содержание      ..     2      3      4      5     ..

IBM Cognos Workspace Advanced (10.2.1.1). Пайдаланушы нүсқаулығы (2013) - 4

Орнатуда(ы м шелерді жылжыту

Жиынны жо ар ы немесе т менгі б лігінен бір немесе бірнеше элементтерді

жылжыта аласыз

Процедура

М шелерді та дап, Зерттеу белгісі

, М шелерді жылжыту ж не Жо ары а

немесе Т менге т ймешіктерін басы ыз.

Ке!естер:

v Сонымен атар, м шені тінтуірді о жа ын басы ыз.

v Жылжытуды болдырмау шін, Зерттеу белгісі ж не Орнатуды

!деу

т ймешіктерін басы ыз.

М шені

немесе жиынны орнын ауыстыру

Жеке м шені немесе м шелер жиынын м шелерді алдын ала орнатыл ан

тіркесімінде ауыстыру а болады.

Жеке м шені немесе м шелерді жиынын т мендегілерді кез келгенімен ауыстыра

аласыз:

v оны осымша м шелері

v оны де гейіндегі м шелер

v бастап ы жиында бірнеше м шелерден жасал ан жа а жиын

v жиыннан б лінген жиында ы жеке м шелер

v

зара иылыс

Процедура

1. М шені осымша м шелерімен немесе м шелер жиынын та дал ан м шені

осымша м шелерімен ауыстыру шін, м шені басы ыз, зерттеу т ймешігін

басы ыз

, Орын ауыстыру т ймешігін басы ыз ж не #осымша

м шелермен т ймешігін басы ыз.

2. М шені де гей м шелерімен немесе м шелер жиынын та дал ан м шені де гей

м шелерімен ауыстыру шін, м шені басы ыз, зерттеу т ймешігін басы ыз,

Орын ауыстыру т ймешігін басы ыз ж не Де!гей м шелерімен т ймешігін

басы ыз.

3. М шелер жиынын бір немесе бірнеше жеке м шелермен ауыстыру шін,

са талатын м шелерді та да ыз, зерттеу т ймешігін басы ыз, Орын ауыстыру

т ймешігін басы ыз ж не Жеке м шелермен т ймешігін басы ыз.

4. М шелер жиынын аз м шелерден жасал ан жиынмен ауыстыру шін, жа а

жиында ы м шелерді та да ыз, зерттеу т ймешігін басы ыз, Орын ауыстыру

т ймешігін басы ыз ж не Та!дал ан м шелерді! жиынымен т ймешігін

басы ыз.

5. М шелерді немесе жиындарды зара иылыспен ауыстыру шін, арсы

ойындыны р жа тауында м шені немесе жиынды та да ыз, зерттеу

т ймешігін басы ыз, Орын ауыстыру т ймешігін басы ыз ж не зара

иылыспен (М&ндер жола ы) т ймешігін басы ыз.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

139

М шелер мен иылыстарды жасау

Сіз жиыннан б лек м шелер мен оларды рамасын жасай аласыз.

Сіз т мендегілерді кез келгенін есепке оса аласыз:

v жеке м шелерді к шірмелері жиыннан б лек

v жиында ы м шелерді р айсысыны осымша м шелері жа а ба ан ретінде

v т рлі иерархиядан алын ан екі немесе одан да к п м шелерді иылысы жа а жол

немесе ба ан ретінде

Процедура

1. Жеке м шелерді жасау шін м шелерді та дап, зерттеу т ймешігін

басы ыз,

Жасау п рменін ж не Жеке М шелер параметрін басы ыз.

2.

/осымша м шелерді осу шін, м шені басып, зерттеу т ймешігін басы ыз,

Жасау п рменін басы ыз ж не Келесі де!гей т менде параметрін басы ыз.

3.

/иылысты жасау шін, иылыстыр ы ыз келген екі деректер м шелерін

та да ыз, зерттеу т ймешігін басы ыз, Жасау п рменін басы ыз ж не #иылысу

(м&ндер жолы) параметрін басы ыз.

М шені шы(арып алу немесе тасалау

Т мендегі еншілес м шелерді жа а жолдар не ба андар ретінде осу шін м шені

ке ейте аласыз ж не де ке ейтілген м шелерді тасалай аласыз.

Процедура

1. М шені баласын м шелерге осу шін, сол м шені н ы ыз

зерттеу

т ймешегін н ы ыз ж не М шені шы ару п рменін н ы ыз.

Ке!ес: Сонымен атар, элементті о жа т ймегімен н ы ыз.

2. Шы арыл ан м шені баласын м шелерден жою шін, сол м шені н ы ыз

зерттеу т ймешегін н ы ыз ж не М шені тасалау т ймешегін н ы ыз.

Есептер арасында жиындарды б лісу

Zлемдік деректермен ж мыс жаса анда, жиындарды бірнеше есептерге осу шін

оларды орта пайдалану а болады.

Алдымен бастап ы ай ас есепте жиын жасау, сосын орта жиын аны тамасын жасау,

артынша ма сатты есепте осы жиын а сілтеме жасау ажет.

Орта жиын аны тамасы бір есептен екіншісіне к шіріледі. Н тижесінде, жиын

аны тамасы бастап ы есептегі м нм тіннен т уелсіз болуы керек. Мысалы, ол келесі

шарттар а сай болуы керек:

v Онда бас а орта жиындар а сілтеме жасау а болмайды.

v Онда бас а дерек элементтеріне сілтеме жасау а болмайды.

v

/ рамында есептелген м шелерді болуы м мкін емес.

Орта жиынны аны тамасын ма сатты есептен згерту м мкін емес. Дегенмен,

ма сатты есепте бас а жиын операцияларын орындау а болады, мысалы, м шені

алып тастау немесе здік 10 тізімін жасау.

140

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Процедура

1.

Бастап ы ай ас есепте орта пайдалан ы ыз келген жиынды жаса ыз.

2.

Жиынды та да ыз. Сипаттар б ліміндегі Б лісу сипатында жиынны атауы мен

сипаттамасын енгізі із.

3.

Есепті са та ыз.

4.

Бастап ы ойындысында

, лгіні тінтуірді о жа ымен басы ыз. Орта

жиын есебін осу т ймессін басы ыз.

5.

Ашу жола ынан орта аны тамасы бар бастап ы есепті та да ыз. Егер ол жо

болса, Орта жиындар деп аталатын жа а алта жасалады. Ол бастап ы

тарма ты рылымны е астында к рсетіледі.

6.

/осымша: Орта жиындар алтасында ы есептер т ртібін згерту, осу немесе

жою шін, алтаны тінтуірді о жа батырмасымен н ып, Орта жиын

есептерді бас ару басы ыз.

7.

Орта жиын аны тамасында сілтеме жаса ы ыз келген бастап ы ай ас есепті

жаса ыз немесе ашы ыз.

8.

Бастап ы ойындысында

Орта жиындар алтасын ашы ыз.

Пайдалан ы ыз келген орта жиын аны тамасы са талатын бастап ы есепті

ашы ыз.

9.

Ма сатты есепке орта жиын аны тамасын осы ыз.

10.

Ма сатты есептегі орта жиында тінтурді о жа ымен басып, Жиынды

!деу

п рменін та да ыз.

11.

Жиын аны тамасы жола ынан орта жиынды та да ыз.

12.

!деу

т ймесін басы ыз. Жиын сілтемелік сипаттары терезесі ашылады.

13.

#осу сипатын та да ыз.

a. Есеп орындал ан сайын со ы орта жиынды алу шін Орындалу уа ыты

дегенді та да ыз.

b. Орта аны таманы ма сатты есепте са тау шін Жаса тау уа ыты дегенді

та да ыз. Осы аны тама пайдаланушы жа арт ан а дейін олданылады.

14.

OK т ймесін басып, есепті са та ыз.

Орта

жиын сілтемелерін бас ару

Жиынды бірнеше есепке осу а ол жетімді болу шін б ліскеннен кейін, о ан

жасалатын сілтемелерді бас ару а болады. Сондай-а , оны жергілікті к шіруге

болады.

Жиын сілтемелерін келесі дістермен бас ару а болады:

v Есепте пайдаланылу а тиіс орта жиын к шірмесін жаса ыз.

Орта жиын сілтемесін к шірмеге т рлендіру ар ылы сілтеме орны есепте

са талатын жиын аны тамасымен ауысады. Есеп бастап ы есептегі орта жиын а

сілтеме жасамайды. Бастап ы есептегі орта жиын а жасалатын кез келген згеріс

ма сатты есепке сер етпейді. Сілтемені к шірмеге айналдыруды орнына,

сілтемені

#осу сипатын Жаса тау уа ыты деп згертуге болады. Жаса тау

уа ыты сілтемелерінде орта жиын аны тамасыны т ра ты н с асы

пайдаланылады. Дегенмен, со ы орта жиын аны тамасын пайдалану шін

кейіннен #осу сипатын Орындалу уа ыты деп згертуге болады.

v Ма сатты есептегі жиын сілтемесіні сипаттарын, соны ішінде #осу сипатын

згерті із. Сонымен атар, ма сатты есептегі жиын аны тамасын сілтеме жасал ан

жиын аны тамасын згерту ар ылы т рлендіруге болады.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

141

v Бастап ы есептегі жиын згерген со жа артыл ан жиынды пайдалану шін бар

жиынды жа арты ыз. #осу сипаты Жаса тау уа ыты деп орнатыл ан болса,

жа артыл ан жиынды пайдалану шін оны сілтемесін жа арту керек.

v Бар жиын сілтемесіндегі м селелермен танысы ыз.

Процедура

1.

Ж мыс істегі із келген орта жиын а жасал ан сілтемесі бар ма сатты есепті

ашы ыз.

2.

Басы ыз: # ралдар > Орта жиын сілтемелерін бас ару.

3.

Есепте пайдаланылатын орта жиын к шірмесін жасау шін келесі адамдарды

орында ыз:

a. К шірілуге тиіс орта жиын сілтемесін та да ыз.

b. Сілтемені к шірмеге айналдыру п рменін басы ыз. Т рлендіруді растау

терезесі пайда болады.

c. Есепте са тал ан жиын сілтемесін к шірмеге айналдыр ы ыз келсе, И&

т ймесін басы ыз. Егер к шірме жаса ы ыз келмесе, Жо т ймесін басы ыз.

Ма!ызды: Егер жиын сілтемесін к шірмеге айналдырса ыз, ол бастап ы

есептегі жиын згерген кезде жа артылмайды.

4.

Ма сатты есептегі бар жиын сілтемесін згерту шін келесі адамдарды

орында ыз:

a. Zзгертілуге тиіс жиын сілтемесін та да ыз.

b. Сілтемені

!деу жола ын басы ыз.

c. Жиын сілтемесіні сипаттарын згерту шін сілтемені та дап,

!деу

т ймесін басы ыз. Жиын сілтемелік сипаттары терезесі ашылады. Енді жиын

сілтемесіні сипаттарын згертуге болады.

d. Жиын аны тамасын згерту шін Жа!а

т ймесін басы ыз. Жиын

аны тамасы терезесі ашылады. Енді жиын аны тамасын згертуге болады.

5.

Бастап ы есептегі жиын згерген со , олда бар жиын сілтемесін жа арту шін

келесі адамдарды орында ыз:

a. Жа артылуы а тиіс жиын сілтемесін та да ыз.

b. Сілтемені жа!арту п рменін басы ыз.

6.

Ма сатты есепте б рыннан бар жиын сілтемесіндегі м селелерді тексеру шін

келесі адамдарды орында ыз:

a. М селеге себеп болып т р ан жиын сілтемесін та да ыз.

b. Тексеріп, к рсетілген хабар а с йкес рекеттер орында ыз.

7.

Есепті са та ыз.

Бірнеше жиындарды біріктіру

Есебі ізде бірден арты жиын болса ж не рекетті жиынны екеуінде де

орында ы ыз келсе, бірнеше жиындарды бір лкен жиын а біріктіре аласыз біріктіре

аласыз.

Процедура

Жиындарды та да ыз, зерттеу т ймешігін

басы ыз, Бір жиын ішідегі бірігу

параметрін басы ыз ж не К шірмеелерді жою немесе К шірмелерді са тау

параметрлерін басы ыз.

142

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ке!ес: Бірігуді деу шін, зерттеу т ймешігін

басы ыз ж не Жиынды

!деу

параметрін басы ыз.

Жиында Орындал(ан Lрекеттерді деу

К ру, згерту, осу немесе жиында орындал ан рекеттерді жоюды сіз жиынны

аны тамасынан к ре аласыз.

Жиын аны тамасы сізге сызбалы тарма та, жиында орындал ан барлы рекетерді

тарихын к рсетеді.

Орындал ан рекеттерді к ріп, оларды ретін ауыстыра аласыз. Мысалы, жо ар ы ш

с згіні олданасыз ж не одан кейін оны бір элементін алып тастай аласыз. /азір

жиыны ызда тек екі ана элементтер бар. Сіз жо ар ы ш с згіден б рын элементті

алып тастау шін та дау жасайсыз, біра лі де сізді жиыны ызда ш элементтер

бар.

Процедура

1. Жиынды та дау.

2. Зерттеу т ймешікті н ы ыз

ж не Жиынды !деу п рменін н ы ыз.

Ке!ес: Сонымен атар, жиынды о жа т ймешегімен н ы ыз ж не Жиынды

!деу т ймешегін н ы ыз.

Сызбалы тарма элементтерді жиынында орындалатын барлы рекеттерді

к рсетеді.

3.

@рекеттерді м ліметтерін к ру шін, рекет торабына тінтуір к рсеткіші

бойынша к рсеткішті апары ыз.

4.

@рекетті ретін згерту шін, рекет торабын н ы ыз ж не о немесе сол

к рсеткіні н ы ыз.

5.

@рекетті деу шін рекет торабын н ы ыз ж не деу т ймешегін н ы ыз

6. Жа а рекетті осу шін

жа а т ймешегін н ы ыз.

Бет де

гейлерін жасау

Zлшемдік деректерімен ж мыс істеген кезде, б лек беттегі р м шеге м ндерді

к рсету шін есептегі бет де гейлерін жасай аласыз. Мысалы, сізді есебі із б кіл

компанияны жала ысы туралы а паратты амтуы м мкін. Сіз б лек беттегі р

б лікке арнал ан м ндерді к ргі із келуі м мкін.

Бет де гейлерін жаса аннан кейін, р бетті мазм ндарын к рсету шін та ырып

сті гі деректемеде пайда болады. Есепті астында ы сілтемелерді пайдалану ар ылы

т рлі беттерді арасында шарлай аласыз.

Бет де гейлерін жасау м тінм н с зілерін пайдалану а сас болып табылады.

Дегенмен, м тінм н с згілерімен бірге м ндер М&тінм&н с згісі аума ына осыл ан

м шелерге сай с згіленеді. Бет де гейлерімен бірге есеп Бет де!гейлері аума ына

осыл ан м шені р осымшасы шін б лек бетке б лінеді.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

143

Процедура

1. С рыпталатын жиынды та да ыз.

2.

с рыптау т ймешігін басы ыз ж не Белгісі бойынша с рыптау астында

Артуы бойынша немесе Кемуі бойынша параметрін басы ыз.

Ке!ес: С рыптау ретін жою шін, С рыптамау параметрін басы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“М шелер жиынын жасау” бетте 138

Пішімдек, енгізу, с рыптау сия ты т рлі рекеттерге арнал ан логикалы т рде

байланыс ан м шелерді топтау шін жиындарды пайдаланы ыз.

Жиындарды м-ні бойынша с рыптау

Жиындарда ы м шелерді м шені немесе та дал ан лшем бірлікті м ніне

негізделген арсы осьте с рыптайды.

Мысалы, арсы ойынды жолдарда м шелер жиыны ретінде кірістірілген нім

кірістерін ж не ба ан ретінде табысты, ба андарда жеке м шелер ретінде

кірістірілген жылдарды амтиды. 2012 жылды та дап, с раптау т ймесін

басы ыз да, м ндерді кему ретімен с рыпта ыз. 2012 ба анында ы м ндер

с рыпталады.

Ескерту: Б л с рыптауды орындамас б рын, бірінші есебі іздегі м шелер шін

жиындарды жасауы ыз керек.

Кірістірілген арсы ойындаларда, элементтер арсы осьті е к п кірістірілген

жолыны немесе ба аныны м ндеріне негізделіп с рыпталады. Мысалы, арсы

ойынды ба андарда ы жылдарды ж не жолдарда ы нім кірісінде кірістірілген алып

сатушыларды амтиды. 2012 -> кему ретімен с рыптау опциясын та да ыз. @р нім

жолы шін е лкен м ннен е кіші м нге дейінгі сатушылар тізімі к рсетіледі.

Процедура

1. С рыптау шін м шені немесе лшемді та да ыз.

Мысалы, жол осіндегі жиынды с рыптау шін, ба ан осіндегі м ше немесе

лшемді та да ыз.

2.

с рыптау т ймешігін басы ыз ж не М&н бойынша с рыптау астында,

Арту реті бойынша немесе Кему реті бойынша параметрін басы ыз.

Ке!ес: С рыптау ретін жою шін, М&ні бойынша с рыптамаупараметрін

басы ыз.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

145

зара байланысты тапсырмалар:

“М шелер жиынын жасау” бетте 138

Пішімдек, енгізу, с рыптау сия ты т рлі рекеттерге арнал ан логикалы т рде

байланыс ан м шелерді топтау шін жиындарды пайдаланы ыз.

Жиындарды м ше сипаттары немесе м-ндер жола(ы

ар ылы с рыптау

Жолды немесе ба анды м ше сипаты немесе м ндер жола ы ар ылы с рыптау шін,

ке ейтілген с рыптауды есепте орындау а болады.

М шені сипаттарын пайдаланып с рыптау а болады. Мысалы, есепте ызметкер

аттары бар ж не жыныс сипатын пайдаланып ызметкерлерді с рыптау а болады.

М ндер жола ы ретінде к рсетілген м шелерді зара иылысын пайдаланып

с рыптау а да болады. Мысалы, ызметкерлерді 2006 жылы алын ан нау астану

к ндеріні м нін пайдаланып с рыптау а болады.

Бастаудан б рын

Б л с рыптауды орындамас б рын, бірінші есебі іздегі м шелер шін жиындарды

жасауы ыз керек.

Процедура

1. С рыпталатын жиынды та да ыз.

2. С рыптау т ймешігі

ралдар та тасында басы ыз ж не Жиын

с рыптауды

!деу т ймешігін басы ыз.

3.

/ала ан с рыптау параметрлерді к рсеті із.

4. Егер м шелерді рт рлі де гейлерден с рыптаса ыз ж не иерархияны

са та ы ыз келсе, Иерархиялан ан с рыптау сбелгісін ойы ыз.

5. Егер элементтерді м ше сипатын пайдаланып с рыптаса ыз, Бойынша с рыптау

тарма ындаСипат т ймешігін басы ыз ж не пайдаланылатын м ше сипатын

та дау шін т менгі к рсеткіні жылжыты ыз.

6. Егер элементтерді м шелерді зара иылысын немесе м ндер жола ын

пайдаланып с рыптаса ыз, Бойынша с рыптау тарма ында зара иылыс

(м&ндер жола ы) т ймешігін басы ыз ж не к п н ктені (...) т ймешік.

Сосын#ол жетімді м шелер ж&не лшем бірліктер тарма ынан пайдаланатын

элементтерді та да ыз ж не оларды Intersection members and measures тізіміне

жылжыту шін о жа к рсеткіні басы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“М шелер жиынын жасау” бетте 138

Пішімдек, енгізу, с рыптау сия ты т рлі рекеттерге арнал ан логикалы т рде

байланыс ан м шелерді топтау шін жиындарды пайдаланы ыз.

лшемдік деректер пішімі

О ылуын жа сарту шін есептегі деректерді пішімде із. Мысалы, жыл, ай, к н

ретіндегі барлы к н м ндерін к рсете аласыз. Егер пішімдеуді к рсетпесе із, If you

do not specify any formatting, деректер лгідегі сипаттар жиынына с йкес

пішімделеді. Егер сипаттар лгіде орнатылмаса, деректер ICU пішімдеріне с йкес

пішімделеді.

Сондай-а , шарт а негізделген деректерді пішімдей аласыз.

146

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

IBM Cognos текшесін немесе SAP BW дерек орын деректер к зі ретінде

пайдала анда, араласа валюта м ндері ж лдызша та басын (*) лшем бірлік ретінде

пайаланады. @рт рлі валюталары бар м ндерді есептегенде, аралас валюта м ндері

орын алады.

Деректер пішімдері б лінген м тінде (CSV) ж не XML есеп шы арылымдарында

олданылмайды.

Процедура

1. Ж мыс айма ында, деректер элементін т ймешікті о жа ымен басы ыз ж не

М&нер, Деректер пішімі т ймешігін басы ыз.

Ке!ес: Деректерді пішімдеу т ймешігін

м нерді

ралдар та тасында да

пайдалану а болады.

2. Пішім т рі жола ында, пішім т рін басы ыз.

Сипаттар жола ында шы атын та дал ан пішім т рі шін орнатылатын сипаттар.

3.

/ала ан сипаттарды орнаты ыз.

К ндер шін ЖЖЖЖ-АА-КК сия ты а паратты на ты т рлерін к рсететін

мета та баларды теретін сипаттар шін, мета та балар есеп шін к рсетілген

жасау тіліне байланысты ажет етіледі.

Егер Fшекей сипаты шін м нді к рсетсе із, барлы бас а пішімдеу сипаттары

келесі иыс жа дайлар а байланысты еленбейді:

v Н лдік м&н та!балары

v Н лдік м&н та!балары

v Теріс лгі

Кейбір сипаттар тілді ескереді ж не абайлап згерту керек.

Н-тижелер

Деректерді пішімдеу сипаттары олданылады. Егер деректер элементінде бірнеше

валюталарда ы м ндер бар болса, біра тек сол валюталарды ішкі жиынында

аны тал ан пішімдер бар болса, ж мыс істеп жат ан тілді депкі пішімі еш андай

пішім к рсетілмеген м ндерге олданылады.

зара байланысты т сініктер:

“/осба ытты мазм н шін олдау” бетте 182

Сіз осба ытты мазм н шін олдау к рсететін есептерді жасай аласыз. Сіз негізгі

м тін ба ытын, санды кескіндеуді ж не контейнер ба ытын к рсете аласыз.

Онды белгі м лшерін санды т рде к рсету

Онды белгіні санын к рсету кезінде, IBM Cognos Business Intelligence

ба дарламасы стандартты IEEE 754 д гелектенген жарты к йін олданады.

Д гелектеуді ескере отырып, д гелектенген сандар жа ын орналас ан

ыс артыл ан м нге арай жылжыты ыз, дегенмен екі ыс артыл ан м ндер де

те дей ашы ты та орналас ан, б ндай жа дайда м ндерді ая талуы сандар ішінде

келесідегідей та дал ан:

v Егер сандарды н тижесі 5 тен к п болып к рінсе жедел т рде сандар жо ары

арай д гелектенеді.

v Егер сандарды н тижесі 5 тен аз болып к рінсе, жедел т рде сандар т мен арай

д гелектенеді.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

147

v М тін белгілері ішіндегі сандар сол алпында к рсетіледі. Я ни санды кескіндеу

олданылмайды.

Т мендегі тізім мазм н тілі Тай тілі бол анда диаграммалар шін депкі санды

кескіндеу мінез- л ын сипаттайды.

v Онды не валюта сия ты ерекше пішімге ие санды м ндер еуропалы сандар

ретінде к рсетіледі.

v М тін белгілері ішіндегі сандар сол алпында к рсетіледі. Я ни санды кескіндеу

олданылмайды.

зара байланысты т сініктер:

“/осба ытты мазм н шін олдау” бетте 182

Сіз осба ытты мазм н шін олдау к рсететін есептерді жасай аласыз. Сіз негізгі

м тін ба ытын, санды кескіндеуді ж не контейнер ба ытын к рсете аласыз.

лшемдік есептеудегі бос яшы тарды басу

Сиретілген деректер бос яшы тарды к рсету кезінде арсы ойындыларда

н тижесін беруі м мкін. Мысалы, ызметкерлерді нім н тижелерімен табыс лшем

бірлігіне арнал ан бос м ндерді к птеген жолдарында егер ызметкер сол німдерді

сатпаса салыстырады.

Н л, жо ж не толу м ндері бойынша б лінуге негізделген жолдарды, ба андарды

немесе жолдарды ж не ба андарды басу а болады. Деректерсіз жолдарды немесе

ба андарды басу ыс ара к ріністі немесе есепті береді.

Есептеулер басу олданылмай т рып орындалады. Егер бірнеше арсы ойындылар

немесе диаграммалар бар болса, басу параметрлеріне кіру шін бірін та дау керек.

Басу м мкіндігіне кіру лгілеу рамдас б лігіндегі IBM Cognos Transformer, IBM

Cognos Framework Manager ж не IBM Cognos Administration ба дарламасында ы

параметрлерге байланысты болады.

Сондай-а , сіз есебі іздегі бос яшы тарды жасыру шін с згілерді пайдалана аласыз.

С згілерді пайдалану есептеулерді н л басуды назарына алатынына сенімді

тудырады. С згілеу деректер к зінде жасалатынды тан, жа сыра есеп німділігін де

алу а болады.

Процедура

1. Деректер м зірінен Жасыру

ж не Жасыру параметрлері басы ыз.

2. Жасыру астында ай б лімді жасыру керектігін та да ыз.

3. Т мендегілерді жасыру астында ай м ндерді жасыру керектігін басы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Zлшемдік деректі с згілеу” бетте 161

/аланба ан деректерді есептерден жою шін с згілерді пайдаланы ыз. С згілеу

шартына с йкес келсе ана, деректер есепте к рсетіледі.

SAP BW Дерек К здерінде Бос яшы тарды пішімдеу

кезіндегі шектеулер

SAP BW дерек к зімен ж мыс жасау кезінде,егер SAP BW сервер бас арушысы

те шелген т тынушы пішімдеуін бос яшы тар шін SAP BW серверінде жасаса,

150

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

т тынушы пішімдеуіIBM Cognos Business Intelligence ба дарламасы есптерінде

к рінбейді. IBM Cognos Business Intelligence ішіндегі бос яшы тарды пішімдеуді

те шеу шін з кімші ізге хабарласы ыз.

Мысалы - Бар есепте жолдарда ж-не ба(андарда

н лдерді жасыру

Спорт жабды тарын сатумен айналысатын The Sample Outdoors компаниясында сіз

есеп жазушысы болып табыласыз. Сізде а ымда ы жылды деректері мен алды ы

жылды деректерін салыстыратын есеп бар. Есепті аны ыра жасау шін, сіз есепте

н лдерді жасыр ы ыз келеді. Жасыру де гейін орнату шін н лдік жасыру ралын

пайдаланасыз.

Процедура

1. Sample Outdoors компаниясыны

2012 жыл ы 31-желто санда ы есебіні

балансын ашы ыз.

2. Деректер м зірінен Жасыру

ж не Жасыру параметрлері басы ыз.

3. Т мендегілерді жасыру астында Жолдар мен ба андарды басы ыз.

4. М&ндерді! келесі т рлерін жасыру т ймешегі астында Н лдік м&ндер

сбелгісін та да ыз.

5. Есепті іске осы ыз.

Жолдар ж не ба андарда жасырыл ан н лдер бар.

Сурет 14. Н$лдік басу бар баланстар атарлар мен ба андарда олданылады

лшемдік деректерді топтау

Деректерді есептерде жалпы, есептеу, орташа, е аз,е к п ж не та ы бас аларды алу

шін топта ыз.

Жиынты жолдарды немесе ба андарды ос аннан кейін, оларды есепте бас а

орын а жылжыту ар ылы жылжыту а болады.

Жиынты функцияларды те шелетін есептеулерде пайдалану а да болады.

Келесі кесте жиынты тарды ралуан т рлерін аны тайды.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

151

Жиынты

Сипаттама

Авмоматты жиынты

Деректер к зінде к рсетілгендей деректер

элементі шін депкі жиынты ты

пайдаланады.

Мысалы, есепті депкі жиынты ретінде

пайдалан андай б лік н мірлерін к рсететін

деректер элементі.

Жалпы

Бос ж не жо м ндерден бас а барлы

м ндерді осады.

Санау

Бос ж не жо м ндерден бас а барлы

м ндерді есептейді.

Орташа м н

Барлы м ндерді осады ж не сосын бос ж не

жо м ндерден бас а м ндерді есептеуі

ар ыды б леді.

Минимум

Бос ж не жо м ндерден бас а е кіші м нді

та дайды.

Максимум

Бос ж не жо м ндерден бас а е лкен

санды та дайды.

Процедура

1. Топталатын жолды немесе ба анды басы ыз.

2.

/ ралдар та тасында, топтау т ймешігін басы ыз

ж не жиынты т рін

та да ыз.

Жиынты жа а жол немесе ба ан ретінде шы ады.

3. Жиынты жапсырмасын згерту шін, жапсырманы тінтуірді о жа ын басы

ыз

ж не Жалпы (А пан сатылымдары) сия ты жа а атты тері із.

Ке!ес: Жиынты ты алып тастау шін, жиынты жапсырмасын та да ыз ж не

жою т ймешігін басы ыз

зара байланысты т сініктер:

“Zлшемді есептеулерді олдану” бетте 154

Дерек к зінен осымша деректерді алу ар ылы есебі ізді ма ыналы ету шін

есептеулерді кірістірі із. Мысалы, сіз есепті шотын жасап жатырсыз ж не рбір

тапсырыс жасал ан нім шін сатылымны орта сомасын к ргі із келеді.

Zнімба асын тапсырыл анына к бейтетін сана ыш ба ан жаса ыз.

лшемдік пайдаланушы топтарды жасау

@лде ашаннан бар дерек элементтерін сіз шін ма ызды болып табылатын топтар а

санаттау шін пайдаланушы топтарын жаса ыз.

М ндерді санын кішірек ма ынасы бар топтар а азайта аласыз. Мысалы,

ызметкерлерді тізімін мені тобыма ж не бас алар а згерте аласыз.

Zлшемдік деректермен, ай ас кесте немесе диаграммалармен ж мыс жаса анда, тек

м шелер жиыны шін реттелмелі топтар жасау а болады. Пайдаланушы топтарды

жиында жаса аннан кейін, жиында ы м шелер пайдаланушы топтар ар ылы

орналастырылады.

152

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Тізімде реттелмелі топтар жаса анда, есепке data_item (реттелмелі) деген атаумен

жа а ба ан осылады. Сіз б л жа а ба анды есепті топтау немесе с рыптау шін

пайдалана аласыз. Тек жа а топтарды ана к рсеткі із келсе, бастап ы ба анды жоя

аласыз.

М шелер жиындары шін реттелмелі топтар жаса анда, келесі шектеулерді

апері ізде ста ыз:

v Пайдаланушы топтарда амтыл ан м шелер иерархияда ы бірдей де гейден

болуы керек.

v Егер реттелмелі топтан бас а дерек контейнерінде пайдаланылатын иерархия

енгізілсе, оны реттелмелі топты ба ыны ы элементі ретінде енгізу керек.

v Пайдаланушы топта ы автоматты т рде жина тау к тілгендей ж мыс істемейді.

Мысалы, сіз яшы ателерімен кездесуі із м мкін (- -).

Процедура

1.

М шелер жиынын амтитын ай ас кестеге реттелмелі топтарды жылдам осу

шін келесі адамдарды орында ыз:

a. Реттелмелі топ а осылуы керек м шелерді та да ыз.

b. Та дал ан м шелерді бірін тінтуірді о жа ымен басып, Зерттеу >

Та!дал ан элементтерден реттелмелі топ жасау п рменін басы ыз.

Реттелмелі топ жасалады.

c. Реттелмелі топты атауын немесе рамын згерту шін оны тінтуірді о

жа ымен басып, Зерттеу >

!деу custom_group_name т ймесін басы ыз.

2.

М шелер жиынын амтитын ай ас кестедегі реттелмелі топ а м шелерді жылдам

осу шін келесі адамдарды орында ыз:

a. Б рыннан бар реттелмелі топ а осылатын м шелерді та дап, артынша

реттелмелі топты та да ыз.

b. Реттелмелі топты тінтуірді о жа ымен басып, Зерттеу > #осу

custom_group_name. п рменін та да ыз

3.

М шелер жиынын амтитын ай ас кестеден реттелмелі топты жылдам шы ару

шін келесі адамдарды орында ыз:

a. Реттелмелі топты тінтуірді о жа ымен басып, Зерттеу > Топтан шы ару

custom_group_name п рменін та да ыз.

4.

Пайдаланушы топтарды м шелерді жиынын амтиытын ай ас кестеге немесе

диаграмма а осу шін, т мендегі адамдарды орында ыз:

a. Жиында тінтуірді о жа батырмасын басы ыз ж не Жиынды

!деу

параметрін басы ыз.

b. Жа!а

т ймесін басып, Реттелмелі топ дегенді та да ыз.

c. Реттелмелі топ терезесінен Жа!а реттелмелі топ

тарма ын та да ыз.

d. Жа а топ атауын енгізі із.

e. М шелерді #ол жетімді м шелер тізімінен та да ыз ж не оларды М шелер

тізіміне жылжыты ыз.

5.

Пайдаланушы топтарын тізімге осу шін, т мендегі адамдарды орында ыз:

a. Топта ы ыз келген ба анды басы ыз ж не Деректер м зірінен Есептеу >

Пайдаланушы Топтарды аны тау параметрлерін та да ыз.

Ке!ес: Ба ан та ырыбын немесе ба ан яшы тарыны бірін баса аласыз.

b. Келесіні басы ыз: Жа!а топ енгізу

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

153

c. Сіз та да ан м ндер бойынша топтау шін Жа!а та!дау м&ндеріні! тобы

параметрін басып, Жа!а топ атауы параметрін енгізі із, ажетті м ндерді

М&ндер терезесінен та да ыз ж не м ндерді Та!дал ан м&ндер терезесіне

жылжыты ыз.

d. М ндерді ау ымы бойынша топтау шін Жа!а ау ым тобыпараметрін

басы ыз, Жа!а топ атауыпараметрін енгізі із ж не Бастап пен Дейін

м ндерін енгізі із.

6.

Бас а згерістерді жылдам орындау шін келесі адамдарды орында ыз:

a. Реттелмелі топты тінтуірді о жа ымен басып, Жиынды

!деу п рменін

басы ыз.

b. Жиын аны тамасы терезесінен реттелмелі топты та дап,

!деу

функциясын басы ыз.

Реттелмелі топ терезесі ашылады.

7.

/ал ан м ндер шін топ атауыны к рсетілуін аламаса ыз #ал ан м&ндерді

к рсетпеу опциясын басы ыз. Б л опцияны бас аннан кейін, ал ан м ндер

шін бос яшы тар жасалады.

8.

Топ атауы ал ан м ндерде р м нге с йкес бол анын аласа ыз, Fр ал ан

м&нді топ атауы ретінде пайдалану параметрін басы ыз.

9.

Жеке тобы ызды атауын барлы ал ан м ндерге к рсеткі із келсе, #ал ан

м&ндерді бір топ а топтау параметрін та да ыз ж не ала ан атауды енгізі із.

10.

Пайдаланушы топтарын тізімге осса ыз, Жа!а дерек элементіні!

атауыастында депкі дерек элементіні атауын немесе жа а дерек элементіні

атауын енгізі із.

лшемді есептеулерді олдану

Дерек к зінен осымша деректерді алу ар ылы есебі ізді ма ыналы ету шін

есептеулерді кірістірі із. Мысалы, сіз есепті шотын жасап жатырсыз ж не рбір

тапсырыс жасал ан нім шін сатылымны орта сомасын к ргі із келеді.

Zнімба асын тапсырыл анына к бейтетін сана ыш ба ан жаса ыз.

Функцияларды олдана ортырып рнектерді т зету шін есептер жасай аласыз.

Егер есептеулерде бірнеше есептер олданылса немесе т рлі есеп авторлары ар ылы

болса, модельдеуден есепті модеь ішінен о шаулан ан нысан жасап ж не оны с йке

келетін бума а осуын с ра ыз.

Есептеу тапсырысын шешу

Есепті жолдарда ж не ба андарда ы есептеулері иылысатын болса, есептеу келесі

ретпен дайындалады:

v

осу немесе азайту

v к бейту немесе б лу

v жина таушы (жыйма)

v

ал ан арифметикалы функциялар: абсолюттік, д гелек, т мен д гелек, орта

есеппен, е аз, е к п, орташа, м лшер

v пайыз, % айырмашылы

( су) немесе % барлы ыны

v ранг, квартиль, квантиль немесе процентиль

Егер екі есептеу бірдей басымдылы танытса, мысалы,екеуі де осу болса,жол

есептеуіші басымдылы ты алады.

154

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Егер сізде керекті р сатнамалар болса,есебі ізді IBM Cognos Есеп ралында аша

аласыз ж недеректер элементіне арнал ан тапсырыс сипаты шешімін згерту ар ылы

басымдылы тар ретін згертесіз. К бірек м лімет алу шін, Report Studio

ралында ы Пайдаланушы н с аулы ын к рі із.

Есептеулердегі шектеулер

Cognos Workspace Advanced ба дарламасына ол жетімді рнектер мен

функцияларды ана пайдаланып, оларды синтаксисі бойынша ж мыс жаса ыз.

Жа сы н теже алу шін, Report Studio ба дарламасынан шы ан есептеулермен

салыстырмай, немесе жиынты тар мен есептемелер рама ыз.

Есептеулер шін минималды тексерулер іске асады. Егер есепте д рыс емес

рнектерді олданса ыз, есебі із к тілмеген н тижелі м нді беруі м мкін.

Осы ан осымша, жиынты м шелерін келесідегідей аны тауы ыз керек:

summary_function (currentMeasure элементтері set_reference) ішінде

set_reference де гей бол ан кезде немесе Дерекк з ойындысына кірістірілген

жиынты

орнына бол анда.

Егер керісінше талап етілсе, summary_function статистикалы функция бол аны ж н.

Егер сіз ай ын т жырым функциясын пайдаланса ыз, лшемдермен келе сіз

жа дайлар болуы м мкін (пайда м лшері, б лек есептеу ж не т.б. ) кешенді жыйма

ндылы тары бар немесе сценарий ж не шот лшемді м шесін орай алмайсыз.

Zз деректері ізді біле отырып ж не текшені иесін на тыла ыз ол жина тауышта

автоматты т рде ауіпсіздікте болады.

Шектеутді к п бол анды ынан, есептеу т жырымдары сенімді м ндер бере алмауы

м мкін. /олайлылы шін, сіз жол жиынты тары ж не есептелген м шелер

ба аналары иылыс ан есептер ра аласыз. М ндай есептерде иылыстар к тпеген

м ндерден т руы м мкін. /арсы жа дайда, есеп жолдары мен ба аналар

жиынты ыны иылысы, жиынты функцияларында олданылады, сонымен атар

олар ауіпсіз болып табылады, себебі есептер еркін ауіпсіз м ндерде ндіріледі.

Егер кешенді рнектер жасау керек болса, Report Studio ралын пайдаланы ыз.

%арапайым элемент есептеулерді ру

Zлшемдік деректер к здерімен ж мыс жаса ан уа ытта, сіз есебі ізде элементтерді

та дайсыз ж не арапайым есептеулерді расыз. /осымша, арапайым

арифметикалы есептеулерге, сіз санды , жол, к ні, уа ыты ж не есептеулер

аралы ын орындай аласыз.

Келесі кесте ол жетімді санды есептеулерді аны тайды.

Есептеу

Сипаттама

- деректер элементі

Сіз бір санды деректер элементін та да ан

кезде, теріс а ымда ы м нді кірістіріледі.

На па- на

Санды деректер элементтері шін, на па-

на м н кірістіріледі.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

155

Есептеу

Сипаттама

Д !гелек

Санды деректер элементтері шін, б тін

сан а жа ын т р ан санды д гелектеуді

кірістіреді.

Жо ары жа а арай д !гелектеу

Санды деректер элементтері шін, б тін

сан а жа ын т р ан санды д гелектеуді

кірістіреді.

Т менгі жа а арай д !гелектеу

Санды деректер элементтері шін, рі нолге

жа ын ж не б тін сан а жа ын т р ан санды

д гелектеуді кірістіреді.

Жиынты

Белгіленген немесе жиынты , иерархияда ы

барлы м ндер.

%

Екінші элементті пайызы ретінде

та далын ан бірінші элементті м нін

есептеп шы арады.

% Айырмашылы

Пайыз ретінде екі элементтер арасында ы

айырмашылы ты есептеп шы арады.

% - ды негіз

Та далын ан бірінші элементті А жиегінен

ж не та далын ан екінші элементті В

жиегінен алады. Негізгі пайызды есептеу

н тижесі А ж не В элементтеріні иылысу

м ніне дейінгі, А элементі шін м ніні

барлы ын салыстырады.

Ескерту: Б л есептеулер егер сіз рбірі т рлі

жиектерден, т рлі иерархиялардан та дайтын

екі элементтерге ана ол жетімді.

Те!шелім

Те шелім арапайым арифметикалы

есептеулер орындал анда, сізді зіндік

м ні ізді аны тау а р сат береді. Сонымен

атар, сізге операндтарды ретін згерту

шін р сат береді немесе жа а есептелетін

жол немесе ба ан шін пайдаланушыны

атын енгізі із.

Келесі кесте ол жетімді жол есептеулерді аны тайды.

Есептеу

Сипаттама

Бос орындарды жою

Жол деректер элементтері шін, жолда ы

со ы та бадан кейін пайда болатын кез

келген осымша орындарды жояды. С здер

арасында ы бос орындар жойылмайды.

/осымша бос орындар кейде сіз с рыптау,

с згілеу немесе іздеу ж мыстары барысында

к тілмеген н тижелерге келіп со тырады.

156

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Есептеу

Сипаттама

Ал аш ы ? та!балар

Жол деректер элементтері шін, сіз

аны тайтын тек ал аш ы та баларды санын

к рсету шін м тінді ыс артады.

Со! ы ? та!балар

Жол деректер элементтері шін, сіз

аны тайтын тек со ы та баларды санын

к рсету шін м тінді ыс артады.

Келесі кесте ол жетімді к ні мен уа ыт есептеулерді аны тайды.

Есептеу

Сипаттама

#осу ? жылдар, #осу? айлар, #осу ? к ндер,

Бір к нді немесе уа ыт деректер элементін

#осу? са аттар, #осу? минуттар, немесе

та да ан кезде, жылды , айды , к нні ,

#осу? секундтар

са атты , минутты немесе секундты

та дал ан санын та дал аны м нге осады.

Жыл, Ай, К н, Са ат, Минут ж не Секунд

Бір к нді немесе уа ыт деректер элементін

та да ан кезде, жыл, ай санын, к н санын,

са атты, минутты немесе секунд м нін

к рсетеді.

Жылдар аралы ы, Айлар аралы ы, К ндер

Екі к н немесе уа ыт деректер элементін

аралы ы, Са аттар аралы ы, Минуттар

та да ан кезде, жылды , айды , к нні ,

аралы ы ж не Секундтар аралы ы

са атты , минутты немесе секундты санын

екі м н аралы ында к рсетеді.

Келесі кесте ол жетімді аралы есептеулерді аны тайды.

Есептеу

Сипаттама

К ндер

Аралы деректер элементтері шін, екі к ндер

арасында ы к ндерді сандары ретінде

Егер сіз математикалы рекеттерді олданатын бірнеше ке ейтілген есептеулерді

жаса ы ыз келсе немесе с рау есептеулері орнына есептелетін элемент, есептелетін

к рсеткіш, жиынты рнегі немесе м н рнегін жаса ы ыз келсе.

Процедура

1. Есептеуді ж ргізу шін есебі ізде элементтерді та да ыз.

Ке!ес: К п элементтерді та дау шін Shift пернесі + н у немесе Ctrl

пернесі+н у.

2. есептеулер т ймешегін кірістіру шін н ы ыз

ж не орындалатын

есептеулерді та да ыз.

Ескерту: Тек есептеулер сіз та да да анда ана к рінетін элементтер шін

олданылады.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

157

Есептеуді м ніне ы пал ете алмайтын иерархияны ана та да ыз. Мысалы, Турсттік

жабды иерархиясыны есепте пайда бол ан німдеріні м тінм ніне арамастан

бірдей м ні бар. Сонды тан,

v есептеуді

([Camping Equipment]-[Mountaineering Equipment]) тек нім

иерархиясында жа сы аны тал ан ма ынасы бар, соны тан иерархияны та да ыз.

v Есептеуіш м ндер жолы ([Revenue], [Camping Equipment]) кез келген м тінм нге

ы пал етпегендіктен, німдер немесе лшемдер иерархиясына белгіленуі м мкін.

v Есептеуішті

([Revenue] - [Camping Equipment]) кез келген иерархияда жа сы

аны талатын ма ынасы жо ж не сенімді емес.

Дерек орды автоматты т рде біріктіру

Сіз дерек орды автоматты т рде біріктіруді IBM Cognos PowerCubes ж не Microsoft

SQL Сервер 2005 Талдау ызметтеріні

(SSAS) дерек к здерін пайдалан ан кезде ана

пайалана аласыз.

%ызмет к рсеткіштеріні сапасы

Дерек к здеріні барлы ы функциялар а бірдей жолда олдау к рсете бермейді.

Дерек модельдеуі функцияларда ызмет к рсеткіштері і сапасын функцияларды

асиеті туралы к рнекі к рінісін беру шін те шей алады. Есепте андай функция

олданатынын аны тау шін есеп авторлары ызмет аны тауыштарыны сапасын

олдана алады. /ызмет аны тауыштарыны сапасы т мендегідей:

v

ол жеткізгісіз (X)

Б л функция бумада ы дерек к зіні еш айсына ол жетімді емес.

v шектеулі ол жетімділік (!!)

Б л функция бумада ы дерек к здеріні кейбіріне ол жетімді емес.

v шектеулі олдау (!)

Б л функция бумада ы дерек к здеріні барлы ына ол жетімді, біра ол сол дерек

к зіне олданылмайды. IBM Cognos Business Intelligence ызметі ол функция шін

жергілікті аппроксимацияны пайдаланады. Б л аппроксимация т мен німділік

ж не к тпеген н тижелер ту ызуы м мкін.

v шектелмеген (нышан жо )

Б л функция бумада ы дерек к здеріні барлы ына ол жетімді.

Литерал жолдарында тырна шаларды олдану

Zрнекке литерал жолдарын ой анда, ол жолды бір тырна шамен оршайсыз. Жолда

тырна ша болса, ол згертілуі керек. Мысалы, егер ab'c жолын ой ы ыз келсе, онда

'ab''c' деп жазуы ыз керек.

С рау есептеуішін жасау

IBM DB2 деректер к зін пайдаланса ыз, деректер т рлерін timestamp2 ж не packed

decimal топтайтын болса ыз, алу операторы жарамсыз болып табылады.

Жапония сия ты екі байтты ортада пайдаланылатын рнекті жаса ан кезде, тек

ж мыс істейтін арнайы та балар - ASCII-7 ж не ~ -- || - $ ¢ £ ¬.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

С рау есебі параметрін есепке апары ыз.

2. Атау терезесінде рнегі із шін ма ызды атауды енгізі із.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

159

Мысалы, 2007 жылды табысы мен 2006 жылды табысыны арасында ы

айырмашылы ты есептегі із келсе, сіз рнегі ізге атау бере аласыз 2007 - 2006

Табысы.

3.

Жаса ы ыз келген есептеуішті т рін басы ыз ж не есептеуіші ізді кезелімі

болып табылатын деректерді амтитын иерархияны немесе лшемді та да ыз.

4.

#ол жетімді рамдастар аума ында есептеуішті аны та ыз:

v К рініс м шесіні тарма т ймешігін

немесе к рініс бумасыны тарма

т ймешігін

басу ар ылы деректер бумасында ол жетімді деректер

элементтерін алай к рсеткі із келетінін аны та ыз.

v Есепте к рсетілмеген дерек элементтерін осу шін, к з ойындысында

,

дерек элементтерін екі рет басы ыз.

v Есептеуіш сия ты есептегі, біра міндетті т рде лгідегі емес деректер

элементтерін осу шін, деректер элементтерін деректер элементтеріні

ойындысында

екі рет басы ыз.

v Функцияларды, жиынты тарды ж не операторларды функциялар

ойындысында

осу шін, элементтерді екі рет басы ыз.

Ке!ес: #ол жетімді рамдастар аума ында к рінетін функцияларды,

жиынты тарды ж не операторларды с згілеу шін, с згілеу т ймешігін

басы ыз ж не функцияны не айтар анын немесе функцияны рекетін

функция т рі бойынша с згіле із.

Ке!ес: Сондай-а , сіз есептеуішті тікелей рнек аны тамасы терезесіне енгізе

аласыз. К н м ндерін енгізген кезде, к н пішімі сізді дерек ор т рі із шін

д рыс екендігіне к з жеткізі із.

5.

Тексеру т ймешігін

басы ыз.

Кез келген тексеру ателері А парат аума ыны

#ателер ойындысында пайда

болады.

Ке!ес:

v

#ол жетімді рамдастар аума ын к рсету немесе жасыру шін, аума ты о

жа ына к к к рсеткішті басы ыз.

v А парат аума ын к рсету немесе жасыру шін, аума ты стіндегі к к

к рсеткішті басы ыз.

v

рнек аны тамасы аума ында рнек рамдастарын к шіру ж не ою шін,

к шіру т ймешігін

ж не ою т ймешігін

пайдаланы ыз.

%иылысты жасау (Tuple)

Zлшемдік деректермен ж мыс жаса ан кезде, иылыс, реттелу сия ты олда белгілі,

сіз аны та ан м нді екі немесе одан да к п элементтерді тіркесімінен ал ан кезде

пайдалы. @рбір элемент т рлі иерархиялардан болуы шарт. /иылыс рамында тек

бір ана к рсеткіш бар.

Мысалы, иылыс (Табыс, 2004, Механизмді зірлеу) 2004 жыл ы табыс м нін ж не

Механизмді зірлеу нім жолыны табыс м нін к рсетеді.

160

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, #иылыс (Реттеу) нысанын есепке апару.

2.

#ол жетімді элементтер ж&не к рсеткіштер аума ынан, элементтерді та да ыз

ж не оларды жылжыту шін #иылыс элементтері ж&не к рсеткіштері

жола ында о жа к рсеткіні н ы ыз. Сонымен атар, сіз элементтерді

Есептелетін элементтер ж&не к рсеткіштер ойындысынан олдана аласыз

3. Осы иылыс иерархиясын аны тау шін #иылыс иерархиясы жола ында тектік

нысанды н ы ыз.

М шеде немесе жиында жылжыту

IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасыны ішіндегі м шелері ж не

жиындары бойынша жо ары ж не т мен жылжи аласыз.

/арсы ойындыларда, м шені т мен жылжыту м шені тарма тарын арсы ойынды

м шені ж не оны тарма тары екеуін де к рсету шін осады. М шені жо ары

жылжыту м шені басты жиынын арсы ойынды м шені ж не оны басты жиыны

екеуін де к рсету шін осылады.

Диаграммаларда, м ндік белгілерді т мен жылжыту немесе x-осьтік м ше сол

м шені тарма тарын к рсетеді. М ндік белгілер та ырыбын жо ары жылжыту

немесе ось та ырыбы бір де гей жо ары жылжытыл ан м шені басты жиынын

к рсетеді.

Ескерту: Сіз жо ары жылжыту не т менге жылжыту сілтемелерін оса аласыз немесе

!деу параметлері ішінде на тылауды екі рет басы ыз.

HTML шы ысы сия ты, есеп шы ысында жо ары жылжыту а м мкіндік беру шін,

жылжыту рекетін іске осу керек (Деректер, Жылжыту параметрлері).

Процедура

1. Т менге жылжыту шін м шені екі рет басы ыз.

Ке!ес: Сондай-а сіз м шені баса аласыз, зерттеу т ймешігін

параметрін

басы ыз ж не Т менге жылжыту немесе Жо ар ары а жылжыту

параметрлерін басы ыз. Немесе м шеде тінтуірді о жа батырмасын баса

аласыз ж не Т менге жылжыту не Жо ары а жылжыту параметрлерін басы ыз.

2. Жо ары а жылжыту шін бастыны екі рет басы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Жо ары- т мен жылжыту есебін жасау” бетте 169

лшемдік немесе лшемдік- модельденген байланысты деректер к здерімен ж мыс

жаса ан кезде, сіз о у ба дарламасына деректер жиындарын т меннен т менірек

де гейге дейін жылжытуды немесе жо арыдан жо арыра де гейге дейін жылжыту

ар ылы есептерді жасай аласыз.

лшемдік деректі с згілеу

/аланба ан деректерді есептерден жою шін с згілерді пайдаланы ыз. С згілеу

шартына с йкес келсе ана, деректер есепте к рсетіледі.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

161

Zлшемдік деректер к здерімен ж мыс істеген кезде, тек м шелер ж не лшемдер

ар ылы с згілей аласыз. С згілеу - бір м шені немесе есептеуіш м шені сынатын

деректер элементтері шін ол жетімді емес.

Zлшемдік есептеу м нерін пайдалана ан кезде, м тінм н с згілерін пайдаланы ыз,

деректерді жо ар ы немесе т менгі м ндерге шекте із ж не жиын ішіндегі

м шелерді с згіле із. Осы н с ауларды орындамау к тпеген н тижелерге кес

со тыруы м мкін. О ан оса, н тижелер есепте, пайдаланыл ан есеп деректерінде не

барына ж не буманы динамикалы с рау режимін пайдаланатынына байланысты

згеруі м мкін.

Есептерде бос яшы тарды басу шін, с згілерді пайдалану а болады. С згілерді

пайдалану есептеулерді н л басуды назарына алатынына сенімді тудырады. Жасыру

олданыл ан а дейін есептеуіштерді орында ы ыз келсе, Жасыру параметрін

пайдаланы ыз.

Егер с згі м ндері ал ымалы н кте сандары болса, д гелектеуге немесе деректерді

ию а байланысты на ты с згілеу н тижелерін беруі м мкін. /ал ымалы н кте

сандары деректер к зінде са талу жолына ара анда есепте рт рлі шы уы м мкін.

Н тижелерді на тылы ын тексеру шін, с згі шарты д гелектеу с ра тарын

назарда стауы керек.

@депкі параметрі бойынша, лшем бірліктер с згілері автоматты біріктіруден кейін

олданылады, себебі, аны тамасы бойынша, лшемдік деректер біріктіріледі.

М шелер шін, с згілер біріктірілмей т рып олданылады, ол деректер к зінен

алын ан деректерді м лшерін азайтады. Сіз жина тау

!деу с згілері параметрін

пайдалан ан а дейін не кейін андай с згілер олданылатынын згерте аласыз.

Процедура

1. С згілегі із келген жерде дерек элементін басы ыз.

Ке!ес: Екі немесе одан да к п элементтерді та дайтын болса ыз, ау ымды

пайдалану ар ылы с згілей аласыз.

2.

/ ралдар та тасында

с згілеу т ймешігін басы ыз.

3. Тізімнен с згілеу шартын та да ыз.

Н-тижелер

С згілеу есепке олданылады.

162

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

зара байланысты т сініктер:

“/атысты ж не лшемдік есептеу м нерлері” бетте 19

Сіз IBM Cognos Workspace Advanced ішінде зі із олданып отыр ан деректер к зіне

байланысты атысты есептеу м нерін немесе лшемдік есептеу м нерін пайдалану

ар ылы есептер жасай аласыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Zлшемдік есептеудегі бос яшы тарды басу” бетте 150

Сиретілген деректер бос яшы тарды к рсету кезінде арсы ойындыларда

н тижесін беруі м мкін. Мысалы, ызметкерлерді нім н тижелерімен табыс лшем

бірлігіне арнал ан бос м ндерді к птеген жолдарында егер ызметкер сол німдерді

сатпаса салыстырады.

М-тінм-н с згілеуін жасау

Zлшемдік деректермен ж мыс істеген кезде, деректерді на ты к рінісінде есебі ізді

жылдам фокустау шін м тінм н с згілерін немесе шектегіш с згілерін пайдалана

аласыз.

Мысалы, т мендегі ай ас кесте жолдарда нім сызы тарын, ба андарда жылдарды

ж не к рсеткіш ретінде табысты амтиды. М ндерді тек Азия ж не Тыны

м хитында ы веб-тапсырыстары шін табысты к рсету шін с згілеуге болады.

М тінм нді згерту шін, Азия ж не Тыны м хитын ж не бастап ы тарма тан вебті

шолу айма ыны М&тінм&н с згісі б ліміне жылжыты ыз. /арсы ойынды табысты

тек Азия ж не Тыны м хиты ж не Веб шін к рсетеді. М тінм нді згерту тек

шы атын м ндерді згертеді. Ол жолдарда ы ж не ба андарда ы элементтерді

шектемейді немесе згертпейді.

М тінм н с згісі сия ты пайдаланылатын м шелер есепті іске ос ан кезде есепті

сті гі деректемесінде пайда болады.

Есептегі кез келген жиынты м ндер м тінм н с згісі ар ылы айтарыл ан

н тжелерді к рсету шін айта есептеледі.

Екі немесе одан да к п т рлі иерерхияларды с згілеу шін бірнеше к рделі

с щгілерді жасай аласыз.

М тінм н с згілері бас а с згілерден б лек. Дектерді с згілеген кезде, с згілеу

шартын кездестірмейтін м шелер есептен жойылады. М тінм н с згісі м шелерді

есептен жоймайды. Оны орнына, оларды м ндері с згіленеді ж не сіз бос

яшы тарды к ресіз.

М тінм н с згілерін жаса ан кезде, ай ас кестені шетінде лде ашан жобаланба ан

иерархияларды м шелерін ана пайдаланы ыз ж не р иерархия шін тек бір

м шені пайдаланы ыз.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

163

Процедура

1. К з ойындысынан

, бір немесе одан да к п элементтерді айсысында

с згілеу керектігін та да ыз немесе ізде із.

2. Элементті шолу айма ыны М&тінм&н с згісі б ліміне с згілеу шін

жылжыты ыз.

3. М тінм нді згерту шін, М&тінм&н с згісі терезесінен жа а элементті та да ыз.

Деректерді жо(ар(ы немесе т менгі м-ндерін шектеу

Сізді іскерлік с ра ы ыз а д лділікті элементтеріне, я ни есебі ізге назар

аударт ы ыз келеді. Мыалы, сізді басты 100 т тынушылары ызды ж не ай топты

т тынушылары сенімдірек екенін аны та ы ыз келеді.

Жиынны жо ар ы немесе т менгі б лігіндегі м ндерде деректерді шектей аласыз.

Б л ж мыс аума ында кіші, кейде лкен деректер к здерін олдану кезінде

к рсетілгендеректерді м лшерін са тайды.

К рсету ар ылы жо ар ы ж не т менгі ережені аны тай аласыз

v сатып алушылар орындайтын 50 сия ты жо ар ы немесе т менгі бір сан

v пайыз, олар жалпы табысты

10%-дан жо ары орналастыратын т тынушылар

v жинал ан осынды, олар жалпы табысты е ал аш ы он миллион долларын

орналастыратын т тынушылар

Егер та дал ан жиында пайдаланушыны с згісі бар болса, тек осылу м ндерге

жо ар ы немесе т менгі ереже к рсетіледі. Мысалы, тек бір миллион доллардан

табысы арты сатушыларды к рсетуде с згіні олданса ыз, осы н тижелерде е кіші

м ндер т менгі ережені олданылады.

Керісінше жиекте м шелерді жиынын ж не с рыптау к рсеткіші негізінде сіз

олданатын тек жо арыда немесе т менде оларды к рсету шін м шелерді жиынын

с рыптай аласыз. Сонымен атар, сіз те шелетін с згіні аны тай аласыз.

Процедура

1. С рыпта ы ыз келген жиынды та да ыз зерттеу т ймешегін н ы ыз

,

Жо ары немесе т мен т ймешегін н ы ыз ж не с рыптау параметрлерді бірін

н ы ыз.

Ке!ес: Сонымен атар, элементті о жа т ймегімен н ы ыз.

2. Егер сіз ала ан с згілеу параметрі тізімде болмаса Те!шелетін т ймешегін

н ы ыз.

3. Жо ары немесе Т мен тіл атысу терезесінде жо арыда м ндерді с згілеу

шінЖо ары немесе т менде м ндерді с згілеу шін Т менгі т ймешегін

н ы ыз.

4.

/алай ж не аншалы ты с згілеуді та дау шін Саны, Пайыз, немесе #осынды

т ймешегін н ы ыз немесе к рсету шін осынды а м нді, пайызын ж не

деректер элементтері санын тері із.

5. К пн ктені (...) н у ар ылы ай негіз шін с згілеу иылысын та да ыз

иылысу шін т ймешекті ж не м шелерді, к рсеткішті кез келген Негіз

ойындысын немесе Есептелетін м шелер ж&не к рсеткіштер ойындысынан

та да ыз.

164

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ке!ес: Жо ар ы немесе т менгі с згілерді деу шін зерттеу т ймешегін

,

ж не Жиынды !деу т ймешегін н ы ыз.

Жиында элементтерге с згі жасау

Жиында сіз ажет деп тап ан элементтерді ана, с згі шарттарын аны тау ар ылы

жоя аласыз.

Сіз негізделген жиын а с згі жасай аласыз

v элемент та ырыптары

Мысалы, сізді жиыны ызда ызметкер аттары бар ж не сіз на ты ріптен

басталатын ызметкерлерді аттарын ана са та ы ыз келеді.

v санды немесе жолдар сипаттары

Мысалы, сізді жиыны ызда ызметкер аттары бар ж не жынысы сипатын олдану

ар ылы ызметкерлерді с рыпта ы ыз келеді.

v м ндерді иылысуы (tuple)

Мысалы, 2008 жыл шін он к ннен аз сыр атты демалысы к ндерін пайдалан ан

ызметкерлерді ана алдыру ажет.

Егер те к рделі с згіні жаса ы ыз келсе, сіз AND, OR, ж не NOT амалда ыштарын

олдана отырып к п шарттарды біріктіре аласыз. @депкі бойынша, к п шарттар AND

амалда ышымен біріктірілген, б л дегеніміз- барлы шарттар с згілеу барысында

сер алатын ма сат а жетулері керек.

Жиында элементтерді с згілеу, б л толы атынаста немесе жиынта с згілеуде

емес.

Процедура

1. Жиынды та дау.

2.

/ ралдар та тасынан зерттеу т ймешікті н ы ыз

ж не Жиынды с згілеу

п рменін н ы ыз.

3. Сіз с зуді алай жаса ы ыз келетінін та да ыз.

v Егер сіз та ырыпты олданатын жиынды с рыпта ы ыз келсе Та ырып

п рменін н ы ыз.

v Егер сіз элемент сипатын олданатын жиынды с рыпта ы ыз келсе Сипат

п рменін н ы ыз ж не ашылмалы тізімнен та да ыз.

v Егер сіз элементтерді иылысуын немесе м ндер жолын олданатын жиынды

с рыпта ы ыз келсе #иылысу (м&ндер жолы) ж не к п н кте(...) т ймешік.

Кейін #ол жетімді элементтер ж&не к рсеткіштер аума ынан ажетті

элементтерді та да ыз ж не оларды жылжыту шін #иылыс элементтері

ж&не к рсеткіштері тізімінде о жа к рсеткіні н ы ыз.

4. Амалда ыш ж не М&н т ймешіктерін шарты ызды ая тау шін аны та ыз ж не

OK батырмасын н ы ыз.

5.

/осымша шарттарды осу шін

жа а т ймешегін н ы ыз.

6. Егер с згіде к п шарттар болса, оларды біріктіру шін AND, OR, ж не NOT

амалда ыштарын олданы ыз.

v Амалда ышты осу шін, сіз біріктіргі із келген шарттарды та да ыз ж не

амалда ышты н ы ыз.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

165

v Амалда ышты згерту шін, ол жетімді амалда ышты атарына осу шін

амалда ышты екі рет н ы ыз немеес амалда ышты ж не кейін тізімнен бас а

бір амалда ышты та да ыз.

v Амалда ышты жою шін, оны шартты жолында та да ыз ж не

жою

т ймешегін н ы ыз.

7. Шартты згерту шін

деу т ймешегін н ы ыз.

Ке!ес: С згіні жою шін

зерттеу т ймешегін н ы ыз ж не Жиынды

!деу т ймешегін н ы ыз.

Те

шелетін с згіні жасау

Есеп ішінде с згі шарттарында пайдаланылу а тиіс м ндер орын алма ан кезде

реттелмелі с згілер жаса ыз.

Есебі ізде ша ыруларды жасау шін с згілерді олдана аласыз. Ша ырулар есепте

оларды талаптарына с йкес а патартты те шеу шін, пайдаланушылар а

к мектесетінс ра тарды сынады. Мысалы, сіз ша ыруды жасай аласыз, сонымен

пайдаланушылар аума ты та дай алады. На ты аума шін есепте тек деректер

алынады ж не к рсетіледі.

Процедура

1.

Сіз с зуді жаса ы ыз келген деректер элементін та да ыз.

Ке!ес: Егер екі немесе одан к п элемент та далса, ау ымды пайдалану ар ылы

с зуге болады.

2.

/ ралдар та тасында с згі белгішесін н ы ыз

3.

Те!шелетін с згіні жасау.

4.

Шарт т ймешегіні т менгі б лігінде ала ан шартты т рін та да ыз.

5.

/осымша: Кілтс здер жола ына ізделетін м тінді енгізі із. Сондай-а , тізім

м ндерін электронды кестеден Кілтс здер жола ына к шіріп ою а болады.

/алау бойынша, Кілтс здер т ймесі асында ы к рсеткіні басу ар ылы іздеу

шарттарын згертуге болады. Артынша Іздеу т ймесін басы ыз.

6.

/осымша: Егер атысты деректер туралы есеп жасауда болса ыз, осымша м тін

негізіндегі с згі опцияларын пайдалану а болады.

a. С згі шарты шін арнайы дерек элементтері м ндерін та дау шін М&ндер

жола ынан Арнайы м&ндер тарма ын басып, с згіге атысты м ндерді

та да ыз.

Ке!ес: М ндерді Кілтс здер жола ына м тін енгізу ар ылы іздеуге болады.

Іздеу т ймесіні асында ы к рсеткіні басып, пайдалан ы ыз келген іздеу

параметрлерін та да ыз. Кілт с з б лгіші ретіндегі #ойындыны пайдалану

опциясын та дайтын болса ыз, ойындыны Кілт с здер терезесіне тек

ойындыны (немесе ішіндегі ойындыда іздгі із келетін тарма ты)

/ойындаптер ретіндегі бас а бір ба дарламадан об ж не к шіру ар ылы оса

аласыз.

b. М ндерді рнек негізінде с зу шін М&ндер жола ында Келесімен

басталады:, Келесімен ая талады:, # рамы, немесе SQL лгісіне сай

параметрлерін та дап, рнекті М&н жола ына тері із.

166

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

SQL лгісіне сай параметрін та дау ар ылы, SQL олдау к рсететін лгі

жасау шін м ндерді стандартты SQL синтаксисін пайдаланып с зуге болады.

Н л немесе бірнеше та баны алмастыру шін % (пайыз) та басын

пайдалану а болады, ал бір жеке та баны алмастыру шін _ (асты ы сызы )

белгісін пайдалану а болады. Мысалы, '%a_b_c%' рнегі жолды кез келген

жеріндегі келесі реттіліктегі кез келген м нді айтарады: "a, андай да бір

та ба, b, андай да бір та ба, c".

/ рамында "%" немесе "_" та балары бар рнек іздеу керек болса,

escape-та баны Escape-та!ба (міндетті емес) жола ында к рсеті із. М н бір

та бадан т ру а тиіс. К рсетілген кезде, escape-та ба табыл ан сайын, одан

кейінгі та ба арнайы белгі емес, м тін ретінде арастырылады. Мысалы, егер

"\" escape-та ба ретінде к рсетілсе, М н жолына TEST\% шарты енгізілсе,

"TEST" деп басталып, кез келген та бамен жал асатын жолды орнына

"TEST%" жолдары ізделеді. Осы ан сас, TEST\\\% енгізу н тижесінде

"TEST\%" деп басталатын жолдар ізделеді.

С згі шартында регистрді ескерілуі немесе ескерілмеуі пайдаланушы

тарапынан аны талады. Дерек к зі регистрді ескеретін с згіге олдау к рсетсе

ана ондай с згіні пайдалану а болады.

Ескерту: Zрнек негізіндегі с згі ша ыру а т рлендірілсе, есеп іске осыларда

пайдаланушылардан рнек аны тау талап етіледі.

7.

М&ндер т ймешегі астын ы б лігінде м ндері ізді та да ыз. Егер сіз санды

деректерге с згі жасаса ыз,сіз р ы ыз келген с згі шартыны т рін та да ыз:

На ты м&ндер, Салыстыру немесе Ау ым.

8.

Егер олар есепті орында ан кезде пайдаланушыларды ша ырыл анын аласа ыз

#арап шы у ралында есеп орындал ан кезде м&ндер шін

ша ыру сбелгісін та да ыз.

9.

Егер сіз с згі null м ндерін іске ос анын аласа ыз жо м&ндерді(NULL) іске

осу сбелгісін та да ыз.

С згі шарттарын біріктіру

К рделі с зуді жасау шін, екі немесе оданда к п с зу шарттарын біріктіру ар ылы

жасай аласыз. Біріктірілген с згілер сізге AND немесе OR шарттарымен топтас ан

рамдас шарттарды жасау а р сат береді.

Мысалы, егер сіз есепте Zнім сызы ы ба андарын ж не Жылды с зуді жаса ы ыз

келсе. Сіз жауап бергі із келген на ты деректер 2010 жыл ы сатыл ан Camping

Equipment саны ж не 2009 жылы сатыл ан Golf Equipment саны болып табылады.

М ны жасау шін, с згі шарттарымен бірігетін к рделі с згіні жасауы ыз шарт.

Процедура

1.

/ ралдар та тасында с згі белгішесін н ы ыз

2. С згілерді

!деу п рменін н ы ыз.

3.

жа а т ймешегін н ы ыз ж не Біріктірілген т ймешегін та да ыз ж не

OKбатырмасын н ы ыз.

4. С згіні жасау терезесінде сіз с зуді жаса ы ыз келген деректер элементін

та да ыз ж не OK батырмасын н ы ыз.

5. Шарт т ймешегіні т менгі б лігінде ала ан шартты т рін та да ыз.

6. М&ндер т ймешегі астын ы б лігінде м ндері ізді та да ыз. Егер сіз санды

деректерге с згі жасаса ыз,сіз р ы ыз келген с згі шартыны т рін та да ыз:

На ты м&ндер, Салыстыру немесе Ау ым.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

167

7. Егер олар есепті орында ан кезде пайдаланушыларды ша ырыл анын аласа ыз

#арап шы у ралында есеп орындал ан кезде м&ндер шін

ша ыру сбелгісін та да ыз.

8. Егер сіз с згі null м ндерін іске ос анын аласа ыз жо м&ндерді(NULL) іске

осу сбелгісін та да ыз.

9. С згілер арасында пайда бол ан амалда ышты н ы ыз ж не Ж&не, Немесе

немесе Жо т ймешіктерін н ып оларды біріктірі із.

10. Жа а шартты т ймешікті н ы ыз

ж не екінші с згілеу шартты к рсеті із.

11. С згілер арасында пайда бол ан амалда ышты н ы ыз ж не Ж&не, Немесе

немесе Жо т ймешіктерін н ып оларды біріктірі із.

С згілерді деу

С згілерді автоматты т рде бірігуден б рын немесе кейін олдануын, не оларды

ажеттілігін аны тай аласыз..

Процедура

1.

/ ралдар та тасында

с згілеу т ймешігін басы ыз.

2. С згілерді

!деу п рменін н ы ыз.

3. Бар с згіні деу шін, дегі із келген с згіні та да ыз ж не деу т ймешегін

н ы ыз

Ке!ес: Жа а с згілерді осу шін

жа а т ймешегін н ы ыз.

4. С згіні ажеттілігін аны тау шін Пайдалану жола ында параметрді та да ыз.

5. С згілерді автоматты т рде бірігуден б рын немесе кейін олдануын аны тау

шін Ба дарлама жола ында параметрді та да ыз.

С згілерді жою

Егер с згілер есебі ізде за уа ыт а дейін керексіз болып табылса, сіз жал ыз немесе

барлы с згілерді жоя аласыз.

Процедура

1.

/ ралдар та тасында с згі белгішесін н ы ыз

2. Есебі ізден барлы с згілерді жою шін Барлы с згілерді жою т ймешегін

н ы ыз.

3. Жал ыз с згіні жою шін С згілерді

!деу т ймешегін н ы ыз.

4. Жой ы ыз келген с згіні та да ыз ж не жою белгішесін н ы ыз

Ке ейтілген дерек элементтері

Ке ейтілген дерек элементтері д ст рлі элементтерден айырмашылы ы, рнектер

негізінде м тін жолдары ар ылыдеректерді к ру м мкіндігін алу шін жиынты тарды

та дап, жиынты тарды реттеу ж не м тінм ндік есептеулерді олдану.

/ол жетімсіз д ст рлі дерек элементтері келесі ке ейтілген дерек элементтерін іске

асыра аласыз:

v М ліметтерді к рі із

168

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ке ейтілген дерек элементтерін та дап, содан со Дерек м зірінен, н ы ыз

Дерек сипаттары дерек элементтері бума іші мен есеп с ранымдары ішіні ай

жеоінен к рінетінін к рі із.

v М ше жиынты ын та да ыз

Бастап ы та дау сия ты, жиынты ішінен м шені та дап, ерекшелей аласыз ж не

бас а м шелерді к мекші та дау ретінде олдану а болады.

v Жиынты тарды с рыпта ыз

Ке ейтілген дерек элементін та дай аласыз ж не с рыптау батырмасын н ы ыз

, ж не н ы ыз#осымша жиынты с рыпталу жиынты тарды су немесе

кему ретімен с рыптау,иерархиялы с рыптау ж не та ырыптар ар ылы с рыптау,

сипаттар ар ылы с рыптау немесе ай ас (кортедж).

v М тінм ндік есептеулерді олдану

Ке ейтілген дерек элементтерін та дап ж неДерек м зірінен, Есептеу н ы ыз,

осы олжетімді, ке ейтілген дерек элементтерінен м тінм ндік тізім есептеулерін

к рі із.

Жо(ары- т мен жылжыту есебін жасау

лшемдік немесе лшемдік- модельденген байланысты деректер к здерімен ж мыс

жаса ан кезде, сіз о у ба дарламасына деректер жиындарын т меннен т менірек

де гейге дейін жылжытуды немесе жо арыдан жо арыра де гейге дейін жылжыту

ар ылы есептерді жасай аласыз.

Жо ары ж не т мен жылжыту, стандартты лшемдік иерархияда сізді деректері із

туралы к бірек жалпы немесе толы а паратты к руге м мкіндік береді(Жылдар -

жыл - то сан - ай),я ни т рлі есептерді рмай- а к ре аласыз.

Жо ары немесе т мен жылжытудан б рын сіз есепті орындауы ыз шарт.

Ескерту: Сіз виджетті cannot set drill options IBM Cognos Workspace ж мыс

ке істігінен IBM Cognos Workspace Advanced ж мыс ке істігінде деу шін

аш анда жылжыту параметрлерін орната алмайсыз.

Процедура

1. Деректер м зірінен Жылжыту параметрлері п рменін н ы ыз.

2. Есеп рамын жылжыту м мкіндіктері жола ында Жо ары ж&не Т мен

жылжыту а р сат ету сбелгісін та да ыз.

@депкі бойынша, Cognos Workspace Advanced ба дарламасы лшемдік

рылымына негізделе отырып андай элементтер жылжытыла алатынын

аны тайды.

Ке!ес: Егер сіз есепті буманы егжей- тегжейлі кезінде негізі ретінде

олдан анын аласа ыз Б л есепке бума а арнал ан егжей- тегжейлі негіз

болу а р сат ету сбелгісін та дап ж не OK батырмасын н ы ыз.

Жетілдірілген буманы егжей- тегжейі туралы а паратты алу шін IBM Cognos

Business Intelligence Administration ж не Security Guide б лімін ара ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“М шеде немесе жиында жылжыту” бетте 161

IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасыны ішіндегі м шелері ж не

жиындары бойынша жо ары ж не т мен жылжи аласыз.

Б лім 9. Zлшемдік деректерді зерттеу

169

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

Есебі ізді пішімдеу оны о у а ы айлы етіп, йым стандарттарын к рсетеді. Сіз

есепті IBM Cognos Workspace Advanced ж йесінде пішімдегенде пішімдеу орналасуда

са талады.

Сонымен атар есепті шарттар а негізделіп пішімдей аласыз.

Есепке сті

гі деректемені немесе асты (ы деректемені

осы ыз

Есепті о у а же іл ету шін, сті гі деректемені немесе асты ы деректемені

осы ыз. Hсті гі деректемелер ж не т менгі деректемелер м тін, суреттер сия ты

нысандар ж не а ымда ы к н ж не бет н мірлері сия ты есеп рнектер осатын

контейнерлер болып табылады.

Жа а есепті жаса анда, сті гі деректеме ж не т менгі деректеме депкі параметрі

бойынша осылады. Hсті гі деректемедегі немесе т менгі деректемедегі кестені

бірнеше яшы тар а біріктіру шін, оны кірістіруге болады.

Бастаудан б рын

Hсті гі деректемелерді немесе т менгі деректемелерді к ру шін, к рнекі

ралдарды осылу екенін тексері із.

Процедура

1.

# рылым м зірінен, Yсті!гі деректеме & асты! ы деректеме параметрлерін

басы ыз ж не содан кейін Бетті! сті!гі деректемесі & асты! ы деректемесі

параметрін басы ыз.

2. С йкес сбелгілерді та да ыз ж не OK т ймешігін басы ыз.

3. Егер нысандарды сті гі деректемеге немесе т менгі деректемеге ос ы ыз келсе,

ала ан нысанды # ралдар та тасы ойындысынан

с йкес орын а

жылжыту а болады.

Нысан(а жиектерді осы ыз

Жиектерді яшы , ба ан, жол, сті гі деректеме, т менгі деректеме сия ты есепте

нысандар а немесе б кіл есепке осу а болады.

Нысан шін м нерді аны та анда, оны бас а нысанда к шіруге ж не айта

пайалану а болад.

Процедура

1. Ж мыс айма ында, жиек осылатын нысанды басы ыз.

Ке!ес: Нысанны басты бетін тез та дау шін, нысанды басы ыз ж не сосын

аталы элементті та дау т ймешігін

мына Сипаттар та тасыны та ырып

жола ында басы ыз.

ы тары 2005, 2013

171

2. М нер ралдар та тасынан, барлы жиектер т ймешігін

ала ан жиек

сипаттарын к рсету шін басы ыз.

М-тінді

осы ыз

М тінді есепке оса аласыз. М тінді блок немесе кесте яшы ы сия ты бас а

нысандарда немесе есеп бетінде тікелей кірістіруге болады.

Сондай-а , к п тілді м тінді есепке оса аласыз.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, М&тін элементі нысанын

есепке

апары ыз.

2. М тінді енгізі із ж не OK т ймешігін басы ыз.

Ке!ес: Есепті бас а б лігінен де м тінді ою а болады.

Н-тижелер

/аріпті, т сті, лшемді, м нерді, ені бойыншы туралауды ж не туралауды

згерту

ар ылы м тінді пішімдеуге болады.

Есепке

аріпті аны а ыз

Есептегі нысандар а аріп сипаттарын аны тай аласыз.

Нысан а м нерді аны та аннан кейін, сіз оны бас а нысан а к шіре ж не

айта

пайдалана аласыз.

Процедура

1.

/аріпті аны та ы ыз келген нысанды басы ыз.

Ке!ес: Б кіл есепке депкі аріпті аны тау шін, бет негізін басы ыз.

2. М нер ралдар та тасынан зі із ала ан аріп сипаттарын аны та ыз.

Сондай-а , сіз нысанда тінтуірді о жа батырмасын баса аласыз ж не М&нер

мен #аріп параметрін баса аласыз.

Ке!ес: Пайдаланушы компьютерінде андай арнайы аріп орнатыл анын

білмесе із, Топ терезесінде аріптер тізімін енгізі із. Мысалы, егер сіз Times New

Roman арпін егізсе із, IBM Cognos Workspace Advanced ба дарламасы Times

New Roman арпі орнатыл анын тексереді. Олай болма ан жа дайда, Cognos

Workspace Advanced ба дарламасы Arial арпін тексереді. Arial орнатылма ан

болса, компьютер ар ылы пайдаланылатын monospace арпі пайдаланылады.

Н-тижелер

/аріп сипаттарыны кез келгеніне (Fдепкі) параметрді басатын болса ыз, сипат а

арнал ан депкі м н пайдаланылады. @депкі м ндер барлы IBM Cognos Business

Intelligence ралдарда пайдаланылатын м нерлер кестесінде са талады. @р т рлі

м нерлер класстарын олдану ар ылы депкі м нерлерді згерте аласыз.

172

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Нысан(а бояуды осы ыз

Z дік ж не негізгі т сті есептегі нысандар а осу а болады.

Процедура

1. Т с осатын нысанды та да ыз.

Ке!ес: Нысанны басты бетін тез та дау шін, нысанды басы ыз ж не сосын

аталы элементті та дау т ймешігін

мына Сипаттар та тасыны та ырып

жола ында басы ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз.

3.

!дік т с немесе Негізгі т с параметрін басы ыз.

4.

/олданыста ы т сті олдану шін, #ауіпсіз веб-т стер ойындысын немесе

Аталмыш т стер ойындысын н ы ыз ж не ол жетімді т стерді бірін

та да ыз.

Аталмыш т сті осы т стерді аз жиынынан т сті та дау шін пайдаланы ыз.

/ауіпсіз веб-т стерді 216

ол жетімді т стерден та дау шін пайдаланы ыз.

5. Те шелетін т сті олдану шін, Те!шелетін т с ойындысын н ы ыз ж не

м ндерді #ызыл, Жасыл ж не К к жола тарда тері із.

М ндер онды болуы керек.

Пішімдеу нысанын к шірі із

/аріптер, т стер, жиектер мен н мір пішімдері сия ты есептегі элементтерді

пішімдерін жылдам к шіре аласыз ж не сол пішімдеуді бас а элементтерге олдана

аласыз.

Процедура

1. К шіруге пішімі бар элементті басы ыз.

2. Келесілерді бірін істе із:

v Элементке олданылатын пішімні барлы ын к шіру шін, м нерді алу

т ймешігін

басы ыз, пішімдеу шін элементті басып, содан кейін олдану

м неріні т ймешігін

басы ыз.

v Пішімдеу м нерлеріні біреуін ана к шіру шін, м нерді алу т ймешігіні о

жа ында т менгі к рсеткіні басы ыз ж не к шіру шін м нерді басы ыз.

Содан кейін пішімдеу шін элементті басы ыз ж не м нерді олдану

т ймешігін басы ыз.

3. К шірген м нерге згертулер жаса ы ыз келсе, м нерді алу т ймешігіні о

жа ында т менгі к рсеткіні басы ыз ж не Тастаушы м&нерін

!деу параметрін

таста ыз.

4. М&нер тіл атысу терезесінде, негізгі ж не жетілдірілген м нер сипаттарын

аны та ыз.

Есептегі суретті кірістіру

Есептегі суретті кірістіре аласыз. Суреттерді блоктар немесе кесте яшы тары

сия ты, бас а нысандар а, тікелей есеп бетіне немесе бас а нысанны

дік суреті

ретінде кірістіре аласыз.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

173

Бастаудан б рын

Сіз кірістіретін суреттер алдымен IBM Cognos Business Intelligence серверінде

немесе бас а Web серверде отарылуы керек ж не.gif немесе.jpg пішімінде болуы

шарт.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, Сурет нысанын

есепке апарып,

содан кейін оны екі рет басы ыз.

2. Суретті URL мекен-жайы тіл атысу терезесінде, суретті URL мекен-жайын

кірістіру шін енгізі із немесе Шолу п рменін суретті амтитын орын а ту шін

басы ыз.

Веб сервердегі суреттерді шолу шін, Веб сервері іздегі Web-based Distributed

Authoring and Versioning (WebDAV) осуы ыз керек. Веб серверлерін те шеу

ж нінде жетілдірілген а парат алу шін IBM Cognos Business Intelligence

Installation and Configuration Guide б лімін ара ыз.

дік -серлерді осу

Есебі ізді сырт ы т рін жа сарту шін дік серлерді оса аласыз.

Сіз дерек контейнері (тізімдер, ай ас кестелер ж не диаграммалар), сті гі

деректемелер, т менгі деректемелер, бет негіздері ж не та ы бас алары сия ты

нысандарды жиектермен, градиент бояу серлерімен, апару к ле келерімен, дік

суреттермен бірге жа сарта аласыз. Сондай-а , сіз дік серлерді класс м нері

ретінде олдана аласыз.

Z дік сер нысанды шектейтін тікт ртб рышты аума ты ішінде к рсетіледі.

Диаграммада жасалын ан ді пайдалану шін, диаграмманы т ра ты лшемі болуы

керек.

Z дік сурет к рделі ж не лкен болса, есеп шы арылымыны лшемі

пропорционалды сер етуі м мкін.

Z дік серлер дерек контейнеріні т ра ты зынды ы мен ені бол ан кезде

к рсетіледі; пайыз лшемі пайдаланылатын болса, селер еленбейді.

Zлшемді згерту немесе толып кеткен асиет HTML есептерінде жасал ан сурреттер

шін еленбейді.

Процедура

1. Нысанды басы ыз.

2. Дайындама дік серін та дау шін, дік серлер дайындамаларыны

т ймешігін

м нер ралдар та тасында басып, содан кейін ді басы ыз.

3. М нер т ймешігін

басы ыз.

4. Ке!ейтілген ойындыны басы ыз.

5.

!дік &серлер терезесіні жанында ы деу т ймешігін

басы ыз.

6. Келесілерді бірін немесе одан да к бін та да ыз:

174

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

v Жиекті олдану шін, Жиек параметрін басы ыз ж не параметрлерді жиек

м нері, ені, т сі, д геленген тікт ртб рыш а арнал ан б рыш радиусы мен

м лдірлігі шін аны та ыз.

Элемент, сондай-а , бояуды м лдірлік параметрімен бірге амтитын болса,

жиекке бірдей м лдірлікті олдану шін М лдір шекте шы уын р сат ету с

белгісін та да ыз.

v Бояу т сілін олдану шін, Бояу параметрін басы ыз ж не параметрлерді

аны та ыз. Бояу сері не біры ай т сті, градиент т сті не шекей т стес

болуы м мкін. Градиент бояу т сілін сызы ты , радиалды сызы немесе

радиалды тікт ртб рыш градиенті ретінде аны тай аласыз.

v К ле ке т сілін олдану шін, К ле!ке параметрін басы ыз ж не к ле ке

т сін, м лдірлік м нін, т сін ж не ауыт у параметрлерін аны та ыз. @депкі

к лдене ж не тік ауыт у - 5 пиксель.

v Бір немесе одан к п суреттерді ретінде аны тау шін Суреттер параметрін

басы ыз. Сіз м лдірлік м нін ж не р аны тал ан сурет шін орнын к рсете

аласыз. Сондай-а , сіз т тыну орнын р сурет шін к рсете аласыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Диаграмма нысанына дік п рмендерді осу” бетте 82

Сіз белгілі диаграммаларды бетін ж не диаграмма нысандары к ле келер, жиектер,

бояулар, сурет рамы серлері, жа таулар серлері сия ты к рнекі серлерді олдану

ар ылы згерте аласыз.

Есептегі бет н мірін кірістіру

Есепте бет н мірін кірістіре аласыз ж не олданылатын н мір м нерін к рсете

аласыз.

Сіз алдын ала аны тал ан бет н міріні сызбасын та дай ж не олданбалы сызбаны

жасай аласыз. Бет н мірлерін Бет н мірі нысанын пайдалану ар ылы о ай кірістіре

аласыз.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, Бет н мірі параметрін есепке апары ыз.

Ке!ес: @лде ашаннан бар есеп орналасуларыны бірін пайдалану ар ылы жа а

есепті жаса ан кезде, Бет н мірі лде ашан бетті т менгі деректемесіне

кірістіріледі.

2. Бет н міріні белгісінде тінтуірді о жа батырмасын басы ыз ж не Н мір

белгісін

!деу параметрін басы ыз.

3. Пайдалану шін м нерді пайдаланы ыз.

Бірінші ш н с асы тек тік бет н мірлеріне олданылады. /ал ан н с алар тік

ж не к лдене бет м ндері алай пайда болатынын к рсетеді.

Ескерту: 3 санды м нерлерді

1-уі тек PDF немесе интерактивті емес HTML

пішімінде жасал ан есептер шін ж мыс істейді. HTML пішімінде 3 санды

м нерлерді

1-уі са тал ан есеп шы аруларын к ргенде ж мыс істейді себебі

толы есеп бір HTML бетінде шы ады.

4. Алды ы адамда жаса ан н с аны те шегі із келсе, деу т ймешігін басы ыз,

, згертулерді жаса ыз, ж не OK т ймешігін басы ыз.

Арнайы н мір м нері жасалын ан. Кейінірек т рлі н мір м нерін та дайтын

болса ыз, арнайы м нер тізімнен жойылады.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

175

Ке!ес: Арнайы сан м&нері тіл атысу терезесінде, ме зерді терезені стіне

апар ан кезде, ал ыма с зк мек сол терезені бет н мірлеріне алай сер ететін

сипаттайды. Мысалы, Б лгіш м&тін терезесі, бет м ндерін тік ж не к лдене

беттерді екеуіне де б летін, сызы шы сия ты м тінді амтиды.

Бас а нысандарды кірістіру

М тін мен суреттерге оса, # ралдар жиыны ойындысы сіз есеп орналасуына оса

алатын бас а нысандарды

амтиды.

Нысан

Сипаттама

М&тін элементі

М тінді кірістіру.

Блок

Бас а нысандарды кірістіре алатын

контейнер, бос блокты кірістіреді.

Нысандарды пайда болытын жерде

бас ару а пайдалы болып табылады.

Ке!ес: Нысандарды арасында бос орынды

осу а блоктарды пайдалана аласыз.

Дегенмен, бос блоктар к рсетілмейді. Сіз

нысанды кірісітіруі із керек немесе зынды ы

мен енін аны тауы ыз керек.

Кесте

Бас а нысандарды кірістіре алатын

контейнер, кестені кірістіреді. Нысандарды

пайда болытын жерде бас ару а пайдалы

болып табылады.

С рау есебі

Есептеуішті кірістіреді.

#иылыс (М&ндер жолы)

/иылысты кірістіреді (м ндер жолы).

Сурет

Суретті кірістіреді.

Ай ас кесте бос орыны

Ай ас кесте жиегіне бос яшы ты кірістіреді.

Жиекке дерек емес яшы тарды кірістіруін

р сат етеді. Есеп іске осыл ан кезде, бос

яшы тар жиек шін пайда болады.

Ай ас кесте жиегі пайдалы элменттер

ндірмеген ж не оны орнына бос м ндер

яшы тарда пайда бол анын ала ан кезде

осы нысанды кірістірі із.

176

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Нысан

Сипаттама

Ай ас кесте бос орны (факт

Ай ас кесте жиегіне бос яшы ты кірістіреді.

яшы тарымен)

Жиекке дерек емес яшы тарды кірістіруін

р сат етеді. Жиекке арнал ан на ты

яшы тарды мазм ндары к рсеткіш

осыл ан кезде немесе депкі к рсеткіш

аны тал анда к рсетіледі.

Ай ас кестеге бос орын енгізілсе, на ты

яшы тарды аума ы бос орынны

алдында ы де гейдегі элементті аума ы

болып табылады.

Ай ас кестені бос орны енгізілмесе ж не

оны астына енгізілген еш андай элементтер

болмаса, на ты яшы тарды аума ы депкі

к рсеткіш болып табылады.

Тізім

Тізімді кірістіреді.

Ай ас кесте

Ай ас кестені кірістіреді. Есеп орналасуына

бірнеше ай ас кестелерді кірістіре аласыз.

Диаграмма

Диаграмманы кірістіреді. Есеп орналасуына

бірнеше диаграммаларды кірістіре аласыз.

Еренсілтеме

Пайдаланушылар веб-торап сия ты, бас а

орындар а ауысу шін еренсілтемелер

кірістіріледі.

К н

Есеп іске осыл анда, к н кірістіріледі.

Уа ыт

Есеп іске осыл анда, уа ыт кірістіріледі.

Бет н мірі

Сіз те шей алшайтын бет н мірлері

кірістіріледі.

Бастаудан б рын

Еренсілтеме, HTML элемент немесе еренсілтеме т ймешігін баспас б рын, сізде

Есептегі HTML элементтері м мкіндігі болуы керек. /осымша а парат алу шін,

IBM Cognos Business Intelligence Administration and Security Guide ба дарламасын

ара ыз немесе кімші ізге хабарласы ыз.

Процедура

Нысанды осу шін, ж мыс аума ына апары ыз немесе оны # ралдар жиыны

ойындысынан

екі рет басы ыз.

Нысанды туралау

Есептегі нысан шін туралауды, оны айда пайда бол анын аны тау шін, к рсете

аласыз.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

177

Кестелер сондай-а , нысандар есепте пайда бол ан кезде аны тау шін пайдаланылуы

м мкін.

Процедура

1. Турала ы ыз келген нысанды та да ыз.

2.

/ ралдар та тасынан, ол жетімді тік немесе к лдене туралау т ймешігін

басы ыз.

Есеп беттерін орналастыру

Есепті б ліктерге б ліп т рлі бет орналастыруларын жасай аласыз, мысалы екі ба ана,

екі атар ж не т рт ширек енгізе аласыз. Содан со есеп нысандарын есеп

б лімдеріне жылжыту а болады.

Процедура

Бет орналасу т ймешігін

басы ыз ж не содан кейін есеп орналасуын басы ыз.

Егер есеп нысандары б рыннан есепте болса, олар жа а орналасу а с йкес келу шін

жылжытылады.

Нысандарды к рсетілетін жерін ба ылау(а арнал(ан кестелерді

олдану

Нысанда к рінетін есептегі кестелерді ба ылау шін олдана аласыз. Кестелер есеп

ішінде кез келген жерге кірістіріледі мысалы, стінгі дерекнама, т менгі дерекнама

немесе бет м тіні сия ты. Кестені жаса аннан кейін, яшы та ала ан нысандарды

кірістірі із.

Сондай-а , сіз алдын ала аны тал ан кесте м нері параметрін кестелерге олдана

аласыз.

туралау т ймешігі сондай-а , нысандар есепте пайда бол ан кезде аны тау шін

пайдаланылуы м мкін.

Процедура

1.

# ралдар жиыны ойындысынан

, Кесте

параметрін есепке апары ыз.

Кестені кірістіру с хбат терезесі пайда болады.

2. Ба андар санын мен Жолдар саны терезесінде, кестеге арнал ан ба андар мен

жолдарды санын енгізі із.

3. Есеп бетіні еніндей кесте аралы ы бол анын аласы ыз, Е! лкен ен сбелгісін

та да ыз.

4. Жиектерді кестеге ос ы ыз келсе, Жиектерді к рсету сбелгісін та да ыз.

5.

=яшы тарды кестеге біріктіргі із келсе, яшы тарды та да ыз ж не яшы тарды

біріктіру

т ймешігін басы ыз.

6. Кесте нысанын та да ыз.

7. Сипаттараума ында орын астында Кесте сипаттары сипатын екі рет басы ыз.

8. Жиектерді ішінде де сыртында да к рсету шін, т мендегілерді орында ыз:

v Жиектерді тасалау сбелгісін жойы ыз.

v Кесте яшы тарыны аралы ына анша бос орын осу керектігін аны тау

шін, ~яшы тар аралы ы м тін терезесіне санды осы ыз.

178

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Ке!ес: Нысанны басты бетін тез та дау шін, нысанды басы ыз ж не сосын

аталы элементті та дау т ймешігін

мына Сипаттар та тасыны та ырып

жола ында басы ыз.

2. М&нер м зірінен Кесте м&нерін олдану параметрін басы ыз.

3. ІшіндеКесте м&нері яшы , кесте м нерін н ы ыз.

Ке!ес: Кейбір м нерлер кестелер, тізімдер, немесе ай ас кестелер шін берегей

болып келеді.

4. Егер кестелер м нерін кестеде немесе тізімде олданса ыз Арнайы м&нерді

олдану б лім, яшы тар мен ба аналарды та да ыз немесе жойы ыз ж не

сбелгі негізінде,бірінші ж не са ы ба аналар мен катарларды емдеу.

Кейбір параметрлер белгілі бір кесте м нерлеріне немесе ба ан мен жолдар шін

олжетімсіз болуы м мкін.

5. Егер тізімдер немесе ай ас кестелер шін кесте м нерін олданса ыз ж не осы

м нерді есептегі барлы тізімдер мен ай ас кестелер шін олдан ы ыз келсе,

Осы нысан т ріне б л м&нерді &депкі ретінде орнату сбелгісін та да ыз.

Тізім шін осыны тазалау а тура келедіБірінші ба ана ж неСо! ы ба ана

сбелгі ішінде Арнайы м&нер олдану осы сбелгіні орнатпас рын б лу.

Осы ан оса, кейбір кесте мінерлері депк дей орнатылмайды.

Деректерді б

лімдерге б лу

Деректер элементіне арнал ан б лек тізімді, диаграмманы немесе ай ас кестені

к рсету шін есепте б лімдер жаса ыз.

Мысалы, сізде сатып алын ан німдерді к рсететін тізім бар. @р нім шін,сондай-а ,

нім т рі к рсетілген. @рбір нім т рін жеке тізімде к рсету шін, сіз нім т рі

ба аны б лімін жасайсыз. Zнім т рі рбір тізім шін та ырып ретінде к рсетілген.

Б лімдерді жасау деректерді топтау а сас болып келеді. М нда ы айырмашылы ,

б лімдерді, б лек тізім, ай ас кесте, к рініс немесе диаграмма р анда, ол рбір

деректер элементі шін к рсетіледі ж не б лім та ырыбы тізім, ай ас кесте, к рініс

немесе диаграмма сыртында к рсетіледі. Б ан оса, дерек элементтерін тек

тізімдерде ана топтай аласыз, біра б лімдерді тізімдерде, ай ас кестелерде,

к ріністерде ж не диаграммаларда жасай аласыз.

Zлшемдік деректер шін, рбір м шеге жеке бетте м ндерді к рсету шін бет

де гейлерін де жасай аласыз.

Б лімді жой ан кезде, деректер элементі бастап ы тізімге, ай ас кестеге немесе

диаграмма а айтарылады. Ай ас кестелер шін, жолдар мен ба андар шін

б лімдерді бір уа ытта (Ctrl пернесі+ н у немесе Shift пернесі+н у) жасаса ыз,

б лімді жой ан кезде, барлы деректер элементтері ал аш ы сіз та да ан деректер

элементі шін ай ас кестені бір жиегіне айтарылады. Мысалы, жолдарды ж не

кейін ба андарды Ctrlпернесі+н у ж не сіз б лімді жасайсыз. Б лімді жой ан

кезде, барлы деректер элементтері жолдар а айтарыл ан. Сіз деректер

элементтерін олар а тиісті ба андар а айта Ба андар аума ынa апара аласыз.

Процедура

1. Сіз б лімге б лгі із келген деректер элементін н ы ыз.

Ке!ес: Бір уа ытта бірнеше б лімдерді жасау шін Ctrl пернесі+н у немесе

Shift пернесі+н уды пайдаланы ыз.

180

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

2. Б лім/Біріктіру белгішесін басы ыз

3. Б лімді жою шін деректер элементін н ы ыз ж не Б лім/Біріктіру белгішесін

н ы ыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Деректер тобы” бетте 111

Тізім есебіндегі деректер элементтерін к шірме м ндерді жою шін топта ыз.

Мысалы, сізде сатып алын ан німдерді к рсететін есеп бар. @р нім шін,сондай-а ,

нім т рі к рсетілген. Тізімдегі р нім т ріні тек бір данасын к рсету шін, нім

т ріні ба анын топтайсыз.

“Бет де гейлерін жасау” бетте 143

Zлшемдік деректерімен ж мыс істеген кезде, б лек беттегі р м шеге м ндерді

к рсету шін есептегі бет де гейлерін жасай аласыз. Мысалы, сізді есебі із б кіл

компанияны жала ысы туралы а паратты амтуы м мкін. Сіз б лек беттегі р

б лікке арнал ан м ндерді к ргі із келуі м мкін.

Аралы ты нысан(а олданы ыз

Нысан ж не оны шеті арасында бос орынды немесе егер жиек бар болса, нысан мен

оны жиегі арасында осу шін нысан а аралы ты осы ыз.

Ке!ес: Сол жа немесе о жа аралы ты Tab ж не Shift+Tab пернесін басу ар ылы

немесе жо ар ы жол шегінісін

ж не т менгі жол шегінісі

т ймешіктерін

м нер ралдар та тасында басу ар ылы жылдам олдану а болады. / ралдар та тасы

т ймешіктерін пайдалан анда, нысанны жолын то ыз рет жол шегінісіні зындына

дейін шегіндіруге болады. Пайдаланылатын жол шегінісіні зынды ын бір

т ймешік жанында ы т ймешікті басу ар ыды ж не Fдепкі жол шегінісіні!

зынды ын орнату т ймешігін басу ар ылы к рсетуге болады.

Процедура

1. Аралы а олдан ы ыз келген нысанды та да ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз.

3. Аралы астында, деу т ймешігін

басы ыз.

4. М ндерді с йкес терезеге енгізу ар ылы ж не сіз ала ан к рсеткішті бірлігін

та дау ар ылы жо ар ы, т менгі, сол ж не о аралы тарды аны та ыз.

Нысан шеттерін орнату

Есептегі нысандар айналасында бос ке істікті осу шін олар а шеттерді орнаты ыз.

К н, уа ыт, жол н мірі мен бет н мірі нысандары шін, сіз тек сол ж не о жа

шеттерді орната аласыз. Осы нысандар шін жо ар ы не т менгі шеттерді

орнат ы ыз келсе, оларды кестеге не блок а орналастыры ыз. Содан кейін, кестеге

немесе блок нысанына шетті немесе ріс сипаттарын орнаты ыз.

Процедура

1. Шеттерді орнат ы ыз келген нысанды та да ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз.

3. Шет астында,

деу т ймешігін басы ыз.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

181

4. М ндерді с йкес терезеге енгізу ар ылы ж не сіз ала ан к рсеткішті бірлігін

та дау ар ылы жо ар ы, т менгі, сол ж не о к рсеткіштерді аны та ыз.

Жол немесе Ба(анды айта ата ыз

Ма ыздыра атауды сыну шін жол немесе ба ан та ырыбын згерті із.

@депкі бойынша, есепті іске ос ан кезде, ба ан та ырыбы т мендегілерді бірінен

алынады:

v аны тал ан жа дайда, деректер элементіні Деректер элементіні! белгісі сипаты.

Б л - есеп шы арылымында к рсетілген есеп.

v аны тал ан жа дайда, лгідегі деректер элементіні белгісі

v Деректер элементіні Деректер элементіні! атауы сипаты. Б л - с рауда ы

деректер элементіні атауы болып табылады.

Сол ар ылы, орналасуда к рген ба ан та ырыбы сіз есепті іске ос ан кездегі ба ан

та ырыбы болмауы м мкін. Мысалы, сіз деректер элементіні Деректер элементіні!

атауы сипатын згертсе із, орналасуда ы ба ан та ырыбы жа а атау а згереді.

Дегенмен, есепті іске ос ан кезде, деректер элементіні белгісі есепте немесе

деректер элементіні белгісі лгіде аны талатын болса, ба ан та ырыбы пайда

болады. Б ларды еш айсысы аны талмаса, тек содан кейін згертілген атау ба ан

та ырыбы ретінде пайдаланылады.

М ше есептеуішін немесе жиынты ты ай ас кестеге кірістірген кезде, жол немесе

ба ан та ырыптары деректер элементіні белгісін пайдаланады.

Процедура

Zзгетркі із келген жол немесе ба анны та ырыбында тінтуірді о жа

батырмасын басы ыз ж не т мендегілерді бірін та да ыз:

v Есеп шы арылымында к рсетілген белгіні к рсету шін, Деректер элементіні!

белгісіпараметрін басы ыз.

Ке!ес: Деректер элементіні белгісін згерту шін, Деректер элеменіні! белгісін

!деу параметрін басы ыз.

v сіз енгізген статикалы м тінді пайдалану шін, М&тінді к рсету параметрін

басы ыз

!деу белгісі тіл атысуына жа а атауды енгізі із.

v

@депкі атауды алпына келтіру шін, Fдепкі мазм ндарды к рсету параметрін

басы ыз.

v Та ырыпты бос алдыру шін, Бос яшы ты к рсету параметрін басы ыз.

%осба(ытты мазм н шін олдау

Сіз осба ытты мазм н шін олдау к рсететін есептерді жасай аласыз. Сіз негізгі

м тін ба ытын, санды кескіндеуді ж не контейнер ба ытын к рсете аласыз.

Араб, Иврит, Урду ж не Парсы тілдері о нан сол а арай Араб не Иврит жазуларын

пайдалану ар ылы жазылатын тілдер болып табылады. Алайда, б л тілдердегі сандар

ж не Латын, Кириллица не Грек м тіндеріні ендірілген сегменттері солдан о а

арай жазылады. IBM Cognos Workspace Advanced ж йесінде осба ытты

параметрлерді олдану ар ылы есептердегі осындай м тін т рлеріні ба ытын

бас ара аласыз.

182

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

зара байланысты т сініктер:

“Диаграммаларда ы санды кескіндеу” бетте 122

/осба ытты мазм нмен ж мыс жаса анда сіз диаграмма де гейінде санды

кескіндеуді к рсете алмайсыз. Сіз санды кескіндеуді диаграммаларда ы нысандар а

к рсете аласыз.

зара байланысты тапсырмалар:

“Есепті іске осу” бетте 37

Есеп т тынушысында есепті алай пайда болатынын к ру шін, есепті іске осы ыз.

“М тін мен контейнер ба ытын к рсету”

Мына параметрлерді кез келгенін та дау ар ылы, м тін ба ытыны сипаттарын

аны тай аласыз.

“/атысты деректерді пішімдеу” бетте 121

О ылуын жа сарту шін есептегі деректерді пішімде із. Мысалы, жыл, ай, к н

ретіндегі барлы к н м ндерін к рсете аласыз. Егер пішімдеуді к рсетпесе із,

деректер лгідегі сипаттар жиынына с йкес пішімделеді. Егер сипаттар лгіде

орнатылмаса, деректер ICU пішімдеріне с йкес пішімделеді.

“Zлшемдік деректер пішімі” бетте 146

О ылуын жа сарту шін есептегі деректерді пішімде із. Мысалы, жыл, ай, к н

ретіндегі барлы к н м ндерін к рсете аласыз. Егер пішімдеуді к рсетпесе із, If you

do not specify any formatting, деректер лгідегі сипаттар жиынына с йкес

пішімделеді. Егер сипаттар лгіде орнатылмаса, деректер ICU пішімдеріне с йкес

пішімделеді.

М-тін мен контейнер ба(ытын к рсету

Мына параметрлерді

кез келгенін та дау ар ылы, м тін ба ытыны сипаттарын

аны тай аласыз.

Опция

Сипаттама

Ба ыт

О нан сол а арай сия ты нысанны о ылу ретін орнатады.

Егер Иелену параметрі та дал ан болса, ба ыт тектік

нысаннан иеленеді. @депкі солдан о а арай болып

табылады.

М тін нысанары шін М&тінм&ндік деп аталатын осымша

та дау бар. Б л та дау м тіндегі бірінші ріпке негізделе

отырып м тін ба ытын орнатады. Егер ріп о нан сол а

арай жазуына жатса, м тін ба ыты о нан сол а арай

болады. Кері жа дайда, м тін ба ыты солдан о а арай.

Сандар мен арнайы та балар м тін ба ытына сер етпейді.

Мысалы, егер м тін артынан Араб рпі келетін саннан

басталса, ба ыт о нан сол а арай болады. Егер м тін

артынан Латын рпі келетін саннан басталса, ба ыт солдан

о а арай болады.

Ке!ес: Сонымен атар сіз м тін элементтеріні ба ытын

ралдар та тасында ы

м тін ба ытыны белгішесін

шерту ар ылы орната аласыз. Б л белгіше IBM Cognos

Connection пайдаланушы те шеліміні

#осба ытты

олдауды осу параметрі та дал анда ана к рінеді.

Жазылу к йі

Нысанда ы мазм нны ба ыты мен а ымын орнатылды.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

185

Опция

Сипаттама

#осба ытты

Нысанда ы енгізу де гейін орнаты ыз.

М тін нысандары шін егер Ба ыт параметрі (Fдепкі)

м ннен бас а м нге орнатылса ж не б л параметр шін м н

та далмаса, б л параметр Ендіру деп орнатылады. Б л

параметрді Ендіру деп орнату м тін шін к рсетілген негізгі

м тін ба ыты олданылатынды ын білдіреді.

Ені бойынша туралау

Нысанны ішіндегі м тінді енінен туралау шін

пайдаланылатын туралау т рін орнаты ыз.

Кашида ке!істігі (%)

Нысанда ы м тінні сызы тарын ені бойынша туралау

кезінде, кашида ке ейтіміні пропорциялары бос ке істік

ке ейтіміне орнатылады. Б л сипат Араб жазу ж йелерінде

пайдаланылады.

Осы тапсырма туралы

М тін ба ытын ж не контейнер ба ытын к рсету есепте та дал ан нысан а т уелді.

Т мендегі тізім IBM Cognos Workspace Advanced ж йесіндегі сіз м тін не контейнер

ба ытын к рсете алатын нысандар т рлерін сипаттайды.

v

/ рамдас нысандар

/ рамдас нысандар дегеніміз диаграмма сия ты м тіні бар контейнер нысандары.

/ рамдас нысанда арнайы м тін нысандары шін м тін ба ытын орната алмайсыз.

/ рамдас нысандар а контейнер ба ытын к рсету шін нысан а арнал ан Ба ыт

ж&не ені бойынша туралау сипатын басы ыз. / рамдас нысандарда м тін

ба ытын к рсету шін нысан а арнал ан #амтыл ан м&тін ба ыты сипатын

басы ыз.

v Контейнер нысандары

Контейнер нысандары шін тек есеп беті сия ты контейнер ба ытын к рсете

аласыз. Контейнер ба ытын к рсету шін нысан а арнал ан Ба ыт ж&не ені

бойынша туралау сипатын та да ыз.

@депкі бойынша контейнер нысанында ы м тін ба ыты контейнерден иеленеді.

v М тін нысандары

Бар м тін нысандары шін Ба ыт ж&не ені бойынша туралау сипаты м тін

ба ытын к рсетеді.

Диаграммаларда контейнер ба ыты диаграмманы барлы аспектілеріне сер етеді.

Т мендегі тізім контейнер ба ыты сер еткен диаграмма б ліктерін сипаттайды.

v Диаграмманыны зі.

v Y-осіні орны мен X-осіні к лдене інен іске осылу ба ыты.

v Осьтердегі б рышты белгілерді ба дарын амтитын белгілеу.

v М ндік белгілер мен оны мазм ныны орны.

Контейнер ба ыты ротациялы осьтерге сер етпейді. Мысалы, д гелекті б ліктері

рдайым д гелек жанында бірдей ба ытта орындалады. Алайда, контейнер ба ыты

белгілеу, м ндік белгілерді орналасуы ж не ба ытына сер етеді.

Ескерту: Сіз б рын ы диаграммалар шін негізгі м тін ба ыты мен контейнер

ба ытын к рсете алмайсыз.

186

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

Процедура

1.

/ала ан нысанды басы ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз ж не Ке!ейтілген ойындысын

басы ыз.

3. Ба ыт ж&не ені бойынша туралау астында

деу т ймешігін басы ыз.

4. Сіз ала ан параметрлерді аны тау ар ылы м тінді алай ба ытта ы ыз келетінін

та да ыз.

зара байланысты т сініктер:

“/осба ытты мазм н шін олдау” бетте 182

Сіз осба ытты мазм н шін олдау к рсететін есептерді жасай аласыз. Сіз негізгі

м тін ба ытын, санды кескіндеуді ж не контейнер ба ытын к рсете аласыз.

Жол аралы(ы ж-не жолдар(а б луді аны тау

Сіз осы параметрлеріні кез келгенін та дау ар ылы м тін сипаттарын аны тай

аласыз.

Опция

Сипаттама

Жол биіктігі

Нысанда м тінні жолдары арасында

аралы ты орнатады.

Fріп аралы ы

Нысанда ріптер арасында осымша

аралы ты м лшерін орнатады.

М&тін шегінісі

Нысанда м тін жолыны ал аш ы

шегіністерін орнатады.

Ескертпе: Б л сипат HTML ралымен

ж мыс жасайды біра , PDF ралын

олданбайды.

Ж мыс зілімі

С здерде жол зілімдері рекеттін орнатады.

#ажетті жа дайда с здерді зу

Мазм н нысанны жиектерін асыр анда

с здерді зуді орнатады.

Жапонды м&тін шін жол зу ережелерін

Жапонды м тін шін жол зу ережелерін

ата! ада алайды

орнатады.

Процедура

1.

/ала ан нысанды басы ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз ж не Ке!ейтілген ойындысын

басы ыз.

3. Аралы & зу,

деу т ймешегін н ы ыз.

4. М тін сипаттарын к рсету.

Б лім 10. Есептерді пішімдеу

187

Нысанны

зынды(ы мен енін аны та ыз

К рсеткіштерді т рлі бірліктерін пайдалану ар ылы, нысандарды зынды ы мен

енін аны тай аласыз. Со ан оса, нысан блок болса, мазм нны толып кетуін алай

арастыру керектігін аны тай аласыз. Мына параметрлерді кез келгенін та дау

ар ылы, зынды ы мен енін аны та ыз.

Опция

Сипаттама

~зынды ы

Нысанны зынды ы орнатылады.

Ені

Нысанны ені орнатылады.

Мазм н иылма ан

Блокты мазм ндары блокты зынды ы мен

енінен асатын болса, мазм ндар а с йкес келу

шін блок автоматты т рде айта лшенеді.

Мазм н киыл ан

Блокты мазм ндары блокты зынды ы мен

енінен асатын болса, мазм н иылады.

Ескерту: /иыл ан мазм н лі де бар. Ол тек

блокта к рінбейді.

Айналдыру жола ын ажет жа дайда ана

Блокты мазм ндары блокты зынды ы мен

пайдаланы!ыз

енінен асатын болса, айналдыру жола ы

блок а осылады.

Айналдыру жола ын &рдайым

Айналдыру жола тары блок а осылады.

пайдаланы!ыз

Нысанны лшемін аны тау шін пайызды пайдалан ан кезде, пайыз нысанны

бастысына атысты болып табылады. Кейбір жа дайларда, пайыздарды пайдалану

ар ылы нысанны лшемін орнату, басты контейнерді лшемін аны тама анша сіз

ала ан н тижелерді бермейді.

Процедура

1.

/ала ан нысанды басы ыз.

2. М&нер м зірінен, М&нер параметрін басы ыз ж не Ке!ейтілген ойындысын

басы ыз.

3.

лшем & толып кету астында,

деу т ймешігін басы ыз.

4.

/ала ан параметрлері ізді аны та ыз.

Нысан ар ылы бас а нысандарды ту жолын бас ару

Есептегі р нысан шін, нысан ар ылы бас а нысандарды ту жолын к рсетуге

болады.

Т мендегі параметрлер ол жетімді:

Опция

Сипаттама

Float

Нысан ар ылы бас а нысандарды ту жолын орнатады.

Нысандар а екі жа та да

Бас а нысандар а да екі жа та туге м мкіндік бері із.

туге м мкіндік беру

#ал ымалы сипаты орнатылуы керек.

188

IBM Cognos Workspace Advanced 10.2.1.1 н с асы: Пайдаланушы н с аулы ы

содержание      ..     2      3      4      5     ..