СП РК 4.02-108-2014 ПРОЕКТИРОВАНИЕ ТЕПЛОВЫХ ПУНКТОВ (ҚР ЕЖ 4.02-108-2014)

5.4 Жылу тұтыну жүйесін жылу желілеріне қосу

5.4.1 Жылу тұтыну жүйелерін қосуды жылумен жабдықтау жүйесін, жылу

тораптарының гидравликалық жұмыс режимін (пьезометрикалық кестені) және сыртқы

ауа

температурасының

ӛзгеруіне

байланысты

жылу тасымалдағыштың

температурасының ӛзгеру кестелеріне және тұтынушыларға жылуды босатуды

орталықтан сапалы реттелуін ескере отырып орындау керек.

5.4.2 Ғимараттарды жылыту жүйелерін тәуелді әдіс бойынша қосқан кезде ОЖП-нен

кейін су жылу тораптарының беруші құбырларындағы судың есептік температурасы

ОЖП-не дейін жылу тораптарының беруші құбырында судың есептік температурасына

тең қабылдануы тиіс, бірақ 150 °С -тан аспайды, тәуелсіз әдісте - есепке тең немесе 30 °С-

тан тӛмен емес болады. ОЖП-не судың әртүрлі есептік температурасымен ғимараттарды

қосқан кезде жылыту жүйелеріндегі ОЖП-нен кейін температура әрбір тұтынушы үшін

судың жұмыс температурасымен араласу сорғыларының кӛмегімен айналдырудың бӛлек

контурларын ұйымдастырып, әлдеқайда жоғары температура бойынша қабылдануы тиіс.

Жылыту жүйелерінің тәуелсіз қосу әдісінде желдету жүйелерін қосу үшін ОЖП-нен

дербес құбырлар жылытуға ең жоғарғы жылу жүктемесінің 50 % асатын желдетуге ең

жоғарғы жылу жүктемесінде қарастырылады.

5.4.3 Жылыту, желдету және ауаны баптау жүйелері, әдеттегідей, ЖЖП арқылы

тәуелді әдіс бойынша екі құбырлы сулы жылу тораптарына қосылуы тиіс.

Су жылытқыштарды орнатуды қарастыратын тәуелсіз тәсім бойынша 12 қабатты

және одан жоғары

(немесе

36 м асатын) ғимараттарды жылыту жүйесін;

5.4.7-т.

мазмұндалған гидравликалық шарттарда ғимараттарды жылыту, желдету және ауаны

баптау жүйелерін, сонымен қатар судың талап етілетін сапасын қамтамасыз ету мүмкін

болмағанда жылумен жабдықтаудың ашық жүйелерінде ғимараттарды жылыту жүйелерін

қосуға жол беріледі.

5.4.4 Қосу тәсімін (тәуелді немесе тәуелсіз) таңдауды ЖЖП-не кіре берістегі жылу

торабының жылу тұтыну, гидравликалық және температуралық режимдерін,

жобаланатын жылу тұтыну жүйелерін пайдалану шарттарын ескере отырып желдету,

ауаны баптау, ыстық сумен жабдықтау жүйелерінің қондырғыларын және

технологиялық тұтынушыларды жылыту, жылумен жабдықтау жүйелерінің әрқайсысы

үшін жеке анықтау керек.

5.4.5 Жылу тораптарына жылу тұтынушыларды қосудың жобаланатын тәсімдері

жылу тораптарындағы судың ең тӛменгі шығынын және желдету және ауаны баптау

жүйелерінің қондырғылары, жылыту, жылумен жабдықтау жүйелері тұтынатын жылу

шығынын және температураны автоматты реттегіштерді қолдану есебінен жылу

энергиясын тиімді пайдалануды қамтамасыз етуі тиіс. Б қосымшасында жылу

тұтынушыларды жылу тораптарына қосудың ұсынылатын тәсімдері

келтірілген.

5.4.6 Ғимараттарды жылыту жүйелерін жылу тораптарына қосу керек:

- жылу торабының және жергілікті жүйенің гидравликалық және температуралық

режимдері үйлескен кезде тікелей. Бұл жағдайда жылыту, желдету және ауа баптау

бойынша қолданыстағы нормативтік құжаттар талаптарын ескеру және жүйенің

динамикалық және статикалық режимдерінде қызған судың қайнамауын қамтамасыз ету

керек;

- жылыту жүйесіндегі судың температурасын тӛмендету қажет болғанда және

элеватордың алдында оның жұмыс істеуі үшін жеткілікті қысымында элеватор арқылы;

- жылыту жүйесіндегі судың температурасын тӛмендету қажет болғанда және

элеватордың жұмыс істеуі үшін жеткіліксіз қысымында, сонымен қатар жүйені автоматты

реттеуді жүзеге асырған кезде қоспалауыш сорғылар арқылы.

5.4.7 Пьезометрикалық кестеге сәйкес жылумен жабдықтаудың ашық және жабық

жүйелері үшін тәуелді әдіс бойынша жылу тораптарына жылыту және желдету жүйелерін

қосқан кезде келесілерді қарастыру керек:

а) жылу пунктінің алдындағы жылу торабындағы қысым ЖП кейін жылу тұтыну

жүйелерінің және жылу пункті жабдығының және құбырлардың гидравликалық кедергісін

еңсеру үшін жеткіліксіз болса

- жылу пунктінен шықпа алдында кері ағынды құбырдағы

айдаушы сорғылар. Егер сонымен бірге қосылатын жүйелердің кері ағынды құбырында

қысым осы жүйелердегі статикалық қысымнан тӛмен болса, айдаушы сорғы беруші

құбырға орналастырылуы тиіс;

б) жылу пунктінің алдындағы жылу торабының беруші құбырындағы қысым

қосылған жылу тұтыну жүйелерінің жоғарғы нүктелерінде судың қайнамауын қамтамасыз

ету үшін жеткіліксіз болса (есептік температурада) - жылу пунктіне кіре берістегі беруші

құбырдағы айдаушы сорғылар;

в) жылу пунктінің алдындағы жылу торабының беруші құбырындағы қысым жылу

тұтыну жүйелеріндегі статикалық қысымнан тӛмен болса - жылу пунктіне кір берістегі

беруші құбырдағы айдаушы сорғылар және жылу пунктінен шықпадағы кері ағынды

құбырдағы «ӛзіңе дейінª қысым реттегіші;

г) жылу торабындағы статикалық қысым жылу тұтыну жүйелеріндегі статикалық

қысымнан тӛмен болса - жылу пунктінен шықпадағы кері ағынды құбырда «ӛзіңе дейінª

қысым реттегіші, ал жылу пунктіне кіре берістегі беруші құбырда - кері клапан;

д) жылу пунктінен кейін жылу торабының кері ағынды құбырындағы қысым

тораптың әртүрлі жұмыс режимдерінде жылуды тұтыну жүйелеріндегі статикалық

қысымнан тӛмен болса (оның ішінде сумен жабдықтаудың ашық жүйелерінде кері ағынды

құбырдан максималды су бӛлу кезінде) - жылу пунктінен шыға берістегі кері ағынды

құбырда «ӛзіне дейінª қысым реттегіші;

е) жылу пунктінен кейін жылу торабының кері ағынды құбырында жылу тұтыну

жүйелері үшін жол берілетін қысымнан асатын қысым кезінде - жылу пунктіне кіре

берістегі беруші құбырда бӛлуші клапан, ал жылу пунктінен шықпадағы кері ағынды

құбырда - сақтандырғыш клапанмен айдаушы сорғылар;

ж) жылу тұтыну жүйелері үшін жол берілетін қысымнан асатын жылу торабындағы

статикалық қысым кезінде - жылу пунктіне кірмеден кейін беруші құбырдағы бӛлуші

клапан, ал жылу пунктінен шықпаның алдында кері ағынды құбырда - сақтандырғыш

және кері клапандар.

5.4.8 Бір элеваторға, әдетте, бір жылыту жүйесі қосылады. Бір элеваторға бірнеше

жылыту жүйесін осы жүйелердің гидравликалық режимдерін үйлестірумен қосуға жол

беріледі.

5.4.9 Жылыту жүйесіне арналған қоспалауыш сорғылар орнатылады:

а) ОЖП-нен кейін жылу тораптарының және жылыту жүйесінің гидравликалық

кедергісін еңсеру үшін жеткілікті араласу түйінінің алдындағы қысымда және жылу

пунктінен кейін жылу торабының кері ағынды құбырында жылыту жүйесіндегі

статикалық қысымнан кем дегенде 0,05 МПа жоғары қысымда беруші және кері ағынды

құбыр арасындағы жалғастырғышта:

б) араласу түйінінің алдында кері ағынды құбырда немесе «аª тармақшасында

кӛрсетілген, гидравликалық кедергіні еңсеру үшін жеткіліксіз араласу түйінінің

алдындағы арында араласу түйінінен кейін беруші құбырда, сонымен бірге қоспалауыш

сорғылар ретінде 5.4.7 а, б, в сәйкес қарастырылатын айдаушы сорғылар пайдаланылуы

мүмкін.

5.4.10 Ғимараттардың желдету және ауаны баптау жүйелері жылу тораптарына

келесі түрде қосылады:

- тікелей

- жылу тасымалдағыштың есептік параметрлерін ӛзгерту қажет

болмағанда;

- қоспалауыш сорғылар арқылы - желдету және ауаны баптау жүйелерінде судың

температурасын тӛмендету қажет болғанда, ауаны баптау жүйелерінің екінші жылыту

калориферлеріне түсетін судың тұрақты температурасын қолдау үшін, сонымен қатар

желдету және ауа баптау жүйелері калориферлерінің және құбырлардың жоғарғы

нүктелерінде судың қайнамауын қамтамасыз ету үшін

(егер

5.4.7 б бойынша басқа

жүйелер үшін айдаушы сорғылар орнатылмаса);

- жылу айырбастаушылар арқылы, сыртқы тораптардың және жылу тұтыну

жүйелерінің гидравликалық режимдерінің айырмасында.

Желдету жүйелері үшін қоспалауыш сорғыларды орнату орындары 5.4.9 бойынша

жылыту жүйелері үшін қоспалауыш сорғыларға ұқсас таңдап алынады. Жылу

пункттерінде қоспалауыш сорғыларды орнатқан кезде қосылған жылу тұтыну жүйелерінің

жүктеме реттегіштерін қарастыру керек.

Кӛтергіш сорғыларды жылу пунктіне кірмеде қысым жеткіліксіз болғанда орнату

керек. Кӛтергіш сорғылардың орналасқан жерін жылу тораптарының гидравликалық

жұмыс режимінен және жылу тұтыну жүйелерін пайдаланудың гидравликалық

режимінен шығара келе анықтау керек.

5.4.11 Жылу тұтыну режимі жылу кӛзінде қабылданған жылудың босатылуын

орталықтан сапалы реттеумен қамтамасыз етілмеген, жылу, желдету және ауаны баптау

жүйелеріне тәуелді қосылған жылу тұтынушылардың жылу пункттерінде ОЖП немесе

ЖЖП кейін осы жүйелердегі жылу тасымалдағыш температураларының кестелеріне

сәйкес судың температурасын тӛмендететін реттелмелі элеваторларды немесе түзетуші

сорғыларды қарастыру керек. Сонымен бірге су температурасының ӛзгеруі жылудың

берілуін реттегішпен автоматты түрде жүреді.

Түзетуші сорғылар, әдетте, беруші құбырдан суды алғаннан кейін су

жылытқыштарда немесе ыстық сумен жабдықтаудың қоспалауыш құрылғыларында кері

ағынды құбырдан суды алғанға дейін беруші және кері ағынды құбырлар арасындағы

жалғастырғышқа орнатылады. Осы сорғылардың жұмыс істеу кезеңдері жылу кӛзінде

қабылданған жылуды босатуды реттеу кестесіне, ыстық сумен жабдықтау су

жылытқыштарын қосу тәсіміне, үй-жайлардағы ішкі ауаның температураларына және

ОЖП кейін тораптардағы су температурасының есептік кестесіне байланысты

анықталады. Олар сонымен қатар 5.4.7 бойынша орнатылатын айдаушы сорғылармен

үйлесуі мүмкін.

5.4.12 Жылыту, желдету және ауаны баптау жүйелеріне тәуелсіз қосылған жылу

тұтынушыларының жылу пункттерінде су жылытқыштардан кейін су температурасының

есептік кестесіне сәйкес реттеу үшін жылуды жылытуға беру реттегішін қарастыру керек.

Жылумен жабдықтаудың тәуелсіз жүйесінде айналма сорғылар су жылытқыштың

алдында жылыту, желдету және ауа баптау жүйелерінен кері ағынды құбырға

орнатылады.

5.4.13 Желдетуге жылу ағыны 0,5 МВт асатын қоғамдық ғимаратты әрқайсысының

желдетуге жылу ағыны

0,5 МВт-тан кем болатын тұрғын үйлік және қоғамдық

ғимараттардан бӛлек ОЖП-нің жылу тораптарына қосу керек. Осындай қоғамдық

ғимараттың ЖЖП ғимараттың барлық жылу тұтыну жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігін

қамтамасыз етуі тиіс.

Желдету жүйелерін бӛлек қосу үшін ОЖП-нен ғимаратқа дербес құбырларды

қарастыру ұсынылмайды.

5.4.14 ОЖП-не жылыту және желдету жүйелері тәуелсіз қосылған ғимараттар тобын

қосқан кезде ОЖП-де ортақ су жылытқышты орнатуды қарастыру керек.

Бұл жағдайда су жылытқыштан кейін судың есептік температурасы жылу пунктінен

кейін жылу тораптарының әрекет ету радиусына байланысты, жылыту жүйелерінде су

температурасының талап етілетін тӛмендеуін қамтамасыз ететін ЖЖП-де қоспалауыш

құрылғымен су жылытқышқа дейін тораптарда қабылданғаннан әдетте, 10 °С - 30 °С

тӛмен қабылдануы тиіс.

5.4.15 Егер жылу торабының кері ағынды құбырындағы қысым жергілікті жүйені

толтыру үшін жеткілікті болса, тәуелсіз әдіс бойынша жылу тораптарына қосылатын

жылу тұтыну жүйелерін және ОЖП-нен кейін сулы жылу тораптарын жылу торабының

кері ағынды құбырынан үстемелеуші сорғымен немесе оны пайдаланбай сумен

толтыруды және үстемелеуді қарастыру керек.

Үстемелеуші судың кӛлемін тіркеу үшін су ӛлшегішті қарастыру керек. Жылыту

жүйесін толтырғанда және үстемелегенде су ӛлшегіштің кӛрсеткіштері бойынша бактың

дұрыс таңдап алынғандығын бағалайды, жүйенің саңылаусыздығын және апаттар мен

пайдаланушылық қызмет кӛрсету кезінде жылу тасымалдағыш шығындарын тексереді.

5.4.16 Қысымның және су температурасының артуынан жүйелерді қорғауды

қамтамасыз ете отырып, жылу торабының беруші құбырынан, ал жылумен

жабдықтаудың ашық жүйелерінде - ыстық сумен жабдықтау жүйесінен жылумен

жабдықтау жүйелерін үстемелеуге жол беріледі.

Жылумен жабдықтаудың жабық жүйелерінің су құбырынан сумен үстемелеуге жылу

торабындағы судың сапасы талап етілетін стандарттарға сәйкес келмейтін жағдайда жол

беріледі.

5.4.17 Ыстық сумен жабдықтайтын су жылытқыштарды қосу әдістері жылумен

жабдықтаудың жабық (1-8 суретті қараңыз) және ашық (9 суретті қараңыз) жүйелері үшін

қолданылады.

Жылумен жабдықтаудың жабық жүйелерінде ыстық сумен жабдықтаушы су

жылытқыштарды қосу тәсімі (1-8 суретті қараңыз) ыстық сумен жабдықтауға жылудың

максималды ағынының Q_hmax және жылытуға жылудың ең жоғарғы ағынының Qomax

арақатынасына байланысты таңдап алынады:

max

0,2 ≥

≥ 1 - бір сатылы әдіс (1, 7 суреттерді қараңыз);

Qomax

0,2 <

< 1- екі сатылы әдіс (2-6, 8 суреттерді қараңыз).

Qomax

Сонымен бірге 1-6 суреттерде кӛрсетілген әдістер үшін енгізуге және жылытуға

жылудың шығынын реттеуге жылу торабынан судың ең жоғарғы шығынын автоматты

шектеу қарастырылады.

7 және 8 суреттерде кӛрсетілген әдістер жылытуға жылу шығынын реттегіштер

болмаған жағдайда қолданылады. Осы әдістер үшін қысымдардың түсуін реттегішпен

жүзеге асырылатын, жылытуға судың шығынын тұрақтандыру қолданылады (4-поз.).

5.4.18 2- және 4- суреттерде кӛрсетілген әдістерде (ОЖП арқылы жылу тораптарына

қосумен тұрғын үйлер және қоғамдық ғимараттар үшін кірмеге судың ең жоғарғы

шығынын шектеумен және жылытуға кететін ең жоғары жылу ағынының Q_omax 15 %-нан

асатын желдетуге жұмсалатын ең жоғарғы жылу ағынымен Qmax), жылу торабынан

кірмеге судың ең жоғарғы шығынын анықтаған кезде жылыту кезеңінің бір аптасындағы

орташа тәуліктегі жылытуға және желдетуге ең жоғарғы жылу ағындарынан және ыстық

сумен жабдықтауға орташа жылу ағынынан Q_hm алу керек. Осы тәсімдер үшін жылу

тасымалдағыштың берілуін шектеуді жылытуға және желдетуге жылу тасымалдағыштың

берілісін реттейтін клапанды қалқалау арқылы орындау керек.

Ыстық сумен жабдықтау

жүйесіне

Су құбырынан

Желдету жүйесіне (ЖЖП үшін)

Ыстық сумен жабдықтау

айналмасы

Жылу торабынан

Жылыту жүйесіне

(және жылытудың 15%-нан

кем жүктемемен ОЖП үшін

Желдету жүйесінен

желдетуге)

(ЖЖП үшін)

Жылыту (және ОЖП үшін

Жылу торабына

желдету) жүйесінен

1 - ыстық сумен жабдықтайтын су жылытқыш; 2 - ыстық сумен жабдықтайтын жоғарылатқыш-айналдырушы сорғы (пунктирмен -

айналма сорғы); 3 - электржетекпен реттегіш клапан; 4 - қысымның құбылуын реттегіш (тікелей әсер);

5 - суық суға арналған су ӛлшегіш; 6 - жылытуға, ыстық сумен жабдықтауға жылу беруді және торап суының кірмеге ең жоғарғы

шығынын шектеуді реттегіш; 7 - кері клапан; 8 - түзетуші араластырғыш сорғы; 9 - жылу есептегіш; 10 - температура датчигі; 11- су

шығынының датчигі; 12 - жылу торабынан кірмеге судың ең жоғарғы шығынын шектеу сигналы;

13 - құбырдағы су қысымының датчигі

1 сурет - Жылу шығынын автоматты реттейтін және жылыту жүйелерін ОЖП-не және ЖЖП-не тәуелді қосумен ыстық сумен

жабдықтау су жылытқыштарын қосудың бір сатылы жүйесі

ҚР ЕЖ 3.02-ХХ-20ХХ

Ыстық сумен жабдықтау

жүйесіне

Желдету жүйесіне (ЖЖП үшін)

Ыстық сумен жабдықтау

айналмасы

Жылыту жүйесіне

Жылу торабынан

(және жылытудың 15%-нан

кем жүктемемен ОЖП

үшін желдетуге)

Желдету

жүйесінен

(ЖЖП үшін)

Жылу торабына

Жылыту (және ОЖП үшін

желдету) жүйесінен

Су құбырынан

Жылу торабынан

а - кірмеге желілік судың шығынын шектеуді дербес реттегішпен тәсім; б -1-13 бір реттегіштегі тораптағы судың шығынын шектеу

және жылытуға, ыстық сумен жабдықтауға жылу шығынын реттеу функцияларының үйлесу әдісінің үзіндісі - 1-сур. қараңыз; 14 -

кірмеге судың ең жоғарғы шығынын (тікелей әрекет ететін) шектеуді реттегіш; 14а - тарылтушы құрылғы түріндегі су шығынының

датчигі (камерлік диафрагма); 15 - жылытуға жылу беруді реттегіш; 16 - ысырма, қалыпты жабылған;

17 - ыстық сумен жабдықтауға жылу беруді реттегіш (тікелей әрекет ететін)

2 сурет - ОЖП-де және ЖЖП-де жылыту жүйелері тәуелді қосылған тұрғын үйлер және қоғамдық ғимараттар және

тұрғындық ықшам аудандар үшін ыстық сумен жабдықтайтын су жылытқыштарды қосатын екі сатылы әдіс

Ыстық сумен жабдықтау

жүйесіне

Ыстық сумен жабдықтау

Желдету жүйесіне (ЖЖП үшін)

айналмасы

Жылыту жүйесіне

Жылу торабынан

(және жылытудың 15%-нан кем

жүктемемен ОЖП үшін желдетуге)

Желдету

жүйесінен

(ЖЖП үшін)

Жылыту (және ОЖП үшін

желдету) жүйесінен

Жылу торабына

Су құбырынан

Канализацияға

1-19 белгілер 1-3 суреттегі секілді; 20 - жылытудың су жылытқышы; 21 - ыстық су ӛлшегіші; 22 - үстемелеуші жылыту сорғысы; 23 -

үстемелеуді реттегіш; 24 - сақтандырғыш клапан; 25 - айналдырма жылыту сорғысы

4 сурет - ОЖП-не және ЖЖП-не жылыту жүйелері тәуелсіз қосылған тұрғын үйлер және қоғамдық ғимараттар және

тұрғындық ықшам аудандар үшін ыстық сумен жабдықтау су жылытқыштарын қосудың екі сатылы әдісі

Ыстық сумен жабдықтау

жүйесіне

Жы

лыт

жү

Жылу торабынан

Жылыту

йес

жүйесіне

іне

Жылу

торабынан

Жылыту

жүйесіне

үстемелеу үшін

жалғастырғыш

Жылу

торабына

Жылыт

жүйесі

Жылыту жүйесінен

нен

Жылу торабына

Ыстық сумен

жабдықтау айналмасы

Шаруашылық-ауыз су

Ыстық сумен жабдықтау

құбырынан

айналмасы

1-26 белгілер 1-5 суреттердегі секілді; 27 - ыстық судың араласуын реттегіш; 28 - екі ағынды үш нүктелі жылу ӛлшегіш;

29 - дроссельдік диафрагма

9 сурет - (а) жылу ӛлшегіш бойынша жылуды ескере отырып элеватор арқылы жылыту жүйесінің тәуелді қосылуында

(пунктирмен - айналма сорғымен) және тәуелсіз (б) су ӛлшегіш бойынша жылуды ескерумен ЖЖП-дегі сумен жабдықтау және

жылыту жүйелерін қосу әдістері

5.4.19 1 және 3 суреттерде кӛрсетілген тәсімдерде (ОЖП арқылы жылу тораптарына

қосумен ӛндірістік ғимараттар үшін, сонымен қатар қоғамдық ғимараттар үшін кірмеге

судың ең жоғары шығынын шектеумен және жылытуға жұмсалатын ең жоғары жылу

ағынының Q_omax 15 % асатын желдетуге және ауаны баптауға жылу ағынымен) жылу

торабынан кірмеге судың ең жоғары шығынын анықтаған кезде жылытуға, желдетуге

және ыстық сумен жабдықтауға ең жоғары жылу ағындарынан шығару керек: Qhmax -

ыстық сумен жабдықтауға бак-аккумуляторлар немесе ыстық сумен жабдықтауға орташа

орташа жылу ағыны болмағанда, Q_hm - бак-аккумуляторлар болғанда.

Бұл жағдайда кірмеге жылу тасымалдағыштың беруін шектеуді ыстық сумен

жабдықтаудың су жылытқышындағы жылу тасымалдағыштың берілуін реттейтін

клапанды бүркемелеу арқылы орындау керек.

5.4.20 1, 2, 4 суреттерде кӛрсетілген тәсімдер сонымен қатар ЖЖП-де қолданылуы

мүмкін, сонымен бірге желдету жүйесінің беруші құбыры жылытуға жылу беруді

реттейтін клапанға дейін қосылады.

5.4.21

5 және

6 суреттерде жылытуға жылудың берілуін қасбеттік автоматты

реттеумен және реттеуші инесі бар су арынды элеватордың кӛмегімен жылытуға жылу

беруді орталықтан автоматты реттеумен ЖЖП-де ыстық сумен жабдықтау су

жылытқыштарын қосудың екі сатылы тәсімдері келтірілген (6-суретті қараңыз).

ЖЖП-де жылытуға жылудың берілуін автоматты реттеу сондай-ақ 1-сурет бойынша

ыстық сумен жабдықтау су жылытқыштарын қосудың бір сатылы тәсімі үшін де

қолданылуы мүмкін.

5.4.22

7-сурет бойынша бір сатылы тәсімді қолданған кезде A ысырмамен

hmax

жалғастырғыш жылыту кезеңінде

0,2 арақатынасында ашық болады

(су

Qomax

жылытқыш алдын ала қосылған тәсім бойынша жұмыс істейді), ал Б ысырмамен

hmax

жалғастырғыш жаз мезгілінде жұмыс істеу үшін қарастырылады;

Qomax

арақатынасында А ысырмасымен жалғастырғыш талап етілме йді және су жылытқыш

параллель тәсім бойынша жыл бойы жұмыс істейді.

5.4.23 Жылытуға максималды жылу ағынының 15 %-нан кем болатын желдетуге ең

жоғары жылу ағынымен тұрғын үйлер және қоғамдық ғимараттар үшін 8-сурет бойынша

екі сатылы тәсімді қолданған кезде жылыту кезеңінде ІІ сатылы су жылытқыш А

ысырмасымен жалғастырғыш бойынша жұмыс істейді

(алдын ала қосылған тәсім

бойынша), ал Б ысырмасымен жалғастырғыш жаз мезгілінде жұмыс істеу үшін

қарастырылады. Ӛндірістік ғимараттарда немесе желдетуге жылу ағыны жылытуға жылу

ағынының 15 %-нан асатын қоғамдық ғимараттар тобына осы әдісті қолданған кезде 8-

суретте берілген тәсімдегі А ысырмасымен жалғастырғыш қарастырылмайды, су

жылытқыш аралас тәсім бойынша Б ысырмасымен жалғастырғыш бойынша жыл бойы

жұмыс істейді.

5.4.24 Жылу тұтынушыларын жылу тораптарына қосудың келтірілген әдістері

барлық мүмкін болатын нұсқаларды қамтымайды. Сонымен қатар жылу шығынын

реттегіштерді және торап суының ең жоғары шығынын шектегіштерді, жылыту, желдету

және ауа баптау жүйесіне келетін су температурасын тӛмендететін автоматты реттеумен

элеваторларды немесе түзеткіш сорғыларды қолдану есебінен жылуды үнемдеуді, жылу

тораптарындағы судың ең тӛменгі шығынын қамтамасыз ететін жылу тораптарына жылу

тұтынушыларды қосудың басқа тәсімдері қолданылуы мүмкін.

5.4.25 Техника-экономикалық негізделгенде қуаттылығы

35 МВт және одан аз

болатын қазандықтан жылумен жабдықтаған кезде ыстық сумен жабдықтау және жылыту

жүйелерінің жылу жүктемелерінің арақатынасына тәуелсіз бір сатылы тәсім (1 және 7

суреттерді қараңыз) бойынша ыстық сумен жабдықтау жүйелерінің су жылытқыштарын

жылу тораптарына қосуға жол беріледі.

5.4.26 Айналма құбырлы ыстық сумен жабдықтау жүйелерін жылу тораптарына

қосқан кезде жылумен жабдықтаудың жабық жүйелерінде (1-8 суретті қараңыз) ҚР ЕЖ

4.01-101 ережелеріне сәйкес айналма немесе жоғары-айналма сорғыларды қарастыру

керек.

5.4.27 Судың мәжбүрлі айналуымен ыстық сумен жабдықтау жүйелерінің су

жылытқыштарын қосудың екі сатылы тәсімдерінде ай налма құбырды І және ІІ сатылы су

жылытқыштар арасындағы қыздырылған су құбырына қосу ұсынылады, ал қосудың

параллель схемасында суық су құбырына немесе су жылытқыштың секциялары

арасындағы қыздырылатын судың құбырына қосу ұсынылады.

5.4.28 Жылумен жабдықтаудың ашық жүйелерінде ыстық сумен жабдықтау

белгіленген температудағы суды ыстық сумен жабдықтау жүйесіне беру үшін су

араластыру реттегіші арқылы екі құбырлы су жылу тораптарының беруші және кері

ағынды құбырларына қосылуы тиіс (9-суретті қараңыз).

Жылыту жүйелерінің аспаптарынан және құбырлардан ыстық сумен жабдықтау

үшін суды іріктеуге жол берілмейді.

5.4.29 Жылумен жабдықтаудың ашық жүйелерінде ыстық сумен жабдықтау

жүйесінің айналма құбырын ыстық сумен жабдықтау жүйесіне суды іріктегеннен кейін

жылу торабының кері ағынды құбырына қосуға кеңес беріледі (9, а суретті қараңыз);

сонымен бірге құбырда су іріктеу орны мен айналма құбырды қосу орны арасында

айналма режимде ыстық сумен жабдықтау жүйесінің кедергісіне тең болатын арынды

басуға есептелген диафрагма қарастырылуы тиіс.

5.4.30 Жылумен жабдықтаудың ашық жүйелерінде жылу торабының кері ағынды

құбырындағы қысым ыстық сумен жабдықтау жүйесіне су беру үшін жеткіліксіз болса,

араластыруды реттегіштен кейін ыстық су құбырында жоғарылатқыш-айналдырма

сорғыны қарастыру керек (9, б суретті қараңыз). Бұл жағдайда 5.4.29 қарастырылған

диафрагма орнату талап етілмейді.

5.4.31 Егер шаруашылық-ауыз су құбырының жүйесіндегі судың параметрлері

технологиялық тұтынушының талаптарын қанағаттандыратын болса, технологиялық

қажеттіліктер үшін ыстық сумен жабдықтауды шаруашылық-тұрмыстық қажеттіліктер

үшін ыстық сумен жабдықтау жүйесінен қарастыруға келесі шартта жол беріледі:

- технологиялық үдерістер үшін ауыз су сапасындағы ыстық судың болуы;

- осы технологиялық үдеріс үшін жарамды судың сапасымен ӛндірістік су

құбырының болмауы.

5.4.32 Әртүрлі жылу тұтыну жүйелеріне ие ӛндірістік немесе қоғамдық ғимараттың

бір жылу пунктінен жылумен жабдықтаған кезде олардың әрқайсысын тарату (беру)

және жинау (кері) коллекторлардан дербес құбырлар бойынша қосу керек. Бір ортақ

құбырға әртүрлі режимдерде жұмыс істейтін, жылу пунктінен 200 м аса алыс орналасқан

жылу тұтыну жүйелерін қосуға, осы жүйелердің жұмысын жылу тасымалдағыштың ең

жоғары және ең тӛменгі шығындарын және параметрлерін тексерумен жол беріледі.

Жылу тұтынудың әрбір жүйесінің орнықты жұмыс режимін қамтамасыз ету үшін әрбір

тармаққа қысым ӛзгерісін реттегішті орнату ұсынылады.

5.4.33 Желдету жүйелерінен кері ағынды құбыр І сатылы ыстық сумен жабдықтау су

жылытқышының алдында қосылады.

Сонымен бірге, егер тораптық су бойынша қысымның жоғалуы І сатылы су

жылытқышта 50 кПа-дан асатын болса, су жылытқыштағы қысымның жоғалуы есептік

шамадан аспауына есептелген реттегіш клапан немесе дроссельді диафрагма орнатылатын

су жылытқыштың айналасы жалғастырғышпен жабдықталады.

5.4.34 Бумен жылу тораптарына жылу тұтынушылар қосыла алады:

- тәуелді тәсім бойынша - будың параметрлерін ӛзгертумен немесе ӛзгертусіз жылу

тұтыну жүйесіне буды тікелей берумен;

- тәуелсіз тәсім бойынша - бу мен су аралас жылытқыштар арқылы.

Ыстық сумен жабдықтау мақсаттарында барботаждық типтегі булы су

жылытқыштарды пайдалануға жол берілмейді.

5.4.35 Будың параметрлерін ӛзгерту қажет болғанда редукциялық-салқындатқыш,

редукциялық немесе салқындатқыш қондырғылар қарастырылуы тиіс.

Осы құрылғыларды, сонымен қатар конденсатты жинау, салқындату және қайтару

қондырғыларын ОЖП-де немесе ЖЖП-де орналастыруды тұтынушылардың санынажәне

тӛмен параметрлермен будың шығынына, қайтарылатын конденсаттың мӛлшеріне,

сонымен қатар кәсіпорынның аумағында бу тұтынушылардың орналасуына байланысты

техника-экономикалық есептің негізінде қарастыру керек.

5.4.36 Конденсатты жинау және қайтару жүйелерін жобалаған кезде ҚР ЕЖ 4.02-104

ережелерін басшылыққа алу керек.

5.4.37 Конденсатты жинау, салқындату және қайтару қондырғыларымен жылу

пункттерінде келесілер арқылы конденсаттың жылуын пайдалану бойынша шаралар

қарастырылуы тиіс:

- ыстық суды шаруашылық-тұрмыстық немесе технологиялық тұтынушыларға

арналған қызған суды пайдаланумен су жылытқыштарда конденсатты салқындату;

- кеңейтілген бактарда қайталама қайнау буын алу, оны тӛмен қысымды буды

технологиялық тұтынушылар үшін пайдалану.

5.4.38 Ластанған конденсат түсуі мүмкін жылу пункттерінде әрбір жинақтау багінде

және құрғату құбырларында конденсаттың сапасын тексеру қарастырылуы тиіс. Бақылау

тәсілдері ластану сипатына және су дайындау тәсіміне байланысты бумен жылу

жабдықтау кӛзінде орнатылады.

5.4.39 Артық қысымды жұту қажет болғанда жылу тораптарының құбырларында

және конденсат құбырларында қысым реттегіштер немесе дроссельдік диафрагмалар

қарастырылуы тиіс.

5.4.40 Жылу торабына тәуелсіз қосылу тәсімімен жылу тұтыну жүйелері үшін

бірнеше жүйелі орналасқан жылу энергиясының кӛздерін, мысалы: сыртқы жылу

торабын, жылу сорғыларын, қайталама энергоресурстарын кәдеге асырғыштарды,

кірістірілген қазандықтарды және т.б. пайдалануға жол беріледі. Жылу торабына жылу

энергиясын беруге жол берілмейді.

5.4.41 Жылу тұтынушыларды жылу пункттеріндегі жылу тораптарына қосуды жылу

шығынын реттегіштерді және торап суының ең жоғарғы шығынын шектегіштерді,

түзетуші сорғыларды немесе жылыту, желдету және баптау жүйесіне түсетін судың

температурасын сыртқы ауаның температурасына байланысты автоматты реттеумен

элеваторларды қолдану есебінен жылуды үнемдеуді, сонымен қатар жылу

тораптарындағы судың ең тӛменгі шығынын қамтамасыз ететін тәсімдер бойынша

қарастыру керек.

5.4.42 Беруші құбырда жылу пунктіне кірме жанында кірме ысырмадан кейін және

кері ағынды құбырда жылу тасымалдағыштың жүрісі бойынша шығыс ысырманың

алдында ұшпа бӛлшектерден механикалық тазалауға арналған құрылғылар монтаждалуы

тиіс. Реттеуші құрылғылар мен есепке алу аспаптары болғанда қосымша тазалауды

орнатуға жол беріледі.

Тәуелсіз тәсім бойынша қосылған жылыту жүйесінің механикалық су

есептеуіштерінің, тілімшелі су жылытқыштардың және айналма сорғылардың алдында

судың жүрісі бойынша ұшпа бӛлшектерден механикалық тазалауға арналған

құрылғыларды орнату керек.

5.5 Қондырғылар, құбырлар, арматура және жылу оқшаулау

5.5.1 Су жылытқыштар

5.5.1.1 Жылу пункттерінде жылу пунктінің құрылыс кӛлемін қысқартуды және

қызмет кӛрсетудің қолайлығын қамтамасыз ететін, негізінен тілімшелі су

жылытқыштарды қолдану керек. Негізді жағдайда сулы кӛлденең секциялық қаптама

құбырлық немесе булы кӛлденең кӛп жүрісті су жылытқыштар қолданылады.

Тілімшелі ретінде ГОСТ 15518 бойынша су жылытқыштарды қолдану керек. И

қосымшасында ГОСТ 15518 сәйкес жылу пункттерінде қолдануға ұсынылатын тілімшелі

су жылытқыштардың жалпы сипаттамалары берілген.

Қаптама құбырлық секциялы су жылытқыштар ретінде 1,6 МПа қысыммен және

150°С дейінгі температурамен жылу тасымалдағыш үшін тіректік арақабырғалар

блогымен қаптама құбыр типті секциялардан тұратын ГОСТ 27590 бойынша су-сулы

жылытқыштарды қолдану ұсынылады.

5.5.1.2 Ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін ыстық сумен жабдықтау жүйелерінде

ыстық су бак-аккумуляторлары ретінде пайдаланумен сыйымдылықты су

жылытқыштарды, олардың сыйымдылығы есеп бойынша талап етілетін бак-

аккумуляторлар сыйымдылығына сәйкес болуы шартында қолдануға жол беріледі.

5.5.1.3 Су-сулы жылытқыштар үшін жылу тасымалдағыштар ағындарының қарсы

ағыс әдісін қабылдау керек.

Кӛлденең секциялық қаптама құбырлық су жылытқыштар үшін жылу торабынан

қыздырғыш су келуі тиіс: жылыту жүйелерінің су жылытқыштары үшін - түтікке, ыстық

сумен жабдықтау жүйелерінің су жылытқыштары үшін - құбыраралық кеңістікте.

Тілімшелі жылу алмастырғыштар үшін қыздырылатын су бірінші және соңғы тілімді

бойлап ӛтуі тиіс.

Бу мен су аралас жылытқыштар үшін бу құбыраралық кеңістікке түсуі тиіс.

5.5.1.4 Ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін кӛлденең секциялық қаптама

құбырлы су жылытқыштар жез түтіктермен, ал сыйымдылықты - жез немесе болат ирек

түтіктермен қолданылуы тиіс. Тілімшелі жылу алмастырғыштар үшін ГОСТ

15518

бойынша тот баспайтын болаттан жасалған тілімдер қолданылуы тиіс.

5.5.1.5 Жылыту жүйесі үшін су-сулы жылытқыштарды қыздыру бетін есептеу

жылытуды жобалау үшін сыртқы ауаның есептік температурасына сәйкес келетін жылу

торабындағы судың температурасында жүреді, ал ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін

- су температурасы графигінің сыну нүктесіне немесе егер температуралар графигінің

сынуы болмаса, судың ең тӛменгі температурасына сәйкес келетін жылу торабының

беруші құбырындағы судың температурасында жүреді. Есептік ретінде қыздыру бетінің

алынған шамаларының үлкенін қабылдау керек.

Су жылытқыштарының әртүрлі қосу тәсімдерінде жылыту және ыстық сумен

жабдықтау жүйелерінің су жылытқыштарын есептеу үшін параметрлерді анықтау,

жылыту және ыстық сумен жабдықтау су жылытқыштарының есептік жылу ӛндірімділігін

анықтау әдістемелері Б-Е қосымшаларында келтірілген. Ж, И қосымшаларында әртүрлі

конструкциядағы су-сулы жылытқыштардың жылулық және гидравликалық есептері

келтірілген.

5.5.1.6 Әрбір су мен бу араласқан жылытқыш Қазақстан Республикасының

аумағында қолданыстағы, қысыммен жұмыс істейтін ыдыстарды қауіпсіз пайдалану және

және орнату ережелерінің талаптарына сәйкес қарастырылатын сақтандырғыш клапанмен

және су түсіру мен ауаны шығаруға арналған ілмекті арматуралы жалғастықтармен,

конденсатты бұруға арналған құйылым реттегішімен немесе конденсат бұрғышпен

жабдықталуы тиіс. Су мен ауа араласқан жылытқыштарды жылулық және гидравликалық

есеп К қосымшасында келтірілген.

5.5.1.7 Сыйымдылықты су жылытқыштар қыздырылатын орта тарапынан

орнатылатын сақтандырғыш клапандармен, сонымен қатар ауа және түсіру

құрылғыларымен жабдықталуы тиіс.

5.5.1.8 Су-сулы жылытқыштардың келесі санын қабылдау керек:

- ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін

- әрқайсысының 50 % ӛндірімділігіне

есептелген жылытудың әрбір сатысында параллель қосылған екі су жылытқыштар;

- жылудың берілісінде үзілістерге жол бермейтін ғимараттарды және құрылыстарды

жылыту жүйелері үшін - екі параллель қосылған су жылытқыш, олардың әрқайсысы

ӛндірімділіктің 100 %-на есептелуі тиіс.

- минус 40 °С-тан тӛмен сыртқы ауаның есептік температурасымен аудандарда

салынатын ғимараттарды жылыту жүйелері үшін - әрқайсысының жылу жүктемесінің 75

%-на есептелген екі;

- бір - қалған жылыту жүйелері үшін;

- жылытудың әрбір сатысында бір-бірден - ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін.

Су мен бу араласқан су жылытқыштарын ыстық сумен жабдықтау немесе немесе

жылыту, желдету жүйелерінде орнатқан кезде олардың саны қатар қосылатын екеуден кем

емес қарастырылуы тиіс, резервтік су жылытқыштарды қарастырмауға болады.

Жылудың берілуінде үзілістерге жол бермейтін технологиялық қондырғылар үшін

кәсіпорынның технологиялық қондырғыларының жұмыс режиміне сәйкес жылу

жүктемесіне есептелген резервтік су жылытқыштар қарастырылуы тиіс.

5.5.1.9 Әкімшілік басқару органдарының шешімдеріне сәйкес, ыстық сумен

жабдықтауға жылудың берілуінде үзілістерге жол бермейтін ғимараттардан басқа, ыстық

сумен жабдықтауға 2 МВт дейінгі максималды жылу ағынында немесе жылжымалы су

жылытқыш қондырғыларды қосу мүмкіндігінде жылытудың әрбір сатысында ыстық

сумен жабдықтаудың бір су жылытқышын қарастыруға жол беріледі.

5.5.1.10 Ӛнеркәсіптік және ауыл шаруашылық кәсіпорындары үшін шаруашылық-

тұрмыстық қажеттіліктер үшін ыстық сумен жабдықтаудың әрбір сатысында екі қатар

қосылған су жылытқыштарды орнату ыстық судың берілісінде үзілістерге жол бермейтін

ӛндірістер үшін ғана қарастырылуы тиіс.

5.5.1.11 Жылудың берілісінде үзілістерге жол бермейтін технологиялық

қондырғылар үшін резервтік су жылытқыштар қарастырылуы тиіс. Резервтік су

жылытқыштардың есептік ӛндірімділігі кәсіпорынның технологиялық қондырғыларының

жұмыс режиміне сәйкес қабылдануы тиіс.

5.5.1.12

Жылытқыштан шықпада нормативтік-техникалық құжаттармен

регламенттелген шектерде, жылу тораптарында және ғимараттардың тіреушелерінде

температурасының тӛмендеуін ескере отырып тұтынушыдағы ыстық су температурасы

қамтамасыз етілуі тиіс.

5.5.1.13 Жылдам секциялық су-сулыжылытқыштар үшін жылу тасымалдағыштар

ағындарының қарсы ағынды тәсімін қабылдау керек, бұл жағдайда жылу торабынан

қыздырғыш су түсуі тиіс:

- жылыту жүйесінің қаптама құбырлы су жылытқыштарында - түтікке;

- сол секілді, ыстық сумен жабдықтауда - құбыраралық кеңістікке;

- тілімшелі су жылытқыштарда - дайындаушының тәсімі бойынша.

Су мен бу араласқан су жылытқыштарда бу құбыраралық кеңістікке түсуі тиіс.

5.5.1.14 Булы жылу тораптарында ыстық сумен жабдықтау жүйелері үшін бак-

аккумуляторлар үшін есептеген кезде талап етілетінге сыйымдылығының сәйкестігі

шартында ыстық су бак-аккумуляторлары ретінде пайдаланып, сыйымдылықты су

жылытқыштарды қолдануға жол беріледі.

5.5.1.15 Жылдамдықты су жылытқыштардан басқа, жоғары жылу техникалық және

пайдаланушылық сипаттамаларға ие басқа типтегі, шағын габаритті су жылытқыштарды

қолдануға болады.

5.5.1.16 Жылу пунктінде ыстық сумен жабдықтау жүйесінің су жылытқышын

орналастырған кезде ыстық сумен жабдықтау жүйесімен жылу тұтыну үлесін анықтауды

су жылытқыштың алдында суық су құбырында орнатылатын су ӛлшегіш кӛрсеткіштері

бойынша жүзеге асыру ұсынылады.

5.5.2 Сорғылар

5.5.2.1 5.4.7 талаптарына сәйкес орнатылатын жоғарылатқыш сорғыларды іріктеген

кезде қабылдау керек:

- сорғының берілісі - жылу пунктіне кірмедегі судың есептік шығыны бойынша (Л

қосымшасын қараңыз);

- арын

- жылу торабындағы есептік қысымға және қосылатын жылу тұтыну

жүйелеріндегі талап етілетін қысымға байланысты.

5.5.2.2 5.4.6 және 5.4.9 талаптарына сәйкес орнатылатын жылыту жүйелері үшін

араластырғыш сорғыларды таңдаған кезде ЖЖП-де қабылдау керек:

а) жылыту жүйесінің беруші және кері ағынды құбырлары арасындағы

жалғастырғышқа орнатқан кезде:

- арын - жылыту жүйесіндегі қысымның шығыны 2-3 м жоғары;

- G сорғының берілісі, кг/с - мына формула бойынша

G = 1,1G_dou,

(1)

мұнда G_do- жылу торабынан жылытуға судың есептік ең жоғарғы шығыны кг/с,

келесі формула бойынша анықталады

Qo max

G_do = 3,6

(2)









c

мұнда Q_omax - жылытуға ең жоғарғы жылу ағыны, Вт;

с - судың меншікті жылу сыйымдылығы, кДж/(кг °С);

u - келесі формула бойынша анықталатын араласу коэффициенті







u =

(3)





мұнда ₁ - жылытуды жобалауға арналған сыртқы ауаның есептік температурасында

жылу торабының беруші құбырындағы судың температурасы t_о, °С;

o1 - сол секілді, жылыту жүйесінің беруші құбырында, °С;

₂- сол секілді, жылыту жүйесінен кері ағынды құбырында, °С;

б) жылыту жүйесінің беруші немесе кері ағынды құбырында сорғыны орнатқанда:

- арын - 2-3 м артылуымен жылыту жүйесіндегі талап етілетін қысымға және жылу

торабындағы қысымға байланысты;

- G сорғы берілісі, кг/с, - формула бойынша

G = 1,1 G_do (1+u) ,

(4)

5.5.2.3

5.4.10-т. сәйкес орнатылатын желдету жүйелері үшін қоспалауыш

сорғыларды (1) және (4) формулаларда G_do орнына келесі формула бойынша анықталатын

G_νmax желдетуге судың есептік шығынын қойып, 5.5.2.2 бойынша қабылдау керек



max

G_νmax = 3,6

(5)











мұнда G_νmax - желдетуге ең жоғарғы жылу ағыны, Вт;



- калориферлерге түсетін беруші құбырдағы судың температурасы сыртқы ауаның

есептік температурасында t_о, °С;



- сол секілді, калориферлерден кейін кері ағынды құбырда, °С.

Жылжыту коэффициентін τ_о1 және τ₂ орнына сыртқы ауаның есептік

температурасында желдету жүйесінің калофирлеріне дейін және кейін құбырлардағы

судың талап етілетін температурасын қабылдап, (3) формула бойынша анықтау керек.

5.5.2.4 5.4.12-т. ережелеріне сәйкес орнатылатын жылыту және желдету жүйелері

үшін айналма сорғыларды таңдаған кезде келесілерді қабылдау керек:

- сорғының берілуі - В қосымшасының формулалары бойынша анықталған жылыту

және желдету жүйесіндегі судың есептік шығыны бойынша;

- арын - ЖЖП-не сорғыларды орнатқан кезде - су жылытқыштардағы және жылыту

және желдету жүйелеріндегі қысымның жоғалу жиынтығы бойынша, ал ОЖП-не

сорғыларды орнатқан кезде ОЖП-нен алыстағы ЖЖП-не дейінгі жылу тораптарында

қысымның жоғалуын қосымша ескеру керек.

5.5.2.5

5.4.11-т. ережелеріне сәйкес орнатылатын түзетуші сорғыларды таңдаған

кезде келесілерді қабылдау керек:

- сорғының берілісі

- ол орнатылатын құбырлардағы, жүйедегі судың есептік

шығыны бойынша;

- арын

- құбырдың және реттеуші жалғастырғыш құрылғылардың кедергісін

қосқанда, осы сорғылардың қосылу орнындағы ең тӛменгі қажетті берілген арын

бойынша.

5.5.2.6 5.4.15-т. ережелеріне сәйкес орнатылатын үстемелеуші сорғыларды таңдаған

кезде келесілерді қабылдау керек:

- сорғының берілісі - су жылытқышқа қосылған жылыту жүйелерінің және жылу

торабының құбырларындағы су кӛлемінің 20 % мӛлшерінде;

- толтыру сорғыларының берілісі, жүйені толтыру уақытынан шығара келе - кӛлемі

10 м³дейінгі жүйелер үшін 3 с, 30 м³дейінгі жүйелер үшін 6 с;

- сорғылардың ӛндірімділігі 5 м³/с аспауы тиіс;

- арын

- пьезометрикалық графиктерден шығара келе, жылыту кезеңіндегі

жүйелердің жұмысын тексерумен жылыту және желдету жүйелеріндегі статикалық

қысымды қолдау шарттарынан.

5.5.2.7 5.5.2.1 -5.5.2.6-т. кӛрсетілген сорғылардың санын екеуден кем емес қабылдау

керек, олардың біреуі резервтік болып таблады.

ЖЖП-де іргетассыз айналма сорғыларды пайдаланған кезде оларды резервсіз

орнатуға жол беріледі (екінші сорғы қоймада сақталады).

5.5.2.8 Жалғастырғышқа түзеткіш араластырғыш сорғыларды орнатқан кезде

әрқайсысының талап етілетін берілісі 50 % болатын, резервсіз, екі сорғыны қабылдауға

жол беріледі.

5.5.2.9 Айдаушы, араластырғыш және айналма сорғыларды іріктеген кезде олардың

есептік берілісі сорғылардың осы типі үшін максималды ПӘК кезінде берілістің

0,7-1,1

шегінде болуы тиіс. Судың іс жүзіндегі үлкен шығындарында дроссельдік

диафрагмаларды орнату есебінен жүйенің гидравликалық кедергісін ұлғайту немесе

реттелетін электржетекті сорғыны қолдану ұсынылады.

5.5.2.10 Сорғылардың ӛндірімділігін ӛзгерту жиіліктік реттеумен қамтамасыз

етіледі. Негіздеу кезінде арынды дроссельдеумен реттеуді қолдануға жол беріледі.

5.5.3 Дроссельдік және дроссельдік-реттеуші арматура

5.5.3.1 Дроссельдік арматура 5.4.33 және 5.4.39 талаптарына сәйкес орнатылады

және жекелеген тармақтар бойынша жылу тасымалдағыш шығындарының талап етілетін

балансын қамтамасыз ету үшін арналған. Дроссельдік арматура ретінде диафрагмалар,

баланстық вентильдер және бекітуші-реттейтін жаппалар қолданылады. Баланстық

вентильдер және бекітуші-реттеуші жаппалар талап етілетін арынды басу есебінен

судың есептік шығыны қамтамасыз етілетін талап етілетін шектеулі ашылу қалпына

орнатылады. Бұл жағдайда олар бекітуші құрылғының функцияларын сақтайды.

5.5.3.2 5.4.33 және 5.4.39 ережелеріне сәйкес орнатылатын дроссельді диафрагмалар

саңылауларының диаметрін d келесі формула бойынша анықтау керек

d = 10 4 G

(6)

H

мұнда G - құбырдағы судың есептік шығыны, т/с;

H - дроссельдік диафрагмамен басылатын арын, м.

Дроссельдік диафрагма саңылауының ең тӛменгі диаметрі 3 мм тең қабылдануы тиіс

Қажет болған жағдайда, тиісті үлкен диаметрдегі саңылаулармен екі диафрагманы

бірізді орнату керек, бұл жағдайда диафрагмалар арасындағы арақашықтық құбырдың 10

D_у кем емес қабылдануы тиіс (D_у - құбырдың шартты диаметрі, мм).

5.5.3.3 Элеватор мойынының диаметрін d_r, мм, келесі формула бойынша анықтау

керек



1

²

d_r =8,5

(7)

H_o

мұнда G_do - (2) формула бойынша анықталатын, т/с, жылу торабынан жылытуға

судың есептік шығыны;

u - (3) формула бойынша анықталатын араластыру коэффициенті;

H_о - судың есептік шығынында элеватордан кейін жылыту жүйесіндегі арынның

жоғалуы, м.

Элеваторды таңдаған кезде мойнының диаметрі аз стандартты элеваторды қабылдау

керек.

5.5.3.4 Элеватордың және оған қосылған жылыту жүйесінің гидравликалық

кедергісін еңсеру үшін элеватордың алдындағы минималды қажетті кернеуді Н, м,

(элеваторды қосу орнына дейін құбырлардың, жабдықтың, аспаптардың және

арматураның гидравликалық кедергісін есепке алмай) жақындатылған формула бойынша

анықтауға жол беріледі

H = 1,4 H_o(1+u)².

(8)

5.5.3.5 Элеватор тұмсығының диаметрін d_c, мм, келесі формула бойынша анықтау

керек

d_c = 9,64 G^d

(9)

H₁

мұнда H₁ - пьезометрикалық график бойынша анықталатын элеватор алдындағы

арын, м.

Тұмсықшаның диаметрін аз жағына қарай дӛңгелектеумен миллиметрдің ондық

үлесіне дейінгі дәлдікпен анықтау және кем дегенде 3 мм қабылдау керек. Егер H₁арын

(8) формула бойынша анықталған Н арынынан екі есе және одан кӛп асатын болса,

сонымен қатар (9) формула бойынша анықталған тұмсықшаның диаметрі 3 мм кем болса,

арынның артылуын элеватордың алдына орнатылатын дроссельдік диафрагмамен немесе

реттеуші клапанмен басу керек. Диафрагма саңылауының диаметрі (6) формула бойынша

анықталуы тиіс.

5.5.3.6 Элеватордың алдында беруші құбырда фланецтегі ұзындығы 0,25 м тура

ендірмені қарастыру ұсынылады.

Ендірменің диаметрін құбырдың диаметріне тең қабылдау керек.

5.5.3.7 Баланстық вентильдің немесе бекітуші-реттеуші жаппаның талап етілетін

ӛткізу қабілеті k_v, м³/с, келесі формула бойынша анықталады

k_v =

(10)

0,H

мұнда G - құбырдағы судың есептік шығыны, т/с;

ΔH — баланстық вентильмен (жаппамен) басылатын арын, м.

5.5.3.8 Екі жүрісті реттеуші органдар

(екі жүрісті клапандар) реттеуші орган

штогының жұмыстық жүрісі шегінде максималды ашылу деңгейінде kvs, м³/с шартты

ӛткізу қабілетінің мәні бойынша іріктеумен алынады.

Жылу тұтынудың су және бу жүйелері үшін екі жүрісті реттеуші органдарын іріктеу

әдістемелері Г және Д қосымшаларында келтірілген.

5.5.3.9 Тікелей әсер етуші шығын реттегіштер ӛндірушінің әдістемелері бойынша

іріктеледі. Берілетін шығынның есептік шамасына реттегіштің талап етілетін типтік

ӛлшемін іріктеу нәтижесінде реттегіштегі қысымның жоғалуы анықталады.

5.5.3.10

5.4.32 сәйкес орнатылатын қысымның ӛзгерісін реттегіштер ӛндірушінің

әдістемелері бойынша іріктеледі. Реттегішпен қолдау кӛрсетілетін қысым ӛзгерісін

таңдаған кезде:

- сыртқы жылу торабы қысымының максималды мүмкін болатын ӛзгерісін

пайдалану керек;

- қосылатын жылу тұтынушылардың қысымы шығынынан шығара келе, реттегішпен

қолдау кӛрсетілетін қысымның ӛзгерісін таңдау керек.

5.5.4 Аралас тораптар

5.5.4.1 Араласу түйіні ғимараттарды жылыту жүйесін жылу тораптарына қосудың

тәуелді тәсімінде қолданылады. Араласу түйіндері реттеуші екі жүрісті клапанмен және

араластырғыш сорғымен, реттеуші үш жүрісті клапанмен және араластырғыш сорғымен

реттелмейтін немесе реттелетін су ағынды элеватор түрінде болуы мүмкін.

5.5.4.2 Элеватор мойнының диаметрін dг, мм, келесі формула бойынша анықтау

керек



1

²

d_r = 8,5·

(11)

H_o

мұнда G_do - жылу торабынан жылытуға судың ең жоғарғы шығыны келесі формула

бойынша анықталады

Qmax

G_do = 3,6

(12)









мұнда Q_max - жылытуға ең жоғарғы жылу ағыны, Вт;

с - судың меншікті жылу сыйымдылығы, кДж/(кг ·°С);

τ₁- жылытуды жобалау кезінде сыртқы ауаның есептік температурасында жылу

торабының беруші құбырындағы судың температурасы t_o, ^oC;

τ₂ - жылытуды жобалау кезінде сыртқы ауаның есептік температурасында жылыту

жүйесінің кері ағынды құбырындағы судың температурасы t_o, ^oC;

u - келесі формула бойынша анықталатын араласу коэффициенті





u =

(13)







- жылытуды жобалау кезінде сыртқы ауаның есептік

мұнда τo1

температурасында жылыту жүйесінің беруші құбырындағы судың температурасы

t_o, ^oC;

5.5.4.3 Реттеуші екі жүрісті клапанмен араласу түйіні үшін реттеуші екі жүрісті

клапанның k_vs шартты ӛткізу қабілетінің талап етілетін есептік мәні

(12) формула

СП РК 4.02-108-2014 ПРОЕКТИРОВАНИЕ ТЕПЛОВЫХ ПУНКТОВ (ҚР ЕЖ 4.02-108-2014) - 2