 УК КР («Доведение до самоубийства путем угроз,

жестокого обращения или систематического унижения личного достоинства»).

Согласно заключению, судебно психолого-психиатрической экспертизы от

07.10.2015 года, установлено, что у Карагулова признаков душевного расстройства не

обнаружено. Но психологический анализ выявил особенные черты незрелой лично-

сти, категоричность и полярность внешних оценок, повышенную ранимость и пр.

30.11.2015 года Военной прокуратурой Бишкекского гарнизона было вынесено по-

становление о прекращении уголовного дела в связи с отсутствием состава пре-

ступления.

Выводы по данному делу:

Не было проведено объективное, всестороннее и беспристрастное рассле-

дование по данному делу.

2. Не дана правовая оценка заключению СМЭ от 28.07.2015 года и не были уста-

новлены обстоятельства получения двух кровоподтеков размером 16х14 на

правой боковой поверхности туловища.

3. Потерпевшая сторона не получила компенсацию за смерть военнослужаще-

го, т.е. государство не гарантирует компенсацию за ущерб жизни и здоровья

лицам, находящимся под его ответственностью.

КРАТКИЙ ОБЗОР ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ГЕНЕРАЛЬНОГО ШТАБА

ВООРУЖЕННЫХ СИЛ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ПО

ВОСПИТАТЕЛЬНОЙ РАБОТЕ, ПРОФИЛАКТИКЕ ТРАВМАТИЗАЦИИ

И ПРЕДУПРЕЖДЕНИЮ СУИЦИДАЛЬНЫХ ПРОИШЕСТВИЙ

Настоящий раздел отчета приводит краткую информацию о деятельности Генераль-

ного штаба Вооруженных Сил КР и предпринимаемых усилиях, направленных на укре-

пление воинской дисциплины, недопущение правонарушений и негативных явлений

в Вооруженных силах, а также профилактику травматизма и гибели военнослужащих.

Управлением воспитательной работы Генерального штаба Вооруженных Сил КР

проведана и далее усовершенствуется работа по:

∞∞

совершенствованию нормативно-правовой базы по воспитательной работе;

∞∞

организации взаимодействия с органами по работе с личным составом;

∞∞

оптимизации совместных мероприятий по укреплению воинской дисциплины

и недопущению правонарушений;

∞∞

усовершенствованию культурно-досуговой и военно-воспитательной работы.

На сегодняшний день в целях предупреждения гибели военнослужащих в резуль-

тате суицида и профилактики суицидальных происшествий среди военнослужа-

щих и гражданского персонала соединений, частей и учреждений Вооруженных

сил КР разработаны «Методические рекомендации по

предупреждению и профилактике суицидальных проис-

шествий». Данный материал включает информацию об

общей психологии и суицидологии. Также разработано

«Руководство по психологической работе в Вооруженных

Силах КР», которое определяет порядок организации и со-

держание психологической работы с военнослужащими.

В целях организации осуществления командирами сое-

динений, частей и начальниками учреждений донесений

о преступлениях и происшествиях и их единообразного

учета была разработана «Инструкция о порядке осущест-

вления донесений о преступлениях и происшествиях и их

учета в органах управления». Дополнительно была разра-

ботана «Инструкция по организации и проведению общественно-государственной

подготовки и информированию личного состава в соединениях, частях и учрежде-

ниях», которая определяет единую систему организации и проведения подготовки

личного состава.

Отдельно стоит упомянуть Положение о женских советах и женских организациях

в Вооруженных Силах КР, которое определяет работу данных советов и их вовлече-

ние в воспитательную работу с военнослужащими.

В настоящий момент разработан проект документа «На-

ставления по организации воспитательной работы в Во-

оруженных Силах КР», целью которого является опре-

деление содержания, места и роли системы воспитания

военнослужащих по поддержанию высокого уровня мо-

рально-психологического состояния и воинской дисци-

плины личного состава, повышению престижа военной

службы и авторитета Вооруженных Сил КР.

Также имеется Инструкция по формированию и поддер-

жанию этики межэтнических отношений в воинских кол-

лективах. Настоящая инструкция определяет обязанности

и действия органов военного управления и должностных

лиц по сплочению воинских коллективов и поддержанию

в них межнациональных отношений и гарантированных Конституцией и законами

КР прав и свобод человека и гражданина.

Дополнительно разработано Положение о комиссии Генерального штаба ВС КР по

противодействию коррупцию и утвержден план ее работы.

Во исполнение вышеуказанных нормативно-правовых ак-

тов и внутренних документов организуются и проводятся

различные тематические мероприятия, которые включа-

ются в календарный план. Так, к примеру, 10 апреля 2015

года была проведена научно-практическая конференция

на тему «Роль и место женских советов по укреплению во-

инской дисциплины и организации воспитательной рабо-

ты в войсковой части». Создана общественная приемная

Генерального штаба ВС КР и упорядочена работа «телефо-

на доверия».

Необходимо упомянуть о Соглашении о сотрудничестве

между Генеральным штабом ВС КР и Кыргызским госу-

дарственным университетом им. И.Арабаева об оказании

практической и методической помощи, о повышении квалификации военнослужа-

щих и проведении совместных научно-исследовательских работ в сфере психоло-

гии на безвозмездной основе в целях оптимальных форм и методов психологиче-

ской работы.

Дополнительно Генеральным штабом ВС КР осуществляется сотрудничество с на-

циональными правозащитными институтами и неправительственными организа-

циями, проводятся совместные мероприятия, направленные на соблюдение прав

военнослужащих, недопущение гибели и травматизма военнослужащих.

Одними из значимых мероприятий Генерального штаба Вооруженных Сил Кыргызской

Республики, проведенных в 2015 году, являются мероприятия, направленные на про-

филактическую работу по недопущению гибели и травматизма личного состава, соз-

данию безопасных условий военной службы. Для их организации и проведения была

создана Рабочая группа из представителей Генерального штаба ВС КР, Министерства

образования и науки КР, Министерства здравоохранения КР, Военной прокуратуры

КР, Республиканского комитета солдатских матерей, Республиканского комитета во-

инов Баткена, неправительственных организаций, а также привлекались командиры

воинских частей и начальники учреждений ГШ ВС, ГКДО, ГПС, НГ КР, представители

областных государственных администраций (губернаторы), органов местного само-

управления, неправительственных организаций на местах, религиозных объединений

населенных пунктов, военной контрразведки ГКНБ КР, старшие врачи из областных и

районных медицинских учреждений, директора школ, учителя допризывной подго-

товки молодежи, председатели родительских собраний (школ), работники военно-у-

четных столов, социальной защиты и образования областей и районов.

Мероприятия в виде круглых столов были проведены в Нарынской, Иссык-Куль-

ской, Таласской, Джалал-Абадской, Ошской, Баткенской и Чуйской областях в пе-

риод с 26 марта по 21 июля 2015 года.

Во время проведения мероприятий в указанных регионах республики установлено,

что гибель (суицид) военнослужащих непосредственно связана с некачественным

проведением призыва, отсутствием военно-патриотического воспитания в школах,

низкой подготовленностью к военной службе и состоянием здоровья призывного

контингента.

Также в ходе мероприятий имело ме-

сто множество проблемных вопросов,

а именно - отсутствие учебно-матери-

альной базы для проведения занятий по

допризывной подготовке молодежи, а

также отсутствие желания работать в

школах со стороны бывших военнос-

лужащих в связи с низкой заработной

платой учителей.

По результатам проведенных меро-

приятий Рабочей группой разработана

Программа по решению проблемных

вопросов, далее она получила название

«Программа по предупреждению смерти и травматизации среди личного состава

Вооруженных Сил Кыргызской Республики, а также по обеспечению безопасных

условий военной службы». Основой программы являются выявленные проблемы

на местах, пути их решения, ответственность государственных органов. В целом

реализация настоящей программы послужит толчком для дальнейшей комплекс-

ной работы по недопущению гибели военнослужащих в мирное время и травмати-

зации среди личного состава.

Описанная выше деятельность Генерально-

го штаба Вооруженных Сил КР и Программа

по предупреждению смерти и травматиза-

ции среди личного состава Вооруженных

Сил Кыргызской Республики, а также по

обеспечению безопасных условий военной

службы являются мероприятиями по вы-

полнению задач предусмотренной Нацио-

нальной стратегии устойчивого развития

Кыргызской Республики на период 2013-

2017 годы, одной из стратегических целей

которой является планомерное создание

нормативно- правовой и материально-тех-

нической базы для проведения военной реформы Кыргызской Республики, которая

устранит существующие проблемы обороноспособности государства и боеспо-

собности Вооруженных сил.

В рамках Национальной стратегии предусматривается в ближайшие 5 лет улуч-

шение финансирования из республиканского бюджета, а также создание единого

центра управления Вооруженными силами страны, на который будет возложено

решение следующих задач:

профессионализации армии до необходимого уровня. В результате мы долж-

ны получить оптимальное сочетание комплектования войск военнослужа-

щими по контракту и призыву;

2. укрепление сил территориальной обороны, в том числе на основе форми-

рования эффективной системы мобилизационно-призывного резерва. Они

должны стать на деле эффективным средством обеспечения военной безо-

пасности страны, поскольку наиболее полно соответствуют принципам са-

мообороны. Аналогичные меры необходимо принять в области гражданской

защиты;

3. искоренение из армейской жизни фактов неуставных взаимоотношений,

глумления и издевательств, стойко укоренившихся и ставших настоящей бе-

дой воинских коллективов. В этих целях будет принят комплекс мер, предус-

матривающих на законодательном уровне ужесточение наказания виновных

за эти позорные правонарушения, а также повышение мер по соблюдению

прав военнослужащих. Необходимо обеспечить действенный гражданский

контроль в армии;

4. повышение эффективности работы по решению социальных проблем воен-

нослужащих и их семей, а также лиц, уволенных с военной службы. Прежде

всего - жилищных проблем.

Генеральный штаб Вооруженных Сил КР надеется, что поставленные задачи и меро-

приятия найдут свое отражение в планах работы соответствующих государствен-

ныхорганов.

Программа по предупреждению смерти и травматизации среди личного состава Вооруженных сил Кыргызской Республики,

а также по обеспечению безопасных условий военной службы на государственном языке.

БЕКИТЕМИН

Кыргыз Республикасынын Куралдуу

Күчтөрүнүн Генералдык штабынын башчысы

полковник

Ж.А.Капаров

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн өздүк курамында өлүмдү жана жаракат алууларды болтурбоо,

аскер кызматынын коопсуз шарттарын түзүү боюнча алдын алуучу иштердин

ПРОГРАММАСЫ

ПАСПОРТ

Программанын аталышы

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн өздүк курамында өлүмдү жана жаракат алууларды болтур-

боо, аскер кызматынын коопсуз шарттарын түзүү боюнча алдын алуучу иштердин ПРОГРАММАСЫ

Иштеп чыгуу негизи

Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн Генералдык штабынын 2015-жылга түзүлгөн негизги иш-ча-

раларынын планы

Түзүүчү

Кыргыз Республикасынын Генералдык штабынын башчысынын 2015-жылдын 15-июлундагы № 304-буйругу-

нун негизинде бекитилген топтун мүчөлөрү.

Программаны ишке ашыруу мөөнөт-

2016-2017-жылдар (I-II-III этаптар)

төрү (этаптары)

Программанын максаты

1. Күнүмдүк ишмердүүлүктүн жүрүшүндө, аскер кызматындагыларга багытталган коркунучтарды жана тобо-

келчиликти азайтууга жана жок кылууга багытталган, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарын

сактоо.

2. Аскер кызматчыларынын ден-соолугун жана өмүрүн сактоону камсыз кыла турган кызмат шарттарын түзүү.

3. Мамлекеттик бийликтин жергиликтүү органдары, мамлекеттик жана мамлекеттик эмес уюмдар менен

биргеликте жаш өспүрүмдөрдү аскердик патриоттулукка тарбиялоо максатында иш-алып баруу.

Программанын милдеттери

1. Аскер кызматкерлеринин жашоо-турмушунда өлүмдү жана жаракат алууларды алдын алуучу иштердин си-

стемасын түзүү жана камсыз кылуу.

2. Өздүк курамда өлүмдүн жана жаракат алуулардын алдын алуу боюнча биргелешкен иш-чараларын өткөрүү,

аскер кызматынын коопсуз шарттарын түзүү үчүн Мамлекеттик кызыктар болгон органдардын иш-аракете-

рин шайкеш келтирүү.

3. Аскер кызматынын коопсуз шарттарын түзүү боюнча негизги биргелешкен методикалык базаны түзүү.

4. Жаштардын аскерге чейинки даярдыгын жана аскердик-патриоттук тарбиясынын пайдубалын (негизин)

өркүндөтүү. Аскерге чейинки контингенттин сапатын жогорулатуу.

5. Аскерлердин аскердик милдети, кызматы жана социалдык коргоо мыйзамдарынын алдын алуучу иштери-

нин процессинин укуктук жөнгө салуусун өркүндөтүү.

6. Аскер кызматчыларынын өзүнүн өмүрүнө өзү кол салуусун алдын алуучу иш-чараларды каржылоо макса-

тында, укуктук негиздерин иштеп чыгуу.

7. Маалымат чөйрөсүндө, коом жана жарандар арасында аскердик жашоо тууралуу позитивдик маалымат-

тарды көбөйтүү максатында, массалык маалымат каражаттары менен кызматташтыкты кеңейтүү.

8. Өздүк курамда өлүмдү жана жаракат алууларды болтурбоо, аскер кызматынын коопсуз шарттарын түзүү

боюнча алдын алуучу иштерди жүргүзүү боюнча адистердин даярдыгын жана квалификациясын көтөрүү.

9. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө жана башка күч түзүмдөрүндө өлүмдүн алдын алуучу

иштерине объективдүү баа бере турган, бирдиктүү максаттын индикаторлорун түзүү жана аскер кызматынын

коопсуз шарттарын камсыз кылуу.

10. Аскер кызматчыларынын укуктарынын корголушу жана толук ишке ашырылышы анын ичинде социалдык

абалын көтөрүү.

Программаны ишке ашыруунун

1. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүнүн аскерлер арасындагы кылмыштуулуктун жалпы деңгээли.

натыйжалуулугу жана эффек-

2. Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрүндө жана башка күч түзүмдөрүндө өлүмдүн деңгээли, анын

тивдүүлүүгү боюнча баалана турган

ичинде:

- өзүнүн өмүрүнө өзү колун салуунун жана ага аракет кылуунун, анын ичинде өзүн өзү өлтүрүүгө жеткизүүнүн

индикаторлор.

жана оорунун кесепетинен;

- аскердик мыйзамдардын (устав) эрежелерин бузуунун натыйжасында;

- аскердик кызматтагы коопсуз шарттарынын жоктугунан;

- жол кырсыктарынын кесепетинен (өзүнүн же кызматтык автоунаалары менен).

3. Армияга чакырылуучу жарандардын ден-соолугунун ошондой эле, моралдык жана психикалык сапатынын

жалпы деңгээли.

4. Чакыруу жана медициналык комиссияларынын иштөө шарттары.

Күтүлө турган жыйынтыктар.

Программадагы көрсөтүлгөн көйгөйлүү маселелердин чечилишинде:

- аскер кызматында өзүнүн өмүрүнө өзү колун салуусунун жана ага аракет кылуусунун томондошу;

- армиянын аброюнун коомдун алдында көтөрүлүшү жана коомдун армияга болгон көз карашынын жакшы

жакка өзгөрүшү;

- жаш өспүрүмдөрдүн арасында армияга болгон аскердик патриоттук сезимдеринин ойгонушу;

- аскер кызматчыларынын социалдык абалынын көтөрүлүшү;

- мыйзамдардын көзөмөлдөнүшү жана аткарылышынын күчөтүлүүсү;

- аскерге чакырылуучулардын моралдык-психологиялык абалынын, ден-соолугунун, билиминин, дене-тар-

биясынын жогорулашы.

ПРОГРАММАНЫН МАЗМУНУ:

Катар

Чечүү жолдору жана өткөрүлүүчү

Көйгөйлүү маселелер

Жооптуу мекемелер

номери

иш-чаралар

Жаш өспүрүмдөрдүн армияга болгон терс

Өсүп келе жаткан муунду мекенчил се-

1. КР Билим берүү жана илим министрлиги, КР

көз карашы.

зимге (патриоттуулукка) тарбиялоо мак-

КК ГШ менен биргеликте атайын окуу програм-

сатында бала-бакчаларда, мектептерде

масын иштеп чыгуу.

ар-кандай аскердик оюндарды уюштуруу

2. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдары

жана камсыз кылуу.

окуу программасынын аткарылышын каржылоо.

Кыска мөөнөттүү аскер кызматына чакы-

Улан кыздарды армияга жаш кезинен да-

1. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органда-

рылгандардын дене-тарбиясынын начар-

ярдоо максатында, жер-жерлерде, аскер

ры, Жаштар иштери боюнча мамлекеттик ор-

лыгы.

бөлүктөрдө спорт залдарын куруу, мек-

ган, Спорт агенттиги, КИМК жана жалпы билим

тептер арасында аскердик-спорттук оюн-

берүү мекемелери менен бирдикте иш алып ба-

дарды («Жениш», «Зарница», «Орленок»)

руусу.

уюштуруу.

2. Курулуш боюнча мамлекеттик агенттиги -

жер-жерлерде спорт залдарын куруу.

3. Коомдук уюмдар.

Жаш өспүрүмдөрдүн арасында армия

Мектептерде жана жалпы билим берүүчү

КР Билим берүү жана илим министрлиги Гене-

тууралуу маалыматтардын аздыгы жана

мекемелерде, жаш балдарды патриот-

ралдык штаб, КИМК, ички-иштер, өзгөчө кырда-

алардын армияга болгон түшүнүктөрүнүн

тулукка үндөөчү аскердик сабактарды

алдар министрликтери менен бирдикте - окуу

төмөндүгү.

өткөрүү үчүн, китепканаларды керектүү

программасын иштеп чыгуу.

китептер, дисктер жана башка окуу курал-

дары менен камсыз кылуу.

Мөөнөттүү аскер кызматчыларынын би-

Жалпы билим берүү мекемелеринин окуу-

1. КР Билим берүү жана илим министрлиги - би-

лим деңгээлинин төмөндүгүнүн көп кез-

чуларга толук эмес орто билим берүү жо-

лим деңгээлине, окуу процесстерине көзөмөл-

дешүүсү.

опкерчилигин көтөрүү.

дү күчөтүү.

2. КР Билим берүү жана илим министрлиги ички

иштер министрлиги, жергиликтүү өзүн өзү баш-

каруу бийликтери менен биргеликте иш алып

баруу.

Аскерге чейинки даярдоо сабактардын

Мектептерде, мектеп директорунун аскер-

КР Өкмөтү, КР билим берүү жана илим министр-

өтүлүш дэңгээлинин төмөндүгү жана

дик патриоттук тарбиялоо боюнча орун

лиги, КР каржы министрлиги, КИМК менен бир-

аскерге чейинки даярдык мугалимдеринин

басары кызматын киргизүү жана айлык

геликте сунушун иштеп чыгуу.

айлык акысынын эӊ төмөндүгү.

акысын жогорулатуу.

Аскерге чакырылуучулардын морал-

Региондордогу мектептерде психолог

КР билим берүү жана илим, каржы министрли-

дык-психологиялык абалынын төмөндүгү.

адистиги штатын киргизүү жана аларга та-

ги менен бирдикте - атайын сунуштарды иштеп

тыктуу айлык акысын кароо.

чыгуу.

Кыргыз Республикасынын Куралдуу

1. Толук эмес орто билими жоктугу туура-

1. КР Жогорку Кенеши - Административдик Ко-

Күчтөрүнүн катарына чакырууда, аскер кы-

луу берилген маалыматтарды ар тараптуу

декстин 65-беренесине өзгөртүү жана толукто-

зматына жарактуу жарандардын арасын-

тиешелүү мамлекеттик органдар тара-

олорду киргизүү;

да толук эмес орто билими жоктор кез-

бынан текшерүү.

2. КР Баш прокуратурасы - Милдеттүү толук

дешүүдө, ошондой эле, кээ бир учурларда

эмес орто билим берүү тууралуу мыйзамдар-

анык аскердик кызматынан баш тартуу

2. Кыргыз Республикасынын администра-

дын аткарылышын көзөмөлдөөнү күчөтүү. Би-

максатында

(аракетинде) аскерге чакы-

тивдик жоопкерчилик кодексинин 65-бе-

лим алууга болгон балдардын укугу бузулган

рылуучулар аскер комиссариаттарына то-

ренесине өзгөртүүлөрдү киргизүү.

фактылар боюнча мыйзамдуу чара көрүү;

лук эмес орто билими жоктугу тууралуу

3. КР ички иштер министрлиги Жаш өспүрүмдөр

мектептен берилген справкаларды тапшы-

Мектептин жетекчилигинин, жаш

инспекциясынын ишин көзөмөлдөөнү күчөтүү,

рууда.

өспүрүмдөр инспекциясынын жана ата-э-

мыйзам бузуу фактылары тууралуу маалымат-

нелердин биргелешип иштөөсүн жогору-

тарды тиешелүү укук коргоо (сот, прокуратура)

латуу

органдарына өткөрүп берүү;

4. КР КИМК - жергиликтүү аскер комиссариат-

тарынын, тиешелүү мамлекеттик жана жерги-

ликтүү өзүн-өзү башкаруу органдары менен иш

алып баруусун күчөтүү

5. КР Билим берүү жана илим министрли-

ги - Толук эмес орто билим албай калган жаш

өспүрүмдөрдүн өздүгүн жана билим албай кал-

ган себебин аныктоо боюнча тиешелүү мамле-

кеттик жана өзүн-өзү башкаруу органдары ме-

нен биргелешип иш алып барууну күчөтүү. Жаш

өспүрүмдөрдүн билими тууралуу тастыкталган

маалымат берүү боюнча, билим берүү меке-

мелеринин жетекчилеринин жоопкерчилигин

кучөтүү.

6. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органда-

ры - Жаш өспүрүмдөрдүн билим алуу боюнча

мыйзам бузуу фактыларына мызам чегинде чара

көрүү.

Копчулук жарандардын армияга болгон

Жаштарды аскердик патриоттуулукка тар-

1. КР Өкмөтү - Өкмөттүн Токтомун, аскер-

терс көз карашы. Армияда орун алган терс

биялоо, аскерге кызыгуусун күчөтүү жана

ге чакыруу башталаардан 1 айдан кем эмес

көрүнүштөрдүн кайра-кайра ММК аркылуу

кыргыз армиясынын аброюн көтөрүү.

мөөнөттө чыгаруу жана токтомго, өзүнчө пункт

чагылдырылышына альтернативанын жок-

менен аскерге чакыруу процессин массалык

тугу

маалымат каражаттары аркылуу чагылдырууну

(аскерге жарактуулардын, ата-энелердин мил-

деттери жана жоопкерчиликтери, аскерге чакы-

руунун тартиби ж.б.), жергиликтүү (райондук,

областтык, шаардык) массалык маалымат бу-

лактарына кыска видео роликтерди чагылдыруу

милдетин киргизүү.

КР КК ГШ - Куралдуу Күчтөрүнүн маалыматтык

стратегиясын иштеп чыгуу.

2. УТРК - армиядагы оң көрүнүштөрдү чагылды-

руу үчүн апта сайын чыгуучу 30 минутадан кем

эмес, атайын эфир убактысын бөлүп берүү (КР

Президентинин аппараты, Коргоо Кенеши, Ге-

нералдык штаб);

3. КР КК ГШ Маалыматтык камсыздоо башкар-

малыгы, Чек ара кызматы, КИМК, ДОК ГСИН,

Улуттук гвардия, ГКНБ, МЧС (басма сөз, маалы-

мат кызматтары), теле, радио, печаттык ММК -

Армиядагы оң көрүнүштөр тууралуу макалалар-

ды, маалыматтарды чагылдырып туруу .

4. КР Аскер прокуратурасы, Күч түзүмдөрүнүн

маалымат кызматтары - Аскер кызматчылары-

нын өзүнүн өмүрүнө өзү кол салган, же болбосо

башка шарттарда каза болгон учурларын изилдеп,

жыйынтыктары тууралуу маал-маалы менен ко-

омчулука альтернативдүү маалымат жеткирүү.

5. Республикалык жоокерлердин энелери ко-

митети тарабынан даярдалган «Армейский пед-

совет» журналын жер-жерлерге (мектептерге,

жергиликтүү органдарга ж.б.) электрондук по-

чта аркылуу жеткирүү жана Кыргыз почтасынын

жазылуу барагына киргизүү.

6. Эл аралык уюмдар - массалык маалымат ка-

ражаттарынын чыгымдарын каржылоо боюнча

колдоо көрсөтүү.

Аскерге чакырылуучу жарандардын анык

Эл аралык кызматташтык боюнча жана Кы-

1. КР КИМК-аскерге жарактуулардын тизме-

аскерге чакыруу маалында, башка област-

ргыз Республикасынын Мыйзамдарынын

син аныктоо жана аскер кызматын өтөөдөн

тарга, чет мамлекеттерге убактылуу кетип

иштешин күчөтүү жана көзөмөлдөө.

баш тарткандардын тизмесин КР ИИМ өткөрүп

жатуусу.

берүү;

2. КР Ички иштер министрлиги - тизмедегилер-

ди издеп табуу, табылбаган аскер кызматынан

баш тарткандарга кылмыш ишин козгоо жана

издөө жарыялоо;

3. Чек ара кызматы -өлкөдөн чыгып же өлкөгө

кирип жатканда издөө жарыяланган аскерге

чакырылуучу жарандарды КР ИИМге өткөрүп

берүү;

4. КР башкы прокуратурасы- мыйзамдардын ат-

карылышын көзөмөлдөө.

5. КР тышкы иштер министрлиги- Консулдук

мекемелери - өлкөдөн тышкары жүргөн анык

аскерге чакырылуучу жарандардын тизмесин

аныктоо жана ИИМге жана КИМК маалымат

берүү;

6. 1-2 аскердик комиссариатка байкоо жүргүзүү

жана көйгөйлүү маселелер боюнча стратегия-

лык иш жүргүзүү.

10.

Анык

аскерге

чакыруу

учурунда

аскер

Жарандарды мөөнөттүү аскердик кызмат-

1. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдары-

комиссиясынын жумушуна жарандык

ка чакыруу учурунда жергиликтүү бийлик

нын жана мамлекеттик администрациялардын

көзөмөлдү күчөтүү жана анын ачыктыгы-

менен макулдашып, коомдук уюмдардын

аскерге чакыруу комиссиясы тууралуу токтом-

нын зарылдыгы.

өкүлдөрүн көз карандысыз байкоочу ката-

доруна коомдук уюмдардын өкүлдөрүн көз

ры катыштыруу укугун берүү

карандысыз байкоочу катары чакыруу боюнча

жоболорду киргизүү

(Байкоочулардын укук-

тары жана милдеттери токтомдордо так аны-

кталышы керек). Аткаруучулар: мэрия, айыл

өкмөтү, райондук администрациялар, аскер

комиссариаттары, КИМК алдындагы коомдук

байкоочу кеңеши.

11.

Мектептерде аскердик-патриоттук иш ча-

1. Мектептерде аскердик-патриоттук иш

1. Жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу органдары

раларын өткөрүү үчүн транспорт жана күй-

чараларын өткөрүү үчүн транспорт жана

жана мамлекеттик администрациялары, жерги-

үүчү-майлоочу каражаттарынын, уюшту-

күйүүчү-майлоочу каражаттарын уюшту-

ликтүү спорт комитеттери, аскер комиссариат-

руучуларга бөлүнбөстүгү.

руучуларга бөлүп берүү маселесин чечүү.

тары, билим берүү башкармалыктары.

2. Аскер комиссариаттарынын кошумча

2. КР Өкмөтү, КИМК, Каржы министрлиги.

муктаждыктарын чечүү максатында аль-

тернативдик кызматынан жана алгачкы

аскердик жыйындан өткөн жарандардан

чогултулган акча каражатынын керектуу

пайыз бөлүгүн аскер комиссариаттарына

калтыруу.

Альтернативдик кызмат жөнүндөгү Мый-

зам долбооруна кошумча толуктоолорду

киргизүү.

12.

Жергиликтүү айыл өкмөттөрүндөгү аскер-

1. КР КИМК, жергиликтүү өзүн-өзү башкаруу

дик учеттук столдордун кызматчыларынын

мамлекеттик агенствосу.

статусунун анык эместиги.

статусун жөнгө салуучу укуктук ченемдик

актыларын карап, талдоо.

2. Мыйзамдарды карап чыгуу- КР КИМК жүк-

төлөт.

13.

Аскер бөлүктөрүндө өзүнүн өмүрүнө өзү

1. Аскердик бөлүктөрдө өзүнүн өмүрүнө

1. КР КК ГШ, аскер кызматы каралган күч

кол салуу, күч колдонуу фактылары, Устав-

өзүнүн кол салуусун алдын алуу боюнча

түзүмдөрү, УКМК, ИИМ, Диний иштер боюн-

дык өз ара мамилелерди бузуу фактылары

иш-чараларды өткөрүү

(сержанттардын

ча мамлекеттик комиссия, ДУМК, Билим берүү

окуу борборлорунда кыска мөөнөттөгү

жана илим министрлиги.

даярдыктарды өткөрүү, кенже офицерлер-

дин ролун жана жоопкерчилигин жогору-

латуу).

2. Аскер кызматкерлери менен дин кыз-

2. КР Билим берүү жана илим министрлиги -жо-

маткерлеринин УКМК, ИИМ менен макул-

горку окуу жайларында аскер психологдорун

дашылган жолугушууларын уюштуруу.

даярдоо.

3. Жогорку окуу жайларында атайын аскер

психологдорун даярдоо жана тажырыйба-

ны аскер бөлүктөрүндө өткөрүү.

4. Баардык аскер бөлүктөрүндө жана баш-

ка күч түзүмдөрүндө аскер психологдору-

нун штатын ачуу, штатты кадрлар менен

толуктоо жана аларга татыктуу айлык акы

маселесин чечүү;

14.

Запастагы аскер кызматчыларынын ту-

Армиянын авторитетин көтөрүү, ошон-

КР Өкмөтү, Жергиликтүү бийлик органдары

рак-жай маселелеринин чечилбей келиши.

дой эле жаш балдардын армияга кызыгуу-

сун арттыруу максатында календардык 20

жылдан ашык запастагы аскер кызматчы-

ларынын турак-жай маселелеринин чечүү.

15.

Жер-жерлердеги чек ара заставаларынын

КР Өкмөтү, Чек ара кызматы

абалынын жана кызмат өтөө шарттарынын

абалын ондоо. Бул максатка тиешелүү кар-

канаттандыраарлык эместиги.

жаттарды бөлүп берүү.

16.

Аскер кызматкерлеринин социалдык аба-

1. Аскер кызматкерлеринин айлык акыла-

КР Өкмөтү, Жогорку кеңеши, Коргоо кеңеши,

лынын начарлыгы.

рын жана күнүмдүк тамак-ашка (паек) ка-

Каржы министрлиги, Генералдык штаб, КИМК.

ралган акча каражатын көтөрүү.

2. Аскер кызматчыларынын балдарын, бала

бакчаларга жана мектептерге кезексиз ка-

был алуу (жеңилдетүү түрүндө).

3. Батирлерди ижарага алуу боюнча, ин-

струкцияда көрсөтүлгөн шарттарга өз-

гөртүүлөрдү киргизүү (КР КК ГШБ буйругу).

4. Көп жылдык улуттук турак-жай менен

камсыз кылуу программасын иштеп чыгуу

жана аны ишке ашыруу (турак жай алуу

үчүн аскердик сертификат берүүсү про-

граммага камтылсын).

5. Турак-жай куруу үчүн аскер кызматкер-

лерине жер бөлүп берүү.

6. Турак-жай куруу үчүн мамлекеттик узак

мөөнөттөгү ссуда берүү программасын

иштеп чыгуу.

17.

Жаңы шайлоо Кодексине

ылайык

аскер

Шайлоого караштуу мыйзамдарга толук-

КР Жогорку Кеңеши, Борбордук тандоо комис-

кызматкерлеринин шайлоо укуктарынын

тоолорду жана өзгөртүүлөрдү киргизүү

сиясы, мамлекеттик каттоо кызматы, КК Гене-

бузулушу.

(аскердик билет, офицер, прапорщиктер-

ралдык штабы.

дин өздүк күбөлүгү менен шайлоого каты-

шуу мүмкүнчүлүгүн киргизүү).

18.

Көтөрүлгөн көйгөйлүү маселелердин Гене-

КР КК Генералдык штабынын көз каранды-

КР Өкмөтүнүн координациондук кеңеши, КК

ралдык штабдын дэңгээлине жеткирилбе-

сыз коомдук байкоочу кеңешин түзүү ма-

Генералдык штабы менен биргеликте сунушун

гендиги жана чечилбегендиги

селесин кароо.

иштеп чыгуу.

19.

Аскер бөлүктөрүндө жана кошуундарында

Казармалардагы жана башка жайлардагы

КР КК Генералдык штабы, Аскер прокуратурасы

өзүнүн өмүрүнө өзү кол салган жана башка

аскердик коопсуздук шарттарын жакшыр-

жана башка күч түзүмдөрү (кызыкташ эл аралык

терс көрүнүштөрдүн алдын алуу каражат-

туу максатында аудио-видео көзөмөл жаб-

уюмдар) менен бирдикте атайын программа

тарынын житешсиздиги.

дыктарын орнотууну, ошол жабдыктардын

иштеп чыгуусу.

иштөөсүн көзөмөлгө алуу үчүн чектүү гана

аскер кызматчыларына кирүү мүмкүндүгүн

камсыз кылуу.

20.

Мөөнөттүү аскер кызматкерлеринин кыз-

1. Аскер кызматчыларынын тамак-ашы-

КР Өкмөтү, Коргоо кеңеши, КК Генералдык шта-

мат өтөө шарттарынын начарлыгы.

на каралган акча каражатын жогорулатуу

бы, каржы министрлиги, өкмөттүк эмес уюмдар

жана инфляцияга жараша жыл сайын өз-

менен бирдикте.

гөртүүлөрдү киргизип туруу.

2. Аймактын климаттык шарттарына жара-

ша аскердик кийимдердин сапатын жак-

шыртуу (шартка жараша ынгайлаштыруу).

3. Аскер кызматчыларын спорттук кийим-

дер менен камсыз кылуу маселеси.

4. Күч түзүмдөрүнүн кароол кызматы ка-

ралган жайларындагы мөөнөттүү аскер

кызматкерлерине кошумча (түнкү паек) та-

макты карап чыгуу.

21.

Райондордун борборлорунда жайгашкан

1. КР Өкмөттүн 771 токтомунун 2-глава-

1. КР КК Генералдык штаб - токтомдун долбо-

ооруканаларда керектүү адистердин жок-

сынын 17-пунктуна сөзсүз түрдө аскерге

рун иштеп чыгуу, Өкмөткө сунуш кылуу.

тугу

(психолог, психиатр, невропатолог

чакыруучулардын ички органдарын изил-

ж.б.), ошондой эле УЗИ, Рентген аппарат-

дөө боюнча толуктоо киргизүү (УЗИ).

2. Саламаттыкты сактоо министрлиги - же-

тарынын жетишпестиги же эскилиги жет-

2. УЗИ адистерин даярдоо.

тишпеген медициналык адистер менен камсы-

кендиги.

3. Саламаттыкты сактоо министрлиги, Би-

здоо үчүн иш чараларды иштеп чыгуу (програм-

лим берүү жана илим министрлиги менен

ма).

бирдикте кадрлар маселесин чечүү (өзгөчө

алыс жайгашкан региондордо).

3. Каржы министрлиги- жетишпеген медици-

4. Саламаттыкты сактоо министрлиги жана

налык адистер менен камсыздоо үчүн кошумча

Каржы министрилиги менен бирдикте ке-

каражат булактарын бөлүү.

ректүү медициналык жабдыктар менен

камсыздоо үчүн кошумча каражаттарды

бөлүүнү карап чыгуу.

22.

Баштапкы аскер каттодон өткөн 16 жаштан

1. Медициналык-санитардык жардам ме-

1. КИМК, Саламаттыкты сактоо министрилиги

18 жашка чейинки жарандардын, аныктал-

нен камсыздоо Мамлекеттик кепилдиктер

менен бирдикте нускаманын долборун иштеп

ган ооруларын мамлекет тарабынан бекер

программасына баштапкы аскер каттонун

чыгуу жана бекиттүү.

дарылоо.

учурунда табылган оорусу бар жарандарды

бекер дарылоо боюнча толуктоо киргизүү.

2. Саламаттыкты сактоо министрилиги - өкмөт-

2. КР КИМК, Саламаттыкты сактоо мини-

түн токмонун долборун иштеп чыгуу жана су-

стрилиги менен бирдикте Кыргыз Респу-

нуш кылуу.

бликасынын

«Жалпы аскердик милдет»

мыйзамынын 11 беренесин натыйжалуу

3. КР Өкмөту - өзүнүн токтомуна толуктоо кир-

аткаруу үчүн, баштапкы аскер каттонун

гизүү.

учурунда табылган оорусу бар жарандар-

ды дарылоо жана ден-соолугун чыңдоо

боюнча нускама иштеп чыгуу.

3. Жылда чыгуучу баштапкы аскердик кат-

тоо боюнча КР Өкмөттүнун токтомуна

«Медициналык текшерүү жана даарылоо

акысыз өткөрүлөт»

-деп толуктоо кир-

гизүү.

23.

Аскердик билет алуу максатында жаран-

Жооптуу адамдарды, маалыматтарды

КР КИМК жана башка күч түзүмдөрү, КР Аскер

дардын оорусун жашырып, мөөнөттүү

жана документтерди жасалмалоо боюнча

прокуратурасы.

аскердик кызматка ден-соолугу начар

КР Жаза кодексинин 315-статьясы боюнча

жарандар келип, аскердик госпиталдарда

жазага тартуу.

бекер дарылануунун кесепетинен мамле-

кетке зыян келип жатуусу, ошондой эле

жарандардын аскерге чакыруу убагындагы

жана чакырылгандан кийинки кийим-кече-

ге, тамак-ашына, медициналык дарылоого

жана башкаларга кеткен мамлекеттик чы-

гымдарды мыйзам түрүндө ата-энелерине

төлөтүү маселеси.

24.

Аскерге чакырылуучулардын ден-соолугун

1. Куралдуу Күчтөрүндө Жумуш күнүнүн

1. КИМК - аскер комиссариаттарына Жобо-

сапаттуу текшерүү максатында, мыйзамда

ичиндеги нормасын ырастоочу Медици-

нун нормасын жеткирүү, аткарууда, көзөмөлдү

белгиленген бир күндө каралучу 50 чакы-

налык күбөлөндүрүү боюнча Жобосунун

күчөтүү

рылуучунун санын, мыйзам чегинде азай-

аткарылышын көзөмөлдөөнү күчөтүү.

туу.

2. Чакыруу пункттарында медициналык

2. Жергиликтүү өзүн өзу башкаруу органдары -

кызматкерлердин иштөө шарттарын жак-

мөөнөттүү аскерге чакыруу мыйзамынын неги-

шыртуу жана тийиштүү жабдыктар менен

зинде.

камсыз кылуу.

3. Медициналык комиссиянын, убакты-

сынан көбүрөөк иштегендиги үчүн төлөнө

турган эмгек акысын карап чыгуу.

25.

Кээ бир райондордо аскерге чакырылуу-

1. Медициналык-санитардык жардам ме-

1. КР КИМК, Саламаттыкты сактоо министри-

чуларды медициналык кароодон өткөрүү

нен камсыздоо Мамлекеттик кепилдиктер

лиги менен бирдикте нускаманын долборун

учурунда, райондук больницаларда флю-

программасына баштапкы аскер каттонун

иштеп чыгуу жана бекиттүү.

рография аппаратынан өтүү үчүн аскерге

учурунда табылган оорусу бар жарандар-

чакырылуучулардын 49 (кырк тогуз) сом-

ды бекер дарылоо боюнча толуктоо кир-

2. КР Саламаттыкты сактоо министрилиги -

дон төлөп жатуусу.

гизүү.

Өкмөттүн токмонун долборун иштеп чыгуу

(КР Өкмөтүнүн 2015-жылдын20-ноябрын-

жана сунуш кылуу.

дагы № 790 токтому менен чечилди)

КИМК, Саламаттыкты сактоо министри-

3. КР Өкмөт - өзүнүн токтомуна толуктоо кир-

лиги менен бирдикте КР «Жалпы аскердик

гизүү.

милдет» мыйзамынын 11 беренесин на-

тыйжалуу аткаруу учун, баштапкы аскер

каттонун учурунда табылган оорусу бар

жарандарды дарылоо жана ден-соолугун

чыңдоо боюнча нускама иштеп чыгуу.

2. Жылда чыгуучу баштапкы аскердик кат-

тоо боюнча, КР Өкмөтүнүн токтомуна ме-

дициналык текшерүүнү жана дарылоону

акысыз өткөрүлөт деп толуктоо киргизүү.

26.

Армияга чакырылуучулардын ден-соолу-

Долбор иштеп чыгууга, тиешелүү мамле-

1. КР КИМК - программа иштеп чыгуу.

гунун баянын жана башка маалыматтарды

кеттик органдардан атайын жумушчу топ

так аныктоо үчүн, эркек жараны төрөлгөн-

түзүү.

2. КР саламаттыкты сактоо министрлиги - жа-

дөн баштап, аларга жалпы электрондук ба-

рандарга электрондук жана амбулаториялык

засын иштеп чыгуу маселеси (биометрика-

карталарды киргизүү боюнча мамлекеттик про-

лык маалыматтар менен бирге).

грамманын долбоорун иштеп чыгуу.

27.

Армиянын аброюн көтөрүү максатын-

Укуктук

- нормативдик актыларга өз-

1. КР билим берүү жана илим министирлиги,

да, анык аскердик кызматты өтөп бүткөн

гөртүүлөрдү киргизүү.

КИМК менен биргеликте долбоор иштеп чыгуу

мөөнөттүү аскер кызматкерлирине ке-

(Токтом, мыйзам).

сиптик орто окуу жайларына льготалык

түрдө өтүү маселеси.

СОБЛЮДЕНИЕ ПРАВ ВОЕННОСЛУЖАЩИХ КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ. РЕЗУЛЬТАТЫ МОНИТОРИНГА (2015 год) - часть 5