СП РК 3.03-112-2013 МОСТЫ И ТРУБЫ (ҚР ЕЖ 3.03-112-2013)

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

10-кесте – АБ автомобильдерінің параметрлері

Параметр

Жүктеме

АБ-51

АБ-74

АБ-151

Жүк тиелген автомобильдің:
- артқы
- алдыңғы осіне түсетін жүктеме, кН.
Автомобильдің осьтері (база) арасындағы қашықтық, м
Ені бойынша габарит (артқы осьтің дӛңгелектері
бойынша), м
Дӛңгелек, табан ені, м:
- артқы
- алдыңғы
Артқы дӛңгелектердің жүріс бӛлігі жабынымен жанасу
алаңының ӛлшемі, м:
- ұзындығы бойынша
- ені бойынша
Дӛңгелек диаметрі, м

333
167

3,5
3,5

2,4
2,8

0,4
1,1
1,5

490
235

4,2
3,8

2,5
2,8

0,45
1,30

1,8

990
490

4,5
5,4

3,75

4,1

0,80
1,65

2,5

Жобалау кезінде келесі жағдайларды қарастыру керек:
а) кӛпірмен динамикалық әсер туындататын автомобиль легі жылжуда;
б) кӛпірде есептік автомобильдердің мәжбүрлі тоқталуы орын алуы мүмкін

(динамикалық әсер туындамайды).

«а» жағдайында әрбір лекте кӛршілес автомобильдердің артқы және алдыңғы осьтері

арасындағы қашықтық келесі мәндерден кем болмауы тиіс, м:

20 — АБ-51 және АБ-74 жүктемелері үшін;
26 — АБ-151 жүктемесі үшін.

Кӛпір ені бойынша саны қозғалыс жолақтарының санынан аспауы тиіс лектерді

11- кестеде кӛрсетілген қашықтықтарды сақтай отырып, ең тиімсіз қалыпқа қою керек.

11-кесте – Кӛпірде АБ автомобильдерінің орналасуы

Кӛпір ені бойынша қашықтық

Жүктемелерге арналған ең кіші ӛлшем, м

АБ-51

АБ-74

АБ-151

Қоршаудан:
қозғалыстағы

1,0

1,2

1,6

тоқтап тұрған автомобильдің
артқы дӛңгелегінің шетіне дейін

етене жақын

Қозғалыстағы
тоқтап тұрған кӛршілес
автомобильдердің артқы
дӛңгелектерінің шеттері
арасында

1,9
0,5

2,0
0,7

2,5
1,0

«б» жағдайында кӛпірге үш автомобильден аспайтын бір лек күш түсіреді. Кӛршілес

автомобильдердің артқы және алдыңғы осьтері арасындағы қашықтық АБ-51 және АБ-74
жүктемелері үшін кем дегенде 8 м және АБ-151 жүктемесі үшін кем дегенде 10 м болуы
тиіс. Қалған жолақтарға қойылатын автомобильдер саны бірден аспауы тиіс. Кӛпір ені

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

бойымен автомобильдер легі мен бірлік автомобиль 11-кестеде кӛрсетілген
қашықтықтарды сақтай отырып, ең тиімсіз қалыпқа қойылады.

АБ жүктемесін түсіретін бірлік автомобильдердің, сонымен қатар мұндай

автомобильдердің тоқтап тұрған және қозғалыстағы лектерінің үш бұрышты әсер ету
сызықтарына арналған балама жүктемелер (автомобильдер арасында минималды
қашықтықтардың белгіленуі жағдайында) Ж қосымшасында келтірілген.

ЕСКЕРТПЕ Есептік ені 2,5 м артық, ал артқы арбасының қысымы 196 кН кем автомобильдер жұмыс

істейтін ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың жолдарында орналасқан кӛпірлер мен құбырларды А14, НК-120
және НК-180 жүктемелерін ескере отырып жобалау керек.

6.3.4 Бірнеше жолдан немесе қозғалыс жолақтарынан уақытша жүктемені

қабылдайтын кӛпір элементтеріне немесе жекелеген конструкцияларына арналған барлық
есептеулерде бір қозғалыс жолы немесе жолағындағы жылжымалы құрамадан келетін
жүктемені (жүктеме ең жағымсыз нәтижелерге алып келуі мүмкін)

= 1,0 коэффициентін

қолдану арқылы қабылдау керек.

Қалған жолдарда (жолақтарға) түсетін жүктемені жолақ саны коэффициентін

қолдану арқылы қабылдайды, ол мынаған тең:

а)



СК жүктемесі үшін (бір уақытта үштен аспайтын жолға күш түсіріледі):

- 1,0 – жүктеу орнының ұзындығы 15 м және одан кем болған жағдайда;
- 0,7 – жүктеу орнының ұзындығы 25 м және одан артық болған жағдайда;
ұзындықтардың аралық мәндері үшін – интерполяция бойынша.
б) АК жүктемелері үшін:
- 1,0 – арбалар жағдайында;
- 0,6 – бірқалыпты таралған жүктеме жағдайында.
в) АБ жүктемесі үшін – 0,7;
г) метрополитен пойыздары және трамвай үшін – 1,0.
6.3.5 Автомобиль қозғалысы жолақтары (тротуарлармен бірге) мен рельс жолдарына

(темір  жол,  метрополитен  немесе  трамвай  рельстері)  бір  уақытта  күш  түсірілуі
жағдайында,  тӛмен  әсер  беретін  уақытша  тік  жүктемені  (тік  немесе  кӛлденең  жүктеме)
келесі  формулалар  бойынша  анықталатын

қосымша коэффициентін қолдану арқылы

есептеу қажет:

- темір жолдар мен автомобиль қозғалысы жолақтарына бір уақытта күш түсіру

кезінде:

= 1 – 0,010



, бірақ 0,75 кем емес, (7)

- сол сияқты, метрополитен немесе трамвай жолдары және автомобиль қозғалысы

жолақтарына:

= 1 – 0,002



, бірақ 0,75 кем емес, (8)

мұндағы



— аралық құрылысқа тӛмен әсер беретін жүктеменің күш түсіру

орнының ұзындығы, м.

6.3.6 Қирату призмасында орналасқан жылжымалы құрамның қозғалуына

байланысты  топырақтың  кӛпір  тіреулеріне  (және  конустардың  ішінде  орналасуы
жағдайында  аралық  тіреулерге)  түсіретін  нормативтік  кӛлденең  (бүйірлік)  қысымын
топырақтағы  қысымның  рельс  табанынан  тӛмен  немесе  жол  жабынының  тік  сызыққа

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

қатысты алғанда arctg 1/2 бұрышымен орналасқан жоғарғы бӛлігінде таралуын ескере
отырып қабылдау және И қосымшасы бойынша анықтау керек.

ЕСКЕРТПЕ Сейсмикалық әсермен бірге, қирату призмасында орналасқан жылжымалы құрамадан

туындайтын тіреулерге түсетін кӛлденең (бүйірлік) қысым есепке алынбайды.

6.3.7 Жылжымалы құрамның әсерінен топырақтың құбыр бӛлімдеріне (бӛліктеріне),

құбырдың сыртқы контурының тиісті проекциясына түсіретін нормативтік қысымын, кПа,
топырақтағы жүктеме қысымының таралуын ескере отырып, келесі формулалар бойынша
анықтау керек:

а) тік қысым:
- темір жолдардың жылжымалы құрамасынан:

2, 7







, (9)

- автомобиль және қала жолдарындағы, сонымен қатар АБ автомобильдері жұмыс

істейтін ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың жолдарындағы кӛлік құралдарынан (есептеу
жүргізілмейтін АК жүктемесінен бӛлек):









, (10)

б) кӛлденең қысым:



 

(11)

мұндағы



— жүктеу орнының ұзындығы



d + h

және әсер ету сызығының

жоғарғы бӛлігінің қалпы



= 0,5 үшін, Е қосымшасының Е.1 кестесі бойынша

қабылданатын темір жолдардың жылжымалы құрамасы түсіретін уақытша тік
жүктемесінің қарқындылығы, бірақ 19,6К артық емес, кН/м;

— сыртқы контур бойынша бӛлім (бӛлік) диаметрі (ені), м;

— тік қысымды анықтау кезінде рельс табанынан немесе жол жабынының үстіңгі

бӛлігінен бӛлімнің үстіңгі бӛлігіне дейінгі немесе кӛлденең (бүйірлік) қысымды анықтау
кезінде қарастырылып отырған деңгейжиекке дейінгі қашықтық, м;



— (6) формула бойынша анықталатын коэффициент;



— 12-кесте бойынша анықталатын сызықтық жүктеме, кН/м;

— 12-кесте бойынша анықталатын таралу аймағының ұзындығы, м.

6.3.8 Қисықтарда орналасқан кӛпірлер үшін, ортадан тебетін күш әсерінен

туындайтын нормативтік кӛлденең бойлық жүктемені әрбір жолға немесе қозғалыс
жолағына қатысты алғанда, қарқындылығы

болатын бірқалыпты таралған жүктеме

немесе шоғырландырылған бірлік күш

түрінде қабылдау керек.

және

мәндерін

келесідей қабылдау керек:

а) жалпы торап темір жол кӛпірлерінің жылжымалы құрамасынан туындайтын

жүктеме:

С14 жүктемесі негізінде жобалау жағдайында —

180

, бірақ 0,15

артық емес, (12)

С10 жүктемесі негізінде жобалау жағдайында —

, бірақ 0,15

артық емес, (13)

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

мұндағы

— қисықтың радиусы, м;

—

6.3.1-ге сәйкес қабылданатын жылжымалы құрамның салмағы, кН/м жол;

12-кесте –



және

параметрлері

Параметр

Жүктеме үшін

НК-80

НК-120

НК-180

АБ-51

АБ-74

АБ-151

үйінді биіктігі*, м

1 және

одан

артық

1 және

одан

артық

1 және

одан артық

1,3 және

одан

артық

1,3-тен

кем

1,9 және

одан артық

1,9-дан

кем

3 және

одан артық

3-тен

кем



, кН/м

, м

186

138

206

186

– 0,3

186

– 0,15

186

__________
* Үйіндінің биіктігі 1 м кем болуы жағдайларында, НК-80, НК-120 және НК-180 жүктемелері түсірілетін
болса, қарастырылып отырған бӛлікке түсірілетін қысым шамасын топырақтағы қысымның arctg 1/2 тік
сызығына қатысты бұрышпен таралуын ескере отырып анықтау керек.

б) ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың темір жолдарындағы жылжымалы құрамадан

туындайтын жүктеме, мына формула бойынша анықталады:







008

, (14)

мұндағы

— пойыздардың радиусы берілген қисықтарда қозғалуы үшін

белгіленген ең жоғарғы жылдамдығы, км/сағ;

в) метрополитен және трамвай пойыздарынан туындайын жүктеме, мына формула

бойынша анықталады:





, (15)

мұндағы

- метрополитен пойыздары үшін — 0,241 (кН



сағ/км

);

- трамвай пойыздары үшін — 0,143 (кН



ч/км

) тең шама;

г) қисықтардың радиустарының:
- 250 м және одан артық болуы жағдайында, барлық кӛпірлерге түсетін АК

автомобиль жүктемесінен туындайтын күш шаамасы — мына формула бойынша
анықталады:

 



, (16)

- 250-ден 600 м дейін болуы жағдайында — мына формула бойынша анықталады:

 



, (17)

мұндағы

— 4,4 кН тең күш;

— 1079 кНм тең момент.

Қисық радиустарының 600 м артық болуы жағдайында,

есептелмейді; барлық

жағдайда

мәні

12, 7 К

(кН/м) кем емес және 0,49К (кН/м) артық болмауы тиіс;

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

д) қисық радиустарының 400 м және одан кем болуы жағдайында, ӛнеркәсіптік

кәсіпорындардың жолдарындағы кӛпірлер үшін АБ жүктемесінен туындайтын күш әсері
(кӛпірлердің радиусы үлкен қисықтардың бойымен орналасуы кезінде, ортадан тебетін
күштен туындайтын жүктеме есептеулер жүргізуде есепке алынбайды) — мына формула
бойынша анықталады:



(18)

мұндағы

— 10-кесте бойынша анықталатын бір автомобиль салмағы (алдыңғы

және артқы осьтерге түсетін жүктемелердің қосындысы).

Кӛп жолды (кӛп жолақты) қозғалыс кезінде



және

жүктемелері 6.3.4-ке сәйкес

коэффициенттерімен есептеледі, бұл ретте АК автомобиль жүктемесі түсетін барлық
(біреуінен басқа) қозғалыс жолақтары үшін



жүктемелерінің мәндері

=0,6

коэффициентін қолдану арқылы қабылданады.



және

жүктемелерінің түсу биіктіктерін (рельс ұшынан немесе жүріс бӛлігі

жабынының үстінен) келесідей қабылдау керек, м:

- 2,2 — темір жолдардың жылжымалы құрамасы үшін;
- 2,0 — метрополитен және трамвай вагондары үшін;
- 1,5 — АК жүктемесін түсіретін кӛлік құралдары үшін;
- 2,2; 2,5 және 3,1 — тиісінше АБ-51, АБ-74 және АБ-151 жүктемелері үшін.

ЕСКЕРТПЕ НК-80, НК-120 және НК-180 жүктемелерінің әсерінен туындайтын ортадан тебетін

күштерді кӛпірлердің ӛлшемдерін есептеу кезінде ескермеуге болады.

6.3.9

Кӛпірдегі қозғалыс жолдарының немесе жолақтардың санына тәуелсіз,

жылжымалы құрамның соққыларынан туындайтын нормативтік кӛлденең бойлық
жүктеме мәнін келесідей қабылдау керек:

а) рельсті жолдардың жылжымалы құрамасынан туындайтын жүктеме – рельс

ұшының үстіңгі бӛлігі тұсына түсірілген бірқалыпты таралған жүктеме түрінде, ол
мынаған тең:

- темір жолдардағы пойыздар үшін — 0,59К (кН/м);
- метрополитен пойыздары үшін — 1,96 (кН/м);
- трамвай пойыздары үшін — 1,47 (кН/м),
мұндағы К — СК жүктемесінің класы;
б) АК автомобиль жүктемесінен туындайтын әсерлердің ең үлкені - 0,39К (кН/м) тең

бірқалыпты таралған жүктеме немесе жүріс бӛлігінің үстіңгі бӛлігі тұсына түсірілген 5,9К
(кН) тең шоғырландырылған күш түрінде, мұндағы К — АК жүктемесінің класы;

в) АБ жүктемесінен туындайтын күш әсері — жүріс бӛлігінің үстіңгі бӛлігі тұсында

аралық құрылысқа немесе жүріс бӛлігінің қоршауына түсірілген және 0,2

тең

шоғырландырылған күш түрінде, мұндағы

— 10-кесте бойынша анықталатын бір

автомобильдің салмағы (алдыңғы және артқы осьтерге түсетін жүктемелердің
қосындысы).

Жүріс бӛлігі қоршаулары элементтерінің, сонымен қатар оларды бекіту

құралдарының ӛлшемдерін есептеу кезінде кӛлденең жүктемелерді келесідей қабылдау
керек:

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

а) автожол және қала кӛпірлерінде:
- тегіс қатты темірбетон жақтаулы қоршаулар үшін – 1 м ұзындық бойымен таралған

және қоршауға оның 2/3 биіктігі деңгейінде (жүріс бӛлігінің бетінен) түсірілген
11,8К (кН) түріндегі бойлық жүктеме түрінде;

- жиектастар үшін — 0,5 м ұзындық бойымен таралған және жиектастың жоғарғы

тұсына түсірілген 5,9К (кН) түріндегі бойлық жүктеме түрінде;

- жартылай қатты металл кедергілі қоршаулар үшін (бағаналар арасындағы

қашықтықтың 2,5-тен 3,0 м дейін болуы жағдайында) – бағыттаушы тақтайшалар
деңгейінде бір мезетте әрекет ететін және келесі мәндерге тең шоғырландырылған күштер
түрінде:

- жүріс бӛлігінде кӛлденеңінен — 4,41К (кН);
- жүріс бӛлігінің бойымен — 2,45К (кН),
мұндағы К — АК жүктемесінің класы.
Металл кедергілі қоршаулар үшін, үздіксіз бағыттау тақтайшаларының болуы

жағдайында, кӛпірдің бойымен әсер ететін жүктемені жақын орналасқан тӛрт тіреуге
бӛлуге жол беріледі.

Машиналардың соққыларынан туындаған НК-80, НК-120 және НК-180 кӛлденең

жүктемелері есепке алынбайды:

б) ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың жолдарындағы кӛпірлерде (Аб жүктемесі әсер

етеді)  –  биіктігі  мен  ұзындығы  бойынша  ӛлшемдері  жүктеменің  түсірілу  орнының
ӛлшемдеріне  сәйкес  келетін  алаңдардағы  қоршаудың  (жақтаудың  немесе  жиектастың)
жоғарғы  бӛлігіне  түсірілген  («в»  тармағында  кӛрсетілген  0,2

шоғырландырылған

күшінен) бірқалыпты қысым түрінде, см:

АБ-51 — 20



45;

АБ-74 — 25



50;

АБ-151 — 30



60.

ЕСКЕРТПЕ Максималды қозғалыс жылдамдығының 40 км/сағ дейін шектелуі жағдайларында,

ӛнеркәсіптік  кәсіпорындардың  темір  жолдарындағы  кӛпірлер  үшін  жылжымалы  құрамның  соққылары
әсерінен  түсірілетін  нормативтік  кӛлденең  бойлық  жүктемені  0,3К  (кН/м)  тең  етіп,  ал  қозғалыс
жылдамдығының  80  км/сағ  және  одан  жоғары  болуы  жағдайында  жалпы  торап  темір  жолдары  үшін
қарастырылған мӛлшерде қабылдау керек (6.3.9, а-тармағын қараңыз).

6.3.10 Жылжымалы құрамның тежеуі немесе тарту күші әсерінен туындаған

нормативтік кӛлденең бойлық жүктеменің мәнін келесідей қабылдау керек:

а) аралық құрылыстардың элементтері мен кӛпір тіреулерін есептеу кезінде –

нормативтік уақытша тік жылжымалы жүктеме салмағына қатысты алғанда:

- СК темір жол жүктемесі, метрополитен және трамвай пойыздары түсіретін жүктеме

жағдайында — 10 %;

- АК жүктемесінің бірқалыпты таралған бӛлігі үшін (арбалардың салмағы есепке

алынбайды) - 50 %, бірақ 7,8К (кН) кем емес және 24,5К (кН) аспайтындай;

- АБ-51 және АБ-74 жүктемелері үшін (бір автомобильдің салмағына қатысты

алғанда) — 45-тен (



20 м кезінде) 60 %-ға дейін (





60 м кезінде);

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

- АБ-151 жүктемесі жағдайында (бір автомобильдің салмағына қатысты алғанда) —

30-дан (



25 м кезінде) 40 %-ға дейін (



60 м кезінде);



аралық мәндері үшін жүктеме мӛлшері интерполяция бойынша белгіленеді;

б) I-III, I-в, I-к, II-к, II-в, III-в, III-к, IV-в, IV-к санаттарына жататын жолдардағы

автожол кӛпірлері мен қала кӛпірлерінің деформациялық жіктерін есептеу кезінде —
6,86К (кН);

- IV және V санаттарына жататын, сонымен қатар ішкі шаруашылық жүргізу

жолдарындағы кӛпірлердің деформациялық жіктерін есептеу кезінде — 4,9К (кН);

- АБ жүктемесі әсер ететін ӛнеркәсіптік кәсіпорын жолдарындағы кӛпірлердің

деформациялық жіктерін есептеу кезінде – есептік автомобиль салмағының 50 %-ы
түріндегі мән қабылданады.

«а» жағдайында есептеулер жүргізу кезінде кӛлденең бойлық жүктемелерді түсіру

биіктігін 6.3.8-ге сәйкес қабылдау керек.

Деформациялық жіктерді есептеу кезінде кӛлденең бойлық жүктемені жүріс бӛлігі

тұсына түсіру керек және АК жүктемесінің түсірілуі жағдайында оны бірі екіншісінен
1,9 м алшақ орналасқан және 10-кесте бойынша АБ жүктемесін түсіру үшін артқы
дӛңгелектердің жүру ізінің еніне қатысты алынған екі бірдей күш түрінде қабылдау керек.

Түсірілетін бойлық жүктеменің мәнін:
- екі темір жол рельсінің болуы жағдайында – бір жол, үш және одан да кӛп рельстің

болуы жағдайында – екі рельс негізінде;

- кӛпірде автомобиль қозғалысы жолақтарының кез келген санында – бір бағыттағы

барлық жолақтар, ал келешекте қозғалысты біржақты қозғалысқа ауыстыру кӛзделетін
болса – ондағы барлық қозғалыс жолақтары негізінде қабылдау керек.

Кез келген жағдайда, 6.3.4 талаптарына сәйкес

коэффициентін есепке алу қажет.

Тіреулерге үйілген топырақтың қирау призмасында орналасқан кӛлік құралдарының

бойлық жүктемесі есептелмейді.

Арқалық негізіндегі аралық құрылыстардан тұратын кӛпірлерде бойлық жүктемені
-

тіреулерді есептеу кезінде – жүріс бӛлігі тұсына

аралық тіреулерді есептеу кезінде – тірек бӛліктерінің ортасы тұсына түсіруге жол

беріледі, бұл ретте жүктемені түсіру орнын ауыстырудан туындаған моменттердің әсерін
ескермеуге рұқсат етіледі.

Жылжымайтын тіреуіш бӛліктерге берілетін тежеу немесе тарту күші әсерінен

туындаған  бойлық  күшті  аралық  құрылысқа  әсер  ететін  толық  бойлық  күштің  100  %-ы
мӛлшерінде  қабылдау  керек.  Бұл  ретте,  ажыратылмалы  аралық  құрылыстарда
жылжымайтын  тіреуіш  бӛліктердің  тіреуге  жанасатын  аралықтардың  кішісі  жағынан
орналасуы  жағдайын  қоспағанда,  тап  сол  тіреуге  орнатылған  кӛршілес  аралықтың
жылжымалы  тіреуіш  бӛліктерінің  бойлық  күшін  ескермеу  керек.  Кӛрсетілген  жағдайда
тіреуге түсетін күш шамасын қос аралықтың тіреуіш бӛліктері арқылы берілетін бойлық
күштердің қосындысына тең, бірақ оның жылжымайтындай тірелуі кезінде үлкен аралық
жағынан берілетін күштен аспайтындай етіп қабылдау керек.

Тіреуге

ажыратылмайтын

және

температуралық-ажыратылмайтын

аралық

құрылыстардан  берілетін  күш  мӛлшерін,  есептеу  бойынша  негізделген  жағдайларда,
минималды  үйкеліс  коэффициенттері  арқылы  жылжымалы  тіреуіш  бӛліктердегі  үйкеліс
күштерін  шегергенде,  аралық  құрылыстан  түсетін  толық  бойлық  жүктемеге  тең,  бірақ

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

толық бойлық күшті барлық аралық тіреулер арасында олардың қаттылығына
пропорционал түрде тарату кезінде тіреуге түсетін күш шамасынан кем болмайтындай
етіп қабылдауға жол беріледі.

Темір жол кӛпірлері үшін, ағаш тіреулерді, сонымен қатар иілгіш (жеке тіреулерден)

болат және темірбетон тіреулерді қолдану жағдайларында тежеудің немесе тарту күші әсерінен
туындайтын бойлық кӛлденең жүктемені анықтау кезінде



уақытша жылжымалы тік жүктеме

қарқындылығын 9,81К (кН/м) тең етіп қабылдауға жол беріледі.

ЕСКЕРТПЕ Темір жол кӛпірлерінде бойлық жүктемелерді қабылдауға арналған құрылғыларды

жобалау кезінде, жүктеме мӛлшерінің:

жүктеу орны ұзындығының 40 м және одан артық болуы кезінде – 25;

сол сияқты, 100 м және одан артық болуы кезінде – 10 %-ын құрайтын таратылған жүктеме

түріндегі толық тарту күшін интерполяция бойынша есептеу керек.

6.3.11 Жаяу жүргінші кӛпірлері мен тротуарлар (қызметтік ӛткелдер) үшін

нормативтік уақытша жүктемені келесі түрде қабылдау керек:

а) тік бірқалыпты таралған жүктеме түрінде, оның мәндері келесідей:
1) жаяу жүргінші кӛпірлері үшін — 3,92 кПа;
2) кӛпірлердің тротуарлары үшін (әсер ететін ӛзге жүктемелермен бірге есептеу

кезінде) – мына формула бойынша есептеледі:

3,92 0, 0196







, (19)

бірақ 1,96 кПа кем емес,
мұндағы



- жүктеу орнының ұзындығы (екі және одан кӛп бӛлікке күш түсіру

кезінде күш түсіру сызықтарының ұзындықтарының қосындысы), м.

б) ӛзге жүктемелердің болмауы жағдайында есепке алынатын бірқалыпты таралған

жүктеме түрінде:

1) тік — жүріс жолы балластқа орнатылған темір жол кӛпірлері мен метрополитен

кӛпірлерінің тротуарларының элементтерін ғана есептеу кезінде — 9,81 кПа, ӛзге
кӛпірлердегі тротуар элементтерін есептеу кезінде — 3,92 кПа;

2) тік және кӛлденең – қала кӛпірлерінің таяныштарының ӛлшемдерін есептеу

кезінде — 0,98 кН/м;

в) ӛзге жүктемелердің болмауы жағдайында есептелетін шоғырландырылған

қысымдар түрінде:

1) тік — қала кӛпірлерінің тротуарларының элементтерін есептеу кезінде – жүктеменің

автомобиль дӛңгелегінен таралу ауданы 0,015 м

(0,15 м × 0,10 м), ӛзге кӛпірлерде — 3,4 кН;

2) кӛпірлердің таяныштарының ӛлшемдерін есептеу кезінде тік немесе кӛлденең —

1,27 кН.

Ішкі

шаруашылық

жүргізу

жолдарындағы

кӛпірлердің

тротуарларының

элементтерінің, сонымен қатар кез келген санаттағы автомобиль жолдары кӛпірлеріндегі
қызметтік ӛткелдердің ӛлшемдерін есептеу кезінде бірқалыпты таралған жүктеме 1,96 кПа
тең етіп қабылданады. Кӛпірлердің күш түсірілетін ӛзге конструкцияларын есептеу
кезінде тротуарларға түсірілетін кӛрсетілген жүктеме есепке алынбайды.

Тротуар элементтерінің ӛлшемдерін есептеу кезінде кӛпір конструкцияларын

тексеруге арналған құрал-жабдықтардан түсетін жүктемелерді де ескеру қажет.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

6.3.12 Темір жол, автомобиль және қала жолдарындағы жылжымалы құрамадан

туындайтын жүктемелер үшін 1+



динамикалық коэффициенттерін келесідей қабылдау

керек:

а) СК және



СК және АК тік жүктемелері, сонымен қатар метрополитен және

трамвай пойыздарынан туындайтын жүктемелер үшін:

1) болат және болат-темірбетон аралық құрылыстардың элементтері, сонымен

қатар:

- темір жол кӛпірлері және жүріс түріне (балластта немесе арқалықтарда) тәуелсіз,

кез келген жүйенің метрополитен және трамвай жолдарына негізделген оқшауланған
кӛпірлердің болат тіреулерінің элементтері үшін (ажыратылмаған аралық құрылыстардың
басты фермаларының негізгі элементтерінен бӛлек):



= 1 +





, (20)

бірақ 1,15 кем емес;
- аралық құрылыстары ажыратылмаған темір жол кӛпірлерінің басты фермаларының

және темір жол және автомобиль жүктемесін түсіретін барлық жүйелердің (соның ішінде,
метрополитен пойыздары) біріктірілген кӛпірлерінің негізгі элементтері үшін:



= 1 +





, (21)

бірақ темір жолдар үшін 1,15-тен және біріктірілген кӛпірлер үшін 1,10-нан артық

емес;

- аспалы және ванттық кӛпірлердің негізгі фермалары (арқалықтары) мен

пилондарын қоспағанда, барлық жүйелерге негізделген автожол және қала кӛпірлерінің
элементтері үшін:



= 1 +

37, 5

 

, (22)

- аспалы және ванттық кӛпірлердің негізгі фермалары мен пилондары үшін:



= 1 +

 

, (23)

2) темірбетон арқалық аралық құрылыстар, жақтаулы конструкциялар (соның

ішінде, қуысты тіреулі құрылыстарға арналған), сонымен қатар темірбетон қуысты, қалың
қабырғалы және бағаналы тіреулер үшін:

- темір жол кӛпірлері және рельс жолдары тӛселген ӛзге кӛпірлер:



= 1 +





, (24)

бірақ 1,15 кем емес;
- біріктірілген кӛпірлерде — (24) формула бойынша есептеледі, бірақ 1,10 кем емес;
- автожол және қала кӛпірлері



= 1 +

135

 

, (25)

бірақ 1,0 кем емес.
3) құбырлар мен жер асты жаяу жүргінші ӛткелдерінің темірбетон бӛлімдері үшін:

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

- темір жолдары мен метрополитен жолдарында, балласттың үйіндімен қоса

алғандағы жалпы қалыңдығының (рельс табанынан есептегенде):

- 0,40 м және одан кем болуы жағдайында — (24) формула бойынша есептеледі;

- 1,00 м және одан кем болуы жағдайында — 1+



= 1,00;

аралық қалыңдық мәндері үшін — интерполяция бойынша есептеледі;
4) тегіс күмбезді құрылымды темірбетон және бетон аркалар, бетон тіреулер және

құбыр бӛлімдері, топырақты негіздер және кез келген іргетастар үшін:



= 1,00,

5) келесілерге орнатылған аркалар және аркадан тұратын қуысты тіреулі темірбетон

аралық құрылыстардың күмбездері үшін:

темір жол кӛпірлерінде



= 1 +

)

(

100







, (26)

мұндағы

— арканың жебесі;

— арканың аралығы;

автожол және қала кӛпірлерінде



= 1 +

250

 

, (27)

бірақ 1,00 кем емес.
6) автожол

және қала кӛпірлерінің жүріс бӛлігі деңгейінде орналасқан

деформациялық жік элементтері және оларды анкерлеу (мүмкін болатын тік және
кӛлденең күштерге қатысты) элементтері үшін:



= 2,00,

7) ағаш конструкциялар үшін:
- темір жол кӛпірлерінде:

- элементтер үшін - 1+



= 1,10;

- түйіспелер үшін - 1+



= 1,20;

- автожол және қала кӛпірлерінде - 1+



= 1,00.

8) құбырлардың темірбетон бӛлімдері және автомобиль жолдарындағы жер асты

жаяу жүргінші ӛткелдері үшін:



= 1,00,

б) АБ уақытша тік жүктемесіне қатысты:
1) болат және болат-темірбетон аралық құрылыстардың элементтері, сонымен қатар

болат тіреулердің элементтері үшін:



= 1 +

115





, (28)

бірақ 1,00 кем емес;
2) темірбетон арқалық аралық құрылыстар, темірбетон қуысты, қалың қабырғалы

және бағаналы тіреулер, сонымен қатар жол қабатының астында үйіндінің болмауы
жағдайында құбырлардың бӛлімдері үшін:



= 1 +

135





, (29)

бірақ 1,00 кем емес;

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

3) бетон тіреулер және құбырлардың бӛлімдері, топырақты негіздер және барлық

іргетастар үшін, ал үйіндінің жалпы қалыңдығының (жол қабатының қалыңдығын қоса
алғанда) 1,0 м кем емес болуы жағдайында – құбырлардың темірбетон бӛлімдері үшін және 0,5
м кем емес болуы жағдайында – «2» тармақта кӛрсетілген ӛзге элементтер үшін:

1 +



= 1,00,

үйінді қалыңдығының (жол қабатының қалыңдығын қоса алғанда) «3» тармақта

кӛрсетілгеннен кем болуы жағдайында, «2» тармақта тізімделген динамикалық
коэффициенттердің мәндері «2» және «3» бойынша қабылданатын мәндер арасындағы
интерполяция бойынша қабылданады;

4) ағаш конструкциялар үшін:

- элементтер үшін - 1+



= 1,10;

- түйіспелер үшін - 1+



= 1,20.

АБ жүктемесін түсіретін автомобильдер легі үшін - 6.3.3, б тармағына сәйкес

жағдайлар кезінде есептеулер жүргізу кезінде:



= 1,00,

в) автожол және қала кӛпірлерінің аралық құрылыстарына, қуысты, қалың қабатты

және тіреуішті тіреулері үшін бірлік кӛлік бірліктеріне қолданылатын мәндер:

- НК-80 және НК-120 жүктемелері үшін: 1+



= 1,10;

- НК-180 жүктемесі үшін: 1+



= 1,00.

г) жаяу жүргінші кӛпірлері үшін тік жылжымалы жүктемелер мен тротуарлардағы

жүктемелерге қолданылатын мәндер:



= 1,00;

д) темір жол және автомобиль жолдарының кӛлік құралдарының қозғалысы әсерінен

тіреулерге түсетін уақытша тік жүктемелер мен топырақ қысымына қолданылатын мәндер



= 1,00.

е) кӛпірлердің тӛзімділігін есептеу кезінде (6-кестені қараңыз) (20) – (29)

формулалар бойынша (шектеулерді қоса алғанда) алынатын



динамикалық қоспасын

2/3-ке кӛбейту керек.



(жүктеу орнының ұзындығы) мәндерін формулаларда бірдей етіп қабылдау керек:

а) басты фермалардың негізгі элементтері (қималы арқалықтар, аркалар, жақтаулар),

сонымен қатар әсер ету сызығының тиісті элементтердің негізгі фермалардың жұмысына
қатысуын анықтайтын бӛлігіне күш түсіру жағдайында бойлық және кӛлденең арқалықтар
үшін қолданылатын мәндер – аралық ұзындығына немесе аралықтың ӛлшемінен артық
болса, әсер ету сызығының күш түсіру орнының ұзындығына тең;

б) қимасыз жүйелердің басты фермаларының негізгі элементтері үшін – әсер ету

сызықтарының күш түсірілетін бӛліктерінің (оларды бӛлуші бӛліктермен бірге)
ұзындықтарының қосындысына тең;

в) жергілікті жүктемені есептеу кезінде (әсер ету сызығының жергілікті жүктеменің

әсерін есептейтін бӛлігіне күш түсіру кезінде):

- ортотропты плиталардың бойлық арқалықтары мен бойлық қабырғалары үшін –

олардың аралықтарының ұзындықтарына тең;

- ортотропты плиталардың кӛлденең арқалықтары мен кӛлденең қабырғалары үшін –

іргелес панельдердегі бойлық арқалықтардың ұзындықтарының қосындысына тең;

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

- аспалар, бағаналар және жергілікті жүктемеге ғана әсер ететін ӛзге элементтер

үшін – әсер ету сызықтарына күш түсіру орындарының ұзындығына тең;

- балласт науасының плиталары үшін (жолда кӛлденең орналасқан) – шартты түрде

нӛлге тең;

- плиталарды жолдың кесе кӛлденең бағытында есептеу жағдайында, темір жол

ӛтпесінің металл арқалықтарға тӛселетін темірбетон плиталары үшін – плитаның еніне
тең, жолдың бойымен есептеу кезінде – бойлық арқалық панелінің ұзындығына тең;

- плиталарды кӛпірдің кесе кӛлденең бағытында есептеу жағдайында, металл

арқалықтарға тӛселетін темірбетон плиталар үшін – плита сүйенетін арқалықтар
арасындағы қашықтыққа тең;

г) бір уақытта негізгі және жергілікті жүктемелерді есепке алатын әсер ету

сызықтарына күш түсіру кезінде – берілген жүктемелердің әрқайсысы үшін жеке-жеке;

д) кез келген типтегі тіреу элементтері үшін – күш түсірілетін бӛліктердің (оларды

бӛлуші бӛліктермен бірге) ұзындықтарының қосындысы түрінде анықталатын тіреуіш
реакцияның әсер ету сызықтарына күш түсіру орындарының ұзындығына тең;

е) құбырлардың бӛлімдері және жер асты жаяу жүргінші ӛткелдері үшін – бӛлімнің

еніне тең.

ЕСКЕРТПЕ Ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың темір жолдарында кӛпір бойынша максималды

қозғалу жылдамдығы шектелген (



<80 км/сағ) жағдайларда,



тиісті динамикалық қоспасын



/80

қатынасына кӛбейту арқылы динамикалық коэффициенттің есептік шамасын кемітуге жол беріледі, бұл
ретте динамикалық коэффициент шамасын кем дегенде 1,10 түрінде қабылдау керек.

6.3.13 6.3.1 — 6.3.11-де келтірілген уақытша жүктемелер мен әсерлер үшін жүктеме

бойынша сенімділік коэффициенттерін



мынаған тең етіп қабылдау керек:

а) СК және



СК темір жол жүктемелері үшін — 13-кесте бойынша;

б) автокӛлік құралдары туындататын АК және НК жүктемелері үшін — 14-кесте

бойынша;

13-кесте – Темір жол жҥктемелері бойынша сенімділік коэффициенттері

Әсер

Тӛмендегілерді есептеу кезінде қабылданатын жүктеме бойынша

сенімділік коэффициенттері



күш түсіру орнының ұзындығына тәуелді кӛпір

конструкциялары



*, м

құбырлардың

бӛлімдері

150 және одан

артық

Тік

1,30

1,15

1,10

1,30

Кӛлденең

1,20

1,10

1,20

Қирату призмасындағы
жылжымалы құрамның әсерінен
туындайтын топырақ қысымы

күш түсіру орнының ұзындығына тәуелсіз 1,20

—

__________

* Бұл жерде



— бос құрамамен жүктелген бӛліктердің ұзындықтарын шегергенде, әсер ету сызығының күш

түсіру орнының ұзындығы (



=1 кезінде); аралық мәндер үшін



мәнін интерполяция бойынша қабылдау

керек.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

14-кесте – Автокӛлік қҧралдарына арналған сенімділік коэффициенттері

Жүктеме түрі

Жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті



АК жүктемесінің арбасы
АК жүктемесінің бірқалыпты таралған бӛлігі
НК жүктемесі

1,5*

1,2
1,0

_________

* Жүріс бӛлігінің элементтерін есептеу кезінде



=1,5, қалған барлық элементтерді есептеу кезінде



=1,5-0,01λ, бірақ 1,2-ден кем емес, мұндағы λ – бір белгінің әсер ету сызығы бӛлігінің ұзындығы.

в) метрополитеннің және трамвайдың жылжымалы құрамасынан түсетін жүктемелер

үшін — мына формула бойынша есептеледі:



= 1,3 (1

–



), бірақ 1,10

нан кем емес, (30)

мұндағы



— 13-кесте бойынша қабылданатын күш түсіру орнының ұзындығы, м;

г) тӛмендегілерді есептеу кезінде жаяу жүргінші кӛпірлері мен тротуарлардың

таралған жүктемелері үшін:

- жаяу жүргінші кӛпірлері мен тротуар (ішкі шаруашылық жүргізу жолдарындағы және

қызметтік ӛтпелердегі кӛпірлерде орналасқан тротуарлар үшін), сонымен қатар қала кӛпірлері
таяныштарының элементтері — 1,40;

- ӛзге жүктемелермен бірге есептеу жағдайында, аралық құрылыс пен тіреулер —

1,20;

- ішкі шаруашылық жүргізу жолдарындағы кӛпірлердің тротуарлары және кез келген

санаттағы жолдарда орналасқан кӛпірлердегі қызметтік ӛткелдер — 1,10.

д) жүріс бӛлігінің қоршауларына түсетін таралған және шоғырландырылған

кӛлденең жүктемелер, сонымен қатар тротуарлар мен таяныштарға түсетін
шоғырландырылған қысымдар — 1,00;

е) АБ автомобиль жүктемелері және олардың әсерлері – жолдың салынуына негіз

болған тасымалданатын жыныстың салыстырмалы салмағына





тәуелді:







17,7 кН/м

кезінде — 1,1;





= 39,2 кН/м

кезінде — 1,4;

- аралық мәндердің қолданылуы жағдайында — интерполяция бойынша анықталады.

6.4 Ӛзге уақытша жҥктемелер және әсерлер

6.4.1 Жел жүктемесінің нормативтік мәнін

тӛмендегілерді құрайтын орташа

және пульсациялық

нормативтік мәндердің сомасы ретінде анықтаған жӛн





(31)

Су немесе жер бетінен

биіктіктегі жел жүктемесінің

орташа құрамасының

нормативтік мәні тӛмендегі формула бойынша анықталады

W kC



(32)

мұнда

— құрылыс тұрғызылатын желді ауданға байланысты ҚНжЕ 2.01.07

бойынша қабылданатын жел қысымының нормативтік мәні;

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

— ашық жер үшін (А типті) ҚНжЕ 2.01.07 бойынша қабылданатын

биіктік

бойынша жел қысымының ӛзгеруін есепке алатын коэффициент;

— К қосымшасында берілген кӛпірлер мен темір жолдардың және

метрополитендердің жылжымалы құрамдары конструкцияларының алдыңғы бетінің
кедергісінің аэродинамикалық коэффициенті.

биіктіктегі

жел жүктемесінің пульсациялық құрамдасының нормативтік мәнін

ҚНжЕ 2.01.07 берілген нұсқаулар бойынша тӛмендегі формуламен анықтаған жӛн

W L



 

(33)

мұнда



— динамика коэффициенті;

—

деңгейдегі жел қысымы пульсациясының коэффициенті;



— құрылыстың есептік беті үшін қысым пульсациясын кеңістікті корреляциялау

коэффициенті.

Кӛпірлердің конструкцияларына қатысты жел жүктемесінің пульсациялық

құрамдасын анықтау кезінде келесілерді басшылыққа алуға болады:

а)



коэффициенттерінің туындысын келесілерге тең етіп қабылдау

0,55 – 0,15



/100, бірақ 0,30 кем емес, (34)

мұнда



— ойық ұзындығы немесе тіреу биіктігі, м;

б) арқалықты қималы конструкцияларға арналған динамика коэффициентін



қарастырылатын конструкция горизонталь жазықтықта бір еркіндік дәрежесіне ие (ӛзіндік
ауытқулардың ең тӛменгі жиілігімен

, Гц) динамикалық жүйе болып табылады деген

болжаммен анықтайды; оның шамасын ҚНжЕ 2.01.07 берілген график бойынша онда
кӛрсетілген параметрге



және тоқталыстың логарифмдық декрементіне



=0,3 -

темірбетон және болат темірбетон конструкциялар үшін - және



=0,15 - болат

конструкциялар үшін - байланысты анықтайды.

Динамика коэффициенті келесі жағдайларда 1,2 тең етіп қабылданады:
- арқалықты аралық құрылыс кесілмеген болса;
- арқалықты кесілген ойықтық құрылыс үшін

шарты орындалады, мұнда

, Гц,

— ҚНжЕ 2.01.07 берілген ӛзіндік ауытқу жиілігінің шекті мәндері, бұл ретте түрлі желді
аудандарда ӛзіндік формасы бойынша ауытқулар кезінде туындайтын инерция күшін
есепке алмауға болады.

Автожол және қала кӛпірлерінің конструкциясын есептеу кезінде осы кӛпірлердегі

рельссіз кӛлік құралдары мен трамвайларға жел әсері есепке алынбайды.

Аралық құрылыстардың типтік конструкцияларын ереже бойынша оларды V жел

ауданында қолдану мүмкіндігімен жобалаған жӛн (аралық құрылыстардың түбіне дейінгі
есептік биіктік кезінде: 20 м — жермен жүру кезінде және 15 м — үстімен жүру кезінде).

Аралық құрылыстар мен тіреулердің жеке (типтік емес) конструкцияларын жобалау

кезінде толық желді кӛлденең горизонталь жүктеменің нормативтік қарқындылығын
уақытша вертикаль жүктеменің жүктелген конструкциясы кезінде 0,59 кПа және осы
жүктемемен жүктеу болмаған кезде 0,98 кПа кем емес етіп қабылдаған жӛн.

Кӛпірдің жекелеген конструкцияларына, сонымен қатар темір жол кӛпірінде тұрған

пойызға (метро кӛпір) әсер ететін горизонталь кӛлденең жел жүктемесін кӛпірдің және
жылжымалы құрамның конструкциясының бетіне әсер ететін жел жүктемесінің қарқынды
жел жүктемесінің туындысына тең етіп қабылдаған жӛн.

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

Кӛпір мен жылжымалы құрам конструкциясының жұмыс жел бетін келесілерге тең

етіп қабылдаған жӛн:

- ӛтпелі аралық құрылыстар мен ӛтпелі тіреулердің негізгі фермалары үшін - желді

ферманың барлық элементтері проекциясының жел бағытына перпендикуляр жазықтыққа,
бұл ретте тік бұрышты немесе қисық торы бар болат фермалар үшін оны ферма
контурларымен шектелген алаңның 20 % мӛлшерінде қабылдауға болады;

- ӛтпелі аралық құрылыстардың жүретін бӛліктері үшін - негізгі ферманың

белдігімен жабылмаған арқалықты торының бүйір бетімен;

- тұтас арқалықтары мен ағаш кӛпірлердің белағаштары бар аралық құрылыстары үшін

- жел жақтағы негізгі арқалықтың немесе қораптың және жел жақтағы белағаштың бүйір
бетінен;

- тұтас тіреулер үшін - топырақ немесе су деңгейінен жел бағытына перпендикуляр

жазықтыққа дене проекциясының алаңы;

- темір жол жылжымалы құрамы үшін (соның ішінде метрополитен пойыздары үшін) —

рельстің басынан 2 м биіктіктегі қысым центріне ие 3 м биіктіктегі тұтас жолақ ауданы.

Аралық ұзындығы бойынша жел жүктемесін тарату біркелкі етіп қабылданады.
Салу және монтаждау кезінде есепке алынатын жел жүктемесінің нормативтік

қарқындылығын  белгіленген  кезеңдегі  осы  аудандағы  жел  жүктемесінің  орташа
құрамдасының  ықтимал  мәнінен  анықтаған  жӛн.  Жасалатын  жұмыстардың  сипатына
байланысты  уақытты  тиісті  шектеуді  және  жұмыстардың  жекелеген  кезеңдерін  орындау
ұзақтығын  қарастыратын  арнайы  негіздеме  болған  кезде  кернеуді  (бірақ  тұрақтылықты
емес)  тексеру  кезіндегі  жел  жүктемесінің  орташа  құрамдасының  нормативтік  мәні
азайтылуы мүмкін, бірақ 0,226 кПа-дан тӛмен болмауы тиіс.

Салу және монтаждау сатысында типтік конструкцияларды тексеру үшін жел

жүктемесінің нормативтік қарқындылығының шамасын ІІІ желді ауданға арналған
нормалар бойынша қабылдаған жӛн.

Нормативтік горизонталь бойлық жел жүктемесін толық нормативтік кӛлденең жел

жүктемесіне сәйкес келетін ӛтпелі аралық құрылыстар үшін 60 %, тұтас арқалықтары бар
аралық  құрылыстар  үшін  20  %  мӛлшерінде  қабылдаған  жӛн.  Топырақ  немесе  су
деңгейінен  жоғары  кӛпірлердің  тіреулеріне  түсірілетін  нормативтік  горизонталь  бойлық
жүктемені кӛлденең жел жүктемесіне тең етіп қабылдаған жӛн.

Кӛпір үстіндегі кӛлік құралдарына әсер ететін бойлық жел жүктемесі есепке

алынбайды.

Аралық құрылыстардың фермалары арасындағы кӛлденең және бойлық

байланыстардың элементтеріндегі жел жүктемелерінен түсірілетін күшті ереже бойынша
кеңістіктік есептеулер арқылы анықтаған жӛн.

Ӛтпелі аралық құрылыстарға бойлық байланыстардың екі жүйесін орнатқан

жағдайларда фермаларға түсірілетін желдің кӛлденең қысымын олардың әр қайсысына
таратуға, ал ӛтетін бӛлігіне және жылжымалы құрамға түсірілетін жел қысымын
жазықтықтарында жүру бӛлігі орналасқан байланыстарға беруге рұқсат етіледі.

Аралық құрылысқа әсер ететін бойлық жел жүктемесінен түсірілетін горизонталь

күшті  арқалықты  аралық  құрылыстары  бар  кӛпірлерін  үшін  тірек  бӛліктерінің  центрі
деңгейіндегі  және  рамкалы  конструкцияға  ие  кӛпірлер  үшін  рама  ригелі  осінің
деңгейіндегі  тіреулерге  берілетіндер  ретінде  қабылдаған  жӛн.  Тіреулер  арасында  күшті

ҚР ЕЖ 3.03-112-2013

таратуды 6.3.10 сәйкес тежеуден түсірілетін горизонталь күш кезіндегімен бірдей етіп
қабылдаған жӛн.

Вантты және аспалы кӛпірлер, сонымен қатар болат арқалықты кӛпірлер үшін 5.6.5

сәйкес жел ағынына перпендикуляр бағытта аэродинамикалық тұрақтылыққа және ауытқу
резонансына  тексеру  жасаған  жӛн.  Аэродинамикалық  тұрақтылықты  тексеру  кезінде  ауа
ағынының  құрылысқа  әсері  салдарынан  флаттер  (қаттылық  арқалығында  қауіпті
майысатын-айналатын ауытқулардың туындауы) пайда болуы мүмкін желдің критикалық
жылдамдығы анықталуы тиіс. Модельдерді аэродинамикалық сынау нәтижелері бойынша
табылған  немесе  есептеулермен  анықталған  флаттердің  туындауына  жауап  беретін
критикалық  жылдамдық  кӛпір  орналасқан  ауданда  мүмкін  болатын  желдің  максималды
жылдамдығынан кемінде 1,5 есеге кӛп болуы тиіс.

6.4.2 Кӛпір тіреулеріне мұз қысымынан түсірілетін нормативтік мұз жүктемесін

Л қосымшасына сәйкес анықталатын күш түрінде қабылдаған жӛн.

6.4.3 Кемелердің

кӛпір

тіреулеріне

соққысынан

нормативтік

жүктемені

орталықтандырылған бойлық немесе кӛлденең күш түрінде қабылдаған және 15-кестеде
кӛрсетілген мәндермен ішкі су жолының класына байланысты шектеген жӛн.

15-кесте – Кеме соққысынан жҥктемелер

Ішкі су

жолдарының

класы

Кеме соққысынан жүктеме, кН

аралық жағынан кӛпір осін бойлай

жағынан кӛпір осіне кӛлденең

кеме жүретін

кеме жүрмейтін

ағын болған кезде

үстінен

ағын болмаған кезде

астынан - және үстінен

III
IV

VII

1570
1130
1030

880
390
245
147

780
640
540
490
245
147

1960
1420
1275
1130

490
295
245

1570
1130
1030

880
390
245
147

Кеме соққысынан жүктеме тіреу осы жүктеме әсерінің деңгейін бекітетін ойықтарға

ие болатын және айтарлықтай тӛмен деңгей кезінде жүктеме айтарлықтай жоғары әсер
тудыратын жағдайларды қоспағанда, есептік кеме жүру деңгейінен 2 м биіктіктегі тіреуге
түсірілуі тиіс.

Кеме соққыларынан қорғалған тіреулер үшін, сонымен қатар VI және VII классты

ішкі су жолдарындағы автожол кӛпірлерінің ағаш тіреулері үшін кеме соққысынан
жүктемені есепке алмауға болады.

Автожол кӛпірлерінің бір қатарлы темірбетон діңгекті тіреулер үшін VI және VII

классының ішкі су жолдары арқылы кӛпір осі бойындағы жүктемені 50 % мӛлшерінде
есепке алуға болады.

6.4.4 Нормативтік

температуралық климаттық әсерді сыртқы статикалық

анықталмаған  жүйелерге  түсірілетін  күшті  анықтау  кезінде,  сонымен  қатар  болат
темірбетон  аралық  құрылыстардың  элементтерін  есептеу  кезінде  барлық  жүйелердің
кӛпірлеріндегі жылжуды есептеу кезінде есепке алған жӛн.

СП РК 3.03-112-2013 МОСТЫ И ТРУБЫ (ҚР ЕЖ 3.03-112-2013) - часть 4