Avtoservisdə xidmətin texnologiyasi və təškili

FƏRDİ İSTİFADƏ AVTOMOBİLLƏRİNİN TEXNİKİ

QULLUQ VƏ TƏMİR SİSTEMİ.

TEXNİKİ XİDMƏT STANSİYASININ TƏYİNATI VƏ FUNKSİYASI

Avtoservis müԥssisԥsi

(texniki xidmԥt stansiyası

- TXS) istismar olunan

avtomobil nԥqliyyatı vasitԥlԥrinԥ texniki xidmԥt üçün nԥzԥrdԥ tutulur.

Avtoservis müԥssisԥsi avtomobil nԥqliyyatı hԥrԥkԥt tԥrkibinin TQ vԥ tԥmiri üzrԥ

istehsalat funksiyalarını yerinԥ yetirir.

Tԥcrübԥ göstԥrir ki, istehsalatın sԥmԥrԥsi ilk növbԥdԥ, onun irilԥşdirilmԥsi

hesabına yox, daha çox istehsalat çevik, yԥni avtomobillԥrin TQ vԥ cari tԥmirinin

iş növlԥrini müasir tԥlԥblԥrԥ tez uyğunlaşdırmaq qabiliyyԥti ilԥ müԥyyԥn olunur.

Çevik istehsalatın qurulması isԥ avtoservis müԥssisԥsinin yeni, daha effektiv

texnika vԥ avadanlıqla tԥchiz edilmԥsi, ԥl ԥmԥyinin payının azaldılması hesabına

mümkündür.

Avtoservis müԥssisԥsinin istehsalat gücünü müԥyyԥn edԥn ԥsas amillԥr işçi

postlarının sayı, xidmԥt olunacaq hԥrԥkԥt tԥrkibinin sayı vԥ onların mövcud texniki

vԥziyyԥtidir. Mԥsԥlԥn, şԥrti avtoservis müԥssisԥsi

13 işçi post ilԥ tԥqribԥn

1200...1500 avtomobilԥ xidmԥt edir. Müԥssisԥdԥ istehsalat zona vԥ sahԥlԥri müasir

texnoloji avadanlıqla qismԥn tԥchiz olunmuşdur. øşçilԥrin ԥmԥk şԥraitinin tԥlԥb

olunan sԥviyyԥdԥ olması üçün sanitar-gigiyenik normalara vԥ istehsalat prosesi

tԥlԥblԥrinԥ

ԥmԥl olunmur. Lakin tԥhlil göstԥrir ki, bu sahԥdԥ ԥlavԥ tԥdbirlԥrin

görülmԥsinԥ ehtiyac var. Avtoservis müԥssisԥsinin fԥaliyyԥtinin müasir tԥlԥblԥrԥ

cavab verԥn, daha yüksԥk sԥviyyԥyԥ çatdırılması vԥ texnoloji layihԥ sԥnԥdlԥrinin

hazırlanması mԥqsԥdi ilԥ iş aparılmalıdır.

MİNİK AVTOMOBİLLƏRİNİN TEXNİKİ QULLUQ

VƏ TƏMİR SİSTEMİNİN STRUKTURU VƏ MƏZMUNU

TQ vԥ tԥmir sistemi, bu sistemԥ daxil olan mԥmulatların keyfiyyԥtini tԥlԥb

olunan sԥviyyԥdԥ saxlamaq vԥ bԥrpa etmԥk üçün lazım olan qarşılıqlı ԥlaqԥli

vasitԥlԥrin, sԥnԥdlԥrin vԥ icraçıların mԥcmusudur. Minik avtomobillԥrinin TQ vԥ

tԥmir sistemi onların istismarının fԥrqlԥndirici xüsusiyyԥtlԥrini vԥ avtomobil

sahiblԥrinin hüquqlarını nԥzԥrԥ almaqla formalaşır vԥ avtomobil nԥqliyyatı hԥrԥkԥt

tԥrkibinin ölkԥdԥ qԥbul edilmiş TQ vԥ tԥmir sisteminԥ ԥsaslanır.

Avtomobil yüksԥk tԥhlükԥ mԥnbԥyidir. Buna görԥ dԥ qüvvԥdԥ olan

qanunvericiliyԥ görԥ avtomobil sahibi ona mԥnsub olan nԥqliyyat vasitԥlԥrinin

texniki vԥziyyԥtinԥ vԥ istismarına tam mԥsuliyyԥt daşıyır. Avtomobillԥrin texniki

saz vԥziyyԥtdԥ saxlanılması vaxtında TQ vԥ tԥmir işlԥrinin aparılması ilԥ tԥmin

olunur. Minik avtomobillԥrinin TQ vԥ cari tԥmir

(CT) işlԥri avtoservis

müԥssisԥlԥrinin

ԥn geniş yayılmış növü olan avtomobillԥrin texniki xidmԥt

stansiyalarında yerinԥ yetirilir. TXS-lԥr öz tԥyinatına, tabeçiliyinԥ vԥ digԥr

ԥlamԥtlԥrԥ görԥ müxtԥlif ola bilԥr, lakin onlar yerinԥ yetirdiklԥri işlԥrin hԥcminԥ vԥ

keyfiyyԥtinԥ cavabdehdirlԥr.

Minik avtomobillԥrin TQ vԥ tԥmir sistemi strukturuna ԥsas elementlԥr, sԥnԥdlԥr

vԥ işlԥrin mԥzmununu müԥyyԥn edԥn mԥlumatlar aiddir.

Avtomobil istehsal mԥrhԥlԥsindԥn silinԥnԥ qԥdԥr periodik olaraq texniki

tԥsirlԥrin üç kompleksinԥ mԥruz qalır:

• satışdan qabaq hazırlıq zamanı TQ vԥ CT;

• istismarın tԥminatlı dövründԥ TQ vԥ CT;

• tԥminatlı dövrdԥn sonra istismar zamanı TQ vԥ CT.

Avtomobillԥrin texniki istismarının hԥr bir göstԥrilԥn dövründԥ işlԥrin yerinԥ

yetirilmԥsi haqqında

ԥsas müddԥalar, normativlԥr, işlԥrin siyahısı vԥ yerinԥ

yetirilmԥ şԥrtlԥri, avtomobil sahiblԥri ilԥ TXS arasında qarşılıqlı öhdԥliklԥr

müvafiq sԥnԥdlԥrdԥ öz ԥksini tapır.

østehsalçı-zavodlar öz mԥhsullarının

(avtomobillԥrin vԥ s.) keyfiyyԥtinԥ

mԥsuliyyԥt daşıyırlar vԥ mԥhsulun daha da tԥkmillԥşdirilmԥsi üçün istismarçılardan

(texniki istismar sahԥsindԥn) obyektiv informasiya almağa maraqlıdırlar. Buna

görԥ dԥ satışdan qabaq hazırlıq vԥ tԥminatlı istismar dövründԥ mümkün ola bilԥcԥk

xԥrclԥr, adԥtԥn, avtomobilin satış qiymԥtinԥ daxil edilir.

AVTOMOBİLLƏRİN SATIŞDAN QABAQ HAZIRLANMASI

Satış zamanı avtomobilin keyfiyyԥti istehsalçı-zavodun texniki şԥrtlԥrinin vԥ

müԥyyԥn olunmuş qaydada tԥsdiq edilmiş digԥr normativ-texniki sԥnԥdlԥrin

tԥlԥblԥrinԥ uyğun olmalıdır.

Satışdan qabaq hazırlığın aparılması istehsalçı-zavodun öhdԥliklԥrini

(tԥhԥddüdlԥrinin) tԥmin olunması üçün mԥcburi şԥrtdir. Bu barԥdԥ servis

kitabçasında vԥ ya onu ԥvԥz edԥn sԥnԥddԥ müvafiq qeydiyyat aparılır.

Zavoddan satış üçün mağazaya gԥtirilԥn avtomobilԥ lak-rԥng örtüyünü qorumaq

mԥqsԥdilԥ qoruyucu antikorroziya tԥrkibi çԥkilir. Satışdan qabaq bu tԥrkib

avtomobildԥn tԥmizlԥnmԥlidir. Nԥqletmԥ zamanı avtomobilin kuzovunun sԥthi vԥ

salonun daxili çirklԥnir vԥ onların yuyulması, tԥmizlԥnmԥsi tԥlԥb olunur. Satışdan

qabaq avtomobil diqqԥtlԥ texniki baxışdan keçirilir, lazımi nizamlama vԥ yoxlama-

nԥzarԥt işlԥri yerinԥ yetirilir. Bu zaman hԥrԥkԥt tԥhlükԥsizliyini tԥmin edԥn sistem

vԥ qovşaqların diqqԥtlԥ yoxlanılmasına xüsusi fikir vermԥk lazımdır. Aşkar

olunmuş bütün imtinalar vԥ nasazlıqlar aradan götürülmԥlidir ki, alıcı istehsalçı-

zavodun texniki şԥrtlԥrinԥ müvafiq saz avtomobilԥ sahib olsun.

Minik avtomobillԥrinin satışdan qabaq hazırlanması üç növ kompleks işlԥrin

aparılmasını nԥzԥrdԥ tutur:

• mԥcburi işlԥr;

• tԥlԥbata görԥ nasazlıqların aradan qaldırılması;

• alıcının arzusuna görԥ yerinԥ yetirilԥn vԥ onun özü tԥrԥfindԥn haqqı ödԥnilԥn

ԥlavԥ işlԥr.

Mԥcburi işlԥr kompleksinԥ daxildir:

9 konversiya

(qoruma) örtüyünün çıxarılması vԥ yığışdırma-yuma

ԥmԥliyyatlarının aparılması;

9 satış sԥnԥdlԥrindԥki (malı müşayiԥt edԥn) nömrԥlԥrin avtomobilin mühԥrriki,

şassisi vԥ kuzovunun nömrԥlԥri ilԥ uyğun gԥldiyindԥn (üst-üstԥ düşdüyünün)

yoxlanılması;

9 texniki sԥnԥdlԥrin, komplektlԥşdirici hissԥ vԥ lԥvazimatların yerindԥ

olmasının yoxlanılması;

9 hԥrԥkԥt tԥhlükԥsizliyini tԥmin edԥn qovşaq vԥ sistemlԥrin yoxlanılması;

9 mexaniki zԥdԥlԥrin aşkar edilmԥsi (mԥsԥlԥn, kuzovdakı cızıqlar vԥ batıqlar).

Avtomobilin modelindԥn asılı olaraq bu işlԥr kompleksinin tövsiyԥ olunan ԥmԥk

tutumu tԥqribԥn 4 adam saatdan çox olmur.

TΩlΩbata görΩ aparılan işlΩ kompleksinΩ elԥ nasazlıqlar

(imtinalar) aiddir ki,

bunları birinci kompleksin nizamlama işlԥrinin yerinԥ yetirilmԥsi zamanı aradan

qaldırmaq mümkün deyil. Tԥcrübԥ göstԥrir ki, bu işlԥr satılan avtomobillԥrin cüzi

bir hissԥsindԥ aparılmalı olur vԥ satış müԥssisԥlԥrinin istehsalçı-zavodlarla

müqavilԥlԥrinԥ uyğun qaydada yerinԥ yetirilir.

ƏlavΩ işlΩr kompleksinΩ, mԥsԥlԥn, avtomobildԥ

ԥlavԥ güzgülԥrin, salonda

tԥhlükԥsiz bԥzԥk elementlԥrinin, avtomobildԥ oğurlanmaya

(qaçırılmaya) qarşı

qurğuların vԥ s. quraşdırılması.

Satışdan qabaq hazırlıq işlԥrinin yüksԥk keyfiyyԥtlԥ aparılması üçün minik

avtomobillԥrinin texniki xidmԥt stansiyalarından vԥ ya ixtisaslaşdırılmış

mağazalardan satılması mԥqsԥdԥuyğundur. Buna görԥ dԥ müasir, ehtiyat

hissԥlԥrinin, avtomobilԥ müxtԥlif qulluq vasitԥlԥrinin (yuyucu vasitԥlԥr, parıldatma

vasitԥlԥri vԥ s.) vԥ lԥvazimatların satış üçün mağazalar nԥzԥrԥ tutulur. Mağazalarda

avtomobillԥrin satışdan qabaq hazırlıq işlԥri üçün işçi postlar, lazımi avadanlıq,

cihazlar vԥ alԥtlԥrlԥ tԥchiz olunmuş istehsalat sahԥsi tԥşkil edir.

Satışa verilԥn yeni avtomobil istehsalat sahԥsindԥ lak-rԥng örtüyündԥki

antikorroziya qatından tԥmizlԥnir, kuzovu yuyulur, salondan toz vԥ çirk yığışdırılır.

Nizamlama işlԥri kompleksi qaldırıcılar vԥ digԥr lazımi avadanlıq, alԥtlԥr,

tԥrtibatlar istifadԥ edilmԥklԥ yerinԥ yetirilir. Tԥnԥkԥ-qaynaq vԥ rԥnglԥmԥ kimi

hԥcmli işlԥr TXS-in müvafiq istehsalat sahԥlԥrindԥ

(kuzov vԥ rԥnglԥmԥ

şöbԥlԥrindԥ) aparılır. Yoxlanmış vԥ satışa hazırlanmış avtomobil saxlanma vԥ

tԥhvil zonasına göndԥrilir.

Satışdan qabaq hazırlıq prosesindԥ aşkar olunmuş imtinalar vԥ nasazlıqlar

haqqında istehsalçı-zavoda mԥlumat verilir. Bu isԥ istehsalçı-zavoda

avtomobillԥrin yığılma keyfiyyԥtini qiymԥtlԥndirmԥyԥ, hԥm dԥ gԥlԥcԥkdԥ belԥ

nasazlıqların baş vermԥmԥsi üçün ԥvvԥlcԥdԥn müvafiq tԥdbirlԥrin görülmԥsinԥ

imkan verir.

AVTOMOBİLLƏRƏ TƏMİNATLI XİDMƏT

Avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinԥ verilԥn zԥmanԥtlԥr vԥ texniki tԥminatlar

Avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinin istismarı ilԥ bağlı aşağıdakı tԥminat növlԥri

mövcuddur :

> istehsalçı

- zavod tԥrԥfindԥn istehsal olunan yeni avtomobillԥrin istismar

keyfiyyԥtlԥrinԥ zavod tԥrԥfindԥn verilԥn zԥmanԥt (yürüş vԥ ya istismar müddԥti

ilԥ). Bu zԥmanԥt zavod tԥrԥfindԥn avtomobil üçün müԥyyԥn olunmuş istismar

qaydaları vԥ texniki şԥrtlԥr gözlԥnilmԥklԥ avtomobilin istifadԥsinԥ verilԥn

zԥmanԥtdir. Zԥmanԥt dövründԥ tԥminatlı texniki xidmԥt istehsalçı zavodun firma

avtoservis müԥssisԥsindԥ vԥ ya tԥmsilçisindԥ aparılır.

>avtomobillԥrin istismarı prosesindԥ

(zԥmanԥt dövründԥn sonra) servis

müԥssisԥlԥri tԥrԥfindԥn yerinԥ yetirilԥn texniki xidmԥtin keyfiyyԥtinԥ tԥminat.

Bu tԥminat öz növbԥsindԥ aşağıdakı formalarda ola bilԥr:

• firma avtoservis müassisԥsindԥ vԥ istehsalçı - zavodun tԥmsilçisi - dileri olan

avtoservis müԥssislԥrindԥ, hԥmçinin istehsalçı

- zavodla hԥmin zavodun

avtomobillԥrinԥ tԥminatlı texniki xidmԥt aparmaq barԥdԥ müqavilԥsi olan üçüncü

tԥrԥfin avtoservis müԥssisԥsindԥ yerinԥ yetirilԥn texniki xidmԥtlԥrin keyfiyyԥtinԥ

verilԥn tԥminat. Bu tԥminat istehsalçı

- zavod tԥrԥfindԥn reqlamentlԥşdirilԥn

normativ - texniki sԥnԥdlԥrlԥ müԥyyԥn edilir vԥ xidmԥt sahԥlԥrindԥ keyfiyyԥt

tԥminatını dövlԥt tԥrԥfindԥn tԥnzimlԥyԥn mövcud normativ hüquqi sԥnԥdlԥrlԥ

müԥyyԥnlԥşir;

• avtomobil sahibi

(istehlakçı) vԥ avtoservis müԥssisasi arasında, avtomobil

xidmԥtԥ qԥbul olunduqda, bağlanan müqavilԥ

(müqavilԥdԥ tԥminat müddԥti,

şԥrtlԥri vԥ digԥr zԥruri mԥlumatlar göstԥrilmԥlidir, bu zaman istehsalçı-zavodun

tԥminatlı xidmԥt şԥrtlԥri dԥ ԥsas götürülԥ bilԥr) ԥsasında yerinԥ yetirilԥn texniki

xidmԥtin (TQ vԥ tԥmir) keyfiyyԥtinԥ verilԥn tԥminat. Yerinԥ yetirilԥn xidmԥtin

keyfiyyԥtinԥ tԥminat xidmԥt göstԥrilԥn avtomobilin istismar qaydalarına (istismar

kitabçasında, servis kitabçasında, hԥmin avtomobilin istehsalçısı olan zavodun

istismar üçün tövsiyԥlԥrindԥ vԥ s.) qeyd olunmuş normativ-texniki şԥrtlԥrlԥ vԥ

xidmԥt sahԥlԥrindԥ dövlԥt tԥrԥfindԥn keyfiyyԥt tԥminatını tԥnzimlԥyԥn mövcyd

normativ hüquqi sԥnԥdlԥrlԥ müԥyyԥnlԥşir.

İstehsalçı-müԥssisԥnin (avtomobil zavodunun) tԥminat öhdԥliklԥrinin yerinԥ

yetirilmԥsi ilԥ bağlı olan tԥminatlı xidmԥt

Avtomobilin istismarının tԥminatlı dövrü istehsalçı - zavod tԥrԥfindԥn vaxta

vԥ yürüşԥ görԥ müԥyyԥn edilir vԥ texniki şԥrtlԥrdԥ vԥ istismar üzrԥ Tԥlimatda

göstԥrilir. Bu dövrün hesablanması avtomobilin satış tarixindԥn başlanır, bu tarix

isԥ hesab

- arayışda, texniki pasport vԥ ya servis kitabçasında qeyd olunur.

Avtomobillԥrin tԥminatlı xidmԥtinin tԥşkil qaydaları, istehsalçı

- zavodların

funksiyaları vԥ öhdԥliklԥri, tԥminatlı xidmԥt yerinԥ yetirԥn mԥntԥqԥlԥrin vԥ TXS -

in funksiyaları, avtomobillԥrԥ tԥminatli xidmԥt dövründԥ xidmԥt edԥn

müԥssisԥlԥrin xidmԥtindԥn istifadԥ edԥn avtomobil sahiblԥrinin hüquqları müvafiq

normativ - texniki vԥ hüquqi sԥnԥdlԥrlԥ müԥyyԥn edilir vԥ reqlamentlaşdirilir (

Nizamnamԥlԥr, Əsasnamԥlԥr, Tԥlimatlar, Müqavilԥlԥr vԥ s.).

Tԥminatlı xidmԥt

- istehsalçı

- müԥssisԥnin tԥminat öhdԥliklԥrinin yerinԥ

yetirilmԥsi ilԥ bağlı olan vԥ tԥminatlı xidmԥt dövründԥ mԥmulatın istehsalçı-

müԥssisԥnin müԥyyԥn etdiyi istismar xarakteristikaları çԥrçivԥsindԥ tam işlԥmԥ

qabiliyyԥtinin tԥmin edilmԥsinԥ yönԥldilmiş işlԥr

(ԥmԥliyyatlar) kompleksidir.

Tԥminatli xidmԥtԥ daxildir :

9 istismarın tԥminatlı dövründԥ avtomobillԥrԥ TQ ;

9 avtomobillԥrin vԥ ԥsas aqreqatların tԥminatlı tԥmiri (dԥyişdirilmԥsi).

Tԥminatlı TQ - istehsalçı - müԥssisԥnin tԥminat öhdԥliklԥrinin yerinԥ yetirmԥsi

ilԥ bağlı olan vԥ tԥminatlı xidmԥt dövründԥ imtina vԥ nasazlıqların, ԥtraf mühitin

zԥrԥrli tԥsirinin qarşısının alınmasına vԥ mԥmulatın istehsalçı

- müԥssisԥnin

müԥyyԥn etdiyi istismar xarakteristikaları çԥrçivԥsindԥ tam işlԥmԥ qabiliyyԥtinin

tԥmin edilmԥsinԥ yönԥldilmiş işlԥr (ԥmԥliyyatlar) kompleksidir

Tԥminatlı tԥmir - istehsalçı - müԥssisԥnin tԥminat öhdԥliklԥrinin yerinԥ yetirmԥsi

ilԥ bağlı olan vԥ tԥminatlı xidmԥt dövründԥ konsruksiya vԥ istehsalat xarakterli

gizli qüsurların nԥticԥsindԥ ortaya çıxan

(yaranan) qüsurların vԥ nasazlıqların

aradan qaldırılmasına vԥ mԥmulatın istehsalçı

- müԥssisԥnin müԥyyԥn etdiyi

istismar xarakteristikaları çԥrçivԥsindԥ tam işlԥmԥ qabiliyyԥtinin bԥrpasına

yönԥldilmiş işlԥr (ԥmԥliyyatlar) kompleksidir.

Avtomobil sahibi istismar etdiyi avtomobilin texniki vԥziyyԥtinԥ qüvvԥdԥ

olan qanunvericiliklԥ nԥzԥrdԥ tutulan qaydada tam mԥsuliyyԥt daşıyır.

Tԥminatlı xidmԥt sistemi aşağıdakıları nԥzԥrdԥ tutur :

9 satılan avtomobillԥrin vԥ ԥsas aqreqatların tԥminatlı xidmԥtinin istehsalçı -

zavodların müvafiq xidmԥtlԥri tԥrԥfindԥn aparılması;

9 istehsalçı

- zavodlar özünün tԥminatlı xidmԥt müԥssisԥlԥrt in şԥbԥkԥsini

tԥşkil edir vԥ bu müԥssisԥlԥri hԥmin zavodlar xüsusi alԥtlԥr vԥ texniki

sԥnԥdlԥrlԥ tԥchiz edir;

9 tԥminatlı texniki xidmԥt işlԥrinin digԥr avtoservis müԥssisԥlԥrindԥ müqavilԥ

ԥsasında yerinԥ yetirilmԥsi;

9 tԥminatlı xidmԥt üzrԥ işlԥrin istehsalçı - zavodların tԥlԥblԥrinԥ, tövsiyԥlԥrinԥ

vԥ texniki şԥrtlԥrinԥ uyğun aparılması;

9 tԥminatlı xidmԥt dövründԥ avtomobillԥrin normal istismar üçün lazımi vԥ

kifayԥt

şԥraitin

yaradılmasına yönԥlmiş tԥdbirlԥr kompleksinin

avtomobillԥrin tԥminatlı xidmԥtinԥ daxil edilmԥsi.

Tԥminatli xidmԥt dövründԥ aşağıdakı iş növlԥri yerinԥ yetirilir:

9 avtomobillԥr TQ;

9 avtomobillԥrin vԥ asas aqreqatların tԥminatlı tԥmiri;

9 avtomobil sahiblԥrinԥ texniki vԥ hüquqi mԥslԥhԥtlԥrin verilmԥsi.

Tԥminatli xidmԥt dövründԥ TQ aşağıdakı hallardan biri ilԥ aparıla bilԥr:

- ixtisaslaşdırılmış avtomԥrkԥzlԥrdԥ, tԥminatli xidmԥt stansiyalarında vԥ ümumi

tԥyinatlı TXS - dԥ planlı - xԥbԥrdaredici qaydada;

- müqavilԥ asasında.

TQ işlԥrinԥ yığışdırma - yuma, nԥzarԥt - diaqnostika, bԥrkitmԥ nizamlama vԥ

doldurma - yağlama işlԥri aiddir.

TQ işlԥrinin növlԥri, periodikliyi, hԥcmi vԥ yerinԥ yetirilmasinin texniki şԥrtlԥrini

istehsalçı

- zavod avtomobilin konstruksiya vԥ texniki xüsusiyyԥtlԥrini nԥzԥrԥ

almaqla müԥyyԥn edir .

Tԥminatlı xidmԥt dövründԥ avtomobillԥrԥ servis kitabçaları

ԥsasında TQ

göstԥrilmԥsi çox geniş yayılmışdır. Servis kitabçasında xüsusi talonlar (kuponlar)

olur vԥ bunlarda növbԥti TQ-lԥr arasında yürüşü, hԥr bir TQ üçün yerinԥ yetirilmԥli

olan işlԥrin siyahısı haqda mԥlumatlar verilir. TQ işlԥri üçün ödԥnilԥcԥk haqq bu

halda yerinԥ yetirilԥn ԥmԥliyyatların siyahısına vԥ ԥmԥk tutumuna müvafiq olaraq

qüvvԥdԥ olan preyskurant

(qiymԥtlԥr cԥdvԥli)

ԥsasında müԥyyԥn edilir. øri

avtomobil firmalan tԥminatlı xidmԥt dövründԥ texniki quluq işlԥrinin ödԥnişsiz

yerinԥ yetirilmԥsini tԥmin edir (bu zaman bԥzi ödԥnişlԥr, mԥsԥlԥn, yağ süzgԥcinin

vԥ yağların bazar qiymԥtlԥrinԥ görԥ dԥyԥrinin ödԥnilmԥsi vԥ s. mümkündür).

Avtomobil sahibi istehsalçı - zavodun tövsiyԥlԥrindԥ, sԥnԥdlԥrindԥ (mԥsԥlԥn,

avtomobilin istismarı vԥ xidmԥt üzrԥ rԥhbԥrlik kitabçası, tԥlimatlar, texniki

qulluğun proqramı, TQ işlԥri üzrԥ rԥhbԥrlik vԥ s.) göstԥrilmiş texniki istismar

qaydalarına vԥ TQ-nin tövsiyԥ olunan periodikliyinԥ dԥqiq, düzgün ԥmԥl etdikdԥ

tԥminatli xidmԥt dövründԥ ortaya çıxan imtinalar va nasazlıqlar zavod (avtomobil

firması) hesabına aradan götürülür.

Tԥminatlı tԥmir aşağıdakı hallarda apanlır.

9 imtinalar vԥ ya nasazlıqlar istehsalçı

- zavodun günahı üzündԥn baş

verdikdԥ;

9 TXS - dԥ tԥminatlı dövrdԥ TQ vԥ tԥmir işlԥrinin keyfiyyԥtsiz yerinԥ

yetirildiyi vԥ avtomobilin texniki şԥrtlԥrԥ cavab vermԥdiyi halda yenidԥn

istismara buraxılması.

Tԥminatlı xidmԥt müԥssisԥlԥrindԥ avtomobil sahiblԥri üçün pulsuz (ödԥnişsiz)

mԥslԥhԥtlԥr tԥşkil olunur vԥ avtomobillԥrin istismarı, qulluğu vԥ saxlanması

qaydaları izah edilir, ayrı - ayrı nizamlama işlԥrini müstԥqil yerinԥ yetirmԥk üçün

lazımi vԥrdişlԥr öyrԥdilir. østehsalçı

- zavodlar tԥminatlı istismar dövründԥ

avtomobillԥrin tԥminatlı xidmԥt mԥsԥlԥlԥrinԥ böyük

ԥhԥmiyyԥt verirlԥr.

Avtomobillԥrin imtinasız işlԥmԥsi vԥ reklamasiyaların sayı TQ vԥ CT-nin öz

vaxtında vԥ keyfiyyԥtlԥ apanlmasından çox asılıdır. Bu isԥ öz növbԥsindԥ zavodun

buraxdığı avtomobilin keyfiyyԥtini müԥyyԥn edir vԥ onun tԥkmillԥşdirilmԥsi üçün

obyektiv mԥlumat verir. Bu dövrdԥ TQ periodikliyinin pozulması avtomobil

sahibini tԥminatlı xidmԥt üzrԥ iddialar bildirmԥk hüququndan mԥhrum edir.

Buna görԥ dԥ iri avtomobil firmaları öz alıcılarına tԥminatlı xidmԥti hԥmin

firmaların dilerlԥri tԥrԥfindԥn vԥ firmanın ixtisaslaşdırılmış TXS-dԥ vԥ yaxud onun

bԥyԥndiyi vԥ tövsiyԥ etdiyi TXS-dԥ yerinԥ yetirilmԥsini tԥkidlԥ mԥslԥhԥt vԥ israr

edirlԥr. Hԥtta bu tԥminatın ԥsas şԥrti kimi dԥ qiymԥtlԥndirilir. Hԥr bir TQ növü

yerinԥ yetirildikdԥn sonra servis kitabçasında müvafiq qaydada ştamp vurulur. "

Yaxşı ştamplanmış " servis kitabçası sahibinin öz avtomobilinԥ olan diqqԥtini,

qayğısını göstԥrir vԥ avtomobilin bazar qiymԥtini yüksԥk saxlamağa imkan verir.

Tԥminatlı istismar dövründԥ sahiblԥrin avtomobillarin texniki vԥziyyԥtinԥ aid

bütün iddialarına TX mԥntԥqԥlԥrindԥ vԥ ya müvafiq istehsalçı - zavodun TXS-dԥ,

hԥmçinin avtomobil zavodları ilԥ müqavilԥ

ԥsasında işlԥyԥn avtoservis

müԥssisԥlԥrindԥ baxılır. Əsaslı, haqlı iddialar istehsalçı - zavodun hesabına aradan

götürülür. Avtomobil sahiblԥri yuxarıda qeyd olunanlardan başqa, birbaşa hԥmin

avtomobil modelinin istehsalçı - zavoduna da müraciԥt edԥ bilԥrlԥr. Mԥntԥqԥ vԥ ya

stansiyanın rԥhbԥrliyi isԥ öz sԥlahiyyԥtli mütԥxԥssislԥrini iddiaları yerindԥcԥ

araşdırmaq vԥ lazımi tԥdbirlԥr görmԥk üçün ezam etmԥk hüququna malikdir.

Avtomobil zavodunun tԥminatı üzrԥ avtomobillԥrin aradan qaldırılmalı qüsurları

iki qrupa bölünür: reklamasiya olunan vԥ reklamasiya olunmayan.

Birinci qrupa elԥ imtina vԥ nasazalıqlar (nizamlamaların pozulması, hissԥlԥrin

vaxtından qabaq yeyilmԥsi, sınması vԥ s.) aid edilir ki, onların aradan qaldırılması

üçün tԥrtibatlar vԥ xüsusi alԥtlԥr tԥtbiq etmԥklԥ aqreqatın sökülmԥsi vԥ ya ԥvԥz

edilmԥsi tԥlԥb olunsun.

økinci qrupa elԥ nasazlıqlar aid edilir ki, bunları xırda hissԥlԥrin (mԥsԥlԥn , lampa

vԥ s.) dԥyişdirilmԥsi, hԥmçinin TQ-nin müԥyyԥn olunmuş reqlamentdԥn kԥnar ayrı

- ayrı işlԥrinin yerinԥ yetirilmԥsi yolu ilԥ aradan qaldırmaq mümkündür.

Reklamasiya qüsurları üzrԥ avtomobil sahibinin iddiaları o vaxt reklamasiya

hesab olunur ki, onun aradan qaldırılması xԥrclԥri yeni avtomobilin satış

qiymԥtindԥn müԥyyԥn faizlԥ hesablanmış qiymԥtdԥn çox olsun (mԥsԥlԥn, yeni

avtomobilin qiymԥtinin

0,3

% -dԥn çox). Bu zaman xԥrclԥr, qüvvԥdԥ olan

qiymԥtlԥr ԥsas götürülmԥklԥ, yerinԥ yetirilԥn tԥmir işlԥrinin qiymԥti vԥ dԥyişdirilԥn

hissԥlԥrin satış qiymԥtlԥrinin cԥmi kimi hesablanır. Müԥyyԥn olunmuş formalar

üzrԥ reklamasiyalar üçün " Reklamasiya aktı ", reklamasiya olunmayan qüsurlar

üçün isԥ " Tԥminatlı xidmԥt akti " tԥrtib olunur. Aktın tԥrtib olunduğu andan lazımi

istehsalat işlԥri başa çatdırılanadԥk müddԥtdԥ avtomobilin istismarına icazԥ

verilmԥmԥlidir.

Tԥminatli xidmԥt mԥntԥqԥsindԥ avtomobilin qԥbulu zamanı onun sahibi texniki

pasport va servis kitabçasını tԥqdim etmԥlidir, ona isԥ avtomobilin tԥmirԥ qԥbulu

haqqında sԥnԥd verilir vԥ avtomobilin tԥmirdԥn çıxarılaraq tԥhvil verilԥcԥyi gün vԥ

saat bildirilir.

Zavodun müԥyyԥn etdiyi tԥminatli xidmԥt müddԥti avtomobilin tԥminatli

tԥmirdԥ oldugu müddԥt qԥdԥr uzadılır. Tԥminat üzrԥ mühԥrrik, ötürmԥlԥr qutusu,

arxa körpü vԥ ya qabaq asqı dԥyişdirildikdԥ dԥyişdirilmiş aqreqatların tԥminat

müddԥti artırılır. Artırılan müddԥt istehsalçı - zavodun tövsiyԥsinԥ ԥsasԥn aylarla

vԥ ya bir neçԥ min km yürüşlԥ müԥyyԥn oluna bilԥr.

Qüsurlar aradan qaldırıldıqdan sonra avtomobilin sahibi onu qԥbul edԥrԥk qԥbul

aktına imza edir, servis kitabçasında isԥ işin yerine yetirilmԥ tarixi vԥ aktin

nömrԥsi qeyd olunur. øddialar tԥkrarlandıqda, onlar kifayԥt qԥdԥr ԥsaslandırılmış

olarsa, günahkar tԥrԥfin hesabına növbԥdԥn kԥnar aradan qaldırılır. Bu zaman

müvafiq inzibati tԥdbirlԥr (sanksiyalar) dԥ tԥtbiq edilԥ bilԥr. Avtomobil sahibi

tԥminatli xidmԥt müddԥti bitԥnԥdԥk, ancaq aşağıdakı hallarda tԥminatli xidmԥtԥ

hüququnu itirir:

9 avtomobilin istismarı üzrԥ zavod tԥminatının göstԥricilԥrinԥ

ԥmԥl

etmԥdikdԥ, mԥsԥlԥn, uyğun olmayan istismar materiallarından istifadԥ

etdikd

, mühԥrrikin buraxılabilԥn dövrlԥr sayı hԥddini keçdikdԥ, pis

yollarda yüksԥk sürԥtlԥ hԥrԥkԥt etmԥ faktı olduqda vԥ tԥsdiq edildikd ,

servis kitabçasına vԥ ya onu ԥvԥz edԥn başqa sԥnԥdԥ müvafiq növbԥti TQ

keçirilmԥdikdԥ vԥ s.;

yol

- nԥqliyyat hadisԥsi nԥticԥsindԥ avtomobilin zԥdԥlԥndikdԥ

avtomobilin aqreqatlarından birinin

- kuzovun, mühԥrrikin, arxa

körpünün, ötürmԥlԥr qutusunun, asqının dԥyişdirilmԥsi, avtomobilin bir

vԥ ya bir neçԥ aqreqatının baza detallarının dԥyişdirilmԥsi vԥ ya bԥrpası

ilԥ aparılan tԥmiri; kuzovun sökülmԥyԥn elementlԥrinin dԥyişdirilmԥsi vԥ

ya xüsusi tԥrtibatlar vԥ qurğularla dartılıb düzԥldilmԥsi tԥlԥb olunarsa;

asqının zԥdԥlԥnmԥsi vԥ ya onun bԥrkidilmԥ elementlԥrinin deformasiyası

zamanı avtomobil sahibi asqıya vԥ kuzova tԥminatlı xidmԥt hüququnu

itirir. Yuxarıda sadalanan hallardan başqa qalan bütün qԥza hallarında

avtomobil sancaq zԥdԥlԥnmiş qovşaq üçün tԥminatli xidmԥt hüququnu

itirir. Yol

- nԥqliyyat hadisԥsinԥ sԥbԥb istehsal vԥ ya konstruksiya

qüsurlandırsa

, bu zaman tԥminatli xidmԥt öhdԥliklԥrinin yerinԥ

yetirilmԥsi tamamila öz qüvvԥsindԥ qalır;

avtomobilin konstruksiyasında sahibi dԥyişiklik etdikdԥ, standart aqreqat,

qovşaq vԥ detalları normativ - texniki sԥnԥdlԥrdԥ nԥzԥrdԥ tutulmayan

başqaları ilԥ ԥvԥz etdikdԥ, avtomobili tԥminatlı tԥmir mԥntԥqԥsinԥ vԥ ya

zavodun hԥmin yerdԥ nümayԥndԥsinԥ tԥqdim etmԥdԥn, bildirmԥdԥn

başqa yerlԥrdԥ aqreqatları vԥ qovşaqları tԥmir etdikdԥ, hԥmçinin

avtomobil müxtԥlif yarışlarda iştirak etdikdԥ vԥ ya tԥdris mԥqsԥdi ilԥ

istifadԥ edildikdԥ .

Avtomobil sahibi istehsalçı - zavodun nümayԥndԥsinin qԥrarı ilԥ razılaşmadıqda

qüvvԥdԥ olan qanunvericiliyԥ ԥsasԥn müvafiq tԥşkilatlara müraciԥt edԥ bilԥr.

Tԥminatlı xidmԥtin avtomobil sahiblԥrinin iddialarının uçotu vԥ baxılması

mԥsԥlԥlԥri üzrԥ bölmԥsi üçün rԥhbԥr texniki sԥnԥd istehsalçı - zavodun müvafiq

tԥlimatlarıdır. Zavod yuxarıda qeyd olunan hallardan başqa özünün mԥslԥhԥt

bildiyi digԥr halları da nԥzԥrdԥ tuta bilԥr vԥ avtomobil sahibinԥ bu mԥlumati

çatdırmalıdır.

Tԥminatlı istismar dövründԥn sonra avtomobillԥrԥ xidmԥt. Bu dövrdԥ

avtomobillԥrin TQ vԥ CT qüvvԥdԥ olan Nizamnamԥlԥr, Əsasnamԥlԥr, işlԥrin tԥşkili

üçün digԥr rԥhbԥr sԥnԥdlԥr, tԥlimatlar, normativ - texniki sԥnԥdlԥr vԥ s. ԥsasında

hԥyata keçirilir. Bu sԥnԥdlԥrdԥ aşağıdakı mԥsԥlԥlԥr öz ԥksini tapır :

• aparılan texniki siyasԥt;

• texniki xidmԥt sisteminԥ tԥlԥblԥr, onun tԥşkili;

• avtoservis sistemi müԥssisԥlԥri, avtomobil sahiblԥri vԥ istehsalçı

zavodlar arasında qarşılıqlı münasibԥtlԥrin nizamlanması;

• avtomobillԥrin etibarlığının vԥ tԥhlükԥsiz istismarının tԥmin

olunmasına yönԥlmiş texniki tԥsirlԥrin prinsipial

ԥsasları vԥ

normativlԥri;

• TXS-dԥ istehsalatın tԥşkili, TQ vԥ CT - nin texnoloji proseslԥrinin

tԥşkili;

• xidmԥt növlԥrinin keyfiyyԥtinin idarԥ olunması sistemi;

• ehtiyat hissԥlԥrinԥ vԥ texnoloji avadanlığa olan tԥtԥbatın tԥyin

edilmԥsinԥ

aid

tövsiyԥlԥr;

avtoservis

müԥssisԥlԥrinin

layihԥlԥndirilmԥsi vԥ rekons truksiya edilmԥsi üzrԥ tövsiyԥlԥr.

Bu dövrdԥ aparılan texniki tԥsirlԥr aşağıdakı kimi qruplaşdırılır: servis

kitabçasının talonları

(kuponları ) üzrԥ xidmԥt; gündԥlik qulluq; servis kitabçaları

olmayan avtomobillԥr üçün TQ; mövsümi TQ ; ümumi diaqnostika; elementlԥr

üzrԥ diaqnostik ; CT ; ԥsaslı tԥmir.

Göstԥrilԥn iş növlԥri üçün pul ödԥnişi TXS-dԥ qüvvԥdԥ olan qiymԥt cԥdvԥllԥrinԥ

görԥ aparılır.

AVTOSERVİS MhƏSSİSƏSİNİN İSTEHSALAT PROSESİNİN TƏŞKİLİ

TXS-dԥ TQ vԥ CT-nin texnoloji marşrutları

TXS-dԥ avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinin TQ vԥ CT-nin istehsalat prosesi

ԥsas

texnoloji proseslԥrdԥn vԥ kömԥkçi işlԥrdԥn ibarԥtdir, bunların ԥsasında isԥ vahid

texnoloji marşrut durur.

Əsas texnoloji proseslԥrԥ aiddir: avtomobilin qԥbulu vԥ tԥhvil verilmԥsi, TQ, o

cümlԥdԥn yığışdırma - yuma, nizamlama, nԥzarԥt - diaqnostika işlԥri, tԥmir, o

cümlԥdԥn sökmԥ - yığma, bԥrpa, tԥnԥkԥçi - qaynaq, rԥnglԥmԥ, antikorroziya vԥ

başqa işlԥr, digԥr xidmԥt növlԥri

(avtomobilin yenidԥn avadanlıqlaşdırılması,

istismara hazırlıq, özünԥxidmԥt postlarının tԥqdim edilmԥsi, satışdan qabaq

hazırlıq, avtomobillԥrin satışı, ehtiyat hissԥlԥrinin satışı, alԥtlԥrin, lԥvazimatların vԥ

qulluq vasitԥlԥrinin satışı, TQ vԥ tԥmir üçün ԥvvԥlcԥdԥn sifarişlԥrinin qԥbulu, yolda

texniki kömԥk, avtomobillԥrin nԥql edilmԥsi, pullu duracaqlarda avtomobillԥrin

saxlanması, TQ vԥ CT, qorunma vԥ istismar üzrԥ mԥslԥhԥtlԥrin verilmԥsi, qԥzadan

sonra avtomobilin tԥmir xԥrclԥrinin vԥ ya qalıq dԥyԥrinin hesablanması, abonent

xidmԥti, tԥmir olunmuş aqreqatların, qovşaqların, hissԥlԥrin komission üsulla

satılması, işlԥnmiş AKB -nin vԥ başqa elementlԥrin qԥbulu, baxışa hazırlıq vԥ DYP

-yԥ tԥqdim etmԥk üçün müvafiq arayışın verilmԥsi. Yeni iş vԥ xidmԥt növlԥri tԥtbiq

edilԥ bilԥr.

Kömԥkçi işlԥrԥ anbar, nԥql etmԥ, alԥtlԥrin vԥ tԥrtibatların saxlanması vԥ

verilmԥsi, avadanlığın tԥmiri va saxlanması, istilik vԥ enerji tԥchizatı, tullantıların

lԥğv edilmԥsi işlԥri aiddir.

Yuma, qԥbul vԥ diaqnostikadan sonra avtomobil bilavasitԥ TQ vԥ tԥmir zonasına

daxil olur, burada, işlԥr növündԥn vԥ tԥşkil üsulundan asılı olaraq müxtԥlif

istehsalat sahԥlԥri arasında paylanaraq yerinԥ yetirilir.

Avtomobillԥrin TQ vԥ CT-nin işçi postlarda aparılması üçün nԥzԥrdԥ tutulmuş

istehsalat sahԥlԥri ԥsas istehsalat sahalԥri sayılır, müxtԥlif növ postdan kԥnar - sex

işlԥrinin (mԥsԥlԥn, elektrik avadanlığının, qida sistemi cihazlarının, akkumulyator

batareyalarının, şinlԥrin, aqreqatların tԥmiri, tԥnԥkԥçi, rԥnglԥmԥ işlԥri vԥ s.) yerinԥ

yetirlmԥsi üçün ixtisaslaşdırılmış vԥ bununla da, ԥsas sahԥlԥrin sԥmԥrԥli işini tԥmin

edԥn sahԥlԥr kömԥkçi istehsalat sahԥlԥri hesab edilir.

Avtonəqliyyat müəssisəsində işlərin təşkili üçün əsas Azərbaycan

Respublikasının qanunları Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq

hüquqi sənədləridir.

østehsalat prosesinin nümunԥvi ardıcıllığını nԥzԥrdԥn keçirԥk. Avtomobil qԥbul

- nԥzarԥt mԥntԥqԥsindԥn keçԥrԥk yuma zonasına daxil olur. Gԥlԥn avtomobillԥrin

sayı çox olduqda onlar gözlԥmԥ zonasına gԥlԥrԥk, sonra növbԥ ilԥ yuma zonasına

verila bilԥr. Yumadan sonra avtomobillԥr tԥlԥbata görԥ diaqnostika zonasına, TQ

postlarına, CT postlarına vԥ ya saxlanma zonasına göndԥrilir. Avtomobilin qԥbulu

ona xarici baxış yolu ilԥ yerinԥ yetirilir, qԥbul prosesindԥ müvafiq sԥnԥdlԥr,

mԥsԥlԥn, naryad

- sifariş doldurulur. Dispetçer şöbԥsindԥ naryad

- sifarişlԥr

istehsalat sahԥlԥri, briqadalar üzrԥ çeşidlԥnir vԥ avtomobilin istehsalat sahԥlԥrindԥn

keçmԥ ardıcıllığı dԥqiqlԥşdirilir. Bu zaman CT işlԥri TQ - dԥn qabaq nԥzԥrdԥ

tutulmalıdır. Briqadaların yüklԥnmԥ dԥrԥcԥsini vԥ avtomobillԥrin TQ vԥ tԥmiri

üzrԥ işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsinin gedişini bilԥrԥk, dispetçer naryad

- sifarişdԥ

göstԥrilmiş işlԥrin yerinԥ yetirilmԥ ardıcıllığını vԥ avtomobilin hԥrԥkԥt marşrutunu

planlaşdırır. Dispetçer şöbԥsindԥ lazımi mԥlumatlar olduğundan dispetçer

istehsalata rԥhbԥrlik edir, onun işini planlaşdırır vԥ işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsinin

gedişinԥ nԥzarԥt edir.

Sahԥ ustaları vԥ briqadirlԥr daxili rabitԥ vasitԥlԥri ilԥ dispetçerԥ işlԥrin gedişi,

hԥr bir avtomobil üzrԥ işin faktiki başlanma vԥ qurtarma vaxtı haqqında mԥlumat

verir. Dispetçer bu mԥlumatdan istifadԥ edԥrԥk avtomobillԥrin istehsalat zonasında

optimal yerdԥyişmԥsini tԥmin edir.

Avtomobil müvafiq istehsalat sahԥsinԥ gԥlԥn kimi usta vԥ ya briqadir işi icraçılar

arasında bölür, onlar haqqında mԥlumatı (soyadı vԥ ya tabel nömrԥsini) naryad -

sifarişdԥ göstԥrir. Müvafiq işlԥri qurtardıqdan sonra icraçı avtomobili briqadirԥ

tԥqdim edir vԥ o, yerinԥ yetirilmiş işlԥrin keyfiyyԥtini yoxlayaraq naryad sifarişԥ

imza atır.

øşlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi gedişindԥ icraçı yüksԥk keyfiyyԥti tԥmin etmԥk üçün

ԥlavԥ işlԥrin aparılmasının tԥlԥb olunduğunu aşkar edԥ bilԥr, bu hallar haqqında

dԥrhal briqadira, ustaya, dispetçerԥ mԥlumat verilir. Ancaq bundan sonra

avtomobildԥ işlԥr davam etdirilԥ bilԥr. Əlavԥ iş hԥcmi

ԥmԥliyyatların siyahısı

göstԥrilmԥklԥ naryad - sifarişԥ qeyd olunur.

øşlԥri qurtardıqdan sonra briqadir dispetçerԥ mԥlumat verir vԥ onun

göstԥrişlԥrinԥ ԥsasԥn avtomobili növbԥti sahԥyԥ ötürür. Avtomobilin bir sahԥdԥn

digԥrinԥ ötürülmԥsi avtomobilda qalan qԥbul aktında müvafiq qeydlԥr aparmaqla

hԥyata keçirilir. Avtomobilin texniki qulluğu vԥ tԥmiri üçün lazım olan ehtiyat

hissԥlԥri vԥ materiallar anbardan tԥlԥbnamԥ

ԥsasında alınır, tԥlԥbnamԥnin bir

nüsxԥsi avtomobildԥ saxlanılır, o biri isԥ anbarda qalır.

Bütün işlԥr qurtardıqdan sonra avtomobil tԥhvil sahԥsinԥ göndԥrilir, burada

işlԥrin keyfiyyԥti yoxlanılır. Qüsur aşkar edilmԥdikdԥ avtomobil hazır avtomobillԥr

üçün dayanacağa qoyulur.

Hԥr hansı bir qüsur aşkar edildikda naryad - sifarişdԥ (arxa tԥrԥfindԥ) müvafiq

qeyd aparılır vԥ avtomobil qüsurun aradan qaldırılması üçün hԥmin tԥmir

briqadasına

(istehsalat sahԥsinԥ) qaytarılır. Tԥkrar işlԥr dԥ qurtardıqdan sonra

avtomobil yenidԥn yoxlanılır. Nԥzarԥtçi

- usta müvafiq qeydiyyat apararaq

dispetçera mԥlumat verir. Avtomobil gözlԥmԥ zonasına verilir, avtomobili

müşahidԥ edԥn sԥnԥdlԥr isԥ yekun tam tԥrtib üçün mühasibatlığa göndԥrilir (naryad

- sifarişlԥri, anbar qaimԥlԥrinin surԥtlԥri vԥ s.).

Sԥnԥdlԥr işlԥndikdԥn

(emal edildikdԥn) sonra

ԥmԥk mԥsrԥflԥri, ehtiyat

hissԥlԥrinԥ vԥ materiallara çԥkilԥn xԥrclԥr hesablanır. Bu sԥnԥdlԥrin birinci nüsxԥsi

mühasibatlığa vԥ ya arxivԥ verilir.

Avtomobilin TQ vԥ tԥmirinԥ çԥkilԥn ԥmԥk vԥ maddi mԥsrԥflԥr, imtinalar vԥ

nasazlıqlar haqqında informasiya toplamaq üçün naryad

- sifarişin xüsusi bir

forması da istifadԥ edilԥ bilԥr. ømtina vԥ nasazlıqların xarakterinin öyrԥnilmԥsi ,

onların baş vermԥ tezliyinin sԥbԥlԥrinin aşkarı böyük maraq kԥsb edir.

Avtomobillԥrin texniki vԥziyyԥti haqqında müvafiq informasiyanın olması

avtoservis müԥssisԥsindԥ TQ vԥ CT istehsalatının tԥşkilini vԥ texnologiyasını

tԥkmillԥşdirilmԥyԥ imkan yaradır, keyfiyyԥtin yüksԥldilmԥsi üçün tövsiyԥlԥrin

işlԥnmԥsinԥ imkan verir.

Avtoservis müԥssisԥsinin spesifikası bu müԥssisԥnin

ԥsas göstԥricilԥrinin

anlayışlarına müԥyyԥn şԥrtlԥr qoyur.

İstehsalat prosesinin ԥsas anlayışları

Avtoservis müԥssisԥsindԥ istehsalat prosesi

- avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinin

texniki qulluğu vԥ tԥmiri üzrԥ işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsindԥ iştirak edԥn istehsalat

işçilԥrinin vԥ vasitԥlԥrinin texniki tԥsirlԥrinin mԥcmusudur.

Texnoloji proses - istehsal prosesinin bir hissԥsi olub, texniki şԥrtlԥrԥ müvafiq

qaydada yerinԥ yetirilԥn işlԥrin vԥ ya ԥmԥliyatların müԥyyԥn olunmuş texnoloji

ardıcıllığıdır vԥ onların yüksԥk keyfiyyԥtlԥ vԥ minimal xԥrclԥrlԥ yerinԥ

yetirilmԥsini tԥmin etmԥlidir. Başqa sözlԥ texnoloji proses - avtomobil (aqreqat)

üzԥrindԥ zaman vԥ fԥzada yerdԥyişmԥ üzrԥ planlı vԥ ardıcıllıqla yerinԥ yetirilԥn

ԥmԥliyyatlar toplusudur. Texnoloji proses istehsalat üçün qanun hesab edilir vԥ

ondan kԥnara çıxma halları texnoloji prosesin pozulması hesab edilmԥlidir.

Avtomobilin, onun aqreqat vԥ qovşaqlarının tԥmiri vԥ ya texniki qulluğu

müԥyyԥn texnologiya ilԥ aparılır. Avtomobilin TQ vԥ CT texnologiyası - onun

işlԥmԥ qabiliyyԥtinin tԥmin edilmԥsi üsullarının toplusudur.

Əmԥliyyat - avtonԥqliyyat vasitԥsinin aqreqat, qovşaq, sistemlԥrinin texniki

xidmԥtlԥrinin yerinԥ yetirilmԥsi üzrԥ ardıcıl hԥrԥkԥtlԥr kompleksidir

(mԥsԥlԥn,

mühԥrrikin karterindԥ yağın dԥyişdirilmԥsi, tormoz mexanizminin nizamlanması

vԥ s .).

TQ - nasazlıqların yaranmasının qarşısını almaq (etibarlılığı yüksԥltmԥk) vԥ

hissԥlԥrin yeyilmԥsini azaltmaq

(ömüruzunluğunu artırmaq), bununla da,

avtomobili uzun müddԥt texniki saz vԥ işlԥmԥ qabiliyyԥtini saxlamaq mԥqsԥdilԥ

yerinԥ yetirilԥn profilaktik

ԥmԥliyyatların

( yığışdırma, yuma, bԥrkitmԥ,

nizamlama, yağlama vԥ b . ) mԥcmusudur.

Tԥmir - işlԥmԥ qabiliyyԥtini itirmiş avtomobilin texniki vԥziyyԥtinin bԥrpasına

yönԥlmiş texniki tԥsirlԥrin (sökmԥ - yığma, mexaniki, termiki, qalvanik vԥ s .

üsullarla emal) mԥcmusudur.

Avtonԥqliyyat vasitԥsinin CT - onun istismarı prosesindԥ baş verԥn imtina vԥ

nasazlıqların aradan qaldırılmasıdır.

İşlԥmԥ qabiliyyԥti - avtonԥqliyyat vasitԥsinin (aqreqat, qovşaq, mexanizm vԥ

sistemlԥrinin öz funksiyasını onun texniki sԥnԥdlԥrinin tԥlԥblԥri ilԥ müԥyyԥn

olunmuş parametrlԥrlԥ yerinԥ yetirmԥk qabiliyyԥtidir.

İmtina - avtonԥqliyyat vasitԥsinin işlԥmԥ qabiliyyԥtinin tam vԥ ya qismԥn

itirilmԥsi ilԥ baş verԥn hadisԥdir. ømtinanın baş vermԥsi, hԥmişԥ nasazlığın

yaranması ilԥ ԥlaqԥdardır. Nasazlığın yaranması heç dԥ , hԥmişԥ imtinanın baş

vermԥsinԥ sԥbԥb olmur.

Nasazlıq - avtonԥqliyyat vasitԥsinin elԥ bir vԥziyyԥtidir ki, o, baxılan vaxt anında

texniki sԥnԥdlԥrdԥ (standartlar, texniki şԥrtlԥr vԥ b .) müԥyyԥn olunmuş tԥlԥblԥrin

heç olmasa birinԥ cavab vermir vԥ ya uyğun gԥlmir. Avtoservis müԥssisԥsindԥ

avtomobil yerlԥri texnoloji tԥyinatına görԥ işçi vԥ kömԥkçi postlara, gözlԥmԥ

avtomobil - yerlԥrinԥ bölünür.

İşçi post - TQ vԥ CT ilԥ bağlı avtonԥqliyyat vasitԥsinin üzԥrindԥ bir vԥ ya bir

neçԥ bircins işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi üçün istehsalat sahԥsinin texnoloji

avadanlıqla, tԥrtibatlarla, alԥtlԥrlԥ tԥchiz edilmiş bir hissԥsidir.

İşçi yer - işçinin (fԥhlԥnin) konkret (texnoloji ԥmԥliyatı) yerinԥ yetirmԥk üçün

istehsalat sahԥsinin texnoloji avadanlıqla, tԥrtibatlarla, alԥtlԥrlԥ tԥchiz edilmiş bir

hissԥsi olan ԥmԥk fԥaliyyԥti zonasıdır.

Texnoloji avadanlıq - texnoloji prosesin müԥyyԥn hissԥsini yerinԥ yetirmԥk

üçün tԥlԥb olunan istehsalat vasitԥlԥridir.

(dԥzgahlar, stendlԥr, yuma qurğuları,

rԥnglԥmԥ kameraları vԥ s.).

Kömԥkçi post - avtomobilin texniki vԥziyyԥtini vԥ xarici görünüşünü saz

saxlamaq vԥ ya bԥrpa etmԥk üçün lazım olan texnoloji kömԥkçi ԥmԥliyyatların

bilavasitԥ avtomobildԥ yerinԥ yetirilmԥsi üçün avtomobil yerdir. Kömԥkçi

postlara aid edilir, avtomobilin qԥbulu - tԥhvili, rԥnglԥmԥyԥ hazırlıq, rԥnglԥmԥ vԥ

yumadan sonra qurutma (ԥgԥr bu postlar stasionar texnoloji avadanlıqla tԥchiz

edilmԥmişsԥ vԥ rԥnglԥmԥ vԥ yuma postları ilԥ vahid aqreqat kimi

ԥlaqԥli

deyillԥrsԥ) postları.

Gözlԥmԥ avtomobil - yeri - qԥbul - tԥhvilԥ gözlԥmԥ zamanı, işçi posta növbԥ

zamanı, avtomobildԥn çıxarılmış aqreqatın, qovşağın, cihazın tԥmiri zamanı

avtomobillԥrin qoyulması (saxlanması) üçün nԥzԥrdԥ tutulmuş avtomobil - yerdir.

Avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinin TQ vԥ CT-nin istehsalat prosesi osas texnoloji

proseslԥrdԥn vԥ kömԥkçi işlԥrdԥn ibarԥtdir, bunların ԥsasında isԥ vahid texnoloji

marşrut durur. Avtomobillԥrin TQ vԥ tԥmir işlԥrinin yüksԥk keyfiyyԥtlԥ yerinԥ

yetirilmԥsi üçün avtoservis müԥssisԥsi zԥruri sayda postlar, müasir texnoloji

avadanlıq, qurğular, cihazlar, tԥrtibatlar, alԥtlԥr vԥ lԥvazimatlarla, texniki

sԥnԥdlԥrlԥ tԥchiz edilir.

Yığışdırma - yuma işlԥri sahԥsi

Avtoservis müԥssisԥsinin istehsalat sahԥlԥrinԥ gԥlԥn avtomobillԥr tԥmiz vԥ quru

olmalıdırlar. Yığışdırma - yuma işlԥri lazımi texnoloji avadanlıqla tԥchiz olunmuş

sahԥlԥrdԥ aparılır. østehsalat gücündԥn asılı olaraq mԥhsuldarlığı vԥ buraxma

qabiliyyԥti ilԥ fԥrqlԥnԥn müxtalib yuma - qurutma avadanlığı istifadԥ edilԥ bilԥr.

Avtomobilin salonunu yığışdırmaq üçün sԥyyar tozsoranlar, tüklü vԥ ya kapron

saplı fırçalar, qaşovlar, silgi materialı tԥtbiq olunur. Yerinԥ yetirilmԥ üsuluna görԥ

ԥllԥ mexanikilԥşdirilmiş vԥ kombinԥ edilmiş yuma tԥtbiq olunur.

Avtomobillԥri yuduqda aşağıda göstԥrilԥn tԥhlükԥsizlik, istehsalat sanitariya vԥ

ԥtraf mühitin qorunması tԥdbirlԥrinԥ mütlԥq ԥmԥl olunmalıdır.

Açıq şlanqlı ( ԥllԥ) yumada işçi yerlԥr elԥ zonada yerlԥşdirilmԥlidir ki, buradan

su şırnağı açıq cԥrԥyan naqillԥrinԥ vԥ gԥrginlik altında olan avadanlığa çatmasın.

Yuma sahԥsindԥ işıqlandırma mԥnbԥlԥri, naqillԥr vԥ elektrik mühԥrriklԥri hermetik

izola edilmԥlidir. Yuyucu işçi su keçirmԥyԥn geyimlԥ tԥmin olunmalıdır.

Mexaniklԥşdirilmiş yumada yuyucu işçinin yeri su keçirmԥyԥn kabinԥdԥ

yerlԥşdirilmԥlidir. Yuma mexanizmlԥrinin elektrik idarԥetmԥ cihazlarında gԥrginlik

12 V -dan çox olmamalıdır. Maqnit işԥ salıcılarında va idarԥetmԥ düymԥlԥrindԥ

220 V gԥrginlik aşağıdakı şԥrtlԥrԥ ԥmԥl olunduqda icazԥ verilir:

• maqnit işԥ salıcılarının şkaflarının qapıları mexaniki vԥ elektrik

bloklama quruluşları ilԥ tԥchiz olunmalıdır vԥ qapılar açılarkԥn onlar

işԥ düşmԥlidir;

• işԥ salıcı quruluşlar vԥ naqillԥr hidroizola olunmalıdır;

• elektrik şԥbԥkԥsi elementlԥri torpaqla ԥlaqԥlԥndirilmԥlidir.

Xidmԥt heyԥtinin hԥrԥkԥt etdiyi traplar, yollar kԥlԥ - kötür qԥfԥsli olmalıdır.

Yuma postlarının etibarlı ventilyasiyası olmalıdır. Avtomobillԥrin yuyulmasından

yaranan vԥ tԥrkibindԥ neft mԥhsulları vԥ digԥr çirkli hissԥciklԥr olan sular

kanalizasiya şԥbԥkԥsinԥ buraxılmazdan qabaq çirk çökdürücülԥrdԥ vԥ benzin yağ

tutucu qurğularda tԥmizlԥnmԥlidir.

Yuma meydançaları vԥ xԥndԥklԥrin su keçirmԥyԥn örtüklü döşԥmԥsinin

mailliyi süzülüb axan sular üçün trapa doğru 2 - 3 % olmalıdır. Mexaniklԥşdirilmiş

yumada işçi postda yumadan sonra suların axıb getmԥsi üçün koleyaarası xԥndԥk

nԥzԥrdԥ tutulur. Xԥndԥyin döşԥmԥsi xԥndԥyin mԥrkԥzi hissԥsindԥ yerlԥşdirilmiş

trapa doğru mailliklԥ düzԥldilmԥlidir.

Yığışdırma - yuma işlԥri aparıldıqdan sonra avtomobil diaqnostika vԥ ya TQ vԥ

tԥmir postlarına göndԥrilir.

İXTİSASLAŞDIRILMIŞ İSTEHSALAT SAHƏLƏRİNDƏ

İŞLƏRİN TƏŞKİLİ

Kuzov işlԥri sahԥsi

Avtoservis müԥssisԥsindԥ avtomobillԥrin kuzovlarının texniki qulluğu vԥ tԥmiri

üçün xüsusi zona ayrılır. Bu zonaya kuzov, rԥnglԥmԥ vԥ antikorroziya örtüyünün

çԥkilmԥsi, üzçԥkmԥ armatur şöbԥlԥri daxildir. Zonanın bütün şöbԥlԥri texnoloji vԥ

tԥşkilat baxımından, bir-birilԥ, ehtiyat hissԥlԥri anbarı vԥ tԥşkilat avtomobillԥrin

CT postları ilԥ ԥlaqԥlidir.

Kuzov şöbԥsi istismar prosesindԥ kuzovlarda yaranan qüsur vԥ nasazlıqları

aradan qaldırmaq üçündür. Şöbԥdԥ tԥmir edilԥn kuzovun vԥ kuzovun ilkin

formasının vԥ möhkԥmliyinin bԥrpası, hԥmçinin onun mexanizmlԥrinin texniki saz

vԥziyyԥtdԥ saxlanılması ilԥ bağlı işlԥr yerinԥ yetirilir.

Şöbԥdԥ yerinԥ yetirilԥn tԥnԥkԥ - qaynaq vԥ armatur - kuzov işlԥrinԥ kuzovun

zԥdԥlԥnmiş panellԥrinin, detallarının, onun mexanizmlԥrinin sökülmԥsi, yığılması,

düzԥldilmԥsi vԥ qaynağı üzrԥ ԥmԥliyyatlar aiddir. Qԥzaya uğramış avtomobilin

kuzovu şöbԥyԥ xüsusi arabacıqlarla gԥtirilԥ bilԥr. Bu halda kuzov

ԥsasԥn CT

postunda çıxarılır.

Tԥnԥkԥ işlԥrinԥ qanadların, kapotun, radiator üzlüyünün, qapıların vԥ kuzovun

digԥr hissԥlԥrinin tԥmiri (ԥziklԥrin, çatların, cırılmaların düzԥldilmԥsi), hԥmçinin

çox da mürԥkkԥb olmayan tԥmir detallarının

(güclԥndirici elementlԥr, yamaq

hissԥlԥri vԥ s.) hazırlanması aiddir.

Sökmԥ - yığma işlԥrinԥ qapıların, panellԥrin vԥ ya kuzovun başqa hissԥlԥrinin,

mexanizmlԥrin, şüşԥlԥrin, sökülԥ bilԥn digԥr detalların çıxarılması vԥ yenidԥn

quraşdırılması aiddir. Kuzovun tԥmirdԥn sonra yığılması, o cümlԥdԥn qovşaq vԥ

detalların

(qapıların, qanadların, panellԥrin) kuzova quraşdırılması uyuşma

(oturma) işlԥrinin aparılması ilԥ bağlıdır. Bu mԥqsԥdlԥ müxtԥlif tԥrtibatlar vԥ

alԥtlԥr dԥsti, şablonlar komplekti istifadԥ olunur. Düzԥltmԥ işlԥri zԥdԥlԥrin

xarakterindԥn asılı olaraq defor masiya olunmuş sԥthlԥrin kԥlԥ - kötürlüyünün

(nahamarlılığının) hamarlanmasından, hԥmçinin kuzovun pozulmuş hԥndԥsi

ölçülԥrinin düzԥldilmԥsindԥn ibarԥtdir.

Qaynaq işlԥri tԥnԥkԥ - kuzov işlԥrinin vacib, ayrılmaz hissԥsidir. Bu işlԥrin tԥmir

ԥmԥliyyatlarında qaynaq bu vԥ ya digԥr hԥcmdԥ tԥlԥb olunur. Kuzov şöbԥsindԥ

qaz, elektrik

- qövs, kontakt qaynaq növlԥri istifadԥ olunur. Tԥmir zamanı

qaynaqdan zԥdԥlԥnmiş hissԥlԥrin kԥsilib atılması üçün, düzԥltmԥ işlԥrindԥ,

kuzovun hissԥlԥrinin quraşdırılmasında,

ԥlavԥ detalların

(möhkԥmlԥndirici

hissԥlԥrin, içliklԥrin vԥ s.) birlԥşdirilmԥsindԥ, hԥmçinin çatların, cırıqların,

deşiklԥrin yamaqla qaynaq edilmԥsindԥ istifadԥ olunur.

Armatur işlԥri kuzovun bütün mexanizmlԥrinin (qıfılların, qapı cԥftԥlԥrinin,

şüşԥ qaldırıcıların vԥ b.) tԥmiri, hԥmçinin pԥncԥrԥlԥrin tԥmiri vԥ şüşԥlԥrin

dԥyişdirilmԥsi üzrԥ işlԥri nԥzԥrdԥ tutur. Tԥmir edilmiş vԥ yığılmış mexanizm yerinԥ

quraşdırılaraq nizamlanır. Şüşԥlԥri dԥyişdikdԥ xüsusi tԥrtibatlar istifadԥ edilir.

Kuzov şöbԥsi lazımi texniki sԥnԥdlԥrlԥ, o cümlԥdԥn ԥsas iş növlԥri üzrԥ texnoloji

xԥritԥlԥrlԥ tԥchiz edilir.

Rԥnglԥmԥ vԥ antikorroziya örtüyünün çԥkilmԥsi sahԥsi

Rԥnglԥmԥ sahԥsi köhnԥ lak - rԥng örtüyünü çıxarmaqla rԥnglԥmԥk, zԥdԥlԥnmiş

yerlԥrin yerli rԥnglԥnmԥsi, kuzovun ayrı ayrı detallarının rԥnglԥnmԥsi vԥ kuzovun

dib (döşԥmԥ) vԥ alt hissԥsinԥ korroziya vԥ sԥs - küyԥ qarşı mastikanın çԥkilmԥsi

üçün nԥzԥrdԥ tutulur. Bu sahԥyԥ üç şöbԥ daxildir: hazırlıq işlԥri, rԥnghazırlama vԥ

rԥnglԥmԥ şöbԥlԥri.

Rԥnglԥmԥnin ümumi texnoloji prosesi rԥnglԥnԥcԥk sԥthin tԥmizlԥnmԥsi,

hazırlanması, qrunt, astar örtüklԥrinin vurulmasını, pardaxlamanı, rԥng örtüyünün

aralıq vԥ xarici tԥbԥqԥlԥrinin çԥkilmԥsini ԥhatԥ edir. Bu zaman örtüyün hԥr bir

şԥkilmiş tԥbԥqԥsi üçün nԥzԥrdԥ tutulmuş qurutma rejiminԥ ciddi ԥmԥl olunmalıdır.

Sԥthin rԥnglԥnmԥyԥ hazırlıq işlԥrindԥ xüsusi yumşaldıcı - yuyucu mayelԥrdԥn,

qaşıyıcı alԥtlԥrdԥn (qaşov), spatellԥrdԥn, fırçalardan vԥ rԥnglԥmԥ pistoletlԥrindԥn

(pulveri zatorlar) istifadԥ olunur. Avtomobilin kuzovu çilԥmԥ üsulu ilԥ rԥnglԥnir,

qurutma isԥ xüsusi kameralarda aparılır. Əsasԥn kombinԥ edilmiş rԥnglԥmԥ -

qurutma kameralarından istifadԥ olunur. Yerli rԥnglԥnmiş sathlԥri rԥnglԥmԥ

qurutma kameralarında vԥ ya sԥyyar lampalı qurğuların vasitԥsilԥ qurudulur.

Kuzovun dib vԥ alt sԥthinԥ korroziyaya vԥ sԥs - küyԥ qarşı mastika rԥnglԥmԥ

sahԥsindԥ çԥkilir. Ancaq istehsalat sahԥsi imkan verirsԥ, bu işi ayrı sahԥdԥ tԥşkil

etmԥk daha mԥqsԥdԥuyğundur. Bu ԥmԥliyyatın aparılması üçün kuzovun dibinin

tԥmirindԥ istifadԥ olunduğu kimi qaldırıcı - aşırıcıdan istifadԥ etmԥk ԥlverişlidir.

Qoruyucu örtüyü çԥkmԥzdԥn qabaq sԥth antikorroziya örtüyündԥn, pasdan,

köhnԥ rԥngdԥn vԥ çirkdԥn mԥftilli fırçalar, qaşovlar vasitԥsilԥ vԥ ya kimyԥvi üsulla

tԥmizlԥnir. Kuzovun alt sԥthi pardaxlayıcı maşınla mexaniki emal edilir, sıxılmış

hava ilԥ üfürülür vԥ uayt - spirtlԥ yağsızlaşdırılır.

Daha sonra rԥnglԥyici vasitԥlԥrlԥ fosfatlaşdırıcı qrunt, 1,5 ... 2 mm qalınlığında

mastika qatı çԥkilir vԥ tԥbii şԥraitdԥ qurudulur.

Kuzovun hԥr hansı bir hissԥsi ayrıca rԥnglԥndikdԥ lazım olan rԥngi almaq üçün

xüsusi avadanlıqdan istifadԥ olunur. Xüsusi kataloq üzrԥ tԥlԥb olunan rԥng vԥ onun

çalarları seçilir. Seçilmiş rԥnglԥ nümunԥ rԥnglԥnilir. Qurutduqdan sonra

nümunԥnin rԥngini rԥnglԥnԥcԥk detalın rԥngi ilԥ tutuşdurur vԥ rԥnglԥr uyğun

gԥlirsԥ, detalın sԥthinin tԥlԥb olunan hissԥsini rԥnglԥyir vԥ pardaxlayırlar.

hzçԥkmԥ sahԥsi

hzçԥkmԥ sahԥsi avtomobillԥrin kuzovunun daxili sԥth örtüyünün vԥ

oturacaqların örtüyünün tԥmiri vԥ hazırlanması üzrԥ işlԥri yerinԥ yetirmԥk üçündür.

hzçԥkmԥ sahԥsindԥ aşağıdakı işlԥr aparılır: kuzovun oturacaqlarının

yastıqlarının vԥ söykԥnԥcԥklԥrinin üzlüyünün çıxarılması vԥ quraşdırılması

;

oturacaqların yastıqlarının sökülmԥsi vԥ yığılması; kuzovun oturacaqlarının

söykԥnԥcԥk vԥ yastıqlarının tԥmiri; kuzovun daxili üstlüyünün yeni detallarının

hazırlanması vԥ yığılması; kuzovun, oturacaqların yastıq vԥ söykԥnԥcԥklԥrinin

üzlüyünün dԥyişdirilmԥsi; avtomobil oturacaqları üçün çexolların vԥ mühԥrriklԥr

üçün izolԥ çexolların hazırlanması.

Örtüyün korlanmaması üçün çıxarma vԥ quraşdırma texnologiyasına dԥqiq ԥmԥl

olunmalı, tԥmir işlԥri keyfiyyԥtlԥ yerinԥ yetirilmԥlidir. Oturacaqların yastıqları vԥ

söykԥnԥcԥklԥri tozu tԥmizlԥmԥk üçün hava tԥmizlԥyici qurğu ilԥ tԥchiz olunmuş

xüsusi verstakda sökülür. Oturacaqların zԥdԥlԥnmiş metal çԥrçivԥlԥri tԥmir üçün

kuzov şöbԥsinԥ göndԥrilir. Oturacaqların yastıqlarının vԥ söykԥnԥcԥklԥrinin

yığılması zamanı zԥiflԥmiş, ԥyilmiş yaylar yenilԥri ilԥ ԥvԥz edilir.

Çirklԥmiş üzlüyü ilıq sabunlu su ilԥ vԥ ya xüsusi hazırlanmış mԥhlulla yumaq

olar. Avtomobil kuzovunun örtüyü tԥmirin başlanmasına qԥdԥr müvԥqqԥti olaraq

stellajda saxlanılır.

hzçԥkmԥ şöbԥsinin ԥsas vԥ ԥn böyük

ԥmԥk tutumlu işi oturacaqlarının vԥ

söykԥnԥcԥklԥrinin tԥmiridir. Bu isԥ aşağıdakı ԥsas mԥrhԥlԥlԥrdԥn ibarԥtdir,

sökmԥ, qüsurlaşdırma, nişanlama, biçmԥ, tikmԥ, oturacaqların yığılması.

Nişanlama tԥbaşirlԥ şablon üzrԥ vԥ ya tԥmir edilԥn qovşaqların çıxarılmış köhnԥ

hissԥsi üzrԥ aparılır. Nişanlanmış materialların biçilmԥsi (kԥsilmԥsi) üçün dԥrzi

qayçılarından istifadԥ edilir. Örtük tikiş maşınında tikilir. Örtüyün birlԥşdirilԥn

detalları kԥnarlardan verilmiş mԥsafԥdԥ, astar tԥrԥfdԥn, tikişin müԥyyԥn addımı

gözlԥnilmԥklԥ bir vԥ ya iki qat tikişlԥ tikilir. Tikilmiş örtük hamar olmalı, üz

sԥthindԥ rԥnglԥnmԥlԥr, qırışlar vԥ zԥdԥlԥr görünmԥmԥlidir.

Kuzovun tԥmir edilmiş vԥ hazırlanmış örtüyü, hԥmçinin oturacaqları müvԥqqԥti

olaraq rԥflԥrdԥ saxlanılır vԥ ya avtomobildԥ quraşdırılmaq üçün bilavasitԥ CT vԥ

ya kuzov tԥmiri zonasına göndԥrilir.

Aqreqat - mexaniki sahԥ

Bu sahԥ ԥsasԥn bir otaqda tԥşkil olunur. Lazımi stendlԥrlԥ, qaldırıcı - nԥqledici

avadanlıqla, cihazlar, tԥrtibat (lԥvazimat) vԥ alԥtlԥrlԥ tԥchiz edilir.

Sexdԥ avtomobillԥrin aqreqat vԥ qovşaqlarının CT

-nin texnoloji prosesi

aşağıdakı qaydada hԥyata keçirilir. Aqreqat vԥ ya qovşaq xarici tԥmizlԥndikdԥn

sonra texnoloji xԥritԥyԥ ԥsasԥn ayrı - ayrı detallara sökülür, detallar yuma zonasına

verilir. Tԥmizlԥnmiş detallar qüsurlaşmaya mԥruz qalır, bu zaman ԥsas detalların

tԥmirԥ vԥ ya dԥyişdirilmԥyԥ tԥlԥbatı aşkar olunur. Yığım prosesinԥ yararlı vԥ tԥmir

olunmuş detallar, hԥmçinin ehtiyat hissԥlԥri anbarından alınmış tԥzԥ detallar verilir.

Aqreqat vԥ qovşaqlar xüsusi stendlԥrdԥ yığılır, burada eyni zamanda onlara nԥzarԥt

vԥ nizamlama işlԥri yerinԥ yetirilir.

Yığımdan sonra aqreqat vԥ qovşaqlar (mühԥrrikdԥn başqa) hazır mԥhsul üçün

stellajlarda yerlԥşdirilir vԥ ya bilavasitԥ avtomobildԥ quraşdırılmaq üçün CT

zonasına göndԥrilir.

Mühԥrriklԥrin ԥsaslı tԥmiri (ƏT) aparılırsa müvafiq dԥzgah vԥ stend avadanlığı

istifadԥ olunur. Əsas aqreqatların CT (ԥsasԥn qovşaq vԥ detalların dԥyişdirilmԥsi)

hԥyata keçirilir. Yerinԥ yetirilmiş işin hԥcmi vԥ keyfiyyԥti avtomobillԥrin

diaqnostikası postlarında yoxlanılır.

Şinquraşdırma sahԥsi

Bu sahԥ tԥkԥr vԥ şinlԥrin demontajı vԥ montajı, şinlԥrin, kamerlԥrin, tԥkԥr

disklԥrinin dԥyişdirilmԥsi, tԥkԥr disklԥri vԥ kamerlԥrin CT, hԥmçinin tԥkԥrlԥrin

balanslaşdırılması üçün nԥzԥrdԥ tutulur. Yerinԥ yetirilԥn işlԥrin siyahısı vԥ onların

tԥşkili sahԥnin gücündԥn asılıdır.

Şinquraşdırma sahԥsindԥ işlԥrin texnoloji prosesi aşağıdakı qaydada hԥyata

keçirili.

TQ vԥ CT postunda avtomobildԥn çıxarılmış tԥkԥrlԥr xilsusi arabacıq vasitԥsilԥ

şinquraşdırma sahԥsinԥ nԥql olunur. Tԥmir işlԥrinin başlanmasına qԥdԥr tԥkԥrlԥr

müvԥqqԥti olaraq rԥflԥrdԥ saxlanılır.

Şinlԥrin demontajı xüsusi demontaj

- montaj stendlԥrindԥ nԥzarda tutulmuş

ardıcıllıqla aparılır. Demontajdan sonra şin vԥ tԥkԥr rԥfdԥ, kamer isԥ asılqanda

saxlanılır. Şinlԥrin texniki vԥziyyԥtini yoxlamaq üçün xarici vԥ daxili tԥrԥfdԥn

diqqԥtlԥ baxış keçirilir. Şindԥki kԥnar metal ԥşyalar diaqnostika prosesindԥ xüsusi

cihazın kömԥyilԥ dԥ aşkar edilԥ bilԥr. Kamerlԥrin texniki vԥziyyԥti yoxlandıqda

deşiklԥr cırılmalar,

ԥziklԥr vԥ başqa qüsurlar aşkar edilir. Kamerlԥrin kipliyi

(hermetikliyi) pnevmatik batırıcısı olan, işıqlanma vԥ sıxılmış hava ilԥ tԥchiz

olunmuş su doldurulmuş vannada yoxlanılır. Zolotnikin (pirrelin) hermetikliyi

ventilin deşiyinԥ sabunlu mԥhlul damcısı tökmԥklԥ yoxlayılır. Tԥkԥr disklԥrinԥ

nԥzarԥt - baxış keçirmԥklԥ çatlar, deformasiyalar, korroziya vԥ başqa qüsurlar

aşkar edilir. Tԥkԥrlԥrin bԥrkidildiyi boltların deşik yuvalarının vԥziyyԥti mütlԥq

yoxlanmalıdır. Çԥnbԥri pasdan xüsusi dԥzgahda tԥmizlԥmԥk olar. Tԥkԥr

çԥnbԥrlԥrinin xırda qüsurları, mԥsԥlԥn,

ԥyintilԥr, çıxıntılar çilingԥr alԥtlԥri

çԥkiclԥr, hamarlayıcılar vasitԥsilԥ düzԥldilir. Zԥdԥlԥnmiş kamerlԥr vulkanlaşdırıcı

aparatda müԥyyԥn texnoloji ardıcıllıqla tԥmir edilir.

Şinlԥrdԥ havanın tԥzyiqi istehsalçı-zavodun tövsiyԥ etdiyi normalara uyğun

olmalıdır. Şinquraşdırma sahԥsindԥ etalon manometr saxlanılır ki, digԥr işçi

manometrlԥr vaxtaşırı onunla müqayisԥ olunaraq yoxlanılır. Şin montaj edildikdԥn

sonra yığılmış tԥkԥr mütlԥq stasionar stenddԥ balanslaşdırılmalıdır.

Şöbԥ lazımi texniki sԥnԥdlԥrlԥ, o cümlԥdԥn ԥsas iş növlԥrinin yerinԥ yetirilmԥsi

üçün texnoloji xԥritԥlԥrlԥ (tԥlimatlarla) tԥchiz olunmalıdır.

Qida sistemi aparatlarının tԥmiri sahԥsi

Bu şöbԥdԥ TQ vԥ CT postlarında avtomobildԥn çıxarılmış qida sistemi

elementlԥri

- elektron püskürmԥli sistemin yanacaq cihazları, karbüratorlar,

yanacaq nasosları (yüksԥk vԥ alçaq tԥzyiq nasosları), çökdürücülԥr, yanacaq vԥ

hava süzgԥclԥri, yanacaq boruları vԥ başqaları tԥmir olunur.

Şöbԥdԥ işçi yerlԥrinin yerlԥşdirilmԥsi, hԥmçinin avadanlığın yetirilmԥsini tԥmin

etmԥlidir.

Dԥrin yoxlama, nizamlamalar vԥ ya tԥmir tԥlԥb edԥn qida sistemi cihazları tԥmir

şöbԥsinԥ TQ, CT vԥ ya diaqnostika postlarından göndԥrilir. Şöbԥyԥ daxil olan

cihaz vԥ qovşaqlar çirkdԥn tԥmizlԥnir, yoxlanılır vԥ tԥmir olunur. Tԥmir olunmuş

cihazlar vԥ detallar sınaqdan sonra avtomobildԥ quraşdırılır, burada sonuncu dԥfԥ

tԥmirin keyfiyyԥti bir daha yoxlanılır. Maksimum yanacaq qԥnaԥtliliyini vԥ

işlԥnmiş qazların minimal zԥrԥrliliyini tԥmin etmԥk üçün tԥlԥb olunan nizamlama

işlԥri yerinԥ yetirilir.

Şöbԥdԥ tԥmir olunması nԥzԥrdԥ tutulan qida sistemi cihazlarının ԥsas texniki

xarakteistikalarını göstԥrԥn cԥdvԥllԥr, ԥyani vasitԥlԥr asılmalıdır. Burada, hԥmçinin

avtomobil modellԥri vԥ ԥsas iş növlԥri üzrԥ texnoloji xԥritԥlԥr (tԥlimatlar) toplusu

olmalıdır.

Akkumulyator batareyalarının tԥmiri sahԥsi

Şöbԥ TQ postlarında avtomobildԥn çıxarılmış akkumulyator batareyalarının

texniki vԥziyyԥtinin dԥrindԥn yoxlanması, onların tԥmiri vԥ doldurulması üçün

nԥzԥrdԥ tutulur. Şöbԥ lazımi texnoloji avadanlıqla tԥchiz olunur. Sahԥnin

otaqlarının sayı avadanlığının tԥrkibi yerinԥ yetirilԥn işlԥrin hԥcmindan asılıdır.

Tԥmir şöbԥsi akkumulyator batareyalarının CT, doldurma şöbԥsi - batareyaların

doldurulması, elektrolit şöbԥsi elektrolit hazırlamaq, texniki sulfat turşusu (cari

növbԥyԥ lazım olan miqdarda) va distilԥ edilmiş su saxlamaq üçün nԥzԥrdԥ tutulur.

Axırıncı iki, bԥzԥn hԥr üç şöbԥni bir otaqda yerlԥşdirmԥk olar. Bu halda

batareyaların doldurulması, turşunun saxlanması elektrolitin hazırlanması

ventilyasiya ilԥ tԥchiz olunmuş xüsusi şkaflarda hԥyata keçirilir.

AKB -nin TQ, tԥmiri vԥ doldurulması sahԥsinin göstԥrilԥn üç işdԥn tԥşkil

olunduğu hal üçün texnoloji planlaşdırılması işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsinin aşağıdakı

qaydasını nԥzԥrdԥ tutur. Sahԥyԥ gԥtirilԥn AKB tԥmizlԥnilir, lazım gԥldikdԥ 10 %

kalsiumlu soda mԥhlulu vԥ ya naşatır spirti ilԥ yuyulur. Sonra elektrolitin sıxlığını

ölçmԥklԥ vԥ ya daha dԥqiq yüklԥyici çԥngԥl vasitԥsilԥ dolma dԥrԥcԥsini tԥyin

edirlԥr. Boşalmış akkumulyator batareyalarını doldurmağa qoyurlar. Doldurmanın

sonunda elektrolitin sԥviyyԥsini vԥ sıxlığını yoxlayıb düzԥltdikdԥn sonra AKB -nin

sԥthini neytrallaşdırır vԥ quruyanadԥk silirlԥr. Gövdԥsi zԥdԥlԥr almış AKB tԥmir

edilԥ bilԥr.

Bütün işlԥr müvafiq avadanlıq vԥ alԥtlԥr tԥtbiq edilmԥklԥ texnoloji xԥritԥlԥrԥ

(tԥlimatlara) ԥsasԥn yerinԥ yetirilir. Bu zaman AKB - nin tԥmiri vԥ doldurulması

prosesinin tԥşkili sxeminԥ ԥmԥl olunmalıdır. Bu sxem bir qԥdԥr dԥyişdirilԥ bilԥr,

lakin hԥmişԥ işlԥrin texnoloji ardıcıllıqla yerinԥ yetirilmԥsi vԥ minimum

yerdԥyişmԥlԥr nԥzԥrdԥ tutulmalıdır.

Elektrik avadanlığının tԥmiri sahԥsi

TQ vԥ CT zamanı bilavasitԥ avtomobildԥ nasazlığı aradan qaldırıla bilmԥyԥn

elektrik avadanlığı cihazları bu sahԥdԥ tԥmir olunur. Yerinԥ yetirilԥn işlԥrin

hԥcmindԥn vԥ xarakterindԥn asılı olaraq elektrik avadanlığının tԥmiri cari vԥ ԥsaslı

tԥmirԥ bölünür.

Elektrik avadanlığının CT zamanı aşağıdakı işlԥr yerinԥ yetirilir : cihaz vԥ ya

aqreqatların, ayrı - ayrı qovşaqların sökülmԥsi, qovşaq vԥ detalların nԥzarԥti vԥ

qüsurlaşdırılması, yararsız xırda detalların

(oymaqlar, yastıqlar, fırçalar,

kontaktlar) dԥyişdirilmԥsi, kollektorun tԥmizlԥnmԥsi vԥ yonulması (halqaların),

kollektorun lövhԥlԥri arasında izolyasiyanın frezlԥnmԥsi, birlԥşdirici naqillԥrin

izolyasiyasının zԥdԥlԥnmiş hissԥlԥrinin bԥrpası, naqillԥrin ucluqlarının

lehimlԥnmԥsi, cihaz vԥ ya aqreqatın yığılması.

Əsaslı tԥmirdԥ elektrik avadanlığı aqreqatları vԥ cihazlarının tam sökülmԥsi,

ԥsas qovşaq vԥ detalların dԥyişdirilmԥsi ilԥ bağlı işlԥr hԥyata keçirilir.

CT-nin aparılması mԥqsԥdԥuyğundur. Əsaslı tԥmirin tԥşkili üçün kifayԥt sayda

vԥ nomenklaturada ehtiyat hissԥsi, müvafiq istehsalat sahԥlԥri vԥ avadanlıq

olmalıdır. Baza detallarının (lövbԥr, generator vԥ starter, dolaqlar vԥ b.) bԥrpası ilԥ

bağlı ԥsaslı ixtisaslaşdırılmış emalatxanada tԥşkil olunur.

Avtoservis müԥssisԥsindԥ, avtomobilin tԥmirdԥ dayanma vaxtını azaltmaq üçün

tԥzԥ vԥ tԥmir olunmuş cihaz vԥ aqreqatların dövriyyԥ fondu tԥşkil oluna bilԥr.

Fondun ehtiyatlarının sayı vԥ nomenklaturası istehsalat proqramı ilԥ müԥyyԥn

olunur.

Dԥrindԥn yoxlamaq, nizamlanma vԥ tԥmir üçün gԥtirilmiş elektrik avadanlığı

cihazı ԥvvԥlcԥ çirkdԥn tԥmizlԥnir, sonra nԥzarԥt postua göndԥrilir. Burada nԥzarԥt-

sınaq stendlԥrindԥ vԥ cihazlarda yoxlanılır.

Dolaqları olmayan sökülmüş qovşaqlar vԥ detallar yuma postuna göndԥrilir,

fırça ilԥ kerosindԥ tԥmiz yuyulur, sonra sıxılmış hava ilԥ qurudulur (mis - qrafit

içliklԥr kerosindԥ yuyulmamalıdır).

Dolaqları olan qovşaqları benzindԥ isladılmış ԥski ilԥ silir, sonra quru ԥski vԥ ya

sıxılmış hava ilԥ qurudurlar.

Tԥmiz, quru qovşaq vԥ detallar tԥmir vԥ yığma postuna göndԥrilir. Tԥmir

prosesindԥ yararsız qovşaq vԥ detallar yenilԥri ilԥ ԥvԥz edilir, yeyilmiş hissԥlԥr isԥ

bԥrpa olunur.

Tԥmir edilmiş elektrik avadanlığı cihazları vԥ aqreqatları nԥzarԥt postuna

göndԥrilir vԥ burada, texniki şԥrtlԥrԥ yuğun nԥzarԥt sınaqları aparılır.

Elektrotexniki şöbԥdԥ iş yerlԥrini vԥ texnoloji avadanlığı yerlԥşdirdikdԥ

texnoloji ardıcıllığa riayԥt olunmalıdır. Əmԥk mԥhsuldarlığını vԥ işlԥrin

keyfiyyԥtini yüksԥltmԥk üçün ԥsas iş növlԥri üzrԥ texnoloji vԥ post xԥritԥlԥri

(tԥlimatlar) olmalıdır. øşlԥr müԥyyԥn texnoloji ardıcıllıqla yerinԥ yetirilir.

Plastik kütlԥdԥn hissԥciklԥrin tԥmiri sahԥsi

Avtonԥqliyyat vasitԥlԥrinin istehsalında olduğu kimi tԥmirindԥ dԥ bir çox

detallar plastik kütlԥlԥrdԥn hazırlanır. Plastik kütlԥlԥr yüksԥk molekullu polimer

materiallara aiddir. Metallarda yerinԥ yetirilԥn bԥzi proseslԥr

(qaynaq etmԥk,

preslԥmԥk vԥ s.) bu materiallarda da tԥtbiq edilԥ bilir. Onların istifadԥ edilmԥsi

tamamilԥ yeni, sԥmԥrԥli texnoloji proseslԥrin (avtomobil elementlԥrinin bԥrpası

baxımından) yaranmasına imkan verir. Artıq bir sıra kuzov detallarının, qapıların,

yük yerinin, kapotun elementlԥrinin hazırlanmasında plastik kütlԥlԥrdԥn istifadԥ

edilir.

Plastik kütlԥlԥrin temperatura dayanıqlığı qanaԥtbԥxşlir. Bu xarakterli sintetik

materiallar aşağıdakı temperatur sԥrhԥdlԥrindԥ normal işlԥmԥ qabiliyyԥtini

saxlayırlar: termoplastlar

-50°

+80°S reaktoplastlar

+120°S-yԥ qԥdԥr. Xüsusi

tԥrkibli plastik kütlԥlԥr isԥ 500°S temperatura da dözümlüdürlԥr. Bu materialların

ԥksԥriyyԥti atmosferin mԥnfi temperaturlarında elastikliyini itirԥrԥk kövrԥklԥşir.

Plastik kütlԥlԥrin istilikötürmԥ qabiliyyati metallara görԥ hԥddindԥn artıq azdır.

Kifayԥtdir desԥk ki, metallarda bu göstԥrici 500 ... 600 dԥfԥ çoxdur.

Plastik kütlԥlԥrin metal materiallara nԥzԥrԥn korroziyaya davamlılığı çox

yüksԥkdir. Onlar turşuların, qԥlԥvilԥrin, duzların vԥ müxtԥlif

ԥridicilԥrin

(hԥll

edicilԥrin) mԥnfi tԥsirlԥrinԥ yüksԥk dԥrԥcԥdԥn müqavimԥt göstԥrԥ bilirlԥr.

Plastik kütlԥlԥr elektrik keçirmԥyԥn materiallara (dielektriklԥrԥ) aiddirlԥr.

Plastik kütlԥlԥrin sürtünmԥ keyfiyyԥtlԥri dԥ irԥli sürülԥn tԥlԥblԥrԥ cavab verir.

Sintetik materiallar aşağı sürtünmԥ ԥmsalına vԥ yüksԥk yeyilmԥ davamlılığına

malik olduğundan, yastıqlarda vԥ müxtԥlif sürtünmԥ düyünlԥrindԥ tԥtbiq edilir.

Yuxarıda göstԥrilԥnlԥrdԥn başqa plastik kütlԥlԥr atmosfer tԥsirlԥrinԥ dԥ (nԥmliyin,

işığın, suyun vԥ s.) kifayԥt qԥdԥr müqavimԥt göstԥrԥ bilirlԥr.

Şöbԥdԥ iş yerlԥrini vԥ texnoloji avadanlığı yerlԥşdirdikdԥ texnoloji ardıcıllığa

riayԥt olunmalıdır. Əmԥk mԥhsuldarlığını vԥ işlԥrin keyfiyyԥtini yüksԥltmԥk üçün

ԥsas iş növlԥri üzrԥ texnoloji vԥ post xԥritԥlԥri (tԥlimatlar) olmalıdır. øşlԥrin yerinԥ

yetirilmԥsi müԥyyԥn texnoloji ardıcıllıqla aparılır.

TEXNOLOJİ HESABAT

(Avtoservis müԥssisԥsinin texnoloji hesababatı üçün metodik göstԥrişlԥr)

Texnoloji layihԥlԥndirmԥ

Layihԥlԥndirmԥ prosesi başlayana qԥdԥr sifarişçi layihԥlԥndirmԥ tapşırığının

işlԥnmԥsindԥ, razılaşdırılmasında vԥ tԥsdiq edilmԥsindԥ dԥ iştirak edir.

Layihԥlԥndirmԥ tapşırığı layihԥlԥndirilԥn obyektin ԥsas parametrlԥrini vԥ ona olan

tԥlԥblԥri müԥyyԥn edir, aşağıdakı ԥsas mԥlumatları özündԥ ԥks etdirir:

- layihԥlԥndirmԥyԥ ԥsas - müvafiq ԥmr vԥ ya qԥrar, sԥrԥncam

- müԥssisԥnin tԥyinatı vԥ funksiyaları

- onun tikinti yeri (tikilԥcԥyi yer, ԥrazi)

- tikintinin növbԥliyi

- tikintinin tԥxmini müddԥtlԥri vԥ qiymԥti

- elektrik enerjisi, su, istilik, qaz ilԥ tԥchizat mԥnbԥlԥri

- layihԥlԥndirmԥnin mԥrhԥlԥlԥri

digԥr spesifik şԥrtlԥr.

Layihԥ, adԥtԥn, iki mԥrhԥlԥdԥ yerinԥ yetirilir, birinci mԥrhԥlԥ - texniki layihԥ,

ikinci mԥrhԥlԥ işçi cizgilԥrin (çertyojların) hazırlanması.

Çox da böyük olmayan (kiçik) obyektlԥrin layihԥsi bir mԥrhԥlԥdԥ - texno-işçi

layihԥ şԥklindԥ yerinԥ yetirilԥ bilԥr (mԥs . , nԥzarԥt - texniki mԥntԥqԥnin binası,

avtomobillԥrin yığma zona sının tikilisi, kiçik avtomobil dayanacaqlarının binası

vԥ sairԥ).

Layihԥnin yerinԥ yetirilmԥsi prosesindԥ müԥlliflԥr bir sıra

ԥsas sԥnԥd vԥ

materiallardan istifadԥ edir:

- avtomobil nԥqliyyatının inkişafı, layihԥlԥndirmԥ vԥ tikinti mԥslԥlԥlԥri ilԥ bağlı

direktiv qԥrarlar

(Dövlԥt qԥrarları)

- hԥrԥkԥt tԥrkibinin istismarı vԥ tԥmiri üzrԥ ԥsasnamalԥr vԥ tԥlimatlar

- tikinti normaları vԥ qaydaları

- ԥvvԥllԥr yerinԥ yetirilmiş tiplԥşdirilmiş layihԥlԥr

- layihԥnin texniki - iqtisadi göstԥricilԥri

- texnoloji avadanlıq cԥdvԥllԥri

- avtonԥqliyyat müԥssisԥlԥrinin tiplԥşdirilmiş ştat cԥdvԥllԥri

- avtomobillorin texniki qulluğu vԥ tԥmiri, layihԥlԥndirma vԥ tikinti, texnoloji

avadanlıq vԥ s. üzrԥ ԥn yeni mԥlumatları özündԥ ԥks etdirԥn ԥdԥbiyyat vԥ başqa

informasiya mԥnbԥlԥri.

Layihԥ bir neçԥ hissԥdԥn ibarԥt olur, hԥr bir hissԥ, adԥtԥn , ayrı - ayrı albomlar

şԥklindԥ hazırlanır:

- ümumi vԥ texnoloji hissԥ

- arxitektor - inşaat hissԥsi

- sanitar - texniki hissԥ

- elektrotexniki (energetika) hissԥ

-smeta - maliyyԥ vԥ iqtisadi hissԥ

Texnoloji hissԥdԥ verilir:

- hԥrԥkԥt tԥrkibinin yerlԥşdirilmԥsi vԥ onun ԥrazidԥ (sahԥdԥ) hԥrԥkԥt yollarının

göstԥrilmԥsi ilԥ obyektin baş planının sxemi

- ԥsas binaların prinsipial planları (komponovkası)

- otaqların avadanlıq düzülüşü ilԥ planları

øzahat ( hesabat ) - yazı hissԥsindԥ verilir:

-avtonԥqliyyat müԥssisԥsinin tԥyinat vԥ fԥaliyyԥtinin tԥş kilini xarakterizԥ edԥn

ԥsas mԥlumatları

- hԥrԥkԥt tԥrkibinin tipaji vԥ onun istisma rejimlԥri haqqında mԥlumatlar

- ümumi texnoloji prosesin tԥsviri

- istehsalat proqramı vԥ istehsalat fԥhlԥlԥrinin kontingenti

- işçi yerlԥrin tԥşkili, ԥmԥk mühavizԥsi vԥ ԥtraf mühitin qorunması

- istehsalat vԥ anbar binalarının sahԥlԥri

- inzibati - mԥişԥt binasının otaqlarının sayı, tԥyinatı vԥ sahԥlԥri

- texnoloji avadanlığın spesifikasiyası

(texniki xarakteristika vԥ çԥkisi

göstԥrilmԥklԥ)

- layihԥnin digԥr bölmԥlri üçün tapşırıqlar

digԥr mԥlumatlar.

Layihԥnin işçi cizgilԥrinԥ aiddir:

- sahԥ üçün avadanlığın düzülüş sxemi vԥ montaj cizgilԥri

(müvafiq qabarit

ölçülԥr, yerlԥşmԥ vԥ montaj ölçülԥri, binanın elementlԥri vԥ avadanlıqlar arasında

mԥsafԥlԥr, işçi yerlԥr, enerji, su, buxar, sıxılmış hava işlԥdicilԥri, ԥmԥk mühafizԥsi,

ventilyasiya yerlԥri vԥ s.) göstԥrilmԥklԥ

- mürԥkkԥb texnoloji avadanlıq olan şöbԥlԥrdԥ, zonalarda, sahԥlԥrdԥ istehsalat

otağının planı vԥ kԥsiklԥri

- avadanlığın montajı üçün tԥlԥb oluna bilԥcԥk detalların vԥ qurğuların cizgilԥri

(tԥlԥb olunduqda)

- digԥr cizgilԥr (sifarişçi ilԥ ԥlavԥ razılaşma ԥsasında)

Texniki layihԥnin tԥrkib hissԥlԥri

Texniki layihԥnin birinci

(ilkin) vԥ

ԥsasını tԥyin edԥn elementi texnoloji

hissԥdir. Texnoloji hissԥdԥ ԥvvԥlcԥdԥn aparılmış araşdırmalar, tԥhlillԥr, tԥdqiqatlar

ԥsasında gԥlԥcԥk avtonԥqliyyat müԥssisԥsinin bütün parametrlԥri vԥ göstԥricilԥri

hesablanır.

Hesabat - izahat yazısında aşağıdakı ԥsas mԥsԥlԥlԥr ԥhatԥ olunur:

- avtonԥqliyyat müԥssisԥsinin bütün zona vԥ bölmԥlԥrinin tԥrkibi vԥ iş rejimi

- ԥsas başlanğıc normativlԥrin seçilmԥsi vԥ ԥsaslandırılması

- ԥsas texnoloji prosesin sxemi

- istehsalatın tԥşkilinin forma vԥ metodları

- avtonԥqliyyat müԥssisԥsinin texniki xidmԥt bölmԥsinin strukturu

- avtomobillԥrin texniki qulluğu vԥ tԥmiri üzrԥ istehsalat proqramının

hesablanması

- müԥssisԥnin hԥr bir istehsalat bölmԥsi üçün işçi qüvvԥnin hesablanması

- TQ vԥ tԥmir zonalır üçün işçi postların tiplԥri vԥ sayı

- bütün istehsalat - anbar, inzibati - mԥişԥt vԥ kömԥkçi otaqların sahԥlԥrinin ölçüsü

- hԥr bir istehsalat bölmԥsinin texnoloji prosesi, avadanlığın seçilmԥsi vԥ

hesablanması

avtonԥqliyyat müԥssisԥsinin qԥbul olunmuş ümumi planlaşdırılması hԥllinin

ԥsaslandırılması vԥ ԥsas binaların planlaşdırılması

- tikinti üçün ayrılmış

ԥrazida binaların ayrı

- ayrı xidmԥt sahԥlԥrinin

yerlԥşdirilmԥsi (baş planın işlԥnmԥsi)

- müԥssisonin gözlԥnilԥn texniki - iqtisadi göstԥricilԥrinin

- digԥr sahԥ mütԥxԥssislԥrinԥ ( inşaat - arxitektor, elektrik, santexnik vԥ b.) layihԥ

tapşırığı.

Hԥr bir maddԥ üzrԥ bütün materiallar vԥ hesablamalar ԥsaslandırılmalı vԥ yekun

nԥticԥlԥr verilmԥlidir. Hesabat

- yazı hissԥsinԥ layihԥnin birinci mԥrhԥlԥsinin

cizgilԥri: binaların prinsipial planı vԥ bütün müԥssisԥnin baş planı ԥlavԥ olunur.

Texnoloji hissԥ üzrԥ işlԥr qurtarana qԥdԥr vԥ onun layihԥ tԥşkilatının elmi

- texniki şurasında müzakirԥsinԥ qԥdԥr layihԥnin başqa hissԥlԥri işlԥnmir.

Texnoloji hissԥ tԥrtib edildikdԥn sonra layihԥ işini istehsalat davam etdirir.

İnşaat hissԥsindԥ bina vԥ qurğuların bütün tikinti elementlԥri : fundamen ,

divarlar, dam örtüklԥri, keçidlԥr, pillԥkԥnlar vԥ b. seçilir vԥ hesablanır. Bu hissԥdԥ

bina vԥ otaqların inşaat ölçülԥri vԥ hԥcmlԥri verilir, hԥmçinin konstruksiyanın bu

vԥ ya digԥr elementlԥrinin düzԥldilԥcԥyi (hazırlanacağı) materiallar göstԥrilir.

Hesabat - izahat yazısına texnoloji hissԥnin cizgilԥri ԥsasında tԥrtib olunmuş

müvafiq inşaat cizgilԥri

ԥlavԥ edilir. Layihԥnin sanitar

- texniki hissԥsindԥ

müԥssisԥnin bütün kömԥkçi texnoloji avadanlığının: qızdırıcı sistemin,

tԥchizatının, kanalizasiyanın, ventilyasiyasının tԥsviri vԥ hesabla malar ԥhatԥ edir.

Yazı hissԥsindԥ

ԥvvԥlcԥ sԥrf olunan materialların

(hava, yanacaq, su vԥ s.)

miqdarının

ԥtraflı

ԥsaslandırılması verilir, sonra uyğun avadanlıq

(mԥs .

qazanxana qurğuları, qızdırıcı batareyalar, borular) seçilir vԥ onun yerlԥşdirilmԥsi

göstԥrilir. Bu hissԥni santexnik - mütԥxԥssislԥr işlԥyib hazırlayır.

Layihԥnin energetika hissԥsini mühԥndis

- energetiklԥr tԥrtib edir. Onlar

müԥssisԥnin vԥ onun ayrı - ayrı bölmԥlԥrinin güc vԥ işıq elektrik enerjisinԥ olan

tԥlԥbatını müԥyyԥn edirlԥr

bütün elektrik cԥrԥyanı işlԥdicilԥrinin

(qԥbuledicilԥrinin sayını, gücünü vԥ yerlԥşmԥ nöqtԥlԥrini dԥqiqlԥşdirir,

müԥssisԥnin elektrik enerjisi ilԥ tԥchizat mԥnbԥlԥrini vԥ onun sԥrfini tԥyin edirlԥr.

øzahat yazısına ԥlavԥ olunan cizgilԥrdԥ elektrik kommunikasiyası, elektrik cԥrԥyanı

qԥbuledicilԥri (işlԥdicilԥr), qoşma - ayırma açarları vԥ elektrik avadanlığının digԥr

elementlԥri göstԥrilir.

TQ vԥ CT üzrԥ işlԥrin illik hԥcminin iş növlԥri vԥ yerinԥ yetirilmԥ

yerinԥ görԥ paylanması

Müasir dövrdԥ avtoservis müԥssisԥlԥrindԥ avtomobillԥrin TQ vԥ tԥmiri hazır

detallar, qovşaqlar vԥ mexanizmlԥr bazasında aparılır. Buna görԥ dԥ TQ vԥ tԥmir

üzrԥ işlԥr (xidmԥtlԥr) ԥsasԥn işçi postlarda aparılır. Ayrılıqda istehsalat sahԥlԥri

(işçi postları olan), adԥtԥn, yığışdırma - yuma işlԥri (YYø), kuzov, rԥnglԥmԥ va

korroziyaya qarşı emal işlԥri yerinԥ yetirmԥk üçün nԥzԥrdԥ tutulur.

Elektrotexniki, avtomobildԥn çıxarılmış qida sistemi cihazlarının tԥmiri,

akkumulyator batareyalarının qulluğu, şinmontaj, tԥkԥrlԥrin balanslaşdırılması,

kamerlԥrin tԥmiri vԥ digԥr belԥ işlԥr müvafiq texnoloji avadanlıqla tԥchiz edilmiş,

yanğına qarşı vԥ sanitar - gigiyena üzrԥ zԥruri tԥlԥblԥrԥ ԥmԥl olunması şԥrti ilԥ işçi

postlar zonasında vԥ ya ayrı otaqlarda nԥzԥrdԥ tutula bilԥr. Bu vԥ ya digԥr variantın

seçilmԥsi işlԥrin hԥcmi, işlԥyԥnlԥrin sayı, planlaşdırmanın komponovka hԥllԥri vԥ

işlԥrin tԥşkili üsulları ilԥ müԥyyԥnlԥşdirilir.

øri texniki xidmԥt stansiyalarında aqreqatların (mühԥrrik, ötürmԥlԥr qutusu vԥ b .)

tԥmiri üzrԥ, üzçԥkmԥ işlԥri vԥ digԥr belԥ işlԥr üçün ayrı istehsalat sahԥlԥri tԥşkil

oluna bilԥr. Bu zaman bu iş növlԥrinin proqramı,

ԥmԥk tutumu vԥ istehsalat

fԥhlԥlԥrinin sayı, işlԥrԥ olan tԥlԥbat ԥsas götürülmԥlidir. TXS -dԥ TQ vԥ tԥmir üzrԥ

işlԥrin illik hԥcminin iş növlԥri vԥ yerinԥ yetirilmԥ yerinԥ görԥ paylanması işçi

postların sayından asılı olaraq « OHTП - 01-91 » üzrԥ qԥbul oluna bilԥr.

Fԥaliyyԥt göstԥrԥn TXS-dԥ işlԥrin hԥcminin paylanması tԥlԥbata uyğun olaraq

mövcud şԥraitԥ görԥ müvafiq ԥsaslandırma ilԥ korreksiya oluna bilԥr.

LAYİHƏLƏNDİRİLƏCƏK TXS -in POSTLARININ VƏ

AVTOMOBİL - YERLƏRİNİN hMUMİ

SAYININ MhƏYYƏNLƏŞDİRİLMƏSİ

Postların ümumi sayı - ..., avtomobil -yerlԥrinin sayı (TXS -in binasında - ... vԥ

açıq dayanacaqda - ...), o cümlԥdԥn : işçi postlar - o cümlԥdԥn:

- TQ vԥ CT üzrԥ (diaqnostika, TQ vԥ yağlama işlԥri) - ..., qovşaq , sistem vԥ

aqreqatların tԥmiri kuzov, armatur, üzçԥkmԥ - ..., rԥnglԥmԥ - ...,

- Yığışdırma - yuma -...;

- Korroziyaya qarşı emal üçün -..., avtomobillԥri rԥnglԥmԥ sahԥsindԥ kömԥkçi

postlar ..., avtomobillԥrin posta qoyuluşunun gözlԥmԥ avtomobil - yeri -

(onlardan ... - işçi postların binasında vԥ ...- açıq dayanacaqda yerlԥşir) ;

- saxlanma avtomobil - yeri

- hazır avtomobillԥrin tԥhvil verilmԥsi - ... (onlardan ...- si TXS - in binasında,

... isԥ açıq dayanacaqda yerlԥşir) ;

açıq dayanacaqda satılan avtomobillԥr ...,

- yeni avtomobillԥrin stansiyanın binasında nümayişi üçün-«..

TEXNOLOJİ AVADANLIĞA OLAN TƏLƏBATIN

MhƏYYƏN EDİLMƏSİ

TXS-in avadanlığa olan tԥlԥbatının tԥyini texnoloji avadanlığın, tԥşkilati-

tԥchizat avdanlığının

(verstaklar-çilingԥr stolları, rԥtlԥr, alԥt şkafları vԥ s.)

seçilmԥsindԥn vԥ onların sayının müԥyyԥnlԥşdirilmԥsindԥn ibarԥtdir.

Texnoloji avadanlığın siyahısı stansiyanın yerinԥ yetirdiyi xidmԥt növlԥrinin

(işlԥrin) ԥsasında sertifikasiya tԥlԥblԥrinin gözlԥnilmԥsi şԥrti ilԥ müԥyyԥn edilir.

Texnoloji avadanlığın seçilmԥsindԥ aşağıdakılar nԥzԥrԥ alınmalıdır :

- TQ vԥ CT - nin postlarında vԥ istehsalat sahԥlԥrindԥ yerinԥ yetirilԥn işlԥrin

ixtisaslaşması, texnologiyası vԥ növlԥri

(kuzov, rԥnglԥmԥ diaqnostika, idarԥ

olunan tԥkԥrlԥrin qurulma bucaqların nizamlanması, tormozların tԥmiri vԥ

nizamlanması, yağlama, TQ vԥ CT universal işlԥr)

- istehsalat zona va sahԥlԥrindԥ işçilԥrin sayı

- müvafiq avadanlığın texniki xarakteristikası vԥ tԥtbiq sahԥsi

- texnoloji avadanlığın TXS -ԥ gԥlԥn avtomobillԥrԥ uyğunluğu

- TXS -dԥ TQ vԥ CT işlԥrinin tԥşkili vԥ texnologiyası

- TQ vԥ CT - nin vԥ avadanlığın iqtisadi göstԥricilԥri (işlԥrin dԥyԥri, avadanlığın

qiymԥti, onun istifadԥ sԥmԥrԥliliyi, alınma xԥrclԥri vԥ s.)

Avadanlığı seçԥrkԥn müxtԥlif mԥlumat kitabları, istehsal olunan

(satılan)

avadanlığın kataloqları, texnoloji avadanlıq tabellԥri vԥ s. istifadԥ olunur.

TXS -in İSTEHSALAT OTAQLARININ PLANLAŞDIRILMASI

TXS -in planı tԥrtib edildikdԥ istehsalat prosesinin sxemi, otaqların tԥrkibi

(siyahısı, sayı), binanın konstruktiv sxemi, hԥmçinin ayrı - ayrı zona vԥ sahԥlԥrԥ

qoyulan yanğına qarşı vԥ sanitar - gigiyena tԥlԥblԥri ԥsas götürülür.

TXS -in plan hԥllinin işlԥnmԥsi üçün ԥvvԥlcԥdԥn istehsalat, anbar, texniki,

inzibati, mԥişԥt vԥ başqa otaqların texnoloji hesablama nԥticԥsindԥ alınmış vԥ

qԥbul edilmiş sahԥlԥri vԥ istehsalatın partlayış vԥ yanğın tԥhlükԥliliyi üzrԥ

kateqoriyası göstԥrilmԥklԥ eksplikasiyası tԥrtib olunur.

Otaqların ümumi sahԥsi mԥlum olduqdan sonra sütunlar şԥbԥkԥsi, inşaat sxemi

vԥ binanın qabarit ölçülԥri seçilir. TXS -in tikintisindԥ dԥmir - beton vԥ metal

konstruksiyadan ibarat tiplԥşdirilmiş vԥ ya fԥrdi inşaat elementlԥri istifadԥ oluna

bilԥr.

TXS -in otaqlarının planlaşdırılmasının komponovka hԥllԥrindԥ texnoloji,

yanğına qarşı vԥ sanitar - gigiyena tԥlԥblԥr nԥzԥrԥ alınmaqla variantlar işlԥnir.

øşlԥnmiş variantlardan stansiyanın avtoservis xidmԥtlԥrinԥ tԥlԥbat artdıqda

mümkün ola bilԥcԥk genişlԥnmԥsi, texnoloji proseslԥrin vԥ istehsalatın tԥşkilinin

dԥyişdirilmԥsi vԥ s. nԥzԥrԥ alınmaqla optimal hesab olunan variant seçilir.

OTAQLARIN KOMPONOVKASI hZRƏ TÖVSİYƏLƏR

TXS -dԥ ԥsas otaq TQ vԥ CT -nin işçi postlar zonasıdır. østehsalat prosesinin

xarakterinԥ görԥ bu zona digԥr bütün istehsalat - anbar otaqları ilԥ ԥlaqԥli olmalıdır.

østehsalat sahԥlԥri

(işçi postları olan), mԥsԥlԥn, yığışdırma yuma işlԥri

(YYø),

kuzov, rԥnglԥmԥ vԥ korroziyaya qarşı emal işlԥri yerinԥ yetirmԥk üçün sahԥlԥr

adԥtԥn ayrılıqda nԥzԥrdԥ tutulur.

Müştԥrilԥrԥ xidmԥtlԥ bağlı otaqların yerlԥşdirilmԥsinԥ xüsusi diqqԥt verilir.

Sifarişlԥrin qԥbulu otağı (müştԥri otağı), ehtiyat hissԥlԥrinin satışı otağı, kassa,

qԥbul - tԥhvil postları, adԥtԥn, bir - birinԥ yaxın, ԥlaqԥli yerlԥşdirilir. Kafe, bar vԥ s

. bu otaqlar qrupuna aiddir. Belԥ yerlԥşmԥ müştԥrilԥr vԥ xidmԥt personalı üçün

rahatdır.

Qԥbul - tԥhvil postlarına diaqnostika postları yaxın olmalıdır. Müştԥri otağı vԥ

diaqnostika sahԥsinin dԥ bir - birinԥ yaxın olması mԥqsԥdԥuyğundur. Texnoloji

hesabat nԥticԥsinԥ görԥ qԥbul

- tԥhvil postlarının sayı çox kiçik alındıqda

avtomobillԥrin qԥbulu vԥ tԥhvilini texniki xidmԥtin aparılacağı işçi postda tԥşkil

etmԥk mԥqsԥdԥuyğun olar.

Qeyd olunan otaqlar bloku stansiyanın ön hissԥsidir vԥ müştԥri buraya sԥrbԥst

daxil ola bilԥr. Bu hissԥdԥ, adԥtԥn, ԥsas giriş vԥ çıxış yerlԥşdirilir.

İSTEHSALAT SAHƏSİNİN VƏ YA İŞÇİ POSTUN

TEXNOLOJİ PLANLAŞDIRILMASI

Texnoloji planlaşdırmada aşağıdakılar öz ԥksini tapır :

- yerinԥ yetirilen işin tԥyinatı, növü (işçi postda vԥ ya istehsalat sahԥsindԥ),

fԥhlԥ sayı vԥ onların ixtisas vԥ dԥrԥcԥlԥrinԥ görԥ işçi yerdԥ yerlԥşmԥsi

tԥtbiq olunan texnoloji avadanlığın xarakteristikası

istehsalat otağının sahԥsi

digԥr istehsalat sahԥlԥri vԥ tԥbii işıqlanmanın olması vԥ s.

- işlԥrin tԥşkili, normativ vԥ texniki şԥrtlԥr, texnoloji prosesin tԥsviri. Yerinԥ

yetirilԥn TQ vԥ CT işlԥrinin texnologiyası avtomobillԥrin TQ vԥ CT üzrԥ

texniki sԥnԥdlԥri

(mԥlumat kitabları, servis kitabçaları)

ԥsasında

müԥyyԥnlԥşdirilir vԥ aparılır.

TQ vԥ CT zonalarında tԥtbiq olunan ԥsas texnoloji avadanlıq

(qaldırıcılar,

stendlԥr vԥ s.) müvafiq plan cizgilԥrindԥ sxematik göstԥrilir. øşçi postlarda vԥ digԥr

avtomobil

- yerlԥrdԥ avtomobilin qabarit konturu normativ mԥsafԥlԥr

gözlԥnilmԥklԥ göstԥrilir.

Planda avtomobillԥrin hԥrԥkԥt yolu (istiqamԥti) texnoloji prosesin ardıcıllığına

uyğun olaraq oxlarla göstԥrilir. Plan tԥrtib olunduqda

ԥsas inşaat ölçülԥri

(sütunların addım vԥ aşırımları), binanın qabarit ölçülԥri, inşaat oxları, TQ vԥ CT

postlarında avtomobillԥr arasında, hԥmçinin avtomobillԥrlԥ bina elementlԥri

arasında normalaşdırılan texnoloji mԥsafԥlԥr postların yerlԥşmԥ bucaqları,

keçidlԥrin eni vԥ s. göstԥrilir. Planda ölçülԥr mm -lԥ verilir.

Planda binanın en kԥsiklԥri vԥ digԥr üçölçülü görünüşlԥri verilmişdir. ønşaat

konstruksiyalarının elementlԥrinin hündürlük sԥviyyԥlԥri m -lԥ göstԥrilir.

Zona vԥ sahԥlԥrin planlarında texnoloji avadanlıq texnoloji prosesin sxeminԥ

uyğun, tԥhlükԥsizlik texnikası şԥrtlԥri, avadanlığın montaj vԥ xidmԥt rahatlığı

nԥzԥrԥ alınmaqla düzülmԥlidir. Avadanlıqlar arasında

, avadanlıqlarla binanın

elementlԥri arasında normalaşdırılan mԥsafԥlԥr gözlԥnilmԥli vԥ stasionar

avadanlığın montajının ventilyasiya yerlԥri vԥ qԥbul olunmuş şԥrti işarԥlԥrlԥ

rahatlığı tԥmin olunmalıdır.

øşçi yerlԥr, su, elektrik enerjisi, sıxılmış hava işlԥdicilԥri, ventilyasiya yerlԥri vԥ

s. qԥbul olunmuş şԥrti işarԥlԥrlԥ göstԥrilmԥlidir.

øşçi postun (istehsalat sahԥsinin) konfiqurasiyası TXS-in ümumi planına uyğun

olmalıdır (girişlԥr, arakԥsmԥlԥr, pԥncԥrԥlԥr, divardakı yuvalar vԥ s.)

AVTOMOBİLLƏRİN TEXNİKİ QULLUĞU VƏ TƏMİRİ

hmumi tԥlԥblԥr

Avtomobillԥrin TQ vԥ tԥmiri aparılarkԥn müvafiq dövlԥt standartlarının

tԥlԥblԥrinԥ, texnoloji prosesin tԥşkilinin sanitar qaydalarına vԥ istehsalat

avadanlıqları ilԥ işlԥdikdԥ gigiyenik tԥlԥblԥrԥ, avtomobil nԥqliyyatının hԥrԥkԥt

tԥrkibinin TQ vԥ tԥmiri haqqında Əsasnamԥyԥ, avtomobil nԥqliyyatının hԥrԥkԥt

tԥrkibinin texniki istismar Qaydalarına vԥ ümumi tԥyinatlı avtonԥqliyyat

müԥssisԥlԥri üçün yanğın tԥhlükԥsizliyi Qaydalarına ԥmԥl olunmalıdır.

Avtomobillԥrin texniki qulluğu vԥ tԥmiri bu işlԥr üçün xüsusi olaraq ayrılmış

vԥ işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi üçün zԥruri olan qaldırıcı-nԥqledici avadanlıqlar,

cihazlar, tԥrtibatlar vԥ inventarla tԥchiz olunmuş yerlԥrdԥ (postlarda) aparılmalıdır.

TQ vԥ ya tԥmir postlarına göndԥrilԥn avtomobillԥr, yuyulmalı vԥ çirkdԥn

tԥmizlԥnmԥlidir.

TQ vԥ ya tԥmirin döşԥmԥdԥki postunda yerlԥşdirilԥn avtomobil tԥkԥr arasında

ԥn azı iki dayaq yerlԥşdirmԥklԥ etibarlı bԥrkidilmԥli, dayanaq tormozu ilԥ

tormozlanmalıdır. Bu zaman ötürmԥlԥr qutusunun dԥstԥyi aşağı pillԥyԥ uyğun olan

vԥziyyԥtԥ olmalıdır. Benzin mühԥrrikli avtomobillԥrdԥ alışdırma sistemi

söndürülmԥli, dizel mühԥrrikli avtomobillԥrdԥ isԥ yanacaq verilmԥsi kԥsilmԥlidir.

Avtomobilin sükan çarxına üzԥrindԥ

<<Mühԥrriki işԥ salmamalı. Adamlar

işlԥyir.>> yazısı olan xԥbԥrdarlıq lövhԥciyi asılmalıdır.

Avtomobilԥ, qaldırıcıda xidmԥt edilԥrkԥn qaldırıcının idarԥetmԥ pultuna

üzԥrindԥ

<<Toxunma. Avtomobil altında adamlar işlԥyir.>> yazısı olan

xԥbԥrdarlıq lövhԥciyi asılmalıdır. Hidravlik qaldırıcıların işçi vԥziyyԥtindԥ

qaldırıcının öz-özünԥ enmԥsinin qarşısını almaq üçün onun plunjeri dayaqla

etibarlı fiksԥ edilmԥlidir.

TQ vԥ ya tԥmirin texnoloji prosesinԥ uyğun mühԥrrikin işlԥmԥsi zԥruri olan

hallar istisna olmaqla avtomobilin texniki qulluğu vԥ tԥmiri mühԥrrikin işlԥnmԥyԥn

halında aparılmalıdır.

Dirsԥkli valın vԥ kardan valının fırladılması ilԥ bağlı işlԥrin yerinԥ yetirilmԥsi

zamanı

ԥlavԥ olaraq benzin mühԥrrikli avtomobillԥrdԥ alışdırma sisteminin

söndürülmüş, dizel mühԥrriklԥrindԥ isԥ yanacaq verişinin kԥsilmiş olduğunu

yoxlamaq zԥruridir. Bundan başqa ötürmԥlԥr qutusunun dԥstԥyini neytral vԥziyyԥtԥ

gԥtirmԥli vԥ ԥl tormozunun dԥstԥyini buraxmaq lazımdır. Nԥzԥrdԥ tutulan zԥruri

işlԥr yerinԥ yetirildikdԥn sonra

ԥl tormozunun dԥstԥyi çԥkilmԥli vԥ ötürmԥlԥr

qutusunun dԥstԥyi isԥ aşağı pillԥyԥ uyğun vԥziyyԥtԥ gԥtirilmԥlidir.

Maye doldurulmuş sistem vԥ aqreqatlar söküldükdԥ, onlardakı maye tam

boşaldılmalıdır. Əgԥr aqreqatların vԥ detalların çıxarılması böyük fiziki gԥrginliklԥ

bağlıdırsa, işlԥmԥk ԥlverişli deyilsԥ bu halda tԥrtibatlar (çıxarıcılar) tԥtbiq etmԥk

lazımdır. Çԥkisi 20 kq-dan çox olan aqreqatların (mühԥrriklԥr, ötürmԥlԥr qutusu,

arxa vԥ qabaq körpülԥr) avtomobildԥn çıxarılması, nԥqli vԥ quraşdırılması üçün bu

işlԥrin tam tԥhlükԥsizliyini tԥmin edԥn tԥrtibatlar(çıxarıcılar, tutqaclar)

quraşdırılmış qaldırıcı-nԥqledici avadanlıqlardan istifadԥ olunmalıdır. Çԥkisi

qaldırıcı mexanizm üçün buraxılan yükdԥn böyük olan yüklԥrin qaldırılması,

xüsusi tutqaclar olmadan yellԥnԥn tros vԥ kanatlarla aqreqatların çıxarılması, nԥqli

vԥ quraşdırılması qadağandır. Ressorları çıxarıb-quraşdırmazdan

ԥvvԥl onları

avtomobilin çԥkisindԥn yüksüzlԥşdirmԥk lazımdır. Bu, avtomobilin şassisi

(kuzovu) xüsusi altlıq quraşdırmaqla tԥmin olunur.

Avtomobilin yuxarı hissԥsindԥ yerlԥşԥn aqreqatlarla (detallarla) iş prosesindԥ

dövlԥt standartlarının tԥlԥblԥrinԥ uyğun olaraq işlԥrin tԥhlükԥsizliyini tԥmin edԥn

dԥyanԥtli altlıqlardan istifadԥ olunmalıdır.

Avtomobilin altındakı işlԥri uzanıqlı vԥziyyԥtdԥ yerinԥ yerinԥ yetirԥn işçilԥr

uzanaraq iş görmԥk üçün arabacıqlarla tԥmin edilmԥlidir. Belԥ arabacıqsız,

döşԥmԥdԥ vԥ yerdԥ işlԥmԥk qadağandır. Avtomobili qoşqu qarmağından

qaldırmaq; domkrtla qaldırılmış vԥ xüsusi qoruyucu altlıq quraşdırılmış

avtomobilin altında olmaq vԥ işlԥmԥk; yükünü özüboşaldan avtomobilin

qaldırılmış kuzovunun altında dayaq olmadan işlԥmԥk; yükünü özüboşaldan

avtomobilin qaldırılmış yüklü kuzovunu dayaqlar üstünԥ endirmԥk qadağandır.

Yanaaşırıcıda minik avtomobilinin kuzovunu alt hissԥdԥn tԥmir edԥrkԥn,

avtomobil etibarlı şԥkildԥ bԥrkidilir, yanacaq çԥnindԥn yanacaq vԥ soyutma

sistemindԥn soyuducu maye boşaldılır, mühԥrrikin yağdoldurma başlığı kip

bağlanır vԥ akkumulyator batareyası çıxarılır. Qida sistemini hava ilԥ üfürmԥk

zԥrurԥti olduqda nԥmtutucu ilԥ tԥchiz olunmuş, sıxılmış hava sisteminԥ qoşulmuş,

hava nasosundan istifadԥ edilmԥlidir. Bu halda sistemdԥki

0,5 MPa-dan çox

olmamalıdır. Avtomobilin tormoz sistemi stendlԥrdԥ sınaq edilmԥlidir. Tormoz

sistemini xüsusi meydançalarda da sınaq etmԥk olar. Bu halda meydançanın

ölçülԥri elԥ olmalıdır ki, hԥtta tormoz sistemi nasaz olduqda belԥ adamların vԥ

kԥnar avtomobillԥrin tԥhlükԥsizliyi tԥmin olunsun.

AVTOMOBİLLƏRİN, AQREQATLARIN VƏ

DETALLARIN YUYULMASI

Avtomobillԥr, aqreqatlar vԥ detallar xüsusi ayrılmış yerlԥrdԥ yuyulmalıdır. Əl

ilԥ yuma postu, açıq elektrik naqillԥri vԥ elektrik gԥrginliyi altında olan

avadanlıqlardan izolԥ edilmiş zonalarda yerlԥşdirilir. Mexaniklԥşdirilmiş yumada

yuyucunun işçi yeri su keçmԥyԥn kabinԥdԥ yerlԥşdirilir. Yuma qurğusunun

aqreqatlarının elektrik idarԥetmԥsi aşağı gԥrginlikli

(12V) olmalıdır. Yuma

qurğusunun maqnit işԥsalıcısınının vԥ idarԥetmԥ düymԥlԥrinin elektrik tԥchizatının

220 V-a qԥdԥr olması növbԥti şԥrtlԥrԥ

ԥmԥl olunmaqla buraxılandır: şkafın

qapılarının açılması zamanı maqnit işԥsalıcının mexaniki vԥ elektrik bloklama

qurğuşunun olması; işԥsalma qurğusunun vԥ naqillԥrin hidroizolԥ olunması;

örtüklԥrin, kabinԥnin vԥ cihazların torpaqlanma qoruyucusunun olması.

Yumada istifadԥ olunan qԥlԥvi mԥhlullarının konsentrasiyası

5%-dԥn çox

olmamalıdır. Qԥlԥvi mԥhlulları ilԥ yumadan sonra aqreqat vԥ detallar isti su ilԥ

yuyulmalıdır. Yuma üçün tezalışan mayelԥrdԥn istifadԥ olunması qadağandır.

Yumada sintetik yuyucu maddԥlԥrdԥn istifadԥ edildikdԥ ԥllԥrin qorumasi üçün

vԥ mayenin sıçrayaraq gözün selikli qişasına düşmԥsinin qarşısını almaq mԥqsԥdilԥ

işçilԥr fԥrdi qoruyucu vasitԥlԥrdԥn: qoruyucu eynԥklԥrdԥn,

ԥlcԥklԥrdԥn,

respiratorlardan istifadԥ etmԥlidir. øşlԥmԥyԥ başlayarkԥn işçi ԥvvԥlcԥdԥn ԥllԥrini

qoruyucu kremlԥr vԥ ya pastalarla bilԥyԥ qԥdԥr yağlanmalıdır. Əllԥrin yuyulması

üçün dԥrini yağsızlaşdıran

(qurudan) mayelԥrdԥn vԥ preparatlardan istifadԥ

edilmԥsi qadağandır. Yuma postları zonasında açıq alovla işlԥr görmԥk qadağandır.

AVTOMOBİLLƏRİN VƏ ONLARIN AQREQATLARININ

TEXNİKİ VƏZİYYƏTİNİN YOXLANMASI

Avtomobilin vԥ onun aqreqatlarının texniki vԥziyyԥtinin yoxlanması, ԥsasԥn,

mühԥrrik işlԥmԥyԥn halda vԥ tormozlanmış tԥkԥrlԥrlԥ yerinԥ yetirilir. østisna hal

kimi tormozların sınağı, mühԥrrikin qida vԥ alışdırma sistemlԥrinin işinin

yoxlanması ola bilԥr.

Avtomobilin baxışı zamanı qoruyucu toru olan vԥ elektrik gԥrginliyi 42 V-dan

yuxarı olmayan gԥzdirilԥn işıqlanma lampalarından istifadԥ oluna bilԥr. Əgԥr iş

baxış xԥndԥyindԥ yerinԥ yetirilirsԥ bu halda gԥzdirilԥn lampanın gԥrginliyi 12 V-

dan yuxarı olmamalıdır.

Tormoz sisteminin stenddԥ sınağı zamanı avtomobilin barabanlar (roliklԥr,

diyircԥklԥr) üzԥrindԥn öz-özünԥ diyirlԥnib çıxmasının qarşısını almaq mԥqsԥdilԥ

avtomobil zԥncir vԥ ya trosla döşԥmԥdԥki dayağa bԥrkidilir. Tormoz sisteminin

avtomobilin hԥrԥkԥtli halındakı sınağı bԥrk örtüklü, quru, düz , hamar vԥ tԥkԥrlԥ

yaxşı ilişmԥni tԥmin edԥ bilԥn meydançalarda aparılır. Tormoz sisteminin

nizamlanması avtomobil tam dayandırıldıqdan vԥ mühԥrriki söndürüldükdԥn sonra

yerinԥ yetirilmԥlidir. Nizamlanma qurtardıqdan sonra sürücü, nizamlamanı yerinԥ

yetirԥn işçilԥrin tԥhlükԥsiz zonada olmasına tam ԥmin olduqdan sonra mühԥrriki

işԥ sala bilԥr vԥ avtomobillԥ hԥrԥkԥtԥ başlaya bilԥr.

Diaqnostika zonasındakı avadanlıqlar vԥ cihazlar elԥ quraşdırılmalı vԥ

düzülmԥlidir ki, operator öz iş yerindԥn işçi postlarda olan bütün avtomobillԥri

asanlıqla müşahidԥ edԥ bilsin. Operatorun işçi yeri fırlanan vԥ hündürlüyü

tԥnzimlԥnԥn stolla tԥchiz olunmalıdır. Diaqnostika vԥ bir sıra postlarda avtomobil

işlԥyԥn mühԥrriklԥ yerlԥşdirilir. Ona görԥ dԥ işlԥnmiş qazların xaric edilmԥsi üçün

bu postlar sԥmԥrԥli yerli sorma ventilyasiya ilԥ tԥchiz edilmԥlidir.

AKKUMULYATOR İŞLƏRİ

Akkumulyator işlԥrindԥ yanğın tԥhlükԥsizliyi tԥdbirlԥrinԥ vԥ şԥxsi gigiyena

qaydalarına ciddi ԥmԥl olunmalıdır. Akkumulyator batareyalarının doldurulması

(elektrik cԥrԥyanı ilԥ) prosesindԥ hidrogen ayrılır vԥ havadakı oksigenlԥ partlayıcı

qaz ԥmԥlԥ gԥtirir ki, bu qaz qığılcım olduqda partlayışa sԥbԥb ola bilԥr. Bundan

başqa, akkumulyator şöbԥsindԥ işçilԥr zԥhԥrli turşular vԥ qԥlԥvilԥrlԥ işlԥmԥli olur.

Düzgün davranmadıqda bu maddԥlԥr dԥri vԥ gözün yanığını ԥmԥlԥ gԥtirԥr, onların

havadakı konsentrasiyası yüksԥk olduqdan isԥ orqanizmin zԥhԥrlԥnmԥsinԥ sԥbԥb

olar. Eyni zamanda akkumulyatorların tԥmirindԥ yüksԥk zԥhԥrlilik xüsusiyyԥtinԥ

malik olan qurğuşunla vԥ onun birlԥşmԥlԥrilԥ işlԥmԥk lazım gԥlir.

Çԥkisi 20 kq-dan çox olan akkumulyator batareyaları xüsusi arabacıqlarla

daşınmalıdır. Arabacığın platforması elԥ olmalıdır ki, akkumulyatorlar aşıb

düşmԥsin. Kiçik ölçülü akkumulyator baterayalarını tutqaclardan vԥ ya xԥrԥklԥrdԥn

istifadԥ etmԥklԥ ԥldԥ dԥ daşımaq olar. Bu halda elektrolitin dağılmaması üçün

tԥhlükԥsizlik tԥdbirlԥrinԥ ԥmԥl olunmalıdır.

Turşulu elektroliti xüsusi qablarda (keramika-saxsı, plastik kütlԥ) hazırlamaq

lazımdır. Bu zaman ԥvvԥlcԥ distilԥ olunmuş suyu qaba süzmԥli vԥ sona ona

turşusunu ԥlavԥ etmԥk lazımdır. Turşunun süzmԥsi yalnız mancanaq, sifon vԥ digԥr

xüsusi tԥrtibatlardan istifadԥ etmԥklԥ yerinԥ yetirilmԥlidir. Elektroliti

hazırlamazdan, süzmԥzdԥn vԥ boşaltmazdan

ԥvvԥl akkumulya-torçu qoruyucu

eynԥk vԥ rezin geyinmԥlidir.

Akkumulyator batareyalarını doldurulmasında aşağıdakı qaydalara

ԥmԥl

olunmalıdır: akkumulyator batareyalarını qığılcım ԥmԥlԥ gԥlmԥsini istisna edԥn

etibarlı elektrik kontaktı olan kip (yaylı) sıxaclarla birlԥşdirmԥli; dolmanın gedişinԥ

nԥzarԥti yalnız termometr, areometr, yüklԥmԥ çԥngԥlinin vԥ ya digԥr xüsusi

cihazların kömԥyilԥ aparmalı; elektrolitin akkumulyatorun deşiklԥrindԥn sıçrayaraq

yanıq ԥmԥlԥ gԥtirmԥmԥsi üçün onlara ԥyilib yaxından baxmamalı.

Akkumulyator şöbԥsindԥ qadağandır: siqaret çԥkmԥk, açıq alovdan vԥ elektrik

qızdırıcılarından istifadԥ etmԥk; turşulu vԥ qԥlԥvi akkumulyator batareyalarını

birlikdԥ saxlamaq vԥ doldurmaq; gündԥlik tԥlԥbatdan artıq sulfat turşusu qabları,

turşu kolbaları saxlamaq; boş qabları saxlamaq; kԥnar şԥxslԥrin olması.

Akkumulyator batareyalarına baxış keçirmԥk üçün elektrik gԥrginliyi 42 V-dan

yüksԥk olmayan, partlayış tԥhlükԥsi olmayan, gԥzdirilԥn elektrik lampalarından

istifadԥ edilԥ bilԥr.

Akkumulyator şöbԥsindԥ

ԥl-üz yuyulan, sabun, qablaşdırılmış pambıq,

mԥhrԥba, 5 vԥ 10% -lik neytrallaşdırıcı içmԥli soda mԥhlulu (bԥdԥn dԥrisi üçün) vԥ

Avtoservisdə xidmətin texnologiyasi və təškili - 1