СП РК 3.03-103-2014 ПРОЕКТИРОВАНИЕ ЖЕСТКИХ ДОРОЖНЫХ ОДЕЖД (ҚР ЕЖ 3.03-103-2014)

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

Асфальт-бетон төсемдеріндегі жарықтың дамуын тежеу іс-шаралары

7.19 Бетонның жарыққа төзімділігін арттырумен, негізіндегі жабуларда кездейсоқ

жарықтардың жалпы санын азайту үшін, арматураланған тігістер мен қысу тігістерін
алмастырып қолдануға жол беріледі.

Бетон негізін орналастыру кезінде, қадалық істіктерді: қысу тігістерінде тегіс

профильдерді  және  периодты  профильдерді  әр-бір  3  келесі  тігістерде  (қысу  тігісінен
кейін)  қолданылады.  Әрі  қарай  кезектестіру  қайталанады.  Бұдан  әрі,  бетон  негізінің
барлық  тігістерін  кеседі;  асфальт-бетон  жабуын  орналастырады.  Жабудағы  тігістерді
кеседі, және көлденең тігістерді қысу тігістерінің үстінде ғана кеседі.

Басқа технологиялық сызба бойынша, тігістерді орналастыру мен арматуралау

осылай  ескерілуі  мүмкін,  бірақ  жарықтың  пайда  болу  бағыты  мақсатында,  тігістер
ауданында (төменгі бөлікте қабат биіктігімен) үш-бұрышты қималы ағаш төсемін алдын-
ала  қондыру  қарастырылады  (биіктігі  5-6  см).  Бұл  жағдайда,  тігістерді  кесу  қысу
тігістерінде  ғана  болады.  Жабуды  орналастырып  болғаннан  кейін  де,  тігістерді  кесу,  тек
қысу тігістерінде ғана болады.

Осындай шара, жабудағы тігіс арасында жарықтың пайда болуын баяулатуға

мүмкіндік береді (20 м дейінгі жер телімдерінде). Арматураланған тігістердегі арматура
саны төменде көрсетілген жағдайға қарай анықталады:

, (33)

мұнда

- қысу тігістеріндегі қадалық істіктердің қиылу ауданы;

- бетон қабатының көлденең қиылу ауданы;

B.h;

–киманы арматуралау дәрежесі;

- бетонның қату кезіндегі, осьтік созылуға бетонның есептік қарсыласуы мен

бетондық негіздің тақталарға бөлінуі (тігістердің іске қосылуы);

–арматураның есептік қарсыласуы (сынып А-ІІ);

m–

арматураның E

мен бетонның E

сәйкестендірілген серпімділік модульдарының

қатынасы.

Төселетін топырақтың қозғалғыштық және аз-байланысқан конструктивті
қабаттар шарттары бойынша негіздің есебі

7.20 Жол төсемін, уақытша, немесе ұзақ уақыт түсетін күш әсерінен, төселетін

топырақтағы,  немесе  аз-байланысқан  (құмды)  қабаттарда,  қызмет  ету  мерзімінің  бар
уақытында,  жарамайтын  қалдық  деформациялардың  жиналмасын  деген  есеп  бойынша
жобалайды.  Егер  де,  жер  төсемінің  фунтында  және  аз-байланысқан  (құмды)  қабатында,
төмендегі жағдай орындалған  болса конструкциядағы жарамайтын шөгу деформациялары
жиналмайды:

доп

пр



(34)

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

14-кесте

Бетонның түрлі сыныбындағы есептік серпімділік модульі

Бетонның иілу кезіндегі

созылу сыныбы

4,4

4,0

3,6

3,2

2,8

2,4

2,0

1,6

1,8

0,8

есепті

МПа

Ауыр бетон

1770

1650

1600

1520

1420

1310

1150

930

780

650

Ұсақ түйірлі

бетон

1400

1300

1250

1150

1100

1000

850

700

600

500

мұнда: Т

доп

- топырақтағы мүмкін болатын шөгу күші, МПа;

- әректтегі күштен топырақтағы есептік белсенді шөгу күші, МПа.

Есептеуге қажетті мағлұматтар ҚР ҚЕ 3.03-104 «ұсынылған.

Жол конструкциясының суыққа төзімділігі мен дренаждық қабілеттілігін
тексеру

*7.21 Көп қабатты жол конструкциялардағы ығысуларды, кернеулерді және

деформацияларды  оларды  жеңілдетілген  есептік  схемаларына  келтірмей,  талдау  және
сандық  шешімдер  нәтижелері  бойынша,  сондай-ақ  жол  төсемесінің  барлық
конструктивтік  қабаттарының  ортақ  есебін  жүзеге  асыратын  қолданбалы  бағдарламалар
топтамасының көмегімен анықтауға жол беріледі

(Өзгерт.ред. – ҚТҮКШІК 14.06.2019 ж.

№96-НҚ бұйрық)

*7.22 Негіздің суықтан қорғаушы қабаттарын есептеу дөңес беттің жалпы

көтерілуінен мынадай рұқсат етілген мәніне сүйеніп жүргізіледі:

- бірінші есептік схема бойынша пайдалану кезінде цементбетон жабындары үшін –

3 см;

- екінші есептік схема бойынша пайдалану кезінде цементбетон жабындары үшін– 4

см.

Конструкцияны мынадай шарттар орындалған жағдайда суыққа төзімді деп

есептейді:

(35)

мұнда

пуч

– жер төсемесі топырағының есептік (болжалды) ісінуі;

доп

– топырақ ісінуінің осы конструкциясы үшін рұқсат етілетін.

Ерекше учаскелер немесе жолдың ерекше учаскелер тобы үшін суыққа төзімділігін

жол төсемесінің бірдей конструкцияларындағы топырақты гидрологиялық ұқсас шарттар
және жер төсеменің жұмыс қабатын ылғалдандыру схемасы бойынша есептеуге жол
беріледі.

Суыққа төзімділікті алдын ала тексеру «Қатқыл типті жол төсемелерін жобалау» ҚР

ЕЖ-нің «Конструкцияны суыққа төзімділігін есептеу» деген 6-тарауы бойынша
орындалады. Тоңдану тереңдігінің есептік мағынасы Z және қыстың алдындағы жерасты

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

А ҚОСЫМША

(міндетті)

Цемент-бетонның нормативтік және есептік ерекшеліктері

1.1 Жолға арналған цемент-бетонның (ары қарай «бетон») нормативтік ерекшелігіне:

иу кезіндегі созылу мен қысу беріктік сыныбы; серпімділік модулі; суыққа төзімділік
маркасы; сызықтық температуралық деформация коэффициенті; көлденең деформация
коэффициенті (Пуассон коэффициенті) жатады.

1.2 Нормативтік беріктік пен бетонның суыққа төзімділігі жобаларда белгіленеді

және жол төсемінің конструктивтік қабатының тағайындалуына байланысты қабылдануы
тиіс.

1.3

Монолитті

цемент-бетон

жабуларының

құрылысы

мен

негізінің

классификациясы  МЕМСТ  25192  бойынша,  ауыр  және  ұсақ  түйірлі  бетондар  қолдану
қажет.  Бетон,  МЕМСТ  26633  талаптарына  және  осы  нормаларға  жауап  беруі  керек.
Бетонды  даярлау  кезінде,  ҚР  ЖТ  781  сай  тұтқырларды,  шламды  тұтқырлар  ҚР  ТТ  7100
39115423  КАДиСИК  169-2004,  сондай  ақ,  қолданыстағы  нормативтік-техникалық
құжаттарға сай, күлді тұтқырларды пайдалануға жол беріледі.

1.4 Бетонның беріктігі бойынша сыныбын А.1 кестесіне сай қабылдаған жөн,

МЕМСТ 10180.

1.5 Бетонның серпімділік модулінің бастапқы мағынасын бетонның иу кезіндегі

созылуына  байланысты  А.2  кестеге  сай  қабылдайды.  Егер  де,    есептік  ерекшелігі
бетонның қысуы болса, серпімділік модулінің мәнін ҚР ҚНжЕ 5.03-34  18 кестесіне сай,
дәстүрлі емес жолмен даярланған бетондарды қоспағанда, олардың есептік ерекшеліктері
осы қосымшаның А.3-А.5 кестелеріне сай қабылданады.

1.6 Сызықтық температуралық деформацияның коэффициенті

температураның,

минус 40 °С тан плюс 50°С дейін, өзгерген жағдайында ауыр және ұсақ түйірлі бетон
үшін 1·10

-5

°С

-1

тең болып қабылданады.

1.7 Бетонның көлденең деформациясының бастапқы коэффициенті

(Пуассон

коэффициенті) ауыр және ұсақ түйірлі бетон үшін 0,2 тең болып қабылданады.

1.8 Суыққа төзімділік жағынан бетон маркасы А6 кестесіне сай қабылданады.

А.1-кестесі – Бетонның беріктік сыныбы

Жол төсемінің конструктивті

қабаты

Автомобиль

жолының

санаты

Есептік күштің

қарқыны,

бір./тәу.

Беріктік жағынан

төменгі сыныбы

Ию

кезіндегі

созылу Btb

Қысу

Монолитті бір қабатты төсем

немесе екі қабатты төсемнің

жоғарғы қабаты

2000 жоғары

4,4

II, III

1000 нан 2000

дейін

4,0

1000 төмен

3,6

Монолитті төсемнің төменгі
қабаты

I-II

1000 жоғары

3,2

III-IV

1000 кем

2,8

Төсем атындағы монолитті негіз:
цемент-бетон және асфальт-бетон

I-IV

Кез келген

0,8

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

А.1-кестесі – Бетонның беріктік сыныбы

(жалғасы)

Жол төсемінің конструктивті

қабаты

Автомобиль

жолының

категориясы

Есептік күштің

қарқыны,

бір./тәу.

Беріктік жағынан ең

төменгі сыныбы

Ию

кезіндегі

созылу Btb

Қысу

Монолитті төсемнің төменгі
қабаты

I-II

1000 жоғары

3,2

III-IV

1000 кем

2,8

Төсем атындағы монолитті
негіз: цемент-бетон және
асфальт-бетон

I-IV

Кез келген

0,8

Бетоннан жасалған құрама

төсем (негіз): әлсіз

арматураланған, темір-бетон
және алдын-ала күшейтілген

темір-бетон тақта

I-IV

Кез келген

3,6

Ескертпелер

1.1  Санатты  автомобиль  жолдарының  сәйкестендірілген  техникалық-экономикалық  негізі  болған
жағдайда бір қабатты және екі қабатты монолитті төсемдерінің жоғарғы қабаты үшін II және III санатты
жолдарына арналған бетонды қолдануға жол берілед.
2  Бетонның  сығу  беріктігінің  сыныбын  тек  темір-бетон  және  алдын  ала  күшейтілген  темір-бетон
төсемдері үшін қолданған жөн, қысу беріктігі бұл жерде есептік ерекшелік болып табылады.
3  Бетонның  беріктік  сыныбы  жасына  қарай  егер  жобамен  ешқандай  жас  қарастырылмаса  қалыпты  қату
жағдайында жасы 28 тәулік МЕМСТ 10180 және МЕМСТ 18105 сай орнатылады.
4  Екі  қабатты  дегеніміз  –  жоғарғы  және  төменгі  қабатты  қоса,  бір  уақытта  жоғарғы  және  төменгі
қабаттарды  нығыздап  орнатылатын  (өсіру  әдісі)  монолитті  төсем  деп  түсінген  жөн.  Жоғарғы  қабаттың
қалыңдығы 6 см-ден кем болмауы тиіс.

А.2-кестесі – Бетонның серпімділік модульінің мағынасы.

Бетонның иілу кезіндегі

созылу беріктігінің сыныбы

Btb

Бетонның бастапқы

ерпімділік модулі Еб Мпа,

ауыр

Ұсақ түйірлі

6,4

39000

6,0

38500

5,6

38000

5,2

37500

4,8

36500

30000

4,4

36000

28000

4,0

33000

26500

3,6

32000

25500

3,2

30000

24000

2,8

28000

22500

2,4

26000

20500

2,0

23000

17000

1,6

19000

14000

1,2

16000

12000

0,8

13000

10000

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

А.3-кестесі – Шлакты тұтқырлармен дайындалған бетонның есептік ерекшеліктері.

Бетонның иілу кезіндегі созылу

беріктігінің сыныбы

Btb

Бетонның бастапқы серпімділік модульі Е

Мпа

Ауыр

Ұсақ түйірлі

4,4

30000

26000

3,6

35000

29000

3,6

24000

20000

2,8

28000

24000

2,4

16000

13500

2,0

22000

18000

А.4-кестесі – Күлді тұтқырлармен дайындалған бетонның есептік ерекшеліктері

Бетонның иілу кезіндегі созылу

беріктігінің сыныбы

Btb

Бетонның бастапқы

ерпімділік модулі Е

Мпа

Ауыр

Ұсақ түйірлі

3,2

17000

2,8

15000

2,4

12000

1,6

8000

А.5-кестесі – Шлакты тұтқырлармен дайындалған бетонның есептік ерекшеліктері

Бетонның иілу кезіндегі созылу

беріктігінің сыныбы

Btb

Бетонның бастапқы

ерпімділік модулі Е

Мпа

Ауыр

Ұсақ түйірлі

3,2

21000

2,4

14000

1,6

12000

А.6-кестесі – Суыққа төзімділік жағынан бетонның ең төменгі жобалық маркалары

Жол төсемінің

конструктивті қабаты

Аудандардың едәуір суық айының орташа айлық

температурасына арналған суыққа төзімділік жағынан

бетонның төменгі жобалық маркалары (F), °С

0 ден минус 5

дейін

минус 5 тен минус 15

дейін

минус 15

төмен

Бір қабатты төсем немесе

екі қабатты төсемнің

жоғарғы қабаты

100

150

200

Екі қабатты төсемнің

төменгі қабаты

100

Негіз

Ескертпелер
1 Суыққа төзімділік жағынан бетон маркасы МЕМСТ 10060.0 сай орнатылады.
2 Құрылыс ауданының едәуір суық айының орташа айлық температурасы ҚР ҚНжЕ 2.04-01; ҚР

ҚН 2.04-21 сай анықталады.

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

Б ҚОСЫМШАСЫ

(ақпараттық)

МЫСАЛ 1

Жолдың техникалық категориясы 1 цемент-бетоннан жабулы жол төсемін

жобалауда талап етіледі.

Бастапқы мағлұмат:

-бір бағытта жүретін жүру жолының ені – 3,75x2 м;
-жер төсемінің ені (жолдың шетін ескере отырып) – 27.5 м;
-жүру жолақтарының саны – 4;
- төсемнің есептік қызмет мерзімі – 25 жыл;
- А

жол төсеміне түсетін есептік күш;

- есептік автомобильдің дөңгелегінен жабу үстіне түсетін статистикалық күш–Q=65

кН;

- шинадағы ауа қысымы - р=0,6 МПа;
- дөңгелек ізінің есептік диаметрі: қозғалыс үстіндегі D=42; қозғалмаған D=37 см;

- жүру қарқынының өсуінің жыл сайынғы көрсеткіші q=1,06;
- жолдық-климаттық аймақ – IV;
- жұмыс қабатын ылғалдандыру сызбасы – 1;
- жер төсеуінің топырағы – жеңіл шаңды балшық;
- тоң тереңдігі– 2,0 м;
- жер асты су орнының тереңдігі – 1,8 м;
- төсем материалы -

Btb 4,4

сыныпты бетон

;

- негіз материалы – 7% цементпен бекітілген құмды-қиыршық тасты қоспа, E

щпцс

=600 МПа;

- төменгі қабат – тиімді-іріктелген қиыршық тасты қоспа С4, E

щс

= 230 МПа;

- беріктікті талап ететін деңгей 0,95, беріктік коэффициенті 1,0.

1. Транспорт ағынының құрамына қарай А

(13т) есептік күшке келтірілген жүру

қарқыны Б.1 кестесінде ұсынылған.

Б.1-кестесі –Есептік жүк көлігіне келтірілген жүру қарқынының есебі

Транспорт көлігінің санаты

2013 жылдағы

жүру қарқыны,

авт/тәу (N)

Есептік күшке

келтірілетін

коэффициенттер

m сум

Есептік жүк

көлігіне

келтірілген

жүру қарқыны

Жеңіл және микроавтобус

8264

Сиымдылығы орташа
автобустар

0,011

0,5

Сиымдылығы үлкен автобустар

0,23

18,77

Жүк көтерілімділігі 2 т дейін
кіші жүк автомобильдері

205

0,002

0,410

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

Б.1-кестесі – Есептеуге қажетті бастапқы мағлұматтар

(жалғасы)

Жүк көтерілімділігі 2-5 т дейін
қос білікті жүк автомобильдері

306

0,06

18,36

Жүк көтерілімділігі 5-10 т дейін
қос білікті жүк автомобильдері

213

0,46

97,98

Жүк көтерілімділігі 5-10 т дейін
үш білікті жүк автомобильдері

407

0,17

69,19

Жүк көтерілімділігі 10-20 т
дейін үш білікті жүк
автомобильдері

303

2,67

809,01

Тіркемесі бар қос білікті жүк
автомобильдері (11-11)

0,89

84,55

Тіркемесі бар үш білікті жүк
автомобильдері (11-11)

0,89

66,75

Жартылай тіркемесі бар қос
білікті ұзартылған жүк
тартқыштар (111)

0,61

30,5

Жартылай тіркемесі бар қос
білікті ұзартылған жүк
тартқыштар (112)

2,55

130,05

Жартылай тіркемесі бар қос
білікті ұзартылған жүк
тартқыштар (113)

4,73

108,79

Тіркемесі бар үш білікті жүк
автомобильдері (12-11)

258

3,3

851,4

Тіркемесі бар үш білікті жүк
автомобильдері(12-12)

3,3

267,3

Жартылай тіркемесі бар үш
білікті ұзартылған жүк
тартқыштар (122)

116

3,9

452,4

Жартылай тіркемесі бар үш
білікті ұзартылған жүк
тартқыштар (123)

6,08

559,36

Тіркемесі бар жеңіл тракторлар

0,006

Тіркемесі бар ауыр тракторлар

0,01

0,3

Барлығы:

10 725

3 566

2. Жолдың соңғы қызмет жылындағы келтірілген автомобиль транспорттарының

жүру қарқынының

Nр

шамасын, жүру жолақ санын ескере отырып, келтірілген есептік

күшін формула (2) бойынша анықтайды:

сум

т,

пол





= 0,35*3566 = 1248авт/тәу

Есептік күштің қортынды есептік жалпы саны А

(13т) (3) формула арқылы

есептеледі:





= 365* 1248 *

1,06

= 18 970 544

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

Талап етілген сенімділік деңгейі мен сәйкестендірілген беріктік коэффициенті ҚР ҚН
3.03-104 8 кестесі бойынша анықталады.

- есептік күшке (1248 авт/тәу) келтірілген есептелген жүру қарқыны үшін, сенімділік
деңгейі - 0,95, беріктік коэффициенті - К

пр

= 1,00.

3. Жұмыс қабатының жерінің есептік ылғалдылығын ҚР ҚН 3.03-104 В қосымшасындағы
(В.1) формуласы бойынша анықталады.

0,70

1,71)

0,1

0,60

0,1t)













4. ҚР ЕЖ 3.03-104 В қосымшасының В.3 кестесіне сай жеңіл шаңы бар балшық

үшін келесі есептік ерекшеліктері, алынған жердің ылғалдылық ерекшелігінің
мағынасына сай анықталынады және табылған мағыналарды Б.2 кестесіне енгізіледі.

ҚР ЕЖ 3.03-104 4.2 бөліміне сай, алдын-ала жол жабығының төсемінің

конструкциясын Б.2 кестесінде ұсынылған есептік параметрлердің мағынасына сай
тағайындайды.

ҚР ЕЖ 3.03-104 6 бөліміне сәйкес конструктивті қабаттың санын және Б.2

кестесінде ұсынылған қалыңдығы мен негізгі ерекшеліктерін тағайындайды.

Негізгі ерекшеліктер Б.2.кестесінде көрсетілген.

Б.2-кестесі - Есептеу үшін бастапқы мәліметтер.

Материал

атауы

Қабат

Н, см

Е Мпа,

Есеп барысында

Жылжу мен иу кезіндегі созылу

есебі

Мүмкін

болатын

созылмалы

бүгілу

Жылжу ға

орнықты

лық

бойынша

Е, МПа

Rу

,МПа

φº

С, МПа

Цемент-

бетонды төсем

36000

Цементпен

нығайтылған

ҚҚҚ 7%

600

0,8

Қиыршық

тасты-құмды

қоспа С4

250

ҚГҚ

180

0,02

Жеңіл шаңы

бар балшық

0,016

5. Мүмкін болатын бүгілуді есептеуді, төселетін жерден бастап, әр қабат сайын

төменнен жоғарыға қарай, номограмманы пайдалану арқылы жүргіземіз (ҚР ЕЖ 3.03-104
4 сурет). Есеп нәтижесі Б.3 кестесінде жинақталған.

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

Б.3 кестесі – Созылмалы бүгілу бойынша жол төсемін есептеу.

Материал атауы

Серпімділік

модульі, Е

Мпа

Н,

қабаты

см

h/D

/Е

жалпы

/Е

жалпы

Мпа

Цемент-бетонды

төсем

36000

Цементпен

нығайтылған ҚҚҚ 7%

600

0,476

0,242

0,43

258

Қиыршық тасты-

құмды қоспа С4

250

0,833

0,36

0,58

145

ҚГҚ

180

0,714

0,256

0,5

Жеңіл шаңы бар

балшық

6. Бетонның есептік беріктігін (6) формула бойынша анықтаймыз,

мұндағы



=24 991 883:



)

-0,063

= 1,08*0,345 =0,376

7. Бетонның ию кезіндегі созылуының есептік қарсыласуын (5) формула бойынша

анықтайды, мұндағы К

= 0,37:

= B

н.п.

*К

* К

= 4,4*1,2*0,37*0,95=1,86

8. Төсем қалыңдығын анықтаймыз.

а) ҚР ЕЖ 3.03-104 А қосымшасының (А.3) формуласы бойынша есептік күшті

анықтаймыз:

дин

дп





= 1,3*65 = 84,5 кН

б) Дөңгелек ізін (.9) формуласы бойынша анықтаймыз, мұнда p=0,6:

√

= 21,178 см

в) h бірнеше мәні үшін L

, Кt, Qr, Ky анықтаймыз және көрсетілген шамалар

мағынасын Б.4 кестесіне келтіреміз:

– тақтаның созылғыштық ерекшелігін (10) формуласы бойынша анықтаймыз,

қараңыз,

= 252 :

√

мұнда E және

– міндетті А косымшасындағы т.1.7 сай анықталып, 0,2 тең етіп

қабылданатын бетонның созылғыштық модулі мен Пуассон коэффициенті;

- негіздің Пуассон коэффициенті, 0,3 тең етіп қабылданады;

–негіздің серпімділік эквивалентті модульі,

= 246 тең етіп қабылданады.

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

8 кестесі бойынша Кt әр-бір қабат қалыңдығы үшін анықтаймыз, мағынасын Б.4

кестесіне енгіземіз.

(8) формула бойынша, қабат материалындағы есептік ең үлкен созылмалы күшті

анықтаймыз, Qr, МПа:

(

)

мұнда Q –есептік күш, кН;

- күш орналасқан жердің әсерін есептейтін коэффициент; арматураланбаған

төсемде

= 1,5;

- жұмыс жағдайын есептейтін коэффициент;

= 0,66;

–тақта мен негіздің түйісу жағдайына, қадалық істіктердің қосылу әсерін

есептейтін коэффициент; көлденең тігістерде қадалық істіктер бар болғанда

=1;

h – тақта қалыңдығы;

– 11 кестеге сай анықталатын тақтаның температурадан бүрісу әсерін есептейтін

коэффициент.

R – дөңгелек ізінің радиусы;

– тақтаның созылғыштық ерекшелігі, см;

мағынасын (13) формуласы бойынша анықтаймыз:

Kнн

Вtb

Kпп

, (6.13)

Б.4-кестесі –L

, Кt, Qr, Ky шамалар мағынасы.

№ жол төсемінің

конструктивті қабаты

үшін

Мағынасы h,

см

ly, см

Кt

56,976

0,84

2,256

0,427

62,674

0,78

2,126

0,403

68,371

0,71

2,062

0,390

71,220

0,68

2,028

0,384

74,069

0,65

2,004

0,379

76,918

0,62

1,987

0,376

79,766

0,59

1,978

0,375

82,615

0,56

1,977

0,374

Цемент-бетон төсемінің қалыңдығының бірнеше мәндері үшін тәуелділік сызбасын

жасаймыз

, бұның көмегімен h=27 см мағынасына талап етілген K

= 0,376

табамыз.

Бетонның беріктігі мен сенімділігін тексеру (4) формула бойынша жүргізіледі:

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

(6.4)

пр



пр

=1,0, онда 1,0 ≤ 1,9/1,9

Бетонның созылу кезіндегі иілу беріктігінің шарты орындалды.

Жер төсемі топырағындағы қозғалу есебі

12 кесте бойынша ауыр бетон үшін Е

есеп

=1770 МПа

Есептеу 4.2.11- 4.2.16 т.т. сай жүргізіледі.

ор

= (25*1770+20*600+35*250+30*180)/110 = 640

ор

/ Е

гр

= 640/46 = 13,9 , h/Д = 110/42 = 2,62

Мұнда φ

гр

= 18º, ҚР ЕЖ 3.03-104 2-суретте көрсетілген, номограмма көмегімен екі

қабатты жүйенің төменгі қабатында, уақытша күш түсуден болатын үлестік күшті
табамыз.

= 0,006 МПа

ҚР ЕЖ 3.03-104 4 суретте көрсетілген номограмма көмегімен жол төсемінің жалпы

қалыңдығынан түсетін, үлестік күшті табамыз.

= -0,001

Топырақтағы қозғалудың есептік белсенді күші ҚР ЕЖ 3.03-104 (10) формуласы

бойынша анықталады:

(4.10)





= 0,006*0,6-0,001= 0,0026 МПа

мұнда τ

–жол төсемінің салмағынан түсетін күш, номограмма арқылы табылады (2

сурет),

-жеке-дара күштен түсетін белсенді үлесті қозғалу күші, номограмма көмегімен

анықталады (ҚР ЕЖ 3.03-104 2 сурет);

p –дөңгелектің төсемге түсетін есептік қысымы МПа, p = 0,06 қабылданады.



номограмма көмегімен анықтау кезінде (ҚР ЕЖ 3.03-104 3, 4 сурет),



топырақ шамасын, ҚР ЕЖ 3.03-104 В қосымшасындағы В.3 кестесі бойынша, аз
байланысқан қабаттар үшін,



шамасын ҚР ЕЖ 3.03-104 Б қосымшасындағы Б.9 кестесі

бойынша қабылдайды.

Рұқсат етілген топырақ қозғалу күшін ҚР ЕЖ 3.03-104 бойынша анықтайды:

(4.11)

гр

доп



= 0,016*0,6*0,64*1,5 = 0,0086 МПа

мұндағы

гр

–жол төсеуінің белсенді аймағындағы топырағымен есептік мерзімдегі

тұтасуы (В қосымшасындағы В.3 кестесі), МПа;

–агрессивті қозғалғыш күш әсерінен, топырақтың қозғалғыштыққа қарсыласуының

төмендеуін ескеретін коэффициент, тербелісін және т.б. (уақытша күш әсерін есептеуде

= 0,6; аз қайталанатын күштің ұзақ уақыт әсер етуінен

= 0,9 қабылдайды;

ҚР ЕЖ 3.03-103-2014*

–конструкция жұмысының бір текті емес жағдайындағы қор коэффициенті,

қолайсыз  табиғат  ерекшеліктерін,  технологиялық  және  басқа  да  себептерді
ескермегендікпен  байланысты  (бұл  факторлар  автотранспорт  қозғалысының  қарқыны
жоғарылаған  сайын  білінеді,

коэффициенті 5 суреттегі сызба бойынша, есептік

келтірілген қарқыны N

, ҚР ЕЖ 3.03-104 (12) формуласына сай есептеледі:

= 1248*1,06

25-1

= 5053; К

= 0,52

–салмақ түсетін негіздің төменгі қабатымен құмды қабатының шекарасындағы

конструкциядағы топырақ қызметінің ерекшелігін ескеретін коэффициент.

мағынасын

топырақ ерекшелігін ескере отырып, 6,0 тең етіп қабылдаймыз.

Топырақтағы белсенді жылжу күші, ҚР ЕЖ 3.03-104 11 формуласына сай есептеледі

)

гр

доп



= 0,016*0,6*0,52*1,5 = 0,0075

Жылжу белгісі шартының орындалуын, ҚР ЕЖ 3.03-104 2 формуласы бойынша

тексереміз

доп

/Т

= 0,0086/0,0075 = 1,15

(2)

доп

пр



1 ≤ 1,15

Демек, конструкция негіздің құмды қабатындағы жылжу кезіндегі беріктік шартын

қанағаттандырады.

Конструкцияны суыққа төзімділік бойынша есептеу.

Жер төсеуінің топырағы (жеңіл шаңы бар балшық) ҚР ЕЖ 3.03-104 (8-кесте)

бойынша аса иірімді болып табылады.

Суыққа төзімділік шарты -

пуч

≤

доп

= 4, ҚР ЕЖ 3.03-104 6 кестесіне сай.

Қосымша шарттар:
қалыңдығы Z

= 110 см, жер асты су орнының тереңдігі жер бетінен Н = 180 cм

болатын жол төсемдері үшін, есеп жүргізеді.

а) Гидрометеоқызмет мағлұматтарына сүйене, орташа тоң тереңдігін Астана қ. жағдайында

= 200 cм табамыз және жол конструкциясының қату тереңдігін анықтаймыз:

= 200+77 = 277 cм,

мұнда 77 см - жолдың қату тереңдігін түзетуі, ҚР ЕЖ 3.03-104 сай анықталады.
б) Номограмма бойынша 277 см қату тереңдігі

(

ҚР ЕЖ 3.03-104 8 сурет

)

иірімді

топырақ (ауыр балшық) жол төсемінің қалыңдығы 110 см, аяздың иірімінің мөлшерін,
орташаланған жағдай үшін, анықтаймыз:

/Z = 110/277 = 0,4; Z/H = 0,8. (ҚР ҚЕ 3.03-104-2014 8 сурет)

пуч



= 0,48;

мұндағы

карта бойынша анықтаймыз (9 сурет) - 210 см;

= 3,0 (8-кесте

бойынша) - жеңіл шаңы бар балшық үшін Z = 277;

пуч(ср)



3,95 см, рұқсат

етілгеннен аз, 4 см тең (6-кестеге сай).

Суыққа төзімділік шарты орындалады:

пуч

≤

доп

3,95≤ 4

СП РК 3.03-103-2014 ПРОЕКТИРОВАНИЕ ЖЕСТКИХ ДОРОЖНЫХ ОДЕЖД (ҚР ЕЖ 3.03-103-2014) - 3