СП РК 3.03-112-2013 МОСТЫ И ТРУБЫ (ҚР ЕЖ 3.03-112-2013)

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

297

П қосымшасы

(міндетті)

Бетонның жылжығыштығын ескерумен майысулар

мен бҧру бҧрыштарын есептеу ҥшін темірбетон элементтері

қималарының қатаңдығын анықтау

П.1

уақыт моменттеріне түсірілген

бастапқы кернеудің немесе

тұрақты

жүктеменің күштерінің ұзақ әсер ету кезінде алдын ала кернеуленген элемент қимасының
қаттылығын келесі формула бойынша анықтау ұсынылады

lim

red







, (П.1)

мұндағы

red

– элементтің берілген тұтас қимасының қаттылығы;

– жүктемені қысқа уақытқа түсірген кезде және 0,85 тең деп қабылдайтын

бетонның серпімді емес деформациясының ықпалын ескеретін коэффициент;



lim,i

– бетонның жылжығыштығының шекті сипаттамасының берілген

шамасы.

Уақытша жүктеменің әсерінен немесе тұрақты қысқа мерзімді жүктеменің әсерінен

болатын майысуларды және бұру бұрыштарын анықтау барысында (соның ішінде
бастапқы кернеудің күшінен қысқа мерзімді майысуы) (П.1) формуладағы



lim,I

мәнін

нӛлге тең деп қабылдап, ал

қаттылығын

ауыстыру керек .

П.2



lim,i

шамаларын келесі формулалар бойынша есептеу ұсынылады:

қаттылығын есептеу кезінде

lim i







 

, (П.2)

қаттылығын есептеу кезінде

















lim i





  

   

 





  

, (П.3)

мұндағы



– тұрақты жүктемедегі бетонның бастапқы (сығу) кернеуінің П.3-

бойынша арматураның бастапқы кернеуінің шекті ӛзгеру шамасына (





кезінде)

ықпалын ескеретін функция.

П.3 Бетонның жылжығыштығының берілген сипаттамасын есептеу үшін

компоненттерді анықтау



lim,i



– тұрақты жүктемедегі бетонның бастапқы (сығу) кернеуінің арматураның

бастапқы кернеуінің шекті ӛзгеру шамасына (





кезінде) ықпалын ескеретін функция

және келесі формула бойынша анықталады

































ser

, (П.4)

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

298

мұндағы

125

b ser

 

  

 



 

  







– қиманың бетон бӛлігінің сипаттамасы;

– қиманың бетон бӛлігінің қиманың ауырлық ортасына қатысты ауданы және

инерция моменті;

– бетон бӛлігінің ауырлық ортасынан бастап қарастырылып отырған кернеуленген

арматураның ауырлық ортасына дейінгі арақашықтығы;

– 7.3.16 бойынша қабылданатын арматура мен бетонның серпімділік модулінің

қатынасы:



– кернеуленген арматураның арматуралау коэффициенті (кӛлденең

қиманың



0,2

ауданы кезінде



= (

+ A

)

/ A

қабылдау керек);

b,ser

– бетонның екінші тобының және серпімділік модулінің мәнінің шекті күйі

бойынша есептеу кезінде 24-кесте бойынша бетонның осьтік сығылуына есептік кедергісі,
МПа, 29-кесте бойынша (осы кезеңнің басына), бетонның берілетін беріктігіне сәйкес

;



b,ser

– осы кезеңнің басындағы бетондағы кернеудің салыстырмалы деңгейі



;



– қарастырылып отырған ұзындықта пайда болған бетонның сызықтық

жылжығыштығының сипаттамасы (



уақыт ішінде);

– берілген тӛзу кезеңіне сәйкес келетін бетонның жылжығыштығының меншікті

деформациясы, оны келесі формулалармен анықтау ұсынылады:





кезінде

lim











 



(П.5)



кезінде









lim,

(П.6)

мұндағы



–жүктеме түсетін моменттен бастап саналатын уақыт, тәулік;

– бетонның жылжығыштық деформациясы уақытында даму жылдамдығын

сипаттайтын және П.1-кесте бойынша қабылданатын параметр.

П.1-кесте – Бетонның жылжығыштық деформациясының уақытпен даму

жылдамдығын сипаттайтын параметрлер

Элементтің кӛлденең қимасының берілген
сипаттамалары, см (элементтің кӛлденең
қимасы

ауданының

оның

периметріне

қатынасы)

2,5

5,0

7,5

10,0

12,5

15,0

20,0

және

одан

артық

Жылжығыштық деформациясының уақытпен
даму жылдамдығын сипаттайтын параметрлер

тәулік

110

135

165

190

250

ҚР ҚНжЕ 2.04-01 сәйкес IVА климаттық аудан бӛлігінде пайдаланатын

конструкциялар үшін жылдың жазғы уақытына (тамыз)

мәнін 35 % тӛмендету, ал

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

299

қысқы уақыт (ақпан) үшін –10 % ұлғайту, ал қалған айлар үшін – сызықтық интерполяция
бойынша қабылдау керек;

lim

– бетонның жылжығыштығының меншікті деформацияларының шекті мәндері:

lim

, (П.7)

мұндағы

— М қосымшасына сәйкес қабылданатын бетонның жылжығыштық

деформациясының нормативтік мәні;



— П.2-кестеде берілген коэффициенттер.

П.2-кесте – Конструкциялардың жҧмыс шарттарын анықтайтын коэффициенттер

Конструкциялардың жұмыс шарттары

Конструкциялардың жұмыс шарттарының сипаттамасы және

сәйкесінше коэффициенттердің сандық мәні

Бетонның

жобалық

класының

үлестеріндегі бетонның сығылуының
берілу беріктігі

—

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

және одан

артық

Коэффициент ξ

—

1,7

1,6

1,4

1,25

1,15

1,0

Бетонның жасы, тәулік

және

одан кем

180

360

және одан

артық

Коэффициент ξ

0,8

0,7

0,6

0,5

Элементтің  кӛлденең  қимасының
берілген  сипаттамасы    (П.1-кестені
қараңыз ), см

2,5

7,5

12,5

және одан

артық

Коэффициент ξ

0,85

0,76

0,72

0,69

0,67

0,64

Ортаның салыстырмалы ылғалдылығы*,
%

және

одан кем

100

Коэффициент ξ

1,33

1,25

1,15

1,0

0,85

0,7

0,51

___________
* Ылғалдылық ҚР ҚНжЕ 2.04-01 бойынша ӛте ыстық айдағы ауаның орташа салыстырмалы
ылғалдылығы ретінде, ал конструкцияны IVА аудан бӛлігіне орналастыру кезінде – бетонды сығу
уақытына сәйкес келетін орташа айлық ылғалдылық ретінде қабылданады. Массивті элементтер үшін қима
ауданының оның кемінде 20 см периметріне қатынасы кезінде ξ

мәні 0,55 тең болып қабылданады. Типтік

конструкциялар үшін ξ

1-ге тең деп қабылдауға болады.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

300

Р Қосымшасы

(міндетті)

Арқандардың жҧмыс шарттарының коэффициенттері

Р.1 Жұмыс шартының

коэффициентін келесі формула бойынша анықтау керек

0,264

–0 000125

0,17

 



 

 

(Р.1)

мұндағы

D = 2R

мұнда

- 1470 бастап 1765 Мпа дейін уақытша кедергісімен диаметрі

сымнан

дайындалған бір қабатты есілген арқан бұру құрылғысында қайырылатын қисық
сызықтың радиусы; бұл кезде мына шарт сақталуы тиіс:



580 және



0,85;

= 1 – бұру құрылғысында жабық кӛтергіш арқандарды диаметрі

қисық сызық

шеңбері бойынша қайыру және келесі шарттарды сақтау кезінде, мм:

0, 7

15,





50,



52,



> 50.

мұндағы

— арқанның диаметрі, мм.

Созылған жабық кӛтергіш арқанға тегіс болат бастырмалар арқылы кӛлденең

жүктеменің

әсерлері кезінде

мәнін Р.1-кесте бойынша қабылдау керек.

Р.1 -кесте – Арқандардың жҧмыс шарттарының коэффициенттері

Кӛлденең жүктеме

, МН/м

4,9

9,8

14,7

19,6

Коэффициент

0,99

0,98

0,96

0,93

0,85

Р.2 Арқандарды соңғы анкерлерге бекіту кезінде жұмыс шарттарын

коэффициентінің мәнін келесіге тең деп қабылдау керек:

- 0,95 — корпустың конусты немесе цилиндрлі қуысындағы арқанның ұшына түсті

металдардың қорытпасымен құю кезінде арқанның бес еселік диаметрінен кем ұзындықта;

- 1 — корпустың конусты қуысындағы арқанның ұшына эпоксидті компаундті құю

кезінде арқанның тӛрт еселік диаметрінен кем ұзындықта;

- 1 — сына анкерлері кезінде, алюминий тӛсемдерді қолдану және қуыстарды

эпоксидті компаундтпен толтыру;

- 1 — дӛңгелек сымдардың ұштары жаншылған анкерде, оларды анкерлі плитаға

қысу және қуыстарды болат бӛлшектерінің толтырғыштары бар эпоксидті компаундтпен
толтыру.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

301

С қосымшасы

(міндетті)

Шыбықтардың және арқалықтардың орнықтылығы бойынша есептеу

коэффициенттері

С.1-кесте - 16Д маркалы болаттан дайындалған шыбықтардың және арқалықтардың

орнықтылығы бойынша есептеу ҥшін φ, φ

, φ

коэффициенттері

Иілгіштігі

 

Берілген салыстырмалы

кезінде МСТ 6713 16Д және МСТ 14637 және МСТ 535 бойынша Ст3 маркалы

болаттан дайындалған шыбықтардың және арқалықтардың орнықтылығы бойынша есептеу үшін θ, θ

коэффициенттері

0,10

0,25

0,50

0,75

1,00

1,50

2,00

2,50

3,00

3,50

4,00

5,00

0,93

0,85

0,79

0,68

0,60

(0,58)

0,52

(0,50)

0,43

(0,41)

0,35

0,30

0,27

0,24

0,21

0,17

0,92

0,84

0,78

0,68

(0,67)

0,60

(0,57)

0,52

(0,50)

0,42

(0,40)

0,35

0,30

0,26

0,23

0,21

0,17

0,90

0,83

0,77

(0,76)

0,67

(0,66)

0,58

(0,56)

0,50

(0,49)

0,41

(0,40)

0,34

0,29

0,26

0,23

0,21

0,17

0,88

0,81

0,76

(0,73)

0,65

(0,63)

0,56

(0,54)

0,49

(0,47)

0,40

(0,39)

0,33

0,29

0,25

0,22

0,21

0,17

0,85

0,79

(0,77)

0,73

(0,70)

0,63

(0,61)

0,54

(0,52)

0,47

(0,45)

0,39

(0,38)

0,32

0,28

0,24

0,22

0,20

0,17

0,82

(0,80)

0,76

(0,73)

0,70

(0,65)

0,60

(0,57)

0,51

(0,49)

0,45

(0,43)

0,37

(0,36)

0,31

0,27

0,24

0,22

0,20

0,16

0,78

(0,73)

0,72

(0,66)

0,66

(0,60)

0,57

(0,53)

0,49

(0,46)

0,43

(0,41)

0,35

(0,34)

0,30

0,26

0,23

0,21

0,19

0,16

0,74

(0,66)

0,67

(0,60)

0,62

(0,54)

0,54

(0,48)

0,46

(0,42)

0,41

(0,38)

0,34

(0,32)

0,29

0,25

0,22

0,20

0,19

0,16

0,69

(0,60)

0,62

(0,54)

0,57

(0,49)

0,50

(0,43)

0,43

(0,39)

0,38

(0,36)

0,32

(0,31)

0,28

0,24

0,22

0,20

0,19

0,15

0,63

(0,54)

0,56

(0,49)

0,51

(0,44)

0,45

(0,40)

0,40

(0,36)

0,36

(0,33)

0,30

(0,28)

0,26

0,23

0,21

0,19

0,18

0,15

100

0,56

(0,49)

0,49

(0,44)

0,45

(0,40)

0,41

(0,37)

0,37

(0,33)

0,33

(0,30)

0,29

(0,26)

0,25

0,22

0,20

0,19

0,17

0,14

110

0,49

(0,44)

0,43

(0,40)

0,41

(0,37)

0,37

(0,34)

0,34

(0,31)

0,31

(0,29)

0,27

(0,25)

0,24

0,21

0,19

0,18

0,17

0,14

120

0,43

(0,41)

0,39

(0,37)

0,37

(0,34)

0,34

(0,31)

0,31

(0,28)

0,29

(0,27)

0,25

(0,23)

0,22

0,20

0,18

0,17

0,16

0,13

130

0,38

(0,37)

0,35

(0,34)

0,33

(0,31)

0,31

(0,29)

0,29

(0,27)

0,26

(0,25)

0,23

(0,22)

0,21

0,19

0,17

0,16

0,15

0,13

140

0,34

0,31

0,30

(0,29)

0,28

(0,27)

0,26

(0,25)

0,24

(0,23)

0,21

0,20

0,18

0,16

0,15

0,14

0,12

150

0,31

0,28

0,27

0,25

0,23

0,22

0,20

0,18

0,16

0,15

0,14

0,12

160

0,28

0,26

0,24

0,23

0,22

0,21

0,19

0,17

0,15

0,14

0,13

0,11

170

0,25

0,24

0,22

0,21

0,20

0,19

0,17

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

180

0,23

0,21

0,20

0,19

0,18

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10

190

0,21

0,20

0,19

0,18

0,17

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10

200

0,19

0,18

0,17

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10

ЕСКЕРТПЕ Сӛрелерені шеттері параллель прокатты қос таврлар және қос таврлы және Н-тәрізді қималардың дәнекерлеу
элементтері үшін осы қосымшаға сәйкес

  

коэффициенттері сӛрелердің жиектерінде 49 МПа аспайтын қалған жеке

сығу кернеулері кезінде қолданылады. Сӛрелердің жиектерінде 49 МПа жоғары алған жеке сығу кернеулері бар кӛрсетілген
түрдегі элементтер үшін сӛрелер жазықтығындағы орнықтылығы бойынша есептеу кезінде жақшаларда кӛрсетілген

  

коэффициенттері қабылданады.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

302

С.2 -кесте - 15ХСНД, 345-10Г2С1Д, 345-10Г2С1, 325-09Г2СД, 325-09Г2С, 295-09Г2Д,

295-09Г2 және 325-14Г2 маркалы болаттан дайындалған шыбықтардың және

арқалықтардың орнықтылығы бойынша есептеу ҥшін φ, φ

, φ

коэффициенттері

Иілгіштігі

 

Берілген салыстырмалы

кезінде МСТ 6713 бойынша 15ХСНД және МСТ 19281 бойынша

345-10Г2С1Д, 345-10Г2С1, 325-09Г2СД, 325-09Г2С, 295-09Г2Д, 295-09Г2 және 325-14Г2

маркалы болаттан дайындалған шыбықтардың және арқалықтардың орнықтылығы бойынша

есептеу үшін θ, θ

, θ

коэффициенттері

0,10

0,25

0,50

0,75

1,00

1,50

2,00 2,50 3,00 3,50 4,00 5,00

0,93

0,86

0,78

0,69

0,62

0,54

0,44

0,34 0,28 0,24 0,22 0,20 0,17

0,92

0,84

0,77

0,68

0,60

0,52

0,43

0,34 0,28 0,24 0,22 0,20 0,17

0,90

0,83

0,76

0,66

0,58

0,51

0,41

0,33 0,28 0,24 0,22 0,20 0,17

0,88

0,81

0,73

0,63

0,56

(0,55)

0,49

(0,48)

0,40

(0,39)

0,32 0,27 0,24 0,21 0,19 0,16

0,85

(0,84)

0,77

(0,76)

0,69

(0,68)

0,59

(0,58)

0,52

(0,51)

0,46

(0,45)

0,38

(0,37)

0,31 0,26 0,23 0,21 0,19 0,16

0,80

(0,78)

0,72

(0,70)

0,64

(0,62)

0,54

(0,52)

0,48

(0,46)

0,43

(0,42)

0,36

(0,35)

0,30 0,25 0,22 0,21 0,19 0,16

0,74

(0,71)

0,66

(0,63)

0,58

(0,56)

0,48

(0,46)

0,43

(0,41)

0,39

(0,38)

0,33

(0,32)

0,28 0,25 0,22 0,20 0,18 0,15

0,67

(0,63)

0,58

(0,55)

0,51

(0,49)

0,43

(0,41)

0,39

(0,37)

0,35

(0,34)

0,30

(0,29)

0,27 0,23 0,21 0,20 0,18 0,15

0,58

(0,53)

0,50

(0,46)

0,45

(0,42)

0,38

(0,35)

0,35

(0,33)

0,32

(0,31)

0,27

(0,26)

0,25 0,22 0,20 0,18 0,17 0,14

0,48

(0,43)

0,43

(0,39)

0,40

(0,37)

0,34

(0,31)

0,31

(0,29)

0,29

(0,28)

0,25

(0,24)

0,23 0,21 0,19 0,18 0,16 0,14

100

0,40

(0,36)

0,38

(0,34)

0,35

(0,32)

0,30

(0,27)

0,28

(0,26)

0,26

(0,25)

0,23

(0,22)

0,21 0,19 0,18 0,17 0,16 0,13

110

0,35

(0,32)

0,33

(0,30)

0,31

(0,29)

0,27

(0,25)

0,25

(0,24)

0,23

(0,22)

0,21

(0,20)

0,20 0,19 0,17 0,16 0,15 0,13

120

0,30

(0,28)

0,29

(0,27)

0,27

(0,26)

0,24

(0,23)

0,23

(0,22)

0,22

(0,21)

0,19

(0,18)

0,18 0,17 0,16 0,15 0,14 0,12

130

0,27

(0,25)

0,25

(0,24)

0,24

(0,23)

0,22

(0,21)

0,21

(0,20)

0,19

(0,18)

0,18

(0,17)

0,17 0,16 0,15 0,14 0,13 0,12

140

0,24

(0,23)

0,23

(0,22)

0,22

(0,21)

0,20

(0,19)

0,19

(0,18)

0,18

(0,17)

0,17

(0,16)

0,16 0,15 0,14 0,13 0,13 0,11

150

0,22

0,21

0,20

0,18

0,17

0,15

0,14 0,13 0,13 0,12 0,11 0,10

160

0,20

0,19

0,18

0,17

0,16

0,15

0,14

0,14 0,13 0,12 0,12 0,11 0,10

170

0,18

0,17

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12 0,12 0,11 0,11 0,10 0,09

180

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12

0,12 0,11 0,11 0,10 0,10 0,09

190

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10 0,10 0,10 0,09 0,09 0,08

200

0,13

0,12

0,11

0,10

0,09 0,09 0,09 0,08 0,08 0,08

ЕСКЕРТПЕ C.1-кестеге берілген ескертпені қараңыз.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

303

С.3-кесте – 10ХСНД, 390-14Г2АФД және 390-15Г2АФДпс маркалы болаттан

дайындалған шыбықтардың және арқалықтардың орнықтылығы бойынша есептеу

ҥшін φ, φ

, φ

коэффициенттері

Иілгіштігі

 

Берілген салыстырмалы

кезінде МСТ 6713 бойынша 10ХСНД және МСТ 19281 бойынша 390-

14Г2АФД, 390-15Г2АФДпс маркалы болаттан дайындалған шыбықтардың және арқалықтардың

орнықтылығы бойынша есептеу үшін θ, θ

, θ

коэффициенттері

0,10

0,25

0,50

0,75

1,00

1,50

2,00

2,50

3,00

3,50

4,00

5,00

0,93

0,86

0,78

0,70

0,63

0,55

0,45

0,35

0,29

0,25

0,23

0,21

0,18

0,92

0,84

0,77

0,68

0,60

0,52

0,43

0,34

0,28

0,24

0,22

0,20

0,17

0,90

0,83

0,76

0,66

0,58

0,51

0,41

0,33

0,28

0,24

0,22

0,20

0,17

0,88

0,81

0,73

0,63

0,55

0,48

0,39

0,32

0,27

0,24

0,21

0,19

0,16

0,84

(0,83)

0,76

(0,75)

0,68

(0,67)

0,58

(0,57)

0,51

(0,50)

0,45

(0,44)

0,37

(0,36)

0,31

(0,30)

0,26

(0,25)

0,23

(0,22)

0,21

(0,20)

0,19

(0,18)

0,16

(0,15)

0,79

(0,77)

0,71

(0,69)

0,63

(0,61)

0,53

(0,51)

0,47

(0,45)

0,43

(0,41)

0,36

(0,34)

0,31

(0,29)

0,26

(0,24)

0,23

(0,21)

0,21

(0,20)

0,19

(0,18)

0,16

(0,15)

0,73

(0,70)

0,65

(0,62)

0,58

(0,55)

0,48

(0,45)

0,43

(0,40)

0,40

(0,37)

0,34

(0,31)

0,30

(0,27)

0,26

(0,24)

0,23

(0,21)

0,21

(0,19)

0,19

(0,17)

0,16

(0,14)

0,63

(0,59)

0,55

(0,51)

0,49

(0,45)

0,41

(0,37)

0,39

(0,33)

0,36

(0,30)

0,31

(0,25)

0,29

(0,23)

0,25

(0,19)

0,23

(0,17)

0,21

(0,16)

0,19

(0,14)

0,16

(0,11)

0,53

(0,49)

0,46

(0,42)

0,42

(0,38)

0,35

(0,31)

0,33

(0,29)

0,31

(0,27)

0,26

(0,22)

0,25

(0,21)

0,22

(0,18)

0,20

(0,16)

0,18

(0,14)

0,17

(0,13)

0,14

(0,10)

0,43

(0,38)

0,39

(0,34)

0,37

(0,32)

0,31

(0,26)

0,29

(0,24)

0,28

(0,23)

0,24

(0,19)

0,23

(0,18)

0,21

(0,16)

0,19

(0,14)

0,18

(0,13)

0,17

(0,11)

0,14

(0,09)

100

0,35

(0,32)

0,33

(0,30)

0,31

(0,28)

0,26

(0,23)

0,25

(0,22)

0,24

(0,21)

0,21

(0,18)

0,20

(0,17)

0,19

(0,15)

0,19

(0,14)

0,18

(0,13)

0,17

(0,11)

0,14

(0,08)

110

0,30

(0,27)

0,28

(0,25)

0,27

(0,24)

0,23

(0,20)

0,22

(0,19)

0,20

(0,17)

0,18

(0,15)

0,18

(0,15)

0,17

(0,14)

0,15

(0,12)

0,15

(0,11)

0,15

(0,10)

0,13

(0,08)

120

0,26

(0,24)

0,25

(0,23)

0,24

(0,22)

0,21

(0,19)

0,20

(0,18)

0,19

(0,17)

0,16

(0,14)

0,16

(0,14)

0,15

(0,13)

0,14

(0,12)

0,13

(0,11)

0,12

(0,10)

0,10

(0,08)

130

0,23

(0,21)

0,22

(0,20)

0,21

(0,19)

0,19

(0,17)

0,18

(0,16)

0,17

(0,15)

0,15

(0,13)

0,15

(0,13)

0,14

(0,12)

0,13

(0,11)

0,12

(0,10)

0,11

(0,09)

0,10

(0,08)

140

0,21

(0,20)

0,20

(0,19)

0,19

(0,18)

0,17

(0,16)

0,16

(0,15)

0,16

(0,15)

0,14

(0,13)

0,14

(0,13)

0,13

(0,12)

0,12

(0,11)

0,11

(0,10)

0,11

(0,09)

0,09

(0,08)

150

0,19

0,18

0,17

0,15

0,14

0,12

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

160

0,17

0,16

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

170

0,15

0,14

0,13

0,12

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

0,06

180

0,13

0,12

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

0,06

190

0,12

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

0,06

0,05

200

0,11

0,10

0,09

0,08

0,07

0,06

0,05

ЕСКЕРТПЕ C.1-кестеге берілген ескертпені қараңыз.

С.4 -кесте - α

коэффициентінің мәндері

Болаттың маркасы

Прокаттың қалыңдығы, мм



коэффициенттің мәні

16Д

До 20

от 21-40

41-60

0,0324
0,0316
0,0309

15ХСНД

8-32

33-50

0,0378
0,0372

10ХСНД

8-40

0,0412

390-14Г2АФД

4-50

0,0415

390-15Г2АФДпс

4-32

0,0415

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

305

Т қосымшасы

(міндетті)

Қатаңдық қырларымен бекітілген элементтердің сӛрелері мен қабырғаларының

орнықтылығын есептеу

Т.1 Сӛрелер мен қабырғаларды ортогоналды бӛлшектердің (қатаңдық қырлары,

қабырғаға  арналған  сӛре  және  сӛреге  арналған  қабырға)  контуры  бойынша
бекіткіштердің  арасына  орналасқан  сӛрелер  мен  қабырғалардың  тікбұрышты
бӛліктерін  (бұдан  әрі  –  пластинкалар)  орнықтылығы  бойынша  есептеу  керек.  Бұл
кезде  тексерілетін  пластинканың  есептік  ӛлшемдері  және  параметрлері  келесілер
болып табылады:

– кӛлденең қатаңдық қырларының осьтері арасындағы арақашықтыққа тең

пластинканың ұзындығы;

–пластинканың есептік ені, келесілерге тең:

- прокатты немесе дәнекерлеу элементінде бойлық қатаңдық қырлары болмағанда –

белдеу осьтері немесе қорапты қиманың

қабырға осьтері арасындағы арақашықтық;

- сол сияқты, бұрандама қосылыстары бар құрама элементінде – белдеу

бұрыштарының жақын кертіктерінің арасындағы арақашықтық;

- прокатты немесе дәнекерлеу элементінде бойлық қатаңдық қырлары болғанда –белдеу

(қабырға) осінен бастап

және

ең соңғы бойлық қатаңдық қырының осіне дейінгі

арақашықтық немесе

(

= 2; 3; 4; 5...) кӛршілес бойлық қатаңдық қырларының осьтері

арасындағы арақашықтық;

- сол сияқты, бұрандама қосылыстары бар құрама элементінде – шеткі қатаңдық

қырының осінен бастап

және

белдеу бұрышының жақын кертігіне дейінгі

арақашықтық немесе

(

= 2; 3; 4; 5...) кӛршілес бойлық қатаңдық қырларының осьтері

арасындағы арақашықтық;

– тексерілетін пластинканың қалыңдығы;

– тексерілетін пластинкаға ортогоналды табақтың қалыңдығы және есептік ені;

қос таврлы қимадағы осы табақтың есептік еніне асылма енінен аспайтындай ені



табақ

учаскесін (тексерілетін пластинканың әр жағына), ал қорапты қимада – қорап
қабырғалары арасындағы арақашықтықтың жартысынан аспайтындай ені 1/2



учаскеніқосу керек (мұндағы



және



коэффициенттерді 8.4.7.8) бойынша анықтау

керек;









мұндағы



және



Т.2 бойынша анықталады;





;



















, мұндағы



– Т.1-кесте бойынша қабылданатын коэффициент.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

306

Егер тексерілетін пластинка екі және одан артық табақтан тұратын пакетке

шектесетін болса,

және

үшін кӛрсетілген пакетке тікелей шектесетін пакеттің бірінші

табағының қалыңдығы және есептік ені қабылданады.

Т.1-кесте - β коэффициенті

Сығылған белдеуді жүру бӛлігінің конструкциясымен бекіту сипаты

коэффициентінің

мәні

Табанды бұрандамалардың кӛмегімен белдеуге кӛпір білеулері бекітілген

0,3

Тӛзімділігі жоғары бұрамасұқпалардың және ағаш тӛсемдерінің кӛмегімен
белдеуге жүру бӛлігінің құрама темірбетон плиталары бекітілген

0,5

Белдеу бос

0,8

Белдеуге ортотропты плитаның табақтарын қиыстырып немесе түйістіріп
дәнекерлеген

2,0

Бекіткіш бӛлшектердің және тӛзімділігі жоғары бұрандамалардың
кӛмегімен белдеуге болаттемірбетонды аралық құрылыстың құрама жүру
бӛлігі бекітілген

1,5

Белдеуге тӛзімділігі жоғары бұрандамалардың және цемент-құм
ерітіндісінің құймаларының кӛмегімен аралықтың барлық ұзындығына
үзіліссіз болаттемірбетонды аралық құрылыстың жүру бӛлігі бекітілген

Т.2 Пластинкалардың орнықтылығын есептеуді кернеуленген күйдегі барлық

компоненттерді ескеру арқылы орындау керек –









кернеулерді бойлық иілу коэффициенттерін ескермей брутто қимасы

бойынша материалдың серпімді жұмысын шамалап есептеу керек.

Пластинкалардың бойлық шекаралары бойынша максималды



және минималды



қалыпты бойлық кернеулерді (сығу кезінде оң әсерлі) келесі формулалар бойынша

анықтау керек:

max

 



(Т.1)

min







. (Т.2)

мұндағы

max

min

– бейтарап осьтен бастап пластинканың бойлық шекарасына

дейінгі максималды және минималды арақашықтық (белгіні ескерумен);

–





1 кезінде бӛлік шектеріндегі иілу моментінің орташа мәні; егер бӛліктің

ұзындығы оның есептік енінен кӛп болса, онда

бӛліктің еніне тең ұзындықтағы аса

кернеуленген учаске үшін есептеу керек; егер бӛлік шектерінде момент белгіні ӛзгертетін
болса, онда

бӛлік учаскесінде бір белгінің моментімен есептеу керек.

Орташа жанасу кернеуді



анықтау керек:

- бойлық қатаңдық қырлары болмағанда – келесі формула бойынша

max







, (Т.3)

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

307

мұндағы

max





, (Т.4)

- олар болған кезде – келесі формула бойынша











, (Т.5)

(Т.4) және (Т.5) формулаларында:

– бӛлік шектеріндегі кӛлденең күштің орташа мәні,

сияқты анықталады;



–

max

сәйкесінше

мәндерімен ауыстыру кезінде (Т.4) формула бойынша

анықталатын пластинканың бойлық шекараларындағы жанасу кернеулердің мәндері.

Соңғы пластинканың сыртқы жиегіне әсер ететін қалыпты кӛлденең кернеуді



(сығу кезінде оң әсерлі) келесі формула бойынша анықтау керек:

- қозғалмалы жүктемеден – формула бойынша





, (Т.6)

мұндағы

– Е қосымшасы бойынша анықталатын соңғы пластинканың сыртқы

жиегіндегі қысымды тарату;

күшінің шоғырланған қысымынан – формула бойынша





, (Т.7)

мұндағы

– жүктемені таратудың шартты ұзындығы.

Жүктемені таратудың шартты ұзындығын

келесі формула бойынша анықтау

керек:

- жүктемені тікелей арқалық белдеуі арқылы немесе рельс және белдеу арқылы беру

кезінде – формула бойынша



, (Т.8)

мұндағы

– дәнекерлеу және прокатты элементтер үшін 3,25 тең, тӛзімділігі

жоғары бұрандамаларда қосылыстары бар элементтер үшін – 3,75, кәдімгі
бұрандамалардағы элементтер үшін – 4,5 қабылданатын коэффициент;

– арқалық белдеуінің инерция моменті немесе белдеу және рельстің инерция

моменттерінің қосындысы;

- катоктан түсетін жүктемені рельс, ағаш жайым және арқалық белдеуі

арқылы

беру кезінде кӛршілес катоктар арасындағы арақашықтықтан артық емес 2

тең деп

қабылдау керек (мұндағы

– рельстің бетінен пластинка жиегіне дейінгі арақашықтық).

Екінші және кейінгі пластинкалардың шектеріндегі кӛлдеенң қалыпты кернеуді



әдеттегідей серпімділік теориясы бойынша анықтау керек.

Оларды келесі формулалар бойынша анықтауға жол беріледі:
- пластинканың барлық ұзындығына таралған жүктеме кезінде, – формула бойынша

















, (Т.9)

- шоғырланған жүктеме кезінде – формула бойынша

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

308













































arctg

, (Т.10)

(Т.9) және (Т.10) формулаларында:

0,5

 

 

мұндағы

– дәнекерлеу және прокатты арқалықтарда жүктелген белдеу осінен

бастап немесе бұрандама қосылыстары бар арқалықтарда белдеу бұрышының жақын
кертіктерінен бастап тексерілетін пластинканың шекараларына дейінгі арақашықтыққа
тең қабырға биіктігінің бӛлігі;

– қабырғаның толық биіктігі.

Т.3 Критикалық кернеулерді



x,cr



y,cr



xy,cr



x,cr,еf



y,cr,ef



xy,cr,ef

қарастырылып

отырған





кернеулердің тек біреуінің әсерінің шамасымен анықтау керек.

Берілген критикалық кернеулерді



x,cr,еf



y,cr,ef



xy,cr,ef

жалпы жағдайда пластинкалы

жүйелер үшін бірінші түрінің (тепе-теңдік түрінің бифуркациясы).

Т.2, Т.4 – Т.13-кестелерде берілген пластинкалардағы критикалық кернеулерді

анықтау үшін параметрлердің мәндерін сызықтық интерполяция бойынша табуға жол
беріледі.

Т.4 Тек кӛлдеенң қатаңдық қырлары бар тұтас иілетін элементтердің

қабырғаларының орнықтылығын есептеуді келесі формула бойынша орындау керек

















































, (Т.11)

мұндағы



x,cr



y,cr

– бойлық және кӛлденең кернеулерге сәйкесінше қалыпты

критикалық кернеулер;



xy,cr

– критикалық жанасу кернеуі;



– Т.2-кесте бойынша қабылданатын коэффициент;





















200

–

> 100 кезінде автожол және қала кӛпірлерін есептеу

барысында енгізілетін коэффициент.

Т.2–кесте –



коэффициенті



0,5

1,0

1,5

2,0

3,0

4,0



1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

1,30

1,40

Критикалық кернеулерді



x,cr



y,cr



xy,cr

осы қосымшаның Т.4.1 – Т.4.3 бойынша

есептелген берілген критикалық кернеулеріне



x,cr,еf



y,cr,ef



xy,cr,ef

байланысты

Т.3-кестедегі формулалар бойынша анықтау керек. Бұл жағдайда



xy,cr

оларға

қатынастарын

қою

арқылы



x,cr

үшін

формулалар

бойынша

анықталады:

0, 6

xy cr

x cr ef

x cr

x cr ef











Т.4.1 Иілетін элементтің қабырға пластинкалары үшін берілген критикалық бойлық

кернеуді келесі формула бойынша анықтау керек

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

309

100

9, 05 10

x cr ef

























, (Т.12)

мұндағы



– 1,4 тең бұранадама қосылыстары бар элементтер үшін қабылданатын

қабырғаның серпімді қысылу коэффициенті, дәнекерлеу элементтері үшін – Т.4-кесте
бойынша;

ε – Т.5-кесте бойынша қабылданатын коэффициент.

Т.3 -кесте - критикалық кернеулерді ζ

x,cr

и ζ

y,cr

анықтауға арналған формулалар

Болаттың

маркасы

Мәндердің

интервалы

x cr ef



МПа

x cr



және

y cr



анықтауға арналған формулалар*

16Д

0-196

0,9

x cr

x cr ef







196-385

170,7

0,6375

0, 4048 10

x cr ef

x cr



















 





















385 жоғары

0,03114

0,9419 10

x cr ef

x cr

























15ХСНД

0-207

0,9

x cr

x cr ef







207-524

201, 2

1,024

0,0795 10

x cr ef

x cr



















 





















524 жоғары

0,03572

1, 290 10

x cr ef

x cr

























10ХСНД,

390-14Г2АФД,

390-15Г2АФДпс

0-229

0,9

x cr

x cr ef







229-591

215,8

1, 238

1,1091 10

x cr ef

x cr



















 























591 жоғары

0,03677

1,561 10

x cr ef

x cr

























__________
* Кӛлденең қалыпты критикалық кернеулерді анықтау кезінде формулаларда келесілерді ауыстырады:

x cr



y cr



және

x cr ef



y cr ef



Мұндағы

— 60-кесте бойынша қабылданатын жұмыс шартының коэффициенті.

Т.4 -кесте - χ коэффициенті



0,25

0,5

1,0

2,0

4,0

10,0

Св. 10



1,21

1,33

1,46

1,55

1,60

1,63

1,65

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

310

Т.5-кесте - ε коэффициенті





кезіндегі



коэффициентінің мәні

0,4

0,5

0,6

0,67

0,75

0,8

0,9

1,0

1,5

2 және

одан

артық

8,41

6,25

5,14

4,75

4,36

4,2

4,04

4,0

4,34

4,0

0,67

10,8

8,0

7,1

6,6

6,1

6,0

5,9

5,8

6,1

5,8

0,80

13,3

9,6

8,3

7,7

7,1

6,9

6,7

6,6

7,1

6,6

1,00

15,1

11,0

9,7

9,0

8,4

8,1

7,9

7,8

8,4

7,8

1,33

18,7

14,2

12,9

12,0

11,0

11,2

11,1

11,0

11,5

11,0

2,00

29,1

25,6

24,1

23,9

24,1

24,4

25,6

24,1

23,9

3,00

54,3

54,5

58,0

53,8

4,00

95,7

Т.4.2 Иілетін элементтің қабырға пластинкалары үшін берілген критикалық

кӛлденең қалыпты кернеуді



y,cr,ef

келесі формула бойынша анықтау керек

100























, (Т.13)

мұндағы



– пластинканың барлық ұзындығы бойынша және Т.6-кесте бойынша

таралған жүктеме кезінде тең бірлікті қабылдайтын коэффициент – шоғырланған жүктеме
кезінде;



– Т.7-кесте бойынша қабылданатын қабырғаның серпімді қысылу коэффициенті;

– Т.8-кесте бойынша қабылданатын коэффициент.

Т.6–кесте – ζ

коэффициенті





кезіндегі



коэффициентінің мәні

0,10

0,11

0,12

0,13

0,14

0,15

0,16

0,18

0,20

0,25

0,30

0,35

0,5

1,70

1,67

1,65

1,63

1,61

1,60

0,6

1,98

1,93

1,89

1,85

1,82

1,80

1,79

1,78

1,76

1,72

1,71

1,69

0,7

2,23

2,17

2,11

2,06

2,02

1,98

1,96

1,93

1,89

1,82

1,79

1,76

0,8

2,43

2,35

2,28

2,22

2,17

2,12

2,10

2,05

2,01

1,91

1,86

1,82

0,9

2,61

2,51

2,43

2,36

2,30

2,24

2,21

2,16

2,11

1,98

1,92

1,87

1,0

2,74

2,64

2,55

2,47

2,40

2,34

2,31

2,24

2,17

2,04

1,97

1,91

1,2

2,79

2,68

2,59

2,51

2,43

2,37

2,33

2,26

2,19

2,05

1,98

1,91

1,4

2,84

2,73

2,63

2,54

2,46

2,39

2,35

2,28

2,21

2,05

1,98

1,91

1,5

2,86

2,75

2,65

2,56

2,48

2,41

2,37

2,30

2,22

2,07

1,99

1,91

2,0 және одан

артық

2,86

2,75

2,65

2,55

2,47

2,40

2,36

2,28

2,20

2,05

1,96

1,88

ЕСКЕРТПЕ

1, 04

 

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

311

Т.7-кесте -



коэффициенті



кезіндегі



коэффициентінің мәні

0,4

0,6

0,8

1,0

1,5

2,0 және

одан артық

0,25

1,19

1,20

1,19

1,18

0,5

1,24

1,29

1,30

1,32

1,0

1,28

1,36

1,41

1,47

1,52

1,56

4,0

1,32

1,45

1,57

1,73

1,97

2,21

10 және

одан артық

1,34

1,49

1,65

1,88

2,51

2,95

Т.8-кесте – z коэффициенті



0,4

4,88

0,5

5,12

0,6

5,37

0,7

5,59

0,8

5,80

1,0

6,26

1,2

6,87

1,4

7,69

1,6

8,69

1,8

9,86

2,0

11,21

2,5 және одан артық

15,28

Т.4.3 Иілетін элементтің қабырға пластинкалары үшін берілген критикалық жанасу

кернеуді



xy,cr,ef

келесі формула бойынша анықтау керек

100

760

1020

476







































, (Т.14)

мұндағы

– бӛліктің аз жағы (

немесе

);



–

кезінде



тең және

кезінде 1/



тең қабылданатын коэффициент;



– бұрандамалы қосылыстары бар элементтер үшін бірлікке тең болып

қабылданатын және Т.9-кесте бойынша дәнекерлеу элементтері үшін қабырғаны серпімді
қысу коэффициенті.

Т.5 Сығылған аймақта кӛлденең қырлары және бір бойлық қыры бар тұтас иілетін

элементтердің қабырға пластинкаларының орнықтылығы бойынша есептеуді келесі
формулалар бойынша орындау керек:

бірінші пластинка – сығылған белдеу және бойлық қыры арасында – формула

бойынша



































, (Т.15)

мұндағы



– Т.2-кесте бойынша қабылданатын коэффициент;

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

312





– Т.2-кесте бойынша анықталатын кернеу;



x,cr



y,cr



xy,cr

– Т.4 сәйкес анықталатын критикалық кернеу;

екінші пластинка – созу белдігі және бойлық қыыр арасында – (Т.11) формула

бойынша, бұл жағдайда



= 1 қабылдау керек.

Т.9 -кесте -



коэффициенті





кезіндегі



коэффициентінің мәні

0,5

0,67

1,0

2,0

2,5 және одан

артық

0,25

1,014

1,063

1,166

1,170

1,192

0,5

1,016

1,075

1,214

1,260

1,300

1,0

1,017

1,081

1,252

1,358

1,416

2,0

1,018

1,085

1,275

1,481

1,516

5,0

1,018

1,088

1,292

1,496

1,602

10,0

1,018

1,088

1,298

1,524

1,636

10 жоғары

1,018

1,089

1,303

1,552

1,680

Т.5.1 Берілген критикалық қалыпты бойлық кернеуді



x,cr,еf

келесі формула бойынша

анықтау керек (Т.12), бұл кезде серпімді қысылу коэффициентін



қабылдау керек:

- бірінші пластинка: бұрандама қосылыстары бар элементтер –



= 1,3; сол сияқты

темірбетон плитамен біріктірген кезде дәнекерлеу элементтер –



= 1,35; басқа

дәнекерлеу элементтер –Т.10-кест ебойынша;

- екінші пластинка –



= 1.

Т.10-кесте - χ коэффициенті



0,5

1,0

2,0

5,0

10 және одан

артық



1,16

1,22

1,27

1,31

1,35

Т.5.2 Бірінші пластинкадағы берілген критикалық қалыпты бойлық кернеуді



x,cr,еf

келесі формула бойынша анықтау керек





100



























, (Т.16)

мұндағы

–



= (

a/h

)



0,7 кезінде 1,0 және 0,7 >



> 0,4 кезінде 2,0 тең деп

қабылдайтын коэффициент;



– темірбетон плиталармен біріктірілген элеменеттер үшін және бұрандамалы

қосылыстары бар элементтер үшін Т.11-кесте бойынша және дәнекерлеу арқалықтары
үшін Т.12-кесте бойынша қабылданатын серпімді қысылу коэффициенті.

Әрекет етуші кернеу (Т.7) формула бойынша анықталғанда шоғырланған

жүктеменің әсері кезінде берілген критикалық қалыпты кӛлденең кернеуді



x,cr,еf

1,55

коэффициентке кӛбейту арқылы (Т.16) формула бойынша есептеу керек; егер бұл кезде

> 2

+ 2

, онда







СП РК 3.03-112-2013 МОСТЫ И ТРУБЫ (ҚР ЕЖ 3.03-112-2013) - часть 20