СП РК 1.04-107-2014 УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ППКД (ҚР ЕЖ 1.04-107-2014) - 1

 

  Главная      Книги - Разные     СП РК 1.04-107-2014 УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ППКД (ҚР ЕЖ 1.04-107-2014)

 

поиск по сайту            правообладателям  

 

   

 

   

 

содержание      ..      1       2         ..

 

 

 

СП РК 1.04-107-2014 УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ППКД (ҚР ЕЖ 1.04-107-2014) - 1

 

 

Сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс
саласындағы мемлекеттік нормативтер
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
Государственные нормативы в области
архитектуры, градостроительства и строительства
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
ЖОЛАУШЫЛАРДЫҢ АСПАЛЫ АРҚАН
ЖОЛДАРЫН (ЖААЖ) ОРНАТУ ЖӘНЕ ҚАУIПСIЗ
ПАЙДАЛАНУҒА БЕРУ
УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ
ЭКСПЛУАТАЦИЯ ПАССАЖИРСКИХ
ПОДВЕСНЫХ КАНАТНЫХ ДОРОГ (ППКД)
Ресми басылым
Издание официальное
Қазақстан Республикасының Ҧлттық экономика министрлігінің
Қҧрылыс, тҧрғын ҥй-коммуналдық шаруашылық істері және жер
ресурстарын басқару комитетi
Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального
хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства
национальной экономики Республики Казахстан
Астана 2015
АЛҒЫ СӚЗ
1 ӘЗІРЛЕГЕН:
«ҚазҚСҒЗИ» АҚ, «ГеоДата Плюс» ЖШС
2 ҦСЫНҒАН:
Қазақстан
Республикасы
Ұлттық
экономика
министрлігінің Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық
шаруашылық істері және жер ресурстарын басқару
комитетінің Техникалық реттеу және нормалау басқармасы
3 БЕКІТІЛІП,
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі
ҚОЛДАНЫСҚА
Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері
ЕНГIЗІЛДІ:
және жер ресурстарын басқару комитетінің
2014 жылғы 29-желтоқсандағы № 156-НҚ бұйрығымен
2015 жылғы 1-шілдеден бастап
ПРЕДИСЛОВИЕ
1 ПОДГОТОВЛЕН: АО «КазНИИСА», ТОО «ГеоДата Плюс»
2 ПРЕДСТАВЛЕН: Управлением
технического
регулирования
и
нормирования Комитета по делам строительства,
жилищно-коммунального хозяйства и управления
земельными ресурсами Министерства национальной
экономики Республики Казахстан
3 УТВЕРЖДЕН
Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-
И ВВЕДЕН В
коммунального хозяйства и управления земельными
ДЕЙСТВИЕ:
ресурсами Министерства национальной экономики
Республики Казахстан от «29» декабря 2014 года
№ 156-НҚ с 1 июля 2015 года
Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы
және құрылыс істері жӛніндегі уәкілетті мемлекеттік органының рұқсатысыз ресми
басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды
Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично
воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без
разрешения уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,
градостроительства и строительства Республики Казахстан
II
МАЗМҦНЫ
КІРІСПЕ
IV
1. ҚОЛДАНУ САЛАСЫ. «««««««««««..««««.«««..««
1
2. НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР«««..«««««««««.«
1
3. ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР«««««««««««
2
4. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР«««««««««««..««««««««««..
3
5. МАТЕРИАЛДАР, ДӘНЕКЕРЛЕУ ЖӘНЕ ДӘНЕКЕРЛЕУ САПАСЫН
БАҚЫЛАУ«««««««««««««««««««««««««..«««
4
6. ЖААЖ ҚҰРЫЛҒЫСЫ«««
«««««««««««««.«..«
5
7. ЕСЕСП ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ КУӘЛАНДЫРУ««««.«««..««
26
8. ПАЙДАЛАНУ««««««««««««««««««««««««
28
А ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) Болат арқандардың ақаулық
нормалары«««««««««««««««««««««.«««««««..
32
Б ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) ЖААЖ тӛлқұжаты«««««««««...
35
В ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) Маятниктi ЖААЖ вагонын қағып
алушының қосылуын және тежеуiш күшiн тексеру жӛніндегі нұсқау«...«
40
Г ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) Вагонды ұстап алудың қосылуын және
тежеуiш күшiн тексеру актi нысаны ЖААЖ №___ ««.«««..«...«««.
42
Д ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) ЖААЖ тексеру және жӛндеу журналының
43
нысаны««.«««««««««««««««««««..««.
Е ҚОСЫМШАСЫ (ақпараттық) ЖААЖ жұмысын және ауысымды тапсыру
есебi журналының нысаны««««««..««««««..«««..«
47
III
КІРІСПЕ
Осы Ережелер жинағы Қазақстан Республикасының құрылыс саласындағы
нормативтік-техникалық базасын реформалау шегінде дайындалған және құрылыс пен
жолаушылар аспалы арқандық жолдарды қауіпсіз пайдаланудағы сипаттар мен жүмыстық
минималды параметрлердің қажетті тіркесін есепке алып техникалық регламенттер мен
құрылыс нормаларының міндетті талаптарын орындауды қамтамасыз етуге мүмкіндік
беретін практикада ӛзін ақтау және ресми мойындау түрде пайдаланылатын қолайлы
шешімдердің нормаланған кӛрсеткіштерін, ережелері мен қағидаларын кіргізеді.
Осы ережелер жинағы Қазақстан Республикасының нормативтік құжаты ретінде
ерікті түрде пайдалану үшін қолданысқа енгізіледі.
IV
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
ЖОЛАУШЫЛАРДЫҢ АСПАЛЫ АРҚАН ЖОЛДАРЫН (ЖААЖ) ОРНАТУ
ЖӘНЕ ҚАУIПСIЗ ПАЙДАЛАНУҒА БЕРУ
УСТРОЙСТВО И БЕЗОПАСНАЯ ЭКСПЛУАТАЦИЯ ПАССАЖИРСКИХ
ПОДВЕСНЫХ КАНАТНЫХ ДОРОГ (ППКД)
Енгізілген кҥні - 2015-07-01
1 ҚОЛДАНЫЛУ САЛАСЫ
1.1 Осы ережелер жинағы мынандай жолаушылардың аспалы арқанды жолдарына
(ЖААЖ) қолданылады:
а) бiр кӛтерушi-тартушы арқанға кабинамен немесе орындықпен тұрақты бекiтiлген
сақиналы қозғалатын сақиналы жолдар;
б) маятниктi қозғалатын вагондары бар бiр және екi арқанды - маятниктi жолдар. Екi
арқанды жолдардың бӛлек кӛтерушi және тартушы арқандары болады. Әрбiр мұндай
арқандардың саны бiреуден кӛп болуы мүмкiн.
1.2 Осы Ережелер қолданылмайтын жолдар:
а) қозғалмалы құрамды станцияларда ӛшiрiлетiн бiр және екi арқанды;
б) шаңғышыларға арналған сүйрейтiн;
в) жерасты аспалы арқанды.
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
Осы ережелер жиынын қолдану үшін келесі сілтемелік нормативтік құжаттар қажет:
ҚНжЕ III-18-75 Жұмысты ӛндiру және қабылдау ережесi. Металды құрылымдар.
ҚНжЕ II-4-79 Жасанды жарықтандыру. Жобалу нормалары.
ҚНжЕ 2.01.07-85 Күштер мен әсер етулер.
ҚНжЕ 3.05.06-85 Электротехникалық құрылғылар.
ҚНжЕ 3.01.04-87 Құрылысы салынып біткен объектiлердi пайдалануға қабылдау.
Негiзгi ережелер.
ҚН -357 Күштік электр жабдығын жобалау жӛніндегі нұсқаулар.
ВҚН 265-84 Жүк және жолаушылар арқан жолдарын жинақтау жӛніндегі нұсқау.
ГОСТ 12.1013-78 Құрылыс. Электр қауiпсiздiгi. Жалпы талаптар.
ГОСТ 12.1.030-81* Электр қауiпсiздiгi. Қорғаныстық жерге қосу, нӛлдеу.
ГОСТ 12.3.032-84* Электр жинақтау жұмыстары. Жалпы талаптар, қауiпсiздiк.
ГОСТ 2688-80 6х19 (1+6+6/6)+1 о.с. құрылымды ЛК-Р типтi қосарлы еспе арқаны.
Түржиын.
Ресми басылым
1
ГОСТ 3069-80 6х7 (1+6)+1 о.с. құрылымды ЛК-О типтi қосарлы еспе арқаны.
Түржиын.
ГОСТ 3077-80 6х19 (1+9+9)+1 о.с. құрылымды ЛК-О типтi қосарлы еспе арқаны.
Түржиын.
ГОСТ 3089-80 6х7х19 (1+6+6/6)+1 о.с. құрылымды ЛК типтi қосарлы еспе арқаны.
Түржиын.
ГОСТ 7675-73 Болат арқаны. Бiр қабатты сына тәрiздi және бiр қабатты зето тәрiздi
сымдар мен ТК типтi ӛзекшелі негiзгi жабық арқан. Түржиын.
Ескертпе
- осы құрылыс нормаларын пайдалану кезінде сілтемелік стандарттар мен
нормативтік құжаттардың қолданысын ағымдағы жылдың жағдайы бойынша жыл сайын басылып
шығарылатын «Қазақстан Республикасының стандарттау жӛніндегі нормативтік құжаттар тізбесі»,
«Стандарттау жӛніндегі мемлекетаралық нормативтік құжаттар тізбесі»,
«Қазақстан
Республикасының аумағында қолданылатын сәулет, қалақұрылысы және құрылыс саласындағы
нормативтік құқықтық және нормативтік-техникалық актілердің тізбесі» ақпараттық
кӛрсеткіштері бойынша тексерген дұрыс.
Егер сілтемелік құжат ауыстырылса (ӛзгертілсе), онда осы стандартты басып шығару кезінде
ауыстырылған (ӛзгертілген) құжатты басшылыққа алу керек.
Егер сілтемелік құжат ауыстырусыз жойылса, оған сілтеме берілген ереже осы сілтемені
қозғамайтын бӛлікте қолданылады.
3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР
Осы ережелер жиынын келесі терминдер мен анықтамалар қолданылады:
3.1 Жолаушылар аспалы арқан жолы: Аспалы арқан бойынша жолаушыларды
тасымалдауға арналған имарат.
3.2 Айналмалы қозғалысты бiр арқанды жол: Орындық немесе кабина тұрақты
кӛтергіш-тартушы арқанына бекiтiлген бiр қалыпты айналмалы жол.
3.3 Ҥзiктi жолды бiр арқанды жол: Тоқтатылатын немесе қозғалысқа тӛмен
жылдамдықпен ауыстырылатын станцияға ӛту кезiнде орындық немесе кабина тұрақты
кӛтергіш-тартушы арқанына бекiтiлген үзiлiстi айналмалы қозғалысы бар жол.
3.4 Бiр арқанды маятниктi жол: Топты немесе жалғыз кабиналы кӛтергіш-тартушы
арқанына тұрақты бекiтiлген маятниктi қозғалысты жол.
3.5 Екi арқанды маятниктi жол: Тартушы арқандарына тұрақты бекiтiлген
вагондардың кӛтергіш арқаны бойынша маятниктi қозғалысты жол.
3.6 Кӛтергіш-тартушы арқан: Арқанға бекiтiлген қозғалмалы құрамды жылжытуға
арналған арқан.
3.7 Тартушы арқан: Кӛтергіш арқан бойынша қозғалмалы құрамды жылжытуға
арналған арқан.
3.8 Қозғалмалы қҧрам: Арқан жолы бойынша тасымалдау кезiнде жолаушыларды
орналастыруға арналған құрал.
3.9 Орындық: 1-ден 4-не жолаушыларға дейiн тасымалдауға арналған ашық немесе
жартылай жабық орындық түрiнде қозғалмалы құрамның әртүрлiгi.
2
3.10 Кабина: 2-ден 6-ға дейін тұрып тұратын немесе отыратын жолаушыларды
тасымалдау арналған жартылай ашық немесе немесе жабық қозғалмалы құрамның әр
түрлiгi.
3.11 Вагон: Тұрып тұратын
6-дан кӛп жолаушыларды тасымалдау арналған
қозғалмалы құрамның әр түрлiгi.
3.12 Тiрек: Жол бойында арқандарды ұстап тұруға арналған имарат
3.13 Тiрек табаны: Тiректерде және станцияларда кӛтергіш және тартушы арқанын
ұстап тұруға арналған құрылғы.
3.14 Дӛңгелекті балансир: Кӛтергіш-тартушы арқанын ұстап тұруға арналған
тiректе бекiтiлген дӛңгелекті жүйесi.
3.15 Аралық: Жол трассасындағы тiректер арасындағы қашықтық.
3.16
Ҧстағыш: Тартушы арқаны үзiлу кезiнде кӛтергіш арқанның
қарпығыштарымен қағып алуға арналған вагон арбасындағы құрылғы.
4 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
4.1 ЖААЖ осы Ережелерге, Мемлекеттiк стандарттарға, электр жабдықтарын жасау
Ережелерiне, Құрылыс нормалары және ережелерiне сәйкес жобалануы, жасалуы,
жӛнделуi және пайдалануға берiлуi тиiс.
ЖААЖ нормативтi құжаттары мен жобаларын әзiрлеудi уәкілетті органдарының
рұқсаты (лицензиясы) бар ұйымдар орындауы тиiс.
Жабдықтарды және кӛтергiш металл құрастырмаларын жасау ЖААЖ жобасын
әзiрлеушi-ұйым дайындаған техникалық шарттарға сәйкес жүзеге асырылуы тиiс.
ЖААЖ жинақтауды уәкілетті органдарының лицензиясын алған, аспалы арқан
жолдарды жинақтауға бай-ланысты маманданған ұйымдар орындауы тиiс.
4.2 Жабдықтар, тiрек металл құрастырмалары және станциялар лицензиясы бар
кәсiпорындарда жасалуы тиiс.
4.3 ЖААЖ шетелден сатып алуды жүзеге асыратын ұйымдар ЖААЖ жабдықтарына
сертификаттауды жүргізуге тиісті лицензиясы бар құзыретті ұйымды және уәкілетті
органды тарта отырып, жүргiзiлуi тиiс. Сатып алынатын жабдықтар мен материалдардың
сапасы жеткізушілердің сертификаттарымен расталады.
4.4 ЖААЖ, соның iшiнде шетелден сатып алынған ЖААЖ жасауда, жинақтауда,
жӛндеуде немесе пайдалану барысында туындауы мүмкiн жобаға ӛзгерiс енгiзу
қажеттiлiгi ЖААЖ жобасын жасаған ұйыммен немесе лицензиясы бар басқа да
мамандандырылған жобалау ұйымымен келiсiлуi тиiс.
4.5 Жолдың ӛткiзгiштiк қабілетiн ӛзгертуге, сондай-ақ тарту түрiн, iстеп тұрған және
апаттық тежемелердi, арқандарды, электрлi басқару сызбасын ӛзгертуге байланысты
ЖААЖ-ды қайта жаңартуға лицензиясы бар мамандандырылған ұйымның жобасы
бойынша жол берiледi.
4.6 Пайдалануға берместен бұрын қайта жӛндеуден ӛткен немесе жаңартылған
жолды комиссия қабылдауы тиіс. ЖААЖ қабылдау жӛнiндегi комиссия ҚНжЕ 3.01.04
сәйкес тағайындалады.
4.7 ЖААЖ иесi жинақтау, техникалық куәландыру немесе пайдалану процесінде,
жол жұмысының қауiпсiздiгiне әсерiн тигiзетiн, сондай-ақ осы Ережеге сәйкес келмейтiн
3
оның құрастырмасында немесе жасалуында кемшiлiктер тапса, жол жобасын жасаған
ұйымға, зауыт-дайындаушы немесе жинақтаушы ұйымға қарсылық жiберуi тиiс. Шет
елдерден сатып алынған жолдар бойынша қарсылық ЖААЖ сатып алуды жүзеге асырған
ұйым арқылы берiледi. Металл құрылымдарын жасауға қарсылық актiсiнiң кӛшiрмесi,
оларды жасауға рұқсат берген уәкілетті органға жiберiледi.
Жоба жасаушы ұйым, жасаушы зауыт және жинақтаушы ұйым шағымталапты алып,
кемшiлiктердi немесе осы Ережеден ауытқуды жоюға мiндеттi.
4.8 Жобалау ұйымдары, зауыт-дайындаушы-лар және жинақтаушы ұйым арқанды
жолдарды жинақтау немесе пайдалану барысында анықталған кемшiлiктердi ескеруге
және оларды жоюға байланысты шараларды атқаруға мiндеттi.
Анықталған кемшiлiктер ЖААЖ пайдалану қауiпсiздiгiне әсер етуi мүмкiн болған
жағдайда, аталған ұйымдар ЖААЖ пайдаланушы барлық кәсiпорындарға мұндай
кемшiлiктердi жою қажеттiлiктерi мен тәсiлдерi туралы хабардар етуге, сондай-ақ
техникалық құжаттарды және қажеттi материалдарды, ауыстыруға жататын бӛлшектер
мен тораптарды жiберуге мiндеттi.
5
МАТЕРИАЛДАР, ДӘНЕКЕРЛЕУ ЖӘНЕ ДӘНЕКЕРЛЕУ САПАСЫН
БАҚЫЛАУ
5.1 ЖААЖ құрастырмалары мен жабдықтарын жасауға арналған материалдар
нормативтік құжаттар немесе мамандандырылған жоба жасаушы ұйымның жұмыс
режимiн, ЖААЖ тұрғызған орынның климаттық жағдайын, желдiң күшiн, орналасқан
ауданның сейсмикалыққа тӛзiмдiлiгiн ескере отырып, ЖААЖ жобалау, жасау, жӛндеу
немесе қайта құрылымдау нұсқаулары бойынша таңдап алынуы тиiс.
Қолданылатын
материалдардың
сапасы
материалдарды
жеткiзушiнің
сертификатымен расталуы тиiс. Сапасы сертификатталмаған материалдар қолдануға
жатпайды.
5.2 ЖААЖ металл құрылымдарын дәнекерлеу «Жұмыстарды жүргізу және қабылдау
Ережелерi. Металл құрылымдары» ҚНжЕ III-18 сәйкес орындалуы тиiс.
5.3 ЖААЖ металл құрылымдарын жасау, жинақтау және жӛндеу барысында
дәнекерлеу жұмыстарына, соның iшiнде таяныштарды, баспалдақтарды, кедергiлердi,
қаттылық қабырғаларын және басқа да элементтердi дәнекерлеуге емтиханнан ӛткен
дәнекерлеушiлер жiберiлуi тиiс.
5.4 Дәнекерлеу құрамаларының түрлерi мен бақылау нормалары, сонымен қатар
сапасын бағалау нормалары тиiстi лицензиясы бар мамандандырылған жобалау
ұйымының ЖААЖ жобалауға, жасауға, жӛндеуге және қайта құрылымдауға арналған
техникалық шарттармен белгiленуi тиiс.
4
6
ЖААЖ ҚҦРЫЛҒЫСЫ
6.1 Жалпы талаптар
6.1.1 Қозғалмалы құрам қозғалысының жылдамдығы маятниктi жолдар үшiн - 1-
кестеде кӛрсетiлгеннен, ал сақиналы үшiн - 2-кестеде кӛрсетiлгеннен, ал ағытылатын
қозғалмалы құрамы бар сақиналы жолдар үшiн - 3 -кестеде кӛрсетiлгеннен аспауы тиiс.
6.1.2 Үзiлiссiз қозғалатын сақиналы жолдардың орындықтарына (кабиналарына)
отыру кезiнде ең тӛменгi уақыт аралығы 4-кесте бойынша, ал ағытылатын қозғалмалы
құрамы бар сақиналы жолдар үшiн орындықтар немесе кабиналар үшiн - 5-кестеде
кӛрсетiлгеннен анықталуы тиiс.
6.1.3 Жолдың қозғалмалы құрамын есептеу үшiн бiр жолаушының мыналарға тең
жүктемесiн алу қажет:
0,90 кН (92 кгс) - бiр орынды қозғалмалы құрам үшiн;
0,85 кН (87 кгс) - екi және үш орынды қозғалмалы құрам үшiн;
0,80 кН (82 кгс) - тӛрт орынды қозғалмалы құрам үшiн;
0,75 кН (76 кгс) - сыйымдылығы 4 жолаушыдан асатын қозғалмалы құрам үшiн.
Жолды тұтас есептеу үшiн бiр жолаушы 0,75 кН (76 кгс) тең жүктеме алынады.
6.1.4 ЖААЖ имараты "Жүктеме және әсер етулер" 2.01.07 ҚНжЕ-ге сәйкес жұмыс
iстемей тұрған күйдегi жел жүктемесiне есептелiнуi тиiс.
Жоба ЖААЖ жұмысын желдiң мыналардан кем болмайтын жылдамдығына
есептелуi тиiс:
20 м/с - маятниктi жолдар үшiн;
15 м/с - сақиналы жолдар үшiн.
ЖААЖ жұмыс iстеуiне рұқсат етiлетiн желдiң жылдамдығы жолдың паспортында
кӛрсетiлуi тиiс.
6.1.5 Жолды жобалау кезiнде арқанның тiрекке берiк бекiтiлуiн қамтамасыз ету үшiн
келесi жағдайларды басшылыққа алу қажет:
1) кӛтергiш және кӛтергiш-тарту арқанының тартылуын 40% арттырғанда тiрек
табанына немесе теңестiрушiге түсетiн жүктеме оң болып қалуы тиiс;
2) ЖААЖ қалыпты жұмыс iстеуiнiң ең қолайлы жағдайда кӛтергiш-тарту
арқанының теңестiрушiге күшi 2000 Н тӛмен болмауы, ал тiреушi роликке - 500 н кем
болмауы тиiс.
3) екi арқанды жолдарда кӛтерушi арқаннан тiрек табанына жүктеме 50 кгс/м2
дейiнгi тӛменнен жел қысымында оң болып қалуы тиiс.
6.1.6 ЖААЖ-дың барлық имараттарына жобаға сәйкес, бару жолдары немесе
кiрмелер қарастырылуы тиiс.
5
1 кесте - Маятниктi жолдар ҥшін қозғалмалы қҧрам қозғалысының жылдамдығы
Қозғалмалы құрам қозғалысының жылдамдығы, м/с
Жол түрi
ӛткiзгiшi жоқ вагондар
ӛткiзгiшi бар вагондар үшiн
үшiн
Екi арқанды маятниктi:
аралықта
12,5
6,3
тiрек ӛткелiнде
8,0
5,0
Бiр арқанды маятниктi:
тiрексiз
8,0
8,0
тiректерiмен
5,0
5,0
2 кесте - Сақиналы жолдар ҥшiн қозғалмалы қҧрам қозғалысының жылдамдығы
Қозғалмалы құрам қозғалысының жылдамдығы,
м/с
Шаңғышыларға арналған
Шаңғышыларға
жолдарда (аяқтарында
арналған
Жол түрi
шаңғылары барларға)
жолдарда
(аяқтарында
Станциялы
Станциялы
шаңғылары
конвейерімен
конвейерімен
барларға)
1
2
3
4
5
1
Үзiлiссiз қозғалатын сақиналы:
бiр орынды орындықтар
-
2,5
2,0
екi орынды орындықтар
3,0*
2,5
2,0
тӛрт, алты, сегіз орынды
2,8*
2,2
1,0
орындықтар
2
Үзiлiстi қозғалатын бiр орынды
1,6
және екі орынды кабиналар
3
Топтың жүріп тұрған
қозғалысымен:
екі, үш, тӛрт, алты орынды
4,0** (тiзбек
4,0** (тiзбек
орындықтар
бойында)
бойында)
4
Топтың жүріп тұрған
қозғалысымен:
Тӛрт, алты, сегіз орынды
4,0** (тiзбек
кабиналар
бойында)
* Конвейердің 1 м/с. жылдамдығында
**Станцияларда қозғалмалы құрамның тоқтауында немесе 0,2 - 0,5м/с. жылдамдығында
жолаушыларды отырғызу және түсіру.
6
3 кесте - Ағытылатын қозғалмалы қҧрамы бар сақиналы жолдар ҥшiн қозғалмалы
қҧрам қозғалысының жылдамдығы
Қозғалмалы құрам
Жол түрi
қозғалысының жылдамдығы,
м/с
Орындығы бар бір арқанды жолдарда
- 5 м/с;
Кабиналары бар бір арқанды жолдарда
- 6 м/с;
Кабиналары бар екі арқанды жолдарда
- 7 м/с.
4 кесте- Ҥзiлiссіз қозғалатын сақиналы жолдардың кабиналары немесе
орындықтарына отыру уақытының минималды аралығы
Қозғалмалы құрам
Жолдағы аралық, с
жалпы мақсаттағы
шаңғышылар
үшiн
Бiр орынды орындықтар
5,0
4,0
Екi және үш орынды орындықтар
8,0
6,0
(бiр мезгiлде отыратын)
Тӛрт орынды орындықтар
10,0
8,0
(бiр мезгiлде отыратын)
Екi орынды кабиналар
10,0
-
(ретiмен отыратын)
5 кесте Ағытылатын қозғалмалы қҧрамы бар сақиналы жолдардың
кабиналары немесе орындықтарына отыру уақытының минималды аралығы
Қозғалмалы құрам
Жолдағы аралық, с.
Үш орынды орындық
6
Тӛрт орынды орындық
7
Алты орынды орындық
8
Сегіз орынды орындық
10
Тӛрт орынды кабиналар
8
Алты орынды кабиналар
10
Сегіз орынды кабиналар
12
Он екі орынды кабиналар
16
Жиырма тӛрт орынды кабиналар
20
6.2 Жоспар, пiшiн және жақындау габариттерi
6.2.1 Арқанды жолдармен темiр жолдардың, электр желiлерiнiң, ӛзендердiң,
каналдардың және ӛзге де су кедергiлерiнiң, тас жолдың кез келген қиылысу немесе
параллельді орналасуы, имараттардың үстiне жол салу, сондай-ақ аэродромдар маңайына
тiректер және арқанды жолдардың станцияларын орнату тиiстi ұйымдармен келісіледі.
7
Ашық қозғалмалы құрамды ЖААЖ трассасының мектеп, балалар бақшасы, ясли
және басқа да балалар мекемелерiнiң үстiнен ӛтуiне жол берiлмейдi.
6.2.2 ЖААЖ пiшiнiн жасау кезiнде тiгiнен қозғалмалы құрамның тӛменгi нүктесiнен
немесе жолдың кез келген арқанынан қашықтық мыналардан кем болмауы тиiс:
1) 3,0 м - адамдар болуы мүмкiн жерлерде қар жамылғысын ескере отырып жерге
дейiн;
2) 2,0 м - адамдардың болуы мүмкiн емес жерлерде қар жамылғысын ескере отырып,
жерге дейiн, ағаштардың және ӛзге де жер бетiндегi кедергiлердiң тӛбесiне дейiн.
Станцияларға жақын жерлерде қашықтық 0,7 м дейiн азайтылуы мүмкiн.
Арасы жоғарыда кӛрсетілгеннен тӛмен зона, қоршалынады.
Сақиналы жолдар үшiн
1) және
2) тармақтарында кӛрсетілген қашықтықты
тапсырысшымен келiсе отырып, трассаның жекелеген учаскелерi үшiн қар
жамылғысының биiктiгiн, оны тазалап тұру қамтамасыз етiлген жағдайда, ескермей-ақ
есептеуге жол берiледi;
3) 2,0 м - ЖААЖ трассасының астында орналасқан ғимараттың немесе имараттың
жоғарғы нүктесiне дейiн, сонымен қатар темiр жолы, автомобиль жолы немесе жүзу
кемелерi габариттерiнiң тӛбесiне дейiн.
Сақиналы жолдардың станцияларында, отыру алаңының шегiнде отыру
орындығынан отыру алаңына дейiнгi қашықтықтың 0,6-0,7 м аралығында болуы тиiс.
6.2.3 Сақиналы қозғалатын орындықтары немесе жартылай ашық кабиналары бар
жолдарда қозғалмалы құрамның тӛменгi жағынан жерге немесе су бетiне дейiнгi тiгiнен
ең жоғарғы қашықтық 25 м аспауы тиiс.
Аралық ұзындығы 1/4 аспайтын қашықтыққа созылған учаскелердiң жекелеген
жерлерiнде бұл арақашықтықты 40 м дейiн ұлғайтуға жол берiледi, егер ЖААЖ жобасы
құтқару шараларын атқару үшiн мүмкiндiктi қамтамасыз етсе, бұл қашықтық мыналардан
аспайтын жағдайға келтiрiледi:
8 м - құтқару баспалдақтарын пайдаланған кезде;
15 м - жолаушыға жерден құтқарушы кӛтерiлген кезде;
25 м - құтқарушы жолаушыға арқан арқылы жақындаған кезде.
6.2.4 Жолдың тӛменгi нүктесiн анықтауда тұрақты салмақтың есептiк кӛлемiне
жұмыс барысында жүктеменiң динамикалық сипатын ескеретiн құрам қосылуы тиiс. Осы
құрам ретiнде келесiдегідей кӛлемдердiң ең үлкенi алынады:
- 5% осы нүктедегi кӛтергiш арқанының ең жоғарғы салмағы;
- 10% тартушы немесе кӛтергiш-тартушы арқанның осы нүктедегi ең жоғарғы
салмағы.
6.2.5 Маятниктi жолдың жолтабанын есептегенде екi вагонның жолтабан iшiнде 11°
301 ауытқығанда, вагондар арасында, вагон мен кӛршi жолтабанның кӛтерушi арқаны
арасында, вагон мен тартушы арқанның артқы тармағының арасында саңылаулар
мыналардан кем болмауы керек:
ұзындығы 300 м дейiнгi аралықта - 1 м
ұзындығы 300 м асатын аралықта - 1 м+0,2 м әрбiр қосымша (толық немесе толық
емес) 100 м аралық үшiн.
6.2.6 Сақиналы жолдың жолтабанын есепте-генде колея iшiнде бұрышы 11°30'
орындық (кабина) ауытқығанда, олардың арасындағы саңылау:
8
ұзындығы 200 м дейiнгi аралықта
- 1 м
ұзындығы 200 м асатын аралықта - 1 м + 0,2 м әрбiр қосымша (толық немесе толық
емес) 100 м аралық үшiн.
6.2.7 Маятниктi жолдың бағыттаушы вагоны мен станция құрылымы арасындағы
және бағыттаушы болған жағдайда тiректерге тигенге дейiнгi ауытқу арақашықтығы
мыналардан кем болмауы тиiс:
- 0,3 м - жолтабан iшiнде орналасқан құры-лымдар үшiн;
- 1,0 м - жолтабан сыртында орналасқан құрылымдар үшiн.
Бағыттаушы болмаған жағдайда бұл қашықтықтар вагонның 110 301 ауытқуын
ескере отырып, қамтамасыз етiлуi тиiс.
6.2.8 Сақиналы жолдарда тiрек пен орындық (кабина) арасындағы қашықтық, ол 110
301 ауытқыған жағдайда, 0,3 м-ден кем болмауы тиiс.
6.2.9 Құрылыстардың немесе табиғи кедергiлердiң ЖААЖ-дың сыртқы
габариттерiне 1,0 м кем болмайтын қашықтыққа жақындауына жол берiлмейдi. Маятниктi
жолдардың габариттерiн анықтау барысында жол жұмыс iстеп тұрған кезде вагондардың
ауытқуына жел жүктемесiнiң әсер етуi, сонымен қатар салмақтар және кӛтергiш, тартушы
және тоқтап тұрған жолдағы басқа да арқандардың ауытқуы және ЖААЖ орналасқан
жердегi нормативтi жел жүктемесiнiң әсер етуi ескерiлуi тиiс.
Сақиналы жолдарда ЖААЖ орналасқан жердегi нормативтi жел жүктемесiнiң әсер
етуi кезiндегi орындықтар (кабиналар) және арқандардың ауытқуы ескерiледi.
6.2.10 ЖААЖ жоспарда станция аралық-тарында түзу сызықты болуы тиiс.
Жоспарда тiректегi арқанның ауытқуына 30 мин. дейiн рұқсат етiледi.
6.2.11 ЖААЖ-да тартушы және кӛтергіш-тартушы арқан еңісінің максималды
бұрышы 45° аспайды.
6.2.12 БАЖ тартушы арқан еңісінің максималды бұрышы
(буксирлік шаңғы
жолының бұрышы сияқты) мыналардан аспауы тиіс:
- 30° - БАЖ -да бір орынды буксирлік құрылғыларымен;
- 26° - БАЖ -да екі орынды буксирлік құрылғыларымен.
6.2.13 Стансаларда ағытылатын буксирлік құрылғыларымен БАЖ тартушы арқан
еңісінің максималды бұрышы толмаған буксирлік құрылғылардың ӛздігінен еркін асылып
тұрған арқанынан жылжуды жібермеуін ескерумен таңдалуы тиіс.
6.2.14 Жоспарда ЖААЖ стансалар арасында тура сызықты болуы керек. Жоспарда
тірегіштегі арқанның ауытқуы 300 аспауы тиіс.
6.2.15 Жоспардағы учаскелерде ауытқу шкивтер мен блоктар немесе роликтер
еңсесімен немесе кӛлбетті орналасқан БАЖ трассасы тура сызықты болмауы мүмкін.
6.2.16 Киылысы шаңғы трассалармен, артпалы жолдармен және қыс жолдарымен
бір деңгейде болуы жіберілмейді.
Әр түрлі деңгейде кӛпірлердің барында ғана қиылысуы мүмкін. Бұл жағдайда,
кӛпірдегі шаңғы трассаларының қар жамылғысынан қабырғасының биіктігі 1 м. тӛмен
емес бірыңғай қоршаулары болуы тиіс.
6.2.17 Қозғалмалы құрамның немесе ЖААЖ қандай да болса арқанының ең тӛмен
шегінен тікелей аралығы мыналардан тӛмен болмауы тиіс:
- 1,5 м - ағаш басына дейін;
9
-
2,0 м - ЖААЖ трассасы астындағы құрылыстың немесе имараттың ең жоғары
биіктігіне және темір жол, автожолр немесе кеме жүзетін габариттер биіктеріне дейін.
6.2.18 Тартушы арқанның астында орналасқан тапталған қарлы жамылғысы бар
сызық ретінде анықталатын шаңғышының буксирлі құрылғымен қалыпты пайдалануға
арналған шаңғы жолы буксирлік құрылғысында шаңғышыларды іліп ала кететін
орындармен анықталатын мол кеңдігі болуы керек..
Жол кеңдігінің:
- БАЖ -да бір орынды буксирлік құрылғысыа - 1,0 м;
- БАЖ -да екі орынды буксирлік құрылғысы - 1,5 м.
Кӛпірлердегі жолдар және траншея астының кеңдігі 2,0 м және 2,5 м кем болмауы.
Жоспарда шаңғы жолының білігі тартушы арқанның білігіне қатысты бір шама
жылжуы мүмкін, оның кеңдігінен 1/6 аспауы керек.
6.2.19 Тіреуіш қасындағы шаңғы жолының шеті қарлы қырындар немесе бӛктермен
шектелуге тиіс.
6.2.20 Шаңғы жолының кӛлденең еңсесі 10% аспайтын бір орынды буксирлік
құрылғылары бар БАЖ үшін және
5 с. кем емес құрылғылар арасындағы уақыт
интервалында ғана беріледі. Екі орынды буксирлік құрылғылары бар БАЖ жолының
кӛлденең еңсесі болмауы керек.
6.2.21 Контр кӛлденеңдік (тік түсу) беткейдің тіктігі 3 % аспайтын және бір орынды
буксирлік құрылғысы бар БАЖ -ға беріледі.
6.2.22 шаңғышыларды тасымалдауда тік және ұзартылған буксирлік құрылғы
арасының еңсесі мыналардан аспауы тиіс:
- 200 - бір орынды буксирлік құрылғыларда;
- 300 - екі орынды буксирлік құрылғыларда.
6.2.23 жердің бедері үстімен ӛтетін тартушы арқанның биіктігі (қар жамылғысын
ескере отырып) 3,5 м тӛмен емес, ал толмаған буксирлік құрылғының ұзындығынан асуы
тиіс.
6.2.24 Тартушы арқанның екі тарауының қатты элементтерінің аралық бұрышы
1130 әр буксирлік құрылғының тікесінен 0,5 м кем емес саңылау қалуы тиіс.
6.2.25 Жылжитын буксирлік құрылғылардың қатты элементтерінің арасы (5.1 т.
қараңыз) тіктен 1130бұрышқа жылжыған және сызық пен стансадағы жылжымайтын
кедергілер арасы мыналардан кем емес болуы тиіс:
- 0,5 м - адамдар жоқ жерде;
- 1,0 м - адамдар болуы мүмкін жерде.
Қисық учаскелерде бұл жағдайлар орталықтан сыртқа тебуші күштің жағдайларын
есепке алып сақталуы тиіс.
БАЖ стансаларында тікеден қатты элементтердің жылжуы жіберілетін бағыттаушы
құрылғылардың кӛмегімен шектеледі.
6.2.26 буксирлік құрылғылар арасындағы, буксирлік құрылғылардың және
жылжымайтын кедергі арасындағы саңлаулар есебінде 7.10 және 7.11 тармақтарға сай
БАЖ орналасқан жердегі нормативтік жел салмағымен арқанның жылжуы есепке
алынады.
6.2.27 Бүкіл шаңғы жолы бойында, желілі тірегіштер мен басқа да БАЖ берген
имараттың жылжымайтын элементтерінің аясын қоса алғанда, шаңғышылардың жүруіне
10
биіктігі
2,2 м кем емес және кеңдігін
7.3 тармағында берілгеннен кем емес ерікті
габариттер сақталынуы тиіс.
Бұл габарит БАЖ пайдалануда қар жамылысынның барлық жағдайларында
қамтамасыз етілуі тиіс.
6.2.28 Екі іргелес БАЖ орналастыруда олардың 7.3 т. ерікті габариттерінің (шаңғы
жолдарының) аралығы
1 м кем емес болуы тиіс, бұл жағдайда БАЖ жанында ӛтетін
буксирлік құрылғыларының аралары жалғаспауы керек, тіпті жылжитын буксирлік
құрылғыларының қатты элементтері бір уақытта бір біріне бұрышы 20 еңкейген болса.
6.3 Арқандар
6.3.1 Арқанды жолдарда қолданылатын болат арқандар "В" маркалы сымнан
жасалып, ҚР қолданыстағы стандарттарына сәйкес болуы және жасау-шы-зауыттың
сертификаты болуы тиiс.
Кӛтергiш, кӛтергiш-тартушы, тартушы, созбалы және кермелi арқандар iлудiң
алдында арқан-сынау станцияларында сынақтан ӛткiзiлуi тиiс.
Кӛтергiш арқандар мерзiмдi түрде ақаукӛргіштік ӛтiп тұруы тиiс.
Алғашқы дефектоскопия арқан iлгеннен кейiн, одан кейiн 5 жылдан соң және ары
қарай әрбiр үш жыл сайын ӛткiзiлiп тұрады. Ақаужазғыштар ЖААЖ паспортында сақталуы
тиiс.
6.3.2 Кӛтергiш арқан ретiнде жабыққұрастырмалы арқандар немесе металл
жүрекшесi бар кӛп иiрiмдi арқандар қолданылуы тиiс.
6.3.3 Кӛтергiштерге созбалы арқан ретiнде үш қабатты арқандар қолданылуы тиiс.
6.3.4 Кӛтергiш-тартушы, тартушы және тартпалы арқан ретiнде сымды сызық
бойымен тию арқылы бiр жақты қабатталған және металл емес жүрекшесi бар иiрiлген
арқандар қолданылуы тиiс. Крестiлi бұрымды арқандарды пайдалануға рұқсат етiледi.
6.3.5 Кермелi арқан ретiнде жабық құрастырмалы немесе металл жүрекшесi бар кӛп
иiрiмдi арқандар қолданылуы тиiс.
6.3.6 ЖААЖ-да қолданылатын арқандар есеппен тексерiлуi тиiс. Арқанның
тӛзiмдiлiгi:
(1)
ࡿ൒
формуласы бойынша есептеледi,
мұнда: K - тӛзiмдiлiк қорының коэффициентi (4-кесте);
S - 6.3.7; 6.3.8. тармақтарына сәйкес анықталатын арқанның ең кӛп тартылуы;
Р - тұтас алғанда сертификат бойынша, ал арқан-сынау станцияларында сынақтан
ӛткiзiлуге жататын арқандар үшiн - сынау туралы куәлiк бойынша алынатын арқанның
үзiлу күшi.
ЖААЖ жобалау кезiнде арқанныңүзiлу күшi ҚР стандарты бойынша алынады.
Егер, сертификатта немесе сынау туралы куәлiкте барлық сымдардың
жиынтықтағы үзiлу күшi кӛрсетiлсе, Р күшi жиынтықтағы үзiлу күшiн 0,83-ке немесе
таңдап алынған арқан түрiне арналған ҚР стандарты бойынша белгiленген сәйкес
11
коэффициентке кӛбейту арқылы анықталуы тиiс. Жабық арқандар үшiн 0,9 коэффициентi
қолданылады.
Жоғары келтiрушi станциядағы тӛменгi стансаға орналасқан созбалы құрылғыға
тартылған арқандар үшiн, тӛзiмдiлiк қорының коэффициентi 4,5-тен кем болмауы тиiс.
6.3.7 Кӛтергiш арқанның созбалығын анықтағанда: теңестiрушi салмағын, арқан
құрамының салмағын, созба құрылымындағы және табандағы қарсыласуды, ал екi жағы
иiлген арқанда: температуралық әсердi, арқан құрамының салмағын, арқан серпiндiлiгiн
және оның жүгiн, табандардағы қарсыласуды ескеру қажет.
Вагон ұстағышы iске қосылған кезде арқанға берiлетiн инерция күшi және тежеме
күшi ескерiлмейдi.
4 кесте - Арқандардың беріктiк қорының ең тӛменгi шақтамалы коэффициентi
Беріктік қорының
Жол түрі және арқанның мақсаты
п/п
коэффициенті, kз
1. Козғалмалы құрамының маятниктік жылжуымен асылмалы екі арқанды
1.1
Кӛтергіш
3,3*
*Вагон ұстауыштың жарамсыздануынан әсер етуін есептегенде - 3,0.Арқан жолдардың жұмыс
істемейтін жағдайында жел мен мұздың әсер етуін есептегенде - 2,7.
1.2
Бір тартушы арқанды жолдардағы тартушы және вагондағы
4,5
ұстамауыштармен
1.3
Екі тартушы арқанды жолдардағы тартушы және вагондағы
5,5
ұстауыштармен
1.4
Бір тартушы арқанды жолдардағы тартушы мен вагондағы
ұстамауыштармен құтқару вагонына арналған тартушы:
а) жұмыс істейтін жағдайдағы
4,5
б) жұмыс істемейтін жағдайдағы
2,8
1.5
Тартқыш
5,5
2. Козғалмалы құрамның стансаларында ағытылатын және кӛтергіш-тартушы арқанда
бекітілген сақиналы жылжуымен асылмалы бір немесе екі арқанды
2.1
Кӛтергіш
3,0
2.2
Кӛтергіш-тартушы
4,5
2.3
Тартуыш
5,0
2.4
Тартқыш
5,5
3. Козғалмалы құрамның кӛтергіш-тартушы арқанда тұрақты бекітілген сақиналы немесе
маятниктік жылжуымен асылмалы бір арқанды
3.1
Кӛтергіш-тартушы
4,5
3.2
Тартқыш
5,5
4. Шаңғышыларға арналған тартушы арқанда буксирлік құралғыларымен тұрақты
бекітілген буксирліктер
4.1
Тартушы арқан
4,0
4.2
Тартқыш арқан
4,5
5. Шаңғышыларға арналған тартушы арқанда буксирлік құралғыларымен бекітілген және
стансаларда ағытылатын буксирліктер
5.1
Тартушы арқан
4,0
5.2
Тартқыш арқан
4,5
12
4 кесте - Арқандардың беріктiк қорының ең тӛменгi шақтамалы коэффициентi
(жалғасы)
Беріктік қорының
№ п/п
Жол түрі және арқанның мақсаты
коэффициенті, kз
6. Барлық жолдарға
6.1
Кабельді ілуге арналған арқан
2,5*
6.2
Кермелі
2,5*
* Мұз бен желдің әсер етуін есептегенде.
6.3.8 Кӛтергiш-тартушы және тартушы арқандардың тартпалығын анықтағанда:
теңестiрушi салмағын, арқан құрамының және қозғалмалы құрамның салмағын, созба
құрылғысындағы, тiрек роликтерiндегi және станция шкивтерiндегi қарсыласуды ескеру
қажет. Инерция күшi ескерiлмейдi.
6.3.9 Болат арқандарды жарамсыздау А қосымшасында келтiрiлген нормалар
бойынша жүргiзiледi.
6.4 Арқандарды бекiту және жалғау
6.4.1 Кӛтергiш арқанның әрбiр ұшы жалғастырғыш немесе имектi барабан арқылы
бекiтiлуi тиiс.
6.4.2 Жабық құрастырмалы кӛтергiш арқан жалғастырғышта қорытпа құйып немесе
сыналармен бекiтiлуi тиiс.
6.4.3 Кӛтергiш, тартушы және созбалы ретiнде қолданылатын кӛп иiрiмдi арқандар
жалғастырғышта қорытпа құйылып бекiтiлуi тиiс.
6.4.4 Арқандарды бекiту үшiн қыстырғыштарды пайдалануға, тартпалы арқанды
теңсалмақпен немесе тартқыш арбамен жалғағанда, сонымен қатар тартушы арқанды
вагонға бекiту үшiн жол берiледi. Созбалы арқанды бекiту үшiн сына тӛлкелерін
(соғылған немесе басылған) қолдануға жол берiледi.
6.4.5 Жалғастырғыштар мен сыналар болаттан жасалуы тиiс. Жалғастырғыштарда
арқан диаметрi, жалғастырғыш есептелген күшi, кӛрсетiлген жасаушы-зауыттың таңбасы,
ТББ таңбасы және зауыт нӛмiрi болуы тиiс. Құйылған және дәнекерленген
жалғастырғыштарды қолдануға жол берiлмейдi.
6.4.6 Кӛтергiш және тартпалы арқандарды ауыстырғанда немесе қысқартқанда жаңа
ұшты және ӛтпелi жалғастырғыштарды орнату қажет.
Тартушы арқандарды ауыстырғанда немесе қысқартқанда, егер арқанды шешкен
кезде олар қыздырылмаса және ақаулары болмаса, бұрын пайдаланылған
жалғастырғыштар қолданылуы мүмкiн.
6.4.7 Кӛтергiш арқанның ұшын барабанның кӛмегi арқылы бекiткен кезде
барабандағы арқан ӛрiмдерiнiң саны үшеуден кем болмауы тиiс. Ӛрiмдер бiр қабат болып
орналасуы тиiс.
Барабаннан түсетiн арқанның ұшы екi қыстырғышпен бекiтiлуi тиiс, олардың
әрқайсысы кӛтергiш арқанның ең жоғарғы созбалығының 20% кем болмайтын күшке тең
деп есептелуi қажет.
13
6.4.8 Кӛтергiш-тартушы және тартушы арқандар ұзартылған кезде тартпалардың
саны аз болуы және жасаушы-зауыт шығарған арқанның шектi ұзындығымен шектелуi
тиiс.
Тартпаның ұзындығы арқанның 1300 диаметрiнен кем болмауы тиiс. Екi тартпаның
арасындағы арақашықтық арқанның 3000 диаметрiнен кем емес мӛлшерін құрауы тиiс.
Арқанның диаметрі тартпаның аясында арқанның номиналды диаметрінен
8%
аспауы тиіс.
6.4.9 Вагондар қозғалатын учаскеде кӛтергiш арқанның ұзартылуына жол
берiлмейдi.
6.4.10 Арқандарды ұзартуды және оларды жалғастырғыштарға бекiтудi арнайы
оқытылған және осы жұмыстарды орындау бойынша нұсқаулықтар кӛлемiнде Қазақстан
Республикасы Тӛтенше жағдайлар жӛнiндегi комитетiнiң Ӛнеркәсiпте және кенiнде
жұмыс жүргiзу қауiпсiздiгiн қадағалау, Тӛтенше жағдайларды мемлекеттiк қадағалау
жӛнiндегi департаментi органы ӛкiмiнiң қатысуымен кәсiпорын комиссиясына емтихан
тапсырған тұлғалар жүзеге асырады.
6.5 Тарту қҧрылғылары
6.5.1 Кӛтергiш арқанды тарту теңестiрушiмен, немесе шақтамалы шектерде тарту
кӛлемiн қамтамасыз ететiн ӛзге де құрылғымен жасалуы тиiс.
Арқан ұштарын иген кезде тартуды реттейтiн құрылғы қарастырылуы тиiс.
6.5.2 Аралық тiрегi бар маятниктi жолдардың кӛтергiш арқандары үшiн арқанның
ауысу мүмкiндiгiне арналған тiрек табанының
+20 м екi еселенген ұзындығына тең
арқанның қосымша ұзындығы қарастырылуы тиiс.
6.5.3 Кӛтергiш-тартушы және тартушы арқандарды тарту теңестiргiш немесе рұқсат
етiлген шектерде тарту кӛлемiн қамтамасыз ететiн басқа да құрылғымен жасалуы тиiс, бұл
жағдайда екi тартушы арқанның әрбiр арқанында жеке тарту құрылғысы болу керек.
6.5.4 Бiрнеше тарту арқанын қолданған кезде, олардың бiрқалыпты тартылуы
қамтамасыз етiлуi тиiс.
6.5.5 Кӛтергiш арқан теңсалмақтың жүрiсi сал-мақ айырмаларының ең кӛп
мүмкiндiгiн, болжанған температуралық ауытқуларды, арқан серпiмдiлiгi мен қалдықты
ұзындығын, сондай-ақ теңсалмақтың кем дегенде 1 м-ден кем емес қосалқы жүрiсiн
ескере отырып есептеледi.
Теңестiргiш жүрiсiнiң мүмкiндiктерi шектелген кезде арқанның қалдықты ұзындығы
ескерiлмеуi мүмкiн. Бұл жағдайда, жолды пайдалану барысында арқан қажеттiлiгiне қарай
қысқартылуы тиiс.
6.5.6 Кӛтергiш-тартушы және тартушы арқандардың тарту құрылғысының жүрiсi
жүктеме ауытқуынан салмақ айырмаларының ең кӛп мүмкiндiгiн, болжамдалған
температуралық ауытқуларды және арқанның серпiмдi ұзындығын негiзге ала отырып
есептеледi.
Сақиналы жолдарда 3.2.3 т. -да кӛзделген құтқару шараларын ӛткiзу барысында
қозғалмалы құрамды тӛмендету үшiн тарту құрылғысының қосымша жүруi қарастырылуы тиiс.
Кӛтергiш-тартушы арқанның қалдықты ұзындығын ӛтеу және маусымды
температуралық ауытқулар кезiнде, оның ұзындығын ӛзгерту үшiн теңсалмақты
(ол
14
болған жағдайда) жобалық қалыпқа орнату (кӛтеру) үшiн бейiмделгiш қарастырылуы тиiс.
Осы бейiмделгiш тарту құрылғысының қосымша жүрiсiн iске асыруға мүмкiндiк берiлуi
тиiс.
6.5.7 Тартушы және кӛтергiш-тартушы арқандардың тарту құрылғысының
теңсалмағы мен арбасының еркiн орын ауыстыруы қамтамасыз етiлуi тиiс. Теңсалмақтар
мен тарту арбаларының жүрiсi тiректермен шектелуi және ұштарындағы ӛшiру
серiппелерiмен басқарылуы тиiс.
Бағыттаушылар жағынан теңестiрушi мен қабырға арасындағы саңылау 0,7, м-ден
кем болмауы, ал келесi жағынан - 0,5 м кем болмауы тиiс.
6.5.8 Теңсалмақтар бетон немесе темiрбетон, тақталары, сондай-ақ бетонды немесе
шойында блоктармен толтырылған қаңқа жәшiктер түрiнде жасалуы тиiс. Теңсалмақтарға
қосымша металл шынжырлар iлiнуi мүмкiн. Қолмен жүктеген кезде жекелеген блок
массасы 30 кг аспауы тиiс.
Теңсалмақ орналастырылатын кеңiстiк қоршалуы тиiс. Теңсалмақ шұңқыршаға
орналастырылған кезде, ол да су, қар және мұздың түсуiнен қорғалған болуы тиiс.
6.5.9 Теңсалмақтың салмағы ЖААЖ паспортында кӛрсетiлуi тиiс.
6.6 Барабандар, шкивтер, аунақшалар, тiрек-тер және бағыттаушы табандар
6.6.1 Барабанның, шкивтiң, аунақшаның, болат арқанмен иiлген аунақшаны
шынжырды тiреушi шина диаметрi мына формула бойынша анықталады:
(2)
мұнда: D - барабанның, шкивтiң, аунақшаның, арқанның осьтiк сызығы бойынша
ӛлшенетiн аунақ-шаны шынжырдың тiреу шинасының диаметрi, мм;
d - арқан диаметрi, мм;
l
- арқан мен шкивтiң арналу мақсатына байланысты коэффициент, оның тӛменгi
кӛрсеткiштерi 5-кестеде кӛрсетiлген.
6.6.2 Кӛтерушi арқанның тiреу табанының қиғаштық радиусы арқанның
250
диаметрiнен кем болмауы тиiс. Бұл жағдайда мына шарт сақталуы тиiс
(3)
мм2
мұнда: Y - вагон қозғалысының ең жоғарғы жұмыс жылдамдығы, м2/с;
R - табанның қиғаштық радиусы, м.
6.6.3 Кӛтерушi-тартушы және тартушы арқандарға арналған жетелеу және
бағыттаушы шкивтер, сонымен қатар электрқозғаушы немесе байланыс тiзбегiне кiретiн
аунақшалардан басқа, кӛтерушi-тартушы арқандарға арналған аунақшалар иiлгiш
материалмен қапталуы тиiс.
6.6.4 Кӛтерушi арқанды имектеуге арналған барабан ағашпен немесе иiлгiш
материалмен қапталуы тиiс.
6.6.5 Сақиналы жолдардың жетелеу және дӛңгелек шкивтерi арқанның шкивтен
сырғуын болдырмайтын құрастырмалардан жасалуы немесе құрылғылармен жабдықталуы
тиiс.
15
6.7 Қозғалмалы қҧрам
6.7.1 ЖААЖ-да қозғалмалы құрам ретінде пайдаланылуға мүмкін:
1) ашық орындықтар, жартылай ашық орындықтар
(қайырмалы қақпағы бар
орындықтар) баспалдақғымен және баспалдақсыз;
2) орындығы бар және орындықтары жоқ жартылай ашық және жабық кабиналар;
3) жабық вагондар:
4) тіреуіш траверсі мен тіреуіш тәрелкесі бар буксирлік құрылғылар.
6.7.2. Вагондар мен кабиналардың есіктері ішке қарай ашылады немесе жайылып
ашылады және есiктiң ӛздiгiнен ашылуын болдырмайтын құлпы болу керек. Ашық
есікпен жүруді жібермейтін есіктер блокдаумен жабдықталған.
Есік орындарының кӛлемі мыналардан кем болмауы тиіс:
кабинада - 0,6 x 1,55 м;
вагонда - 0,75 x 2,15 м.
5 кесте
Арқанның
1
Барабан, шкив, аунақша, табан, шинаның мақсаты
атауы
коэффициенті
Кӛтерушi
Имектеуге арналған барабан, арқан қозғалыссыз жататын
65
ауытқу станциялы табан
Теңсалмақпен тiкелей байланысты арқанды бағыттауға
130
арналған шкив
Арқан қозғалатын ауытқу станциялық табан; теңсалмақпен
180
тiкелей жалғанған кезде арқанды бағыттайтын аунақшаны
шынжырға арналған ұстап тұрушы шина
Кӛтерушi-
Шкив приводной; шкив обводной
90
тартушы
Ролик опорный
12
Тартушы
Жетелеу шкивi
80
Қармау бұрышында ауытқитын шкив:
30 жоғары
80
20 жоғары 30-ға дейiн
60
10 жоғары 20-ға дейiн
50
10-ға дейiн
40
Тiреушi аунақша
15
Тартқыш
Жолдардағы ауытқу шкивi:
маятниктi
80
сақиналы
40
Жол жұмыс iстеп тұрғанда арқан қозғалыссыз жататын шкив,
17
барабан, байлама
6.7.3 Толық тоқтауда жолаушылардың отыруы мен шығуы жүргізілетін кабина мен
вагонның пайдалы алаңы әр жолаушыға 0,2 м2 кем емес болуы тиіс.
Жүру кезде жолаушылардың отыруы мен шығуы жүргізілетін кабинаның пайдалы
алаңы әр жолаушыға 0,3 м2 кем емес болуы тиіс.
16
6.7.4 Жолаушылар тұрып тұратын жартылай ашық кабиналарда биіктігі еденнен кем
дегенде 1,3 м болатын тегiс немесе тор кедергiлерi болуы тиiс.
6.7.5 Жолаушылардың отыруына арналған орындықтары бар жартылай ашық
вагондар мен кабиналардың кедергiлерi орындықтан кем дегенде 0,5 м-ге биiк болуы тиiс.
6.7.6 Жолаушыларды отырғызып тасымалдауда бір жолаушының отыру орны 0,5м
кем емес, ал тұтас орындықтарда отыратын жердің - 0,45 м кем емес болуы тиіс.
6.7.7 Кабиналардағы отыру орындардың тереңдігі 0,35 м кем емес, ал еденнен
орынның арасы 0,45 0,5 м шамасында болуы тиіс.
6.7.8 Кабиналар мен вагондардың тӛбе жабынының әр жері топталған 0,1 кН кем
емес салмақты кӛтеруге тиіс. Бұдан басқа вагонның тӛбе жабыны 0,25 кН кем емес жалпы
салмағын кӛтеруге тиіс.
6.7.9 Вагон iшкi жағынан тұтқалармен жабдықталуы тиiс.
6.7.10 Вагонның еденiнде және тӛбесiнде кӛлемi кем дегенде 0,4х0,5 м қақпақ болу
керек. Едендегi қақпақ бетi вагонның iшiне қарай, тӛбедегi қақпақ бетi - сыртқа қарай
ашылуы тиiс.
6.7.11 Вагонда шатырға шығуға арналған баспалдақ қарастырылуы тиiс. Арбаны
және кӛтергiш арқанды тексеру үшiн вагонның аспасында қоршалған алаң жасалуы тиiс.
6.7.12 Орындықтары бар кабинаның еденнен тӛбеге дейінгі биіктігі 1,5 м тӛмен
болмауы тиіс.
6.7.13 Вагонда еденнен тӛбеге дейінгі биіктігі 2,1 м тӛмен болмауы тиіс.
6.7.14 Кабинаның ішкі кеңдігі орындықтардың деңгейіне дейін 2,1 м кем емес болуы
тиіс.
6.7.15 Вагон арбасының шеткі траверстерінде кӛтергіш арқаннан арбаның түспеуін
қақпайлайтын шектеуіші болуы тиіс. Шектеуіш биіктігінің кӛлемі (арқанның жоғары
бойынан тӛменге санағанда) кӛтергіш арқаннан екі диаметрден кем емес болуы тиіс.
Тіреуіші жоқ маятникті вагон арбалары шектеуіштерден басқа кӛтергіш арқанды
қапсыратын тұтқаларымен жабдықтануы тиіс.
6.7.16 Жабық вагондар мен кабиналарда желдеткіштер болуы тиіс.
6.7.17 Вагондарда жолаушылардың шектi саны және вагонның жүк кӛтергiшi
кӛрсетiлген тақтайша болуы тиiс.
6.7.18 Орындық жолдарының орындығында мыналар болуға тиіс: қжолаушыларды
орындықтарынан құлаудан сақтап қалатын қатты қайырмалы немесе иілгіш арқалығы,
орындықтың деңгейінен 0,4 м жоғары орындық арқалығы және шет тіреуіштері болуы
тиіс
Орындықтардың баспалдақтарының барында олар арқалықпен тығыз қосылуы тиіс.
6.7.19 Жолдың жұмыс істеуінде сақтау арқалығы мен жартылай ашық орындықтың
қақпасы ӛздігінен ашылудан соңғы қалыпта берікті тоқталуы тиіс.
Ашық бос орындықтардың орындарын жауын-шашыннан сақтау үшін
орындықтардың арқалығы орындарға немесе орындықтар арқалықтарға қайырылулары
тиіс.
6.7.20 Вагон, кабиналардың және орындықтардың кӛтерушi бӛлшектерiнiң
тӛзiмдiлiк қоры (материалдың уақытша қарсыласуының ең жоғарғы тұрақты жүктемелер
кернеуiне қатынасы)
5-тен кем болмауы, ал қалғандары
2-ден кем болмауы тиiс.
17
Динамикалық жүктемелердi қабылдаушы бӛлшектер шалдығу тӛзiмдiлiгiне есептелiп
тексерiлiуi тиiс.
6.7.21 Вагонның тӛбе жабыны кез-келген орында кем дегенде 150 кг жиынтық
жүктеменi, сонымен қатар 250 кг тең үш адамдық жалпы жүктеменi кӛтеруi тиiс.
6.7.22 Жолаушылар тұрып тұратын жартылай ашық вагондар мен кабиналардың
биiктiгi еденнен кем дегенде 1,3 м болатын тегiс немесе тор кедергiлерi болуы тиiс;
жолаушылардың отыруына арналған орындықтары бар жартылай ашық вагондар мен
кабиналардың кедергiлерi орындықтан кем дегенде 0,5 м-ге биiк болуы тиiс.
6.7.23 Вагон еденiнiң пайдалы алаңы бiр адамға шаққанда 0,2 м2 деп анықталады.
6.7.24 Арқан жолының вагонында мынадай жағдайларда жолсерiк болуы тиiс:
1) ұстағыштар және вагонда орналасқан басқа да құтқару құралдары болған
жағдайда;
2) вагон сыйымдылығы 10 және одан кӛп адам болған барлық жағдайларда.
6.7.25 Орындықтың отырғышы арқаға 80 бұрышқа иiлген болуы қажет. Отырғыштың
енi бiр жолаушыға 0,5 м-ден кем болмауы тиiс.
6.7.26 Орындық (кабина) қыстырғышының сақиналы жол арқанымен ұстасу күшi
мына формуламен есептеледi:
(4)
P
K
N
мұнда: Р - қыстырғышты қысу күшi;
N - қыстырғышты ығыстыратын күш (динамикалық әсер етудi ескере отырып);
К - коэффициентi (серiппелi қыстырғыштар үшiн - 1,75, бұрандалы қыстырғыштар
үшiн - 3,0);
- үйкелiс беттерiн, қыстырғыштың iшкi беткей формасын және құрастырмалы
ерекшелiктерiн ескеретiн келтiрiлген үйкелiс коэффициентi.
Бұл жағдайда арқанды қысудың үлестi қысымы
300 кг/см2 аспауы тиiс. Егер
орындықтың (кабинаның) екi қыстырғышы болса, онда жиынтық коэффициентi серiппелi
қыстырғыштар үшiн 2,2-ге және бұрандалы қыстырғыштар үшiн 3,0-ге тең болуы тиiс.
Қыс-тырғышты тарту кезiндегi кӛлемi паспортта кӛрсетiлуi тиiс.
6.7.27 Бiр тартушы арқаны бар маятниктi вагондар тартушы арқан үзiлген жағдайда,
кӛтерушi арқанға ұсталынып қалатын автоматты түрде iске қосылатын ұстағышпен
жабдықталуы тиiс. Ұстағыш вагонда орналасатын қол жетелеушiмен және ұстағыш iске
қосылғанда жол жетелеушiсiн ӛшiретiн түйiсумен жабдықталуы тиiс.
Егер, вагон тартушы арқан үзiлген жағдайда, ӛздiгiнен сырғып тӛменгi станцияға
дейiн жете алмаса және егерде бұл ретте вагонның тiректерден ӛтуi кезiнде паспортта
кӛрсетiлген жылдамдықтан аспайтын болса, ұстағыштар орнатылмауы мүмкiн.
6.7.28 Ұстағыштың күштемелiк тежемесi пiшiнiнiң максимальды еңкею және кӛп
қүш жағдайында вагон белгiленген тежеме жолында тоқтайтын болып есептелуi тиiс. Бұл
ретте ұстағыш бірге iске қосылған кезден бастап кем дегенде 3 м/с2 болуы керек. Теже-ме
жолы ЖААЖ паспортында кӛрсетiлуi қажет.
6.7.29 Ұстағыш құрылымы арқанды қысқыштармен қысу күшiн реттеуді қарастыруы
тиiс.
6.7.30 Вагон арбасының шеткi траверсаларының кӛтергiш арқаннан арбаның
сырғуын болдырмайтын қорғаушы табақтары болуы тиiс.
18
Табақ кӛлемi (арқанның тӛбесiнен теменге қарай есептегенде) кӛтергiш арқанның екi
диаметрiнен кем болмауы тиiс.
Тiрексiз маятниктi жол вагондарының арбалары қорғаушы табақтардың орнына
кӛтергiш арқандары қамтитын қапсырма шегемен жабдықталуы тиiс.
6.8. Жетелеушi және тежемелер
6.8.1 езервті қозғалтқыштытың жұмыс істеуінде қозғалмалы құрамның қозғалыс
шапшандығы жол сызығында отырған барлық жолаушыларды негізгі қозғалтқыштың
жұмыстан шығуының басынан стансаға 1,5, сағат ішінде апару.
6.8.2 Жол жетелеушісі шапшандығы 0,5 м/с аспайтын кӛтеруші, кӛтеруші-тартушы
және тартушы арқандардың бойын тексеруді қамтамасыз етуі тиіс.
6.8.3 Жетелеу шкивi бар тартушы және кӛтерушi-тартушы арқан ұстамасының
берiктiгi жол жүктемесiнiң (қосу және тежеме кезiнде инерция күшiн ескерiп) ең қолайсыз
жағдайында қор коэффициентi кем дегенде 1,25 болуы тиiс және осы формулалармен
анықталады:
жетелеуіштің тарту режимінде жұмыс істеуінде
(5)
ሻ ൒
тежеудің тарту режимінде жұмыс істеуінде
6)
,
онда S1 - арқанның екпіндеп келетін тарауының керілісі, Н;
S2 - арқанның тӛмендеген тарауының керілісі, Н;
1 -жұмыстың қолайсыз жағдайларында шкив футеровкасының арқанмен
ілінісуінің коэффициенті (минералды маймен жағылған арқан, суланған футеровка);
- шкивтің арқан құлаш бұрышы, рад;
К - ілінудің беріктік қорының коэффициенті, К = 1,25.
6.8.4 Маятниктi жолдың жетелеушiсi стансаларға жақындағанда, сонымен қатар осы
Ереженiң 3.1.1-т.-да кӛзделген жағдайларда тiректерден ӛту кезiнде тӛмендету қажеттiлiгiн
ескере отырып, жылдамдықты реттеуге мүмкiндiк беруi тиiс. Отыру алаңы шегiнде вагон
қозғалысының жылдамдығы 0,5 м/с аспауы тиiс.
6.8.5 Жылдамдықты бақылау тахогенератормен немесе бақылаудың қажеттi
нақтылығын қамтамасыз ететiн басқа да құралдармен iске асырылуы тиiс. Жылдамдық
бақылауының нақтылығы номиналды жылдамдықтан +2%.
6.8.6 Маятниктi жолда вагон станцияға жақындаған кезде үдетудiң басталғаны
туралы машинистке (операторға) белгi беруге арналған автоматты сигналдау орнатылуы
тиiс.
Дабыл соққыш дербес қызмет ететiн екi дабыл құрылғысы түрiнде орындалуы тиiс.
19
6.8.7 Жол қосылған (тоқтаған) кезде жетелеушi шкивте шапшаңдық (үдеу) тӛменде
келтiрiлген кӛрсеткiштерден аспауы керек:
Жол:
Қалыпты режімде м/с2
Апаттық тоқтау кезiнде, м/с2
маятниктi
1,0
3,0
сақиналы
1,0
2,0
6.8.8 Арқан жолының жетелеушiсi қозғалмалы құрамның тексерiс режимiнде 0,5 м/с
аспайтын жылдамдықпен қозғалу мүмкiндiгiн қамтамасыз етуi тиiс.
6.8.9 Арқанды жол жетелеушiсiнiң қозғалмалы құрамның тiзбектен қайтып оралу
мүмкiндiгiн қамтамасыз ететiн резервтi қозғауышы болуы тиiс.
Бұл мақсаттар үшiн, егер адамдарды құтқарудың жалпы уақыты бiр сағаттан
аспайтын болса, қол жетелеушiсiн қолдануға жол берiледi.
6.8.10 Жаңадан жобаланатын арқан жолдарында жетелеушi автоматты түрде iстейтiн
екi құдықша немесе жабық түрдегi дискiлi-құдықшалы тежемелермен жабдықталуы тиiс.:
- жұмыс iстейтiн - қозғаушы белдiгiнде;
- тӛтенше - белдiкте немесе жетелеушi шкивтiң орамында.
Жұмыс iстейтiн және тӛтенше тежемелердiң қызметтерiн бiр құрастырмаға
бiрiктiрген кезде, оның тежемелiк жағдайды қалыпты және тӛтенше режимдерге қоюға
арналған дербес екi құрылғысы болуы тиiс және жетелеушi шкивтiң белдiгiнде
(орамында) орналастырылуы керек.
6.8.11 Iстеп тұрған сақиналы жолдарда қолмен басқарылатын тӛтенше тежемеге
рұқсат етiледi.
6.8.12 3 м/с дейiнгi жылдамдықта ӛздігiнен тежеу жолдары үшiн тӛтенше тежеменi
және жылдамдықты бақылау құралдарын орнату мiндеттi емес.
6.8.13 Әрбiр тежеме (жұмыс, тӛтенше) ең ауыр жүктеме жағдайында тұрақты сәтте
кем дегенде 1,25-ке дейiн жеткiзуi тиiс.
6.8.14 Жол жетелеушiсiнде жылдамдықты 20%-тен асыруға қарсы қорғау кӛзделуi
тиiс, ол тӛтенше тежемеге әсер етуi қажет.
6.8.15 Тӛтенше тежеме 3.8.12-т.-да кӛзделген жағдайлармен қатар:
- тӛтенше ӛшiру серiппесiне әсер еткенде;
- тоқтау (маятниктi жолдарда) бекетiнен ӛткен кезде iске қосылуы тиiс.
6.8.16 БАЖ жетелемесінде ӛздігінен артқа жүру жолын болдырмайтын бір тежеуі
болуы тиіс. Тежеме орнына автоматты істейтін стопорлық құрылғыны немесе ӛзіндік
тежейтін редукторды қолдануға болады.
6.8.17 Ӛзіндік тежеуі бар жолдарда шапшандығы 3 м/с-қа дейін тӛтенше тежемені
орнату және шапшандықты бақылайтын құрал керек емес.
6.8.18 әр тежемені (жұмыс, тӛтенше) тиісті бетіне әсер ететін оның жүктеуінің ең
ауыр жағдайында жолдан келетін тежеме уақытын 1,25 статистикалық кезден кем емес
арттыру.
6.8.19 БАЖ жетелемесінде номиналды шапшандықты 15 % асыруға қарсы блокдау
алдын ала ескерілген.
20
6.8.20 Жетелеме жолдың бос па, әлде жүктеулі ме 0,4 м/с аспайтын жылдамдықпен
жүруін қаматамсыз етуі тиіс.
6.9 Тiректер, станциялар және олардың жабдықтары
6.9.1 Жабық пішінді металл құрылымдардың тіректеріне жауын-шашынның тиюін
келтірмеуге қажет. Бұдан басқа олар сусіңгіш тесіктері болуы тиіс.
6.9.2 Станцияның металл тіректері
мен құрылымдары тоттанудан ыстық
мырыштаумен қорғануға немесе тоттануға қарсы бояулармен сырлануы қажет.
6.9.3 Тіректер жүк кӛтергіш құрылғылармен іліну үшін кронштейндермен
жабдықталынуы тиіс, тоспаларды немесе доңгелекті балансирлерге қызме кӛрсету үшін
қоршалған алаңшалары болу тиіс және тіректер баулығына шығу үшін сатылары болу
тиіс.
6.9.4 Тiректер мен станциялар құрастырмаларының тӛзiмдiлiгiн есептемегенде
жүктеме нормативтерiне келесi артық жүктеу коэффициенттерiн алу қажет:
а) арқанның табандар бойымен қозғалуының қарсыласу күшiн қоса алғанда кӛтергiш
арқандарды тарту жүктемелерi үшiн - 1,7;
б) тартушы және кӛмекшi арқандардың жүктемесi үшiн - 2,0;
в) арқанның роликтермен қозғалуының қарсыласу күшiн қоса алғанда кӛтерушi-
тартушы арқанды тарту жүктемесi - 1,7;
г) қозғалмалы құрам жүктемесi үшiн - 1,5;
д) жел жүктемесi үшiн - "Жүктемелер және әсер етулер" ҚНжЕ 2.01.07 бойынша;
е) ӛз салмағы үшiн - 1,2.
Есептер үшін тіректер мен станцияларға арналған неғұрлым қолайсыз үйлесімі
алынады.
Жүктемелердің кемуі құрылымның жұмысын нашарлатса, жүктеме коэффициенті
0,9-ға тең етіп алынады.
6.9.5 Тiректер мен станциялардың іргетастары топырақты ескермей есептеледi және
жылжытуға, алуға және нормативтiк жүктемеден ауытқуға кем дегенде 1,5 қоры болуы
тиiс.
Іргетас жер бетiнен кем дегенде 0,2 м-ге шығып тұруы керек.
Геологиялық қызметтiң қорытындысы болған жағдайда, берiк тау негiздерiне іргетас
орнатуға рұқсат етiледi.
6.9.6 Сақиналы жолдардың тіректерінің ені 400 мм-ден кем емес баспалдақтары болу
керек, басқыштар арасындағы қашықтығы
300 мм-ден аспауы тиiс.
15 м асатын
тіректерде қоршау доғалары болу керек. Доғалар бiр-бiрiнен
800 мм-ден аспайтын
қашықтықта орналасып, ӛзара кем дегенде үш сызықпен жалғасуы тиiс. Баспалдақтан
доғаға дейiнгi арақашықтық доға радиусы 350-400 мм болған жағдайда 700 мм кем
болмайтын және 800 мм аспайтын болуы тиiс. Тіректер бастірегінде құтқарушылардың
құтқару құралдарымен бiрге тiрек арқылы қауiпсiз ӛтуiн қамтамасыз ететiндей болу керек.
6.9.7 Биiктiгi 30 м-ге дейiнгi маятниктi жолдардың тiректерiнің тік немесе алаңы бар
баспалдақтары болуы қажет, ал биiктігі 30 м жоғары болса - алаңы бар баспалдақтар
болуға тиіс. Баспалдақтардың әрбiр 8-12 м биiктiкте, алаңы бар болуы тиiс. Баспалдақтың
енi 500 мм-ден кем болмау керек және басқыштар арасындағы қашықтық 300 мм-ден
21
аспауы тиiс. Еңiс баспалдақтар таяныштармен жабдықталуы керек. Персоналдың
вагоннан шығуына тіректердің қоршауы бар алаңшалар орнатылады. Алаңшаның ені 500
мм кем болмауы керек.
6.9.8 Тіректер тиісті нӛмерленуі керек.
6.9.9 Машиналық бӛлiм есiгiнiң мӛлшерi iрi ажырамайтын жабдық элементтерiн
алып ӛтуге мүмкiндiк беретiндей болу керек; қажет болған жағдайларда iрi бӛлшектердi
алып ӛту үшiн арнайы ойықтар қарастырылуы тиiс.
6.9.1. Машина бӛлiмiнде негiзгi жабдықтардың үстiнде кӛтергiш-кӛлiктiк құралдар
кӛзделуi тиiс. Мұндай жабдықты ашық станцияларда орнату мiндеттi емес.
6.9.11 Тіректер, электржабдықтар мен ӛлшеу аспаптар жауын шашыннан
қорғалынуы тиіс.
6.9.12 ЖААЖ басқару пультi (қалқаны) станцияда жабық бӛлмеде орналастырылуы
тиiс. Маятниктi жолдың басқару пультi отыру алаңы мен жапсарлас трасса жақсы
кӛрiнетiн жерде орналасуы тиiс.
Машина бӛлiмiнiң қабырғасынан жетелеушiге және қызмет кӛрсетудi талап ететiн
басқа да жабдыққа дейiнгi қашықтық, сонымен қатар жабдықтар арасындағы ӛткелдер 800
мм аз болмауы тиiс. Қажет болған жағдайларда, алаңдар мен баспалдақтар орнатылуы
тиiс.
Механизмдерге, электр жабдықтарына, қызмет кӛрсетудi талап ететiн құрылғыларға
қауiпсiз кiру қамтамасыз етiлуi тиiс.
6.9.13 ЖААЖ жабдықтарының барлық айналатын бӛлiктерi, сонымен қатар 2,5 м
тӛмен биiктiкте орналасқан арқандар қоршалуы тиiс.
6.9.4 Станциялардың платформаларында станция кезекшілерімен пайдалануға
арналған шығарғыш басқару пульттері
(колонкалары) болуы тиіс. Осы пульттерде
дабылдар мен жол тоқтату құралдары болу керек.
6.9.15 ЖААЖ станциялары ҚР ӛрт қауіпсіздігінің Ережесінің талаптарына сай ӛрт
сӛндіру құралдармен жабдықталуы тиіс.
6.9.16 Ашық пiшiндi тiрек құрылымы металл прокатының қалыңдығы 4 мм-ден кем
болмауы, құбыр мен жабық пiшiнi 2,5 мм-ден кем болмауы тиiс.
6.9.17 Тiректер арқандарды кӛтеруге арналған құрылғыларды асу үшiн
кронштейндермен жабдықталуы тиiс.
6.9.18 Тiректерде табандар мен роликтiк теңгерушiлерге қызмет кӛрсетуге арналған
қоршалған алаңдар орнатылуы қажет. Алаң кӛлемi - жӛндеу-алдын алу жұмыстарын
қауiпсiз жүргiзудi, ал сақиналы жолдарда, бұлардан басқа - құтқарушылардың құтқару
құралдарымен бiрге тiрек арқылы қауiпсiз ӛтуiн қамтамасыз ететiндей болу керек.
Маятниктi жолдардың тiректерiнде қызмет кӛрсетушi адамдардың тiрекке вагон арқылы
шығуына арналған қоршалған алаңдар жасалуы тиiс. Алаңдардың енi 0,5 м-ден кем
болмауы тиiс.
6.9.19 Маятниктi жолдардың тiректерiнде вагонның тӛменгi бӛдлгi деңгейiнде
вагонның табанға немесе тiрек басына жанасуын болдырмайтын бағыттаушылар
орналастырылуы тиiс. Бағыттаушылар - вагон тiк бағытта 20°-қа және кӛлденең 11° 301
ауытқыған жағдайда, тiректерге жақындағанда бағыттаушылардан жоғары
кӛтерiлмейтiндей болып орнатылуы тиiс.
22
Биiктiгi 30 м-ге дейiнгi маятниктi жолдардың тiректерiнде әрбiр 8-12 м сайын, алаңы
бар баспалдақтары болуы қажет. 30 м биiк жағдайда, баспалдақтар әрбiр 8-10 м биiктiк
сайын, алаңы бар қадымды болуы тиiс. Баспалдақтың енi 400 мм-ден кем болмау керек.
Басқыштар арасындағы қашықтық 300 мм-ден аспауы тиiс. Еңiс баспалдақтар (жиекке
еңкею бұрышы 75° дейiн) таяныштармен жабдықталуы тиiс және кедiр-бұдырлы немесе
құйылған бедерi бар тегiс болат қаңылтырдан жасалған жалпақ басқыштары немесе кем
дегенде екi ӛзектен жасалған басқыштары болу керек.
Тiк баспалдақтарда, сондай-ақ
5 м-ден асатын биiктiкте жиекке
75° асатын
бұрышпен еңкейген баспалдақтарда
3 м биiктiктен бастап, доға тәрiздi қоршаулар
жасалуы тиiс. Доғалар бiр-бiрiнен 800 мм-ден аспайтын қашықтықта орналасып, ӛзара кем
дегенде үш сызықпен жалғасуы тиiс. Баспалдақтан доғаға дейiнгi арақашықтық доға
радиусы 350-400 мм болған жағдайда 700 мм кем болмайтын және 800 мм аспайтын
болуы тиiс. Егер, баспалдақ тiректiң торлы оқпанның iшi арқылы 900х900 аспайтын
қимамен ӛтсе, доға түрiндегi қоршау қажет етiлмейдi.
Биiктiгi 15 м дейiнгi сақиналы жол тiректерiнде доғаларды қоршайтын құрылғылар
мiндеттi емес. Қимасы 700х700 мм кем болатын баспалдақтарды тiрек оқпанының iшiне
құруға болмайды.
6.9.20 Кӛтерушi арқан қозғалатын маятниктi жолдардың тiрек табандары
фрикциялық тӛзiмдi материалмен қапталуы тиiс. Тiрек табандарында жинақ-талған
роликтердің жұмысы олардан тарту арқанда-рының сырғып түсу мүмкiндiгiн
болдырмайтындай етiп жасалуы тиiс немесе табандар арқаннан сырғып түскен жағдайда,
оны роликке жатқызуды қамтама-сыз ететiн бағыттаушылармен жабдықталуы тиiс.
6.9.21 Арқаның жерге құлауына немесе жоғары кӛтерiлуiне (сығу түрiнде) мүмкiндiк
бермейтiн құрылғымен теңгерушiнi жабдықтаған жағдайда, арқан роликтен шығып
кеткеннен кейiн, жолдың жетелеушiсiн ӛшiруге арналған тек ӛшiрушi құрылғыны
орнатуға рұқсат етiледi.
Арқан құлауының алдын-алатын құрылғылар, егер арқанның теңгерушiден шығып
кетуi жолаушылардың жарақат алу қауiпсiздiгiн тудырмаса және жетелеушiнi ӛшiру
қамтамасыз етiлетiн болса, орнатылмауы мүмкiн.
6.9.22 Маятниктi жолдарда жетелеушi, электр жабдық және ӛлшеушi аппаратура
жабық бӛлмеде орналастырылуы тиiс.
6.9.23 ЖААЖ басқару пультi станцияда жабық бӛлмеде орналастырылуы тиiс.
Маятниктi жолдың басқару пультi отыру алаңы мен жапсарлас трасса ең жақсы кӛрiнетiн
жерде орналасуы тиiс.
6.9.24 Маятниктi станциялардың жолдарында климат жағдайларын ескере отырып,
жылыту қарастырылуы тиiс.
6.9.25 Станциялардағы алаңдар және оларға кiру жолдары аяқ сырғанамайтындай
(шаңғышыларға арналған жолдардан басқа) етiп жасалуы қажет. Олар жер деңгейiнен
жоғары орналастырылған жағдайларда, олардың биiктiгi кем дегенде 1 м таяныштармен
және тӛменгi жағынан кем дегенде 0,1 м биiктiкке тегiс қоршаумен жабдықталуы тиiс.
Таяныштар орнату мүмкiн болмаған отыру алаңдары адамдарды құлаудан сақтайтын
тормен қоршалуы тиiс.
23
6.9.26 Маятниктi жолдардағы отыру алаңдарының енi, егер тек отыру немесе шығу
болғанда 1,2 м кем болмауы және отыру мен шығу бiр алаңда болғанда 2 м кем болмауы
тиiс.
6° -тан артық еңкейген учаскелерде орнатылатын алаңдар, сатылы түрде жасалуы
тиiс.
Маятниктi ЖААЖ-да отыру алаңының ұзындығы вагондар станцияларда тоқтаған
кезде, олардың қалыпты емес орналасуын ескерiп жасалуы тиiс.
6.9.27 Сақиналы жол отыру алаңының енi арқан осiнен қоршауға дейiн 2 м кем
болмауы тиiс.
6.9.28 Сақиналы жол отыру алаңының ұзындығы жол қозғалысы жылдамдығына
байланысты белгiленуi тиiс.
Отыру алаңшасының ұзындығының қозғалыс жылдамдығына қатынасы 6-кестеде
кӛзделгеннен кем болмауы тиiс.
6-кесте
Жалпы қызметтік
Шаңғышыларға арналған
Орындық немесе кабина типi
жолдарда
жолдарда
бiр орынды орындықтарда
4
2
екi орынды орындықтарда
5
3
үш орынды орындықтарда
6
4
екi орынды кабиналарда
7
-
Отыру алаңшасының еңіс бұрышы 6°-тан аспау керек.
6.9.29 Маятниктi жолдардың станцияларында жолаушылардың кiруi және шығуы
кезiнде вагондардың шайқалуын шектейтiн бағыттаушылар орнатылуы тиiс. Бағыттаушы
мен вагон арасындағы саңылау қалыпты тоқтау орнында жанына қарай 5 см аспауы және
станцияға кiру кезiнде вагонның 11° 301-қа ауытқу мүмкiндiгiн ескерiп, шығу жағына
қарай кеңейтiлмеуi тиiс.
Бағыттаушылар
- вагонның тӛменгi жағы бағыттаушының деңгейiнен
кӛтерiлмейтiндей болып орнатылуы тиiс.
6.9.30 Маятниктi жол станцияларының бiрiнде (мүмкiндiгiнше жетелушiде) вагон
арбаларын тексеру және жӛндеуге арналған алаңдар, сонымен қатар вагондарды кӛтеруге
арналған құралдар болуы тиiс.
6.9.31 Маятниктi жолды басқару пультiнде вагондар жылдамдығының кӛрсеткiшi
және орналасу кӛрсеткiшi орнатылуы тиiс. Вагондардың орналасу кӛрсеткiшiнiң
вагондардың нақты орналасуын кӛрсетудi қамтамасыз ететiн түзеушi құрылғысы болуы
тиiс.
Вагондардың орналасуы кӛрсеткiшiн және жылдамдық кӛрсеткiшiн iске қосуға
арналған тiзбектi берудi қолданған жағдайда тiзбектiң әлсiреуiн болдырмайтын және үзiлу
немесе тiзбектен сырғып түсу кезiнде жолдың тоқтатылуын қамтамасыз ететiн тосқауыл
қоятын тартпа құрылғысы қарастырылуы тиiс.
6.9.32 Желдiң әсерiне кӛбiрек ұшырайтын станцияның ашық бӛлiктерi немесе
тiректерiнде желдiң жылдамдығы туралы басқару пультiне белгi беретiн
24
анеморумбометрлер немесе анемометрлер орнатылуы тиiс. Желдiң жылдамдығы шектiге
дейiн артқанда, дыбысы жағынан вагондардың маятниктi ЖААЖ-ғы жақындау белгiсiнен
ӛзгешеленетiн дыбыс белгiсi берiлуi тиiс.
6.9.33 Вагондардың тоқтауы үшiн маятниктi жолдың әрбiр станциясында iске
қосылған немесе қайта кӛтеру жағдайына арналған апаттық ӛшiру серiппесi кӛзделуi тиiс.
6.9.34 Отыру алаңшаларында, сондай-ақ басқа-ру пультiнде жолды апаттық
тоқтатуға орналған ӛшiру серiппелерi орнатылуы тиiс.
6.10. Қҧтқару қҧралдары
6.10.1 ЖААЖ жобасында жол жұмысы бұзылған жағдайда, оның орналасу орнын,
мақсаты мен климаттық жағдайды ескере отырып, жолаушыларды құтқару тәсiлдерi
жасалуы тиiс.
6.10.2 Маятниктi жолдардың вагондары жолаушыларды қауiпсiз құтқаруды
қамтамасыз ететін құтқару құралдарымен (арқанды және құтқару қабы немесе белбеуi бар
байлама) жабдықталуы тиiс.
Маятниктi жолдарда вагондағы құтқару құралдарынан басқа, пайдалану
жағдайларын және жергiлiктi жер бедерiн ескере отырып, вагонның сыртында
орналасатын қосымша құтқару құралдары (дербес жетелеушiсi бар құтқару вагоны, тiрек
маңында орналасатын резервтi тарту арқаны бар байлама және т.б.) болуы тиiс.
6.10.3 Сақиналы жолдарда жолаушыларды жерге жеткiзу үшiн байлама кӛмегi
арқылы орындықтар бекiтiлген кӛтерушi-тартушы арқанды тӛмен түсiруге жол берiледi.
6.11 Сигналдау және байланыс
6.11.1 Арқан жолы станцияларының арасында телефон, дауыстап сӛйлеу немесе
радиобайланыс қарастырылуы тиiс. ЖААЖ-дың барлық тiзбектi тiректерiнде телефон
аппаратын станцияларды байла-ныстыратын телефон тiзбегiне қосу розеткалары бо-луы
тиiс.
6.11.2 Вагонда жолсерiк болатын жағдайларда вагон соңғы станциялармен телефон
немесе радио-байланыс, сондай-ақ жетелеушiнi тоқтатуға арналған құрылғымен
жабдықталуы тиiс.
6.12. Электрлi бӛлiк
6.12.1 ЖААЖ имараттарын электрмен жабдықтау және электрлi жарықтандыру
Электр құралдарының құрылғысы ережелерiне
(ЭҚЕ), құрылыс нормалары және
ережелерiне: ҚНжЕ II-4, ҚН 357, ГОСТ 12.1.013, ГОСТ 12.3.032 сәйкес жобала-нуы және
жинақталуы тиiс.
6.12.2 ЖААЖ-ды электрмен жабдықтау берiктiгi дәрежесi бойынша ЭҚЕ-нiң II
санатына жатады және екi дербес қуат кӛзi болуы тиiс. Резервтi энергия қуатына қосу
уақыты бiр сағаттан аспауы керек.
6.12.3 ЖААЖ арқандары жерге қосылуы тиiс. Егер тартушы арқан сигналдау,
вагондарды басқару немесе жарықтандыру тiзбектерiнде ток ӛткiзгiш ретiнде қолданылса,
25
ол жерден оқшау болуы қажет. Бұл жағдайда осы арқанды разрядтау құрылғысы
орнатылуы тиiс.
6.12.4 Арқан жолдарының имараттары найзағайдан қорғау бойынша III санатқа
жатады. Жерге қосу құрылғылары ҚНжЕ 3.05.06 талаптарын қанағаттандыруы тиiс.
6.12.5 Тәуліктердің түнгi уақыттарында жұмыс iстеуге арналған маятниктi жол
вагондары iшкi және сыртқы жарықпен, ал тәуліктердің түнгi уақыттарында жұмыс
iстеуге арналған станциялар мен тiректер-шамдармен жабдықталуы тиiс.
7 ЕСЕП ЖӘНЕ ТЕХНИКАЛЫҚ КУӘЛАНДЫРУ
7.1 Есеп
7.1.1 Қабылдау жӛнiндегi комиссияға жолды ұсынғанға дейiн жобалау ұйымының
(дайындаушы-зауыт) басшылығына сәйкес, жолды кешендi сынау және оқу құтқару
операциясы (жолаушыларды қозғалмалы құрамнан құтқару) ӛткiзiлуi тиiс.
7.1.2 Тiреудiң алдында ҚНжЕ
3.01.04 талаптарына сәйкес ЖААЖ-ды қабылдау
комиссиясы қабылдау тиiс. Комиссия құрамына мемлекеттік инспектор кiруi тиiс.
Комиссияға келесi құжаттар ұсынылуы тиiс:
а) ЖААЖ тӛлқұжаты (Б қосымшасы);
б) арқандардың сертификаттары және арқандарды арқан-сынау станцияларында
сынау туралы куәлiктер;
в) тӛлқұжаттар және ЖААЖ жабдықтау актiлерi;
г) ғимараттар мен имараттарға арналған жасырын жұмыстардың актiлерi;
д) станция металл құрылымдарын және іргетасқа тiректердi бекiту туралы актiлер;
е) жалғастырғыштарға арқандарды бекiту актiсi;
ж) арқан тартқышының актiсi;
з) кӛтерушi арқандардың салмағын ӛлшеу актiсi;
и) теңестiрушiнiң салмағын анықтау актiсi;
к) қозғалмалы құрамды және ұстағышты сынау актiсi (Г қосымшасы);
л) электр жабдықтарын сынаудан ӛткiзу-қабылдау актiсi;
м) жүк және жолаушылар арқан жолдарын жинақтау жӛнiндегi басшылыққа ВҚН
265-84 сәйкес арқан жолдарын сынау актiсi;
н) арқан жолдарын кешендi сынау актiсi;
о) жолда оқу құтқару операциясын ӛткiзу туралы акт (қозқалмалы құрамнан жерге
адамдарды құтқару).
Сонымен қатар, комиссияға ЖААЖ-ды қадағалауды, күтудi және қызмет кӛрсетудi
Қазақстан Республикасының азаматтық қорғаусаласы туралы заңнамасына сай, иелiк
етушi ұйымдастырғанын растайтын құжаттар ұсынылуы тиiс.
7.1.3 Басқару, сигналдау және байланыс жүйесi жарамсыз болған жағдайда, сонымен
қатар қызмет кӛрсетушi адамдардың оқымағандығы және қажеттi бiлiмiнiң жоқтығы
анықталса, ЖААЖ жұмысы тоқталады.
7.1.4 ЖААЖ қайта құрастырылғаннан кейiн немесе басқа иелiк етушiге бергеннен
кейiн, арқан жолы қайта тiркелуге жатады.
26
7.1.5 ЖААЖ қайта құрастырылғаннан кейiн, жаңадан орнатылған жабдықтарға,
металл құрастырмаларына және қайта атқарылған жұмыстарға құжаттар қосымша тiркелуi
тиiс.
7.1.6 ЖААЖ есептен алынуға жатады, егер:
а) ЖААЖ шығынға жазылған жағдайда;
б) ЖААЖ-ды басқа иенiң балансына берген жағдайда.
7.2 Техникалық куәландыру
7.2.1 ЖААЖ пайдалануда мерзiмдi техникалық куәландырудан ӛтiп тұруы тиiс:
iшiнара тексеру - әрбiр 12 ай сайын және толық тексеру - пайдалану басталғаннан кейiн
10 жылдан әрбiр 5 жыл сайын.
Ұстағыштарды сынау "Вагон ұстағыштарын сынау туралы нұсқаулыққа" сәйкес
алты айда бiр рет ӛткiзiлуi тиiс (В Қосымшасы).
7.2.2. Кезектен тыс техникалық куәландыру:
а) жолды қайта құрастырғанда;
б) толық жӛндеуден кейiн;
в) апаттан кейiн ӛткiзiлуi тиiс.
7.2.3 ЖААЖ-ды мерзiмдi техникалық куәландыруды оның иесi жүзеге асырады және
жарамдылық күйiне және арқан жолының қауiпсiз қызмет етуiне жауапты тұлғаға
жүктеледi.
Мерзiмдi техникалық куәландыру үшiн лицензиясы бар мамандандырылған жобалау
немесе ЖААЖ жӛндеу, жӛнге келтiру, жинақтау бойынша маманданған ұйым тартылуы
мүмкiн.
Кезектен тыс техникалық куәландыруды ӛткiзген кезде арқан жолының иесi
мамандандырылған жобалау ұйымын және жӛндеу-қалпына келтiру жүргiзуге арналған
тиiстi ұйымдарды, сондай-ақ мемлекеттiк техникалық инспекциясының мемлекеттiк
инспекторын тартуы тиiс.
7.2.4 Техникалық куәландыру барысында жол тексерiледi, қозғалмалы құрам
статикалық сынақтан, динамикалық сынақтан ӛткiзiледi, бұдан басқа оқу құтқару
операциясы ӛткiзiледi.
7.2.5 Жолды қарау барысында: арқандардың, олардың бекiтiлуi, жалғануы, тiрек
және бағыттаушы табандардың, шкивтердiң, жетелеушiлер мен олардың тораптары,
қозғалмалы құрамның, тiректер мен станциялардың кӛтергiш құрастырмалары, сонымен
қатар құтқару құралдарының күйi тексерiлуi қажет.
Қарау кезiнде жауапты элементтердiң ескеру дәрежесi анықталады. Қажет болған
жағдайда, ескiрген элементтер ауыстырылады немесе оларды ауыстыру мерзiмi
белгiленедi.
7.2.6 Қозғалмалы құрамды статикалық сынауды номиналдыға қатысты қосарлы
жүктеменi қолданып ӛткiзедi, кезекпен сыналады: вагондар
-
30 мин, орындықтар
(кабиналар) - 15 мин.
7.2.7 Маятниктi жолды динамикалық сынауды номиналды жылдамдықта үш кезең
iшiнде, әрбiр вагонға 1,1 есептiк жүктеменi кезекпен арттыру арқылы ӛткiзедi. Сақиналы
жолдарды динамикалық сынау мынандай номиналды жылдамдықпен ӛткiзiледi:
27
- ұзындығы 600 м-ге дейiнгi жолдар үшiн жолды тұтас алғанда, әрбiр орындыққа
арналып есептелген
1,2 жүктеменi қозғалмалы құрам жағын кӛтергенде
90% тегiс
артумен;
- ұзындығы 600 м асатын жолдар үшiн жолды тұтас алғанда, әрбiр орындыққа
арналып есептелген
1,15 жүктеменi қозғалмалы құрам жағын кӛтергенде
95% тегiс
артумен.
Тиелген орындықтардың (кабиналардың) сақиналы жолдарды сынаған кезде станция
шкивтерiнiң маңын айналып ӛтуi тӛменгi жылдамдықта (1,25 м/с аспайтын) жүргiзiлуi
тиiс.
7.2.8 Техникалық куәландырудың қорытындылары келесi куәландыру мерзiмiн
кӛрсете отырып, ЖААЖ паспортына жазылады.
Техникалық куәландырудан кейiн ЖААЖ-ды пайдалануға рұқсатты оның қауiпсiз
пайдаланылуын қамтамасыз ететін түлғамен беріледi.
8 ПАЙДАЛАНУ
8.1 Қызмет кӛрсету ҧйымы
8.1.1 Иелiгiнде бiреуден кӛп ЖААЖ бар ұйым әрбiр жолға жеке тұлғаны
тағайындамай-ақ басқарудың цехтiк құрылымын пайдалануына болады.
8.1.2 ЖААЖ қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін тұлғаның қызметiне арнайы
техникалық бiлiмi және арқан жолында тәжiрибелiк жұмыс стажы (кем дегенде 3 жыл) бар
қызметкер тағайындалуы тиiс.
8.1.3 ЖААЖ қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін тұлға қамтамасыз етуi тиiс:
а) жолды қалыпты күйде күтiп ұстау;
б) жолда қызмет кӛрсетудi оқытылған және аттестацияланған қызметкерлердің iске
асыруы;
в) қызмет кӛрсетушi қызметкерлердің техникалық регламентпен жолды пайдалану
және қауiпсiз қызмет кӛрсетудi атқаруы;
г) дер кезiнде жӛндеулердi және ЖААЖ-ды техникалық куәландыруға дайындықты
ӛткiзу;
д) қызмет кӛрсетушi қызметкерлерді - техникалық регламентпен;
е) қызмет кӛрсетушi қызметкерлердің бiлiмiн мерзiмдi түрде тексеру;
ж) анықталған ақауларды дер кезiнде жою.
8.1.4 ЖААЖ-дың жұмыс iстеп тұру қалпына және қауiпсiз қызмет етуiне жауапты
тұлға мiндеттi:
а) ЖААЖ-ды iске қосқанға дейiн күнделiктi қарауды ұйымдастыруға;
б) ауысу журналына қол қоя отырып, күнделiктi жазбаларды тексеруге:
в) бiлiктiлiктi арттыру бойынша қызметкерлермен жұмыс жүргiзуге;
г) ЖААЖ-дың техникалық куәландыруын ӛткiзудi ұйымдастыруға және бақылауға;
д) ЖААЖ тӛлқұжатын және оның пайдалану техникалық регламентін сақтауға.
8.1.5 Ақаулар, сондай-ақ осы Ереженi және ЖААЖ пайдалану туралы техникалық
регламенттерді бұзушылық анықталған жағдайда, ақаусыз жағдайына және қауiпсiз
28
жұмыс iстеуiне жауапты тұлға осы ақауларды немесе бұзушылықтарды жоюға
байланысты шаралар атқаруға, ал қажет болған жағдайда - жолды тоқтатуы тиiс.
ЖААЖ пайдалануға келесілерге жол берiлмейдi:
а) техникалық куәландыру мерзiмi ӛтiп кетсе;
б) дабыл соққыш және байланыс құралдары мен құрылғыларының, құтқару
құралдарының, сондай-ақ қорғау имараттарының ақаулары болса;
в) жабдықтың немесе металл құрылымдарының қызметтік маңызды жерлерiнде
шытынау болса;
г) арқандар тозып ескiрсе;
д) тежеменiң ақауы болса;
е) қызмет кӛрсетушi қызметкерлер аттестациялаудан ӛтпесе;
ж) Қазақстан Республикасы Тӛтенше жағдайлар жӛнiндегi комитетiнiң Ӛнеркәсiпте
және тау-кенде жұмыс жүргiзу қауiпсiздiгiн қадағалау, Тӛтенше жағдайларды мемлекеттiк
қадағалау жӛнiндегi департаментi органдарының ұйғарымдары орындалмаса;
з) ЖААЖ паспортында айтылған қолайсыз ауа райы жағдайында.
8.2 Кҥтiп ҧстауға және қызмет кӛрсетуге қойылатын талаптар
8.2.1 ЖААЖ қызмет кӛрсетуiне 18 жастан асқан, медициналық куәландырудан
ӛткен, тиiстi бағдарлама бойынша оқыған, аттестацияланған және ЖААЖ-да қызмет
кӛрсету құқығын беретiн куәлiгi бар тұлғалар жiберiлуi мүмкiн.
8.2.2 ЖААЖ қызмет кӛрсетушi қызметкерлердің - машинистердi (операторларды),
механиктердi, тартқыш және арқандарды қыстырғыштарға бекiту бойынша мамандарды,
слесарларды, электр жӛндеушiлердi, тексерушiлердi оқыту және аттестацияланған оқу
орындарында ӛткiзiледi.
8.2.3 Қызмет кӛрсетушi бiлiмiн тексеру Қазақстан Республикасының еңбек
заңнамасына сай ӛткiзiлуi тиiс.
Кезектен тыс тексеру ӛткiзiледi:
а) аталған тұлғалар бiр кәсiпорыннан (мекемеден) басқасына ауысқанда немесе басқа
ЖААЖ-да қызмет кӛрсетуге ауыстырылғанда;
б) в) ЖААЖ-ды қауiпсiз пайдалану жӛнiндегi талаптар, ережелер және нұсқаулар
бұзылған жағдайда.
8.2.4 Қызмет кӛрсетушi қызметкерлердің бiлiмiн мерзiмдi және кезектен тыс
аттестациялау нәтижелерi хаттамамен ресiмделуi және аттестациялық комиссияның
мүшесімен куәлiкке жазылуы тиiс.
8.2.5 Мамандығы бойынша 12 айдан асатын жұмыс үзiлiсi кезiнде қызмет кӛрсетушi,
қызметкерлер бiлiмi тексерiлгеннен кейiн, ӛз бетiнше жұмысқа жiберудiң алдында
тәжiрибелiк дағдысын қалпына келтiру үшiн стажировкадан ӛтуi тиiс.
8.2.6 Қызметкерлерді ӛз бетiнше қызмет кӛрсетуге жiберу ӛндiрiсiтк нұсқауларға,
қол қойғаннан кейiн кәсiпорын бойынша бұйрықпен рәсiмделуi тиiс. ЖААЖ иеленушi
қызмет кӛрсетуi үшiн мамандандырылған ұйымды тартуы мүмкiн.
29
8.3 Пайдаланудың жалпы ережелерi
8.3.1 ЖААЖ осы Ережеге және техникалық регламенттерге сәйкес пайдалануы тиiс.
8.3.2 ЖААЖ электр жабдықтары Тұтынушылардың электр құрылғыларын
пайдалану ережесiне және тұтынушылардың электр құрылғыларын пайдалануы кезiнде
техникалық қауiпсiздiк ережелерiне сәйкес пайдаланылуы тиiс.
8.3.3 Станцияда кӛрiнетiн жерде мыналар iлiнуi тиiс:
а) жолаушыларға арналған ережелер;
б) жолаушылардың отыру, шығу және жүру тәртiбi туралы плакатар;
в) қозғалыс кестесі.
Сақиналы жолдарда, станцияларға жақын тiректерде жолаушылардың орындықтарда
(кабиналарда) отыру тәртiбi туралы плакаттар және шығуға дайындалу туралы қазақ және
орыс тілдерінде ескерту жазбалары iлiнуi тиiс.
8.3.4 Бiр рейс барысында вагонда тасымаланатын жолаушылардың саны жолдың
паспортында кӛрсетiлген сыйымдылықтан аспауы тиiс.
8.3.5 Маятниктi жолдарда 14 жасқа дейiнгi балалардың болуына вагонда жолсерiк
болған жағдайда немесе үлкен жолаушылармен бiрге рұқсат етiледi.
8.3.6 Бiр орындықты орындықтармен қолында алты жасқа дейiнгi бiр баласы бар
ересек жолаушылардың жүруiне рұқсат етiледi.
8.3.7 ЖААЖ-ға мас күйдегi адамдар жiберiлмейді.
8.3.8 Жолаушылармен бiрге жарылғаш, отқа қауiптi және улы заттарды алып ӛтуге
рұқсат етiлмейдi.
8.3.9 Сақиналы жолдардың станцияларында қауіпсiздiктi қамтамасыз ету үшiн
жолаушыларды отырғызу (шығару) жол қызметкерінің бақылауымен жүргiзiледі.
8.3.10 Жұмыс басталғанға дейiн жол бос күйде тексерiлледі. Жолды қарау пайдалану
туралы нұсқауға сәйкес жүргiзiледі.
Жолаушылар тасымалдауды бастауға тек ақаулар және жол жұмысында
бұзушылықтар жоқ болғанда ғана рұқсат етiледi.
8.3.11 Маятниктi жол вагон жолсерiктерiнiң жүруге дайындығы туралы берген
белгiлерi бойынша iске қосылуы тиiс. Белгi берiлгеннен кейiн жолаушыларды отырғызу
немесе шығару тоқтатылуы тиiс.
8.3.12 Жолаушыларды ЖААЖ-да тасымалдауға тӛтенше
7-кестеде кӛрсетiлген
қоршаған ауа температурасында рұқсат етiледi.
7-кесте
Жел жылдамдығы тӛмендегiден аспайтын болғанда
Қозғалмалы құрамның түрi
қоршаған ауа температурасы минус С° тӛмен емес
10 (м/с)
15 (м/с)
20 (м/с)
Ашық орындықтар
26
15
-
Жартылай ашық орындықтар
30
20
-
(кабиналар, вагондар)
Жабық вагондар
40
30
25
30
8.3.13 ЖААЖ-дың жұмыс істеуде болатын желдің қаттылығы жол тӛлқұжатында
кӛрсетіледі. Мұндай нұсқалардың жоқтығында жолды пайдалану жел қаттылығы 15м/с
болуы тиіс.
8.4 Пайдалану туралы қҧжаттамалар
8.4.1 ЖААЖ-да келесi құжаттамалар болуы тиiс:
а) жол тӛлқұжаты;
б) тез ескiретiн жабдықтардың бӛлшектерi мен тораптарының сызбалар жинағы және
күштеу тiзбектерi мен басқару тiзбектерiнiң, сигналдаулар мен байланыстың қағидалы
және жинақтау электр кестелерi;
в) арқан тартпасы жӛнiндегi басшылық;
г) жалғастырғыштарда арқанға қорытпа құю жӛнiндегi басшылық;
д) жалғастырғыштарда кӛтергiш арқандарды сынамен анкерлеу туралы басшылық;
е) жолды мәжбүрлi тоқтату жағдайында жолаушыларды құтқару жӛнiндегi нұсқауды
қоса алғанда, ЖААЖ-ды пайдалану туралы басшылық;
ж) жолаушыларды тасымалдау ережелерi;
з) ЖААЖ жабдықтары мен құрылымдарын қарау және жӛндеу кестесi;
и) ЖААЖ-ды қарау және жӛндеу журналы (Д қосымшасы);
к) ЖААЖ жұмысын есептеу және ауысымдарды ӛткiзу журналы (Е қосымшасы).
8.4.2 Басқару пультi бӛлiмiнде техникалық регламенті болады:
а) жолдың пiшiнi кiретiн, ЖААЖ жалпы сұлбасы;
б) ЖААЖ қарау және жабдықтар мен құрылымдарды жӛндеу кестесi;
в) тежемелердiң, жетелеушiлердiң және вагон ұстаушыларының кинематикалық
сұлбалары;
г) басқарудың қағидалы электрлi кестесi;
д) ЖААЖ пайдалану басшылығы (техникалық регламент);
е) дабылдарды белгiлеу.
31
А қосымшасы
(ақпараттық)
БОЛАТ АРҚАНДАРДЫҢ АҚАУЛЫҚ НОРМАЛАРЫ
А.1 Жабық қҧрылымды шиыршықты арқандар
Жабық құрылымды арқандарды кӛзбен сырттай қарау кезiнде мыналарда ақаулығы
бар деп танылады:
а) егер арқан ұзындығы бойымен екi метрге дейiн сыртқы қабаты сымының алтыдан
бiр бӛлiгi жарылғаны анықталса
(үзiлген сымдарды санау кезiнде қайта үзiлулер
ескерiлмейдi);
б) егер бұрымның бiр қадамы шегiнде екi немесе одан да кӛп қабатты сымдарда
үзiлулер болса және бұл қорған қабығын бұзса;
в) егер жекелеген сымдардың үзiлген ұштары арқаннан шығып тұрса;
г) егер, iшкi сымдардың кӛпшiлiгiнiң үзiлгенiн айқындайтын арқанның кӛлденең
қимасы деформацияланса
(кӛбiнесе бұл тiкелей табандарда немесе оның маңында
болады).
Дефектоскоппен тексеру кезiнде, сондай-ақ
10% металдық қимасын жалпы
жоғалтқанда арқанның ақаулығы бар деп танылады.
А.2 Ӛрiлген арқандар
1. Жұмыс iстеп тұрған арқандарды ақаулау еспенің бiр қадам ұзындығы бойында
үзiлген сымдардың саны бойынша жүзеге асырылады;
Диаметрлерi бiрдей сымдардан жасалған арқандарды ақаулау А1-кесте және А1-сурет
белгiлерi бойынша жүргiзiледi:
А1 -сурет. Әр түрлi еспелі арқандар
1-айқастырмалы; 2-бiржақты
Тартушы арқан үзiлген жағдайда, вагон ӛздiгiнен сырғып тӛменгi станцияға дейiн
жете алмайтын еңіс бұрышы тӛмен жолдарда, арқанның 1-кестеде кӛрсетiлген нормалары
екi есептеледi.
2. Арқан еспенің қадамын былайша анықтайды. Қандай да болсын ӛрiмнiң үстiне (1-
сурет) "а" белгiсiн жасайды, одан арқан осiнiң бойымен арқанның қимасында қанша
32
болса, сонша ӛрiм есептейдi
(мысалы, алты қатарлы арқанда алты) және ӛрiмдi
есептегеннен кейiнгiде (бұл жағдайда жетiншiде) екiншi белгi "б" жасайды. Кӛп ӛрiмдi
арқандарда ӛрiмдер, сыртқы қабаттағы ӛрiмдердiң санына қарай есептеледi.
3. Диаметрi әр түрлi сымдардан, құрылымы 6х19=114 бiр органикалық ӛзекшесi бар
сымдардан жасалған арқандарды ақаулау А1-кестенiң бiрiншi бӛлiгiнде келтiрiлген
белгiлерге сәйкес жүргiзiледi, бұл ретте ақаулық нормасы ретiндегi үзiлу сандары шартты
деп алынады.
Үзiлулердi санағанда, жұқа сымның үзiлу ретiнде 1, ал қалың сымның үзiлуi ретiнде -
1,7 алынады.
Мысалы, егер арқанның қиылыспалы еспенің бiр қадамы ұзындығы бойында жұқа
сымда үш және қалың сымда екi үзiлу болса, онда үзiлудiң шартты саны 3х1+2х1, 7=6,4
яғни 6 (А1-кесте) және ӛз кезегiнде арқан ақаулықты деп танылады.
Арқанның жалғастырғышқа бекiтiлген аймағындағы сымның бiр ғана үзiлуi болған
жағдайда, арқан ақаулықты деп танылуы тиiс.
А1-кестесі - Арқан жарамсыз деп танылатын, арқан еспенің бiр қадамы ҧзындығы
бойындағы сымдардың ҥзiлу сандары
Арқандардың құрылымы
6х37=222 және бiр
6х7х19=798 және бiр
органикалық ӛзекше
органикалық ӛзекше
айырма
айырма
бiр жақты
бiр жақты
бiр жақты еспе
айырма еспе
еспе
еспе
еспе
еспе
6
3
11
5
42
21
4. Құрылымы А1-кестеде кӛрсетiлген арқанның ақаулықты белгiсi ретiндегi еспенің
бiр қадамындағы сымдардың саны арқан үшiн ӛрiмдерiнiң саны және қимадағы
сымдардың саны бойынша жақын, осы кестеде орналастырылған мәлiметтер негiзiнде
анықталады. Мысалы, 8х19=152 құрылымды бiр органикалық ӛзекшесi бар арқан үшiн
А1-кесте бойынша, бiр органикалық жүрекшесi бар 6х19=114 арқаны жақын болып
табылады.
Ақаулық белгiсiн анықтау үшiн А1-кесте мәлiметтерi (еспенің бiр қадамындағы
үзiлулер саны), бiр органикалық ӛзекшесi бар 6х19=114 арқаны үшiн 1,33 (96:72=1,33)
коэффициентiне кӛбейту керек, мұнда 96 және 72 - бiр және басқа арқандардың сыртқы
қабаттарындағы сымдар саны.
Ӛрiмдердiң сыртқы қабаттарындағы сымдар саны тиiстi ГОСТ-тан алынады немесе
тiкелей арқаннан есептеу арқылы анықталады.
5. Арқан сымдары беттік ескiргенде және тоттанғанда, ақаулық белгiсi ретiнде еспе
қадамындағы үзiлулер саны А2-кестеде келтiрiлген мәлiметтерге сәйкес азайтылуы тиiс:
33
2-кесте
Беттік ескiргенде немесе тоттану нәтижесiнде сымдардың
10
15
20
25
30
диаметрлерiнiң азаюы, %
Еспе қадамындағы сымдар үзiлуiнiң саны, 1-кестеде кӛрсетiлген,
85
75
70
60
50
нормаларының %
Сымдардың бастапқы диаметрiнен 40% және одан кӛпке жеткен ескiруi немесе
тоттануы жағдайында арқан ақаулықты деп танылады.
Диаметрлерi бойынша сымдардың ескiруiн немесе тоттануын микрометр немесе
жеткiлiктi нақтылықты қамтамасыз ететiн басқа да құралдың кӛмегiмен анықтайды. Бұл
үшiн үзiлген жердегi ең кӛп ескiрген бӛлiгiндегi сымның ұшы иiледi. Сымның қалған
қалыңдығын оны ластанудан және тоттан алдын-ала тазартқаннан кейiн иiлген ұшында
ӛлшейдi.
6. Бұрымның бiр қадамы ұзындығы бойында сымдардың үзiлу саны
1-кестеде
кӛрсетiлгеннен аз немесе осы қосымшаның 3,4,5-тармақтарындағы кӛрсеткiштерге сәйкес
анықталған саннан аз болған жағдайда, сондай-ақ үзiлусiз сымдардың үстiрт ескiруi 40%
аз болғанда, арқанның жұмыс iстеуiне рұқсат етiлуi мүмкiн, егер:
а) қарау журналына нәтижелерiн жаза отырып, мерзiмдi қарау кезiнде оның күйi
мұқият бақыланса;
б) осы нормаларда кӛрсетiлген ескiру дәрежесiне жеткен кезде арқан ауыстырылса.
7. Кӛтерушi ретiнде қолданылатын металл ӛзекшесi бар кӛп ӛрiмдi болат арқандарды
ақаулықты деп тану осы қосымшаның 2-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.
1-кесте бойынша арқанды ақаулықты деп тану айқастырмалы еспелі арқандар үшiн
белгiленген нормалар бойынша жүргiзiлу керек.
Арқанды ақаулағышпен тексеру кезiнде металдық қиманың 10% жалпы жоғалтқан
жағдайда, ақаулықты деп таниды.
34
Б қосымшасы
(ақпараттық)
ЖААЖ ТӚЛҚҦЖАТЫ
ЖААЖ "___"20 жылы берiлген
№ рұқсат
________________есепке алу негiзiнде
пайдалануға берiлген.
_____________________________________________________________________________
(рұқсатты берген уәкілетті органның атауы)
(ЖААЖ-ды басқа иеге беру кезiнде ЖААЖ-бен бiрге осы тӛлқұжат берiледі)
Есптік №________„_______________________
_____________________________________________________________________________
(жолдың атауы)
_____________________________________________________________________________
(ұйым - ЖААЖ иесi)
_____________________________________________________________________________
(жолдың қызметі)
Б1 ЖААЖ техникалық сипаты
Жол түрi______________________________________________________________________
Жұмыс режiмi _________________________________________________________________
Адам/сағ ӛткiзу қабiлеттiгi (бiр бағытта)___________________________________________
Қозғалыс жылдамдығы, м/с______________________________________________________
Бiр
бағытта
ӛту
уақыты,
мин._____________________________________________________
Қозғалмалы
құрам
(вагондар,
орындықтар,
кабиналар):_______________________________
түрi_______________________________________________________________________
сыймдылығы, адам._________________________________________________________
жеке салмағы, кг____________________________________________________________
пайдалы күш, кгс___________________________________________________________
жолдағы вагон, орындық, кабиналардың саны___________________________________
Орындыққа (кабинаға) отыру қашықтығы, с________________________________________
Орындықтар (кабиналар) арасындағы қашықтық, м__________________________________
Құтқару вагонының қозғалу жылдамдығы, м/с______________________________________
Жолдың ұзындығы, м___________________________________________________________
Жолтабан енi, м________________________________________________________________
Жоғарғы станцияның тӛменгiден артықтығы, м_____________________________________
Тiректердiң саны_______________________________________________________________
Тiректердiң биiктiгi, м__________________________________________________________
Аралықтағы арқанның максималды еңiсi, %________________________________________
35
Тарту шкивiнде максималды қоршау күшi, кгс______________________________________
36
ҚР ҚН 3.01-01-2011
Б2 Тартпа сипаты
Тартпа
Тартпа
Шкив
Жұмыс iстеу
Қозғауыш
Редуктор
Жұмыс тежеуiшi
Апатты тежеуiшi
мақсаты
түрі
кезiнде жиынтықты
беру саны
диаметрі
футеровкасы
негiзгi
резервтi
түрі
қуаттығы
бiлік
түрi
беру
саны,
тип
Тартпа
тежеу
тежеу
саны,
түрі
тартпа
тежеу
қозғауыш
қозғауыш
кВт
айналымының
саны
дана.
түрi
қорының
жолының
дана.
түрi
жолының
жылд.-ғы
коэффициентi
ұзақтығы, м
ұзақтығы, м
а/мин
Б3 Станция, тiрек металлқұрылымының негiзгi элементтерi туралы мәлiметтер
Станцияның, тiректiң атауы
Болат
Электродтар, дәнекерлеу сымы
Ескерту
маркасы
ГОСТ
маркасы
ГОСТ
37
ҚР ҚН 3.01-01-2011
Б 4. Арқандардың сипаты және керi салмақтардың массасы
Созу
Арқан
Арқан
Жалпы
Арқанды
Арқан
кезiнде
Берiктiк
Керi
ның
ның
арқанның
барынша
ның
сымның
қорының
салмақ
Арқан
құрыл
ұзынд
ажырату
статикал
диамет
уа-қытша
коэффицие
массас
ымы,
ығы,
күштемес
ық созу,
рi, мм
кедергiсi,
нтi
ы, кг
ГОСТ
м
i, кН
кгс
кгс/мм2
Негiзгi
Негiзгi-
тартпа
Тартпа:
-жетелеушi
- созу
- жетелеушi
-созу
- қоршама
Құтқару
вагонына
арналған
тартушы
Кӛтергіш
арқанның
тартпасы
Кӛтеруші -
тартушы
арқанының
тартпасы
Тартушы
арқанның
тартпасы
Құтқару
вагоны
тартушы
арқанының
тартпасы
Кермелі
Б
5 ЖААЖ
жұмысы
жел
жылдамдығы
м/с
артық
емес
кезде
рұқсат
етiледi____________
Б 6 Қауiпсiздiк құралдары
Апатты ӛшiргiштер_____________________________________________________________
(орнату орны)
Қағып алушы:
түрi_______________________________________________________________________
38
тежеуiш
күшi_______________________________________________________________
тежеу жолы________________________________________________________________
Бағыттар:
вагондардың күйi___________________________________________________________
жылдамдықтар_____________________________________________________________
Сигналдық құралдар
№ р/с
Құралдың атауы
Қызметі
Орнату орны
Анеморумбометр (анемометр) ________________________________________________
Блокты құралдар ___________________________________________________________
Б 7 Электр тогы мен кернеудiң түрi
Тізбек
Токтың түрi
Кернеу, В
Күштеме
Басқару
Жұмысты жарықтандыру
Жӛндеудi жарықтандыру
Б 8 Жолды басқару орны
Б 9 ЖААЖ-ды сынау
ЖААЖ - цикл барысында жұмыс күшiмен сынақтан ӛткiзiлдi.
Қозғалмалы құрам - мин. барысында - кгс күшiмен сынақтан ӛткiзiлдi.
Ұстағыш В қосымшасында келтiрiлген сынақ бойынша нұсқауларға сәйкес сынақтан
ӛткiзiлдi.
ЖААЖ осы Ережелерге, жобалау құжаттамаңа толықтай сәйкес дайындалды және
тӛлқұжатта кӛрсетiлгендер ескерiле отырып жұмыс iстеу үшiн жарамды
Жобаның бас инженерi
(қолы)
Жинақтау басқармасының
техникалық басшысы
(қолы)
Жол иесi - ұйымының
техникалық басшысы
(қолы)
39
Б 10 ЖААЖ-ды қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін тұлға
Тағайындау туралы бұйрықтың нӛмiрi
Т.А.Ә.
Қолы
мен күнi
(кем дегенде 3 бет)
Б 11. Арқандарды, арқан жалғастырғыштарын, қозғалмалы құрамды ауыстыру және
арқандарды жинау (кем дегенде 10 бет) туралы мәлiметтер.
Б 12 Куәландыру қорытындыларының жазбасы
Техникалық
Техникалық
Келесi техникалық куәландыру
куәландырудың
куәландыру үшiн
мерзiмi
қорытындылары
(кем дегенде 30 бет)
Б 13 Есепке алу
ЖААЖ №
______________________________________________________________________ тiркелдi.
(тiркеушi уәкілетті орган)
Тӛлқұжатта - бет нӛмiрлендi_________________________ бет.
Және барлығы_________ бет, оның iшiнде бет сызбалар тiгiлдi_________ бет.
_____________________________________________________________________________
(ЖААЖ қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ететін тұлғаның Т.А.Ә. және лауазымы)
М.О.
«______ » __________________20__ ж.
Тӛлқұжатқа мынандай атқару сызбалары кіреді:
- жол трассасының бойлық пiшiнi;
- станция жоспары мен ӛлшемi;
- тiрек, тарту, қозғалмалы құрамның жалпы түрi;
- ЖААЖ басқаруда принциптік электр кестесi, сигналдау және жарықтандыру,
сонымен қатар жерге қосу бойынша нұсқаларды қоса алғанда.
Бұдан басқа, жобалау ұйымының паспортына мынадай құжаттама қосымша болуы
тиiс:
а) жабдықтың тез тозатын сызба жиынтығы;
б) күштеу шынжырлары мен басқару шынжырларының принциптік және жинақтау
электрлi кестесi (жұмысты сипаттаумен);
в) жалғастырғыштарды ерiтiндiмен құю және жалғастырғыштарда арқандарды
сыналармен жасау жӛніндегі басшылық;
г) арқандарды сығу бойынша басшылық;
д) ЖААЖ-ды пайдалану жӛніндегі басшылық, жолдың мәжбiрлi тоқтауы жағдайында
жолаушыларды басқа орынға ауыстыру жӛніндегі нұсқауды қоса алғанда;
40
е) типтiк лауазымды нұсқаулар;
ж) ұстағыш қосылған кезде вагонның тежеу жолын есептеу.
41
В қосымшасы
(ақпараттық)
МАЯТНИКТI ЖААЖ ВАГОНЫН ҦСТАҒЫШТЫҢ ҚОСЫЛУЫН
ЖӘНЕ ТЕЖЕУIШ КҤШIН ТЕКСЕРУ ЖӚНІНДЕГІ БАСШЫЛЫҚ
В 1 Вагонды ұстап алу механизмiн сынақтан ӛткiзбестен бұрын мұқият ұстағышты
және жүру арбасын тексередi, сонымен қатар ұстағышты және негiзгi арқан ерiндерi
арасындағы саңылауды ӛлшейдi.
Барлық табылған ақаулар жойылады, ал саңылау оның жоба кӛлемiнен ауытқуы
жағдайында реттеледi.
В 2 Ұстағыштың механизмiн станция алаңында сынақтан ӛткiзедi.
В 3 Ұстағыштың автоматты қосылу қабiлеттiгi вагонның қос жағынан кезекпен тарту
арқанының тарпасын босату арқылы тексередi. Тарту арқанын кӛмекшi арқанның
кӛмегiмен босатады, мұның бiр ұшын тарту арқанына бекiтедi, ал басқа ұшын - В1-
суретте кӛрсетiлгендей белдiк арқылы вагонның жүкшығырына бекiтедi.
Кӛмекшi арқанға динамометр орнатылады.
Ұстағыштың механизмi, егер ол тарту арқанының керi салмағы массасымен
жасалатын 1/10-нан
1/4-ке дейiн күштеу шегiнде мәндi тарту арқанында қабылдаса
жарамды деп саналады.
В1-сурет. Ұстағышты қосылуын сынауға арналған вагонды орнату сұлбасы
1-кӛмекшi арқан; 2-бағыттаушы ролик; 3-динамометр; 4-қысқыштар
Ұстағыштың тежеу күшi динамометрдiң кӛмегiмен анықталады, бұл үшiн:
а) В2-суретте кӛрсетiлгендей кӛмекшi арқан қорда ұсталады;
б) ұстағышты қосады;
в) тарту арқанын кӛмекшi арқанның кӛмегiмен босатады;
г) негiзгi арқан бойынша ұстағыштың ернi сырғанай бастағанға дейiн жүкшығырды
жұмысқа қосады;
д) динамометрдiң кӛрсеткiшi бойынша ұстағыштың тежеу күшiн анықтайды.
42
В2-сурет. Ұстағыштың тежеуiш күшiн тексеруге арналған вагонды орнату сұлбасы
1- динамометр; 2- кӛмекшi арқан; 3-шкив; 4-негiзгi арқан; 5-тарту арқаны
Вагон еңiс жерде тұрған кезде тежеуiш күшi вагонның iлгерi Fп және артқа Fн қозғалу
кезiнде ӛлшенуi тиiс, мұнда F-тың нақты тежеуiш күшi тең:
F
F
п
н
F
2
Егер нақты тежеуiш күшi есеп бойынша 5% және одан кем болса, онда ұстағышты
ретке келтiру және жаңа сынаудан ӛткiзу қажет. Сынақтың қорытындылары актiде
белгіленеді (Г қосымшасын қ.).
43
Г қосымшасы
(ақпараттық)
ВАГОНДЫ ҦСТАП АЛУДЫҢ ҚОСЫЛУЫН ЖӘНЕ ТЕЖЕУІШ КҤШІН
ТЕКСЕРУ АКТІ НЫСАНЫ №__________________________________
ЖААЖ____________________________________________________
_____________________________________________________________________________
__
(жол мен ұйым-иесiнiң - атауы)
«___» ______________________20 __ж.
Комиссия құрамында:
тӛраға_______________________________________________________________________
мүшелер______________________________________________________________________
_____________________________________________________________________вагонда
орнатылған қағып алушыны сынақтан ӛткiздi.
Г1 Ұстағыш механизмiнiң жүзеге асуын тексеру:
вагонның оң жағындағы арқан тартуын босаты кезiнде - ұстағыш және оның контактi
кӛмекшi
арқанды_____ кг созу кезiнде жұмыс iстедi;
вагонның сол жағындағы арқан тартуын босату кезiнде - ұстағыш және оның контактi
кӛмекшi арқанды_____ кг созу кезiнде жұмыс iстедi.
Г2 Ұстағыш үдететiн тежеуiш күшiн тексеру:
Тарту
арқанын
босату
кезiнде______________________________________________________
(сынақтан ӛткiзу қорытындылары)
созуды
босату
кезiнде____________________________________________________________
(сынақтан ӛткiзу қорытындылары)
Жоғарыда мазмұндалғандарға сүйене отырып комиссия:
ұстағыш______________________________________________________________________
(сынақтан ӛттi, ӛтпедi және жарамды, ары қарай жұмысқа жарамсыз)
Сынаудан кейiн ұстағыштың, арқанның, вагондардың зақымданғаны байқалмады
(байқалды)
Қолдары:
44
Д қосымшасы
(ақпараттық)
ЖААЖ ТЕКСЕРУ ЖӘНЕ ЖӚНДЕУ ЖУРНАЛЫНЫҢ НЫСАНЫ
_____________________________________________________________________________
(жолдың атауы)
_____________________________________________________________________________
(ЖААЖ иесi)
№ Г1 нысан
Негiзгi арқан
Тексеру қорытындылары
анкерде
арқанн
гi
ЖААЖ
ұзынд
ың
арқанн
Кемiсте
қауіпсіз
ығы 2
бүкiл
шетті
Ақауды жою
ың
рдi кiм,
пайдалануд
метр
ұзынд
ӛтпелi
к
жӛніндегі
Тексерудi
Күнi,
соңына
қашан
ы
арқан
ығы
жалғас
жалға
шаралар,
ӛткiзген
айы,
н
басқ
және
қамтамасыз
да
бойын
тыр-
стыр-
атқару мерзiмi,
тұлғаның
жылы
зақымда
алар
қалай
ететін
сымн
ша
ғышты
ғышт
кiмге
қолы
нған
жойды
тұлғаның
ың
сымны
ң күйi
ың
бұйрылды
орынны
ки
ескертулерi
үзiлу
ң үзiлу
күйi
ң
мен қолы
саны
жалпы
қашықт
саны
ығы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
№ Г2 нысан
Тарту және негiзгi-тартпа арқаны
Тексеру қорытындылары
Ақауды
Табылға
ЖААЖ
жою
н
қауіпсіз
арқанның
арқанның
бойынша
Тексеру
ақаулар
пайдалануды
жапсар
шартты
шаралар,
дi
Күнi, айы,
ды кiм,
қамтамасыз
адымындағ
нүктесiнен
Бекіту
атқару
ӛткiзген
жылы
басқа
қашан
ететін
ы үзiлген
зақымданған
күйi
мерзiмi
тұлғаны
және
тұлғаның
сымдар
орынның
кiмге
ң қолы
қалай
ескертулерi
саны
қашықтығы
тапсырылд
жойды
мен қолы
ы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
45
№ Г3 нысан
Кӛтергіш арқанға тартпа арқаны
Результаты осмотра
ЖААЖ
арқанны
Ақауды
қауіпсіз
анкердегi
ң бүкiл
жою
ұзынды
Тексеру
Кемiсте
пайдалану
арқанның
ұзынды
бойынша
Күнi,
ғы 2
ӛтпелi
шеттік
дi
рдi кiм,
ды
соңынан
ғы
шаралар,
айы,
метр
жалғаст
жалғаст
ӛткiзген
қашан
қамтамасы
зақымданғ
бойынш
басқ
атқару
жыл
арқанда
ыр-
ыр-
тұлған
және
з ететін
ан
а
а
мерзiмi,
ы
сымның
ғыштың
ғыштың
ың
қалай
тұлғаның
орынның
сымның
кiмге
үзiлу
күйi
күйi
қолы
жойды
ескертуле
қашықтығ
үзiлу
тапсырыл
саны
рi мен
ы
жалпы
ды о
қолы
саны
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
№ Г4 нысан
Тартушы және кӛтергіш-тартушы арқанына тартпа арқаны
Тексеру қорытындылары
Ақауды
ЖААЖ
Табылған
жою
қауіпсіз
арқанның
ақауларды
арқанның
жӛніндегі
Тексерудi
пайдалануды
шартты
кiм,
Күнi, айы,
жапсар
шаралар,
ӛткiзген
қамтамасыз
нүктесiнен
қашан
жылы
қадамындағы
басқа
атқару
тұлғаның
ететін
зақымданған
және
үзiлген
мерзiмi,
қолы
тұлғаның
орынның
қалай
сымдар саны
кiмге
ескертулерi
қашықтығы
жойды
тапсырылды
мен қолы
1
2
3
4
5
6
7
8
№ Г5 нысан
Тартпа қҧрылғысы
ЖААЖ қауіпсіз
Тексерудi
пайдалануды
Күнi,
Ақауды жою жӛніндегі
Табылған ақауларды
Тексеру
ӛткiзген
қамтамасыз ететін
айы,
шаралар, атқару мерзiмi,
кiм, қашан және
қорытындылары
тұлғаның
тұлғаның
жылы
кiмге тапсырылды
қалай жойды
қолы
ескертулерi мен
қолы
1
2
3
4
5
6
46
№6 нысан
Тiректер
Ақауды
Тексеру қорытындылары
Табылған
жою
ЖААЖ қауіпсіз
ақауларды
жӛніндегі
Тексерудi
пайдалануды
кiм,
Күнi,
шаралар,
ӛткiзген
қамтамасыз ететін
қашан
айы, жылы
жабдықтың
құрылымның
атқару
тұлғаның
тұлғаның
басқа
және
күйi
күйi
мерзiмi,
қолы
ескертулерi мен
қалай
кiмге
қолы
жойды
тапсырылды
1
2
3
4
5
6
7
8
№ Г7 нысан
Станция
Тексеру қорытындылары
Ақауды
ЖААЖ
Табылған
жою
қауіпсіз
ақауларды
жӛніндегі
Тексерудi
пайдалануды
Күнi,
кiм,
ша-ралар,
ӛткiзген
қамтамасыз
айы,
Механикалық
элеткр
құры-
қашан
Басқа
атқару
тұлғаның
ететін
жылы
жабдық
жабдық
лымдар
және
мерзiмi,
қолы
тұлғаның
қалай
кiмге
ескертулерi
жойды
тапсырылды
мен қолы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
№ Г8 нысан
Қозғалмалы қҧрам
ЖААЖ
қауіпсіз
Табылған
Вагонның,
Ақауды жою
Тексерудi
пайдалануды
Пайдалану
Тексеру
ақауларды
Күнi, айы,
орындықтың
жӛніндегішаралар,
ӛткiзген
қамтамасыз
басталған
қорытын-
кiм, қашан
жылы
(кабина)
атқару мерзiмi,
тұлғаның
ететін
күн
дылары
және қалай
нӛмiрi
кiмге тапсырылды
қолы
тұлғаның
жойды
ескертулерi
мен қолы
1
2
3
4
5
6
7
8
№ Г9 нысан
Қауiпсiздiк қҧралдары. Сигналдау мен байланыс аппаратурасы
ЖААЖ қауіпсіз
Табылған
Ақауды жою
пайдалануды
Күнi,
Тексеру
ақауларды
Тексеру
жӛніндегі шаралар,
Тексерудi
қамтамасыз
айы,
қоры-
кiм, қашан
объектiсi
атқару мерзiмi, кiмге
ӛткiзген
ететін тұлғаның
жылы
тындылары
және қалай
тапсырылды
тұлғаның қолы
ескертулерi мен
жойды
қолы
1
2
3
4
5
6
7
47
№ Г10 нысан
Жабдықты жӛндеу
ЖААЖ қауіпсіз пайдалануды
Күнi, айы,
Жұмысты сипаттау
Механиктiң қолы
қамтамасыз ететін тұлғаның
жылы
ескертулерi мен қолы
1
2
3
4
Журналды жҥргiзу тәртiбi
Журнал жетелеу станциясында сақталады және механикпен жүргiзiледi.
№№ 1-7-нысандарды жасау қажет:
№1 - әрбiр негiзгi арқан үшiн бӛлек.
Негiзгi арқандар үшiн орнын және сымның үзiлген жерлерiнiң санын кӛрсете отырып,
зақымданған арқандардың қимасы болу қажет.
№ 2 - тарту арқандары үшiн бӛлек.
Кӛтергіш - тартушы арқаны үшiн айналмалы жолдарда.
№ 3 және № 4 - кӛрсетiлген арқандардың әрқайсысы үшiн бӛлек
№ 5 - әрбiр тартпа құрылғысы үшiн бӛлек
№ 6 - әрбiр тiрек үшiн бӛлек
№ 7 - әрбiр станция үшiн бӛлек.
№ 9 нысанда жұмыс және апат ӛшiргiштерi, жылдамдықты шектеушiнiң және басқа да
құралдары мен қауiпсiздiк құрылғыларының, сонымен қатар сигналдау аппараттары мен
байланыс күйiн кӛрсеткен жӛн.
№ 10 нысанда ЖААЖ механигiмен жүргiзiледi.
2-бағанға
(ауыстырылған
бӛлшектердiң атауымен) жӛндеу бойынша жұмыстардың сипатын: арқандарды ауыстыру,
оларды майлау, жабдықты сынау және т.с.с. енгiзген жӛн.
Материалдарды, электродтарды жӛндеу кезiнде қолданылған қайта орнатылған
арқандардың сапасын куәландыратын құжаттар, сонымен қатар дәнекерлеудiң сапасы
бӛлек папкада сақталуы тиiс.
Айлық,тоқсандық және жылдық тексерулердiң жазбасы басқа жазбалардан сызықпен
бӛлiнедi.
Тиісті бағандарда зерттелетiн объектiнiң жарамды күйi кезiнде "жарамды" деген жазба
жазылады, ал керiсiнше жағдайда, нақты жарамсыз екенi жазылады.
48
Е қосымшасы
(ақпараттық)
ЖААЖ ЖҦМЫСЫН ЖӘНЕ АУЫСЫМДЫ ТАПСЫРУ ЕСЕБI ЖУРНАЛЫНЫҢ
НЫСАНЫ
_____________________________________________________________________________
(жолдың атауы)
_____________________________________________________________________________
(ұйым-ЖААЖ иесi)
Кезектi
Бiр ауысымдағы
ЖААЖ жұмысы үзiлiсiнiң
ң
сан
уақыты
ЖААЖ
Ауысы
Күнi,
бастал
тоқтау
Ауысы
мды
Ескерт
айы,
уы
ының
мды
жолауш
жұмыс
ұзақты
ӛткiздi
улер
жылы
және
рейс
басы
аяғы
себепте
қаб.-м
ылар
сағ.
ғы
м
аяқтал
рi
уы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Журналды жҥргiзу жӛніндегі нҧсқаулар
Журнал жетелеу стансасында сақталады және оны механик жүргiзедi.
9-бағанда жолдың тоқтатылу себептерiн,
12-бағанда ауысым кезiнде табылған
кемiстердi толығымен сипаттау керек.
49

 

 

 

 

 

 

 

 

содержание      ..      1       2         ..

 

 

//////////////////////////