СП РК 3.02-130-2014 СКЛАДЫ СУХИХ МИНЕРАЛЬНЫХ УДОБРЕНИЙ И ХИМИЧЕСКИХ СРЕДСТВ ЗАЩИТЫ РАСТЕНИЙ (ҚР ЕЖ 3.02-130-2014)

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

транспорттың  максимальды  енінен  0,6  м  жоғары  болуы  тиіс.Пандустарды  жабық
бөлмелерде орналастырғанда бойлық еңістігі 16% тен артық, пандустарды ғимараттардың
сыртына  орналастырғанда  -  10%  тен  артық  болмауы  тиіс.  Пандустардың  көлденең
еңістігін нөлге тең деп алу керек.

4.2.48

Агрохимикаттар, пестицидтер және консерванттар қоймаларында тегіс бетті

шаң жинамайтын қабырға конструкциялары, жабындыларды және т.б. қолдану қажет.

4.2.49

Подвал және астыңғы қабаттағы В категориядағы бөлмелер автоматты

өртсөндіру қондырғысымен жабдықталуы қажет және ол бөлмелердің ауданы 3000 кв. м
аспауы керек.

4.2.50

Қойма ғимараттарының төбесіндегі қоршаулар мен төбеге шығатын өрт

басқыштар және есіктерді ҚР ЕЖ 3.02-127 талаптарына сәйкес қарастыру қажет.

Тыңайтқыштардың

аркалар

мен

рамалалармен

жабылған

бір

қабатты

ғимараттарының төбесінде жатық учаскелер жоқ болса және құлама еңістігі 15 градус
(горизонталға) не одан көп болса онда төбелерге шығу қарастырылмайды.

4.2.51

Қойма

ғимараттарының

жеңіл

лақтыруға

болатын

қоршау

конструкцияларын ҚР ЕЖ 3.02-127 талаптарына сәйкес қарастыру қажет.

4.2.52

Өрелер

конструкцияларын

сыртқы

қабырғалардың

қоршау

конструкцияларын жабу және бекіту үшін қолдануға болады.

4.2.53

Тыңайтқыштар мен пестицидтердің қойма ғимараттары және имараттарын

есептеу кезінде:

а) көлемдік салмағын, ішкі үйкеліс бұрыштарын(табиғи еңістің бұрыштары) және

тыңайтқыштардың өңделмеген ағашпен,бетонмен және металмен үйкеліс
коэффициенттерін(қосымшадан алынады);

б) тыңайтқыштардың - сусымалы дене ретінде конструкцияларға түсіретін

нормативті қысымын;

в) артық жүк коэффициентін 1,3 ескеру қажет.

ИНЖЕНЕРЛІК ЖҮЙЕЛЕРДІ ЖОБАЛАУ ЕРЕЖЕЛЕРІ

5.1

Су құбырлары және кәріз жүйелері

5.1.1

Тыңайтқыштар мен пестицидтер қоймаларындағы су құбырлары мен кәріз

жүйесін жобалауды ҚР ЕЖ 4.01-101 мен осы тараудағы ережелерге сәйкес қарастыру
керек.

5.1.2

Пестицидтер қойма ғимараттарында өндірістік мұқтаждықтарға(едендерді

және сөрелерді жуу, компрессорларды салқындату, ыдыстарды, транспорттық құралдарды
жуу және зарарсыздандыру және т.б.) су беруді өндірістік су құбырларын технологиялық
жобалар нормаларына немесе жобаның технологиялық бөлігіне сәйкес қарастыру керек.

Қоймалар орналасқан жерде сумен қамтамасыз етудің орталық жүйесі жоқ болған

жағдайда жақын маңайдағы су көздерін(тоған, көл, бұлақ және т.б.)пайдаланып қойма су
құбырларын жобалауға , ал жерасты қоймалары үшін негізделген жағдайда әкелінген суды
пайдалануға рұқсат етіледі. Өндірістік мұқтаждықтарға ішуге келмейтін суларды
пайдалануға рұқсат етіледі, егер өндірістік су құбырының бөлек жүйесі болған жағдайда
және ол су пайдалануға жараса.

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

5.1.3

Қоймалардың өндірістік мұқтаждықтарға қажет су шығыны және керекті су

қысымын жобаның технологиялық бөлігінің және жабдықтардың техникалық
характеристикаларының негізінде қабылдау керек.

5.1.4

Ішкі өндірістік су құбырымен жабдықталған пестицидтердің қойма

ғимараттары мен бөлмелерінде диаметрі 20 мм, әсер радиусы 30 м және шашырату
қысымы 5 м су шүмегін (еден және сөрелерді жууға) орнату қажет.

5.1.5

Өндірістік ағынды су шығынын өндірістік мұқтаждықтарға қажет су

шығынына тең деп алу керек.

5.1.6

Сұйық аммиактар және консерванттар қоймаларында жұмысшылардың

үстіне  агрессивті  сұйықтар  тиген  жағдайда  жуынуы  үшін  су  жіберуі  тез  және
сиымдылығы  200  л  багы  бар  авариялық  душ  қондырғысын  қарастыру  қажет.  Апаттық
душ  қондырғысы  қызмет  көрсетуші  жұмысшыларға  агрессивті  сұйықтардың  авариялық
тиіп кетуі мүмкін жерлерден бірдей қашықтықта болуы керек.

5.2

Жылыту және желдету жүйелері

5.2.1

Тыңайтқыштар мен пестицидтердің қойма ғимараттары мен имараттарында

жылыту және желдету жүйелерін ҚР ЕЖ 4.02-101 талаптарына және осы тараудың
ережелеріне сәйкес жобалаған жөн.

5.2.2

Тыңайтқыштар мен пестицидтердің қоймаларын жылумен қамтамасыз ету

негізделген жағдайда бу қазандықтарынан алуды қарастырады; техникалық мүмкіндіктер
және экономикалық тиімділіктерге сәйкес электр қыздыру құрылғыларын қолдануға
рұқсат етіледі.

5.2.3

Тыңайтқыштар мен пестицидтердің қоймаларында сағатына бір дүркін ауа

алмасуды қамтамасыз ететін табиғи желдету қарастырылады.

Жобаның

технологиялық

бөлімінің

талаптары

бойынша

пестицидтердің

қоймаларында және пестицидтерді өлшеп орау және қайта салу бөлмелерінде авариялық
желдету жүйесі қарастырылады.

5.2.4

Метеорологиялық

жағдайларды-

температураны,

салыстырмалы

ылғалдылықты және ішкі ауа қозғалысының жылдамдығын – қойма бөлмелерін жылыту
және желдету жүйелерін жобалағанда 3 кестеден алуға болады.

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

3 кесте -

Жылдың суық және өтпелі кезеңдеріндегі қойма бөлмелердегі

метеорологиялық жағдайлар

Бөлмелер атауы

Жылдың суық және өтпелі кезеңдеріндегі

бөлмелердегі метеорологиялық жағдайлар

Ауа

температурасы,

°С

Салыстырмалы

ылғалдылық, %,

артық емес

Ауа

қозғалысының

жылдамдығы,

м/с, артық емес

1. Тыңайтқыштар мен

пестицидтердің жылытылмайтын
қоймалары

нормаланбайды

0,3

2. Пестицидтердің

жылытылатын қоймалары

8-10

0,4

3. Пестицидтерді өлшеп орау

және қайта салу бөлмелері, сапа
тексеру лаборатория бөлмелері

16-23

0,3

ЕСКЕРТУ Кестеде көрсетілген бөлмелерде жылы кезде метеорологиялық жағдай

нормаланбайды.

5.2.5

Шаң-тозаңдарды, жарылыс қауіпті, жарылыс-өрт қауіпті және зиянды

заттарды пайда болған және бөлінген жерлерінен(қойма бөлмелерінде, транспортер
галереясында, ауыстырып тиеу тораптарында және т.б.) жойып жіберу үшін
технологиялық талаптарға сәйкес жергілікті сору жүйелерін жобалау қажет.

5.2.6

Агрохимикаттар мен пестицидтер қоймаларында табиғи желдету

қарастырылады.

Пестицидтер қойма бөлмелерінде және пестицидтерді өлшеп орау және қайта салу

бөлмелерінде авариялық желдету жүйесін қарастыру қажет.

Сұйық агрохимикаттар қоймаларындағы насос және компрессор бөлмелерінде

газоанализатор және ауа алмасуы 8 ден кем емес механикалық авария желдету
құрылғыларын қондыру қажет.

5.2.7

Микроклимат параметрлерін-

температураны, салыстырмалы ылғалдылықты

және ішкі ауа қозғалысының жылдамдығын – қойма бөлмелерін жылыту және желдету
жүйелерін жобалағанда 4 кестеден алуға болады.

5.2.8

Шаң-тозаңдарды, жарылысқауіпті, жарылыс-өртқауіпті заттарды пайда

болған және бөлінген жерлерінен(қойма бөлмелерінде, транспорт галереясында,
ауыстырып тиеу тораптарында және т.б.) жойып жіберу үшін жергілікті сору жүйелерін
жобалау қажет.

5.2.9

Үнемі зиянды заттар бөлінетін (тиеу-түсіру кезінде, іштен жану двигателі

жұмыс істегенде және т.б.), қойма бөлмелерінде үнемі істеп тұрған, сағатына бір дүркін
ауа алмасуды қамтамасыз ететін, желдетуден басқа, жұмыс зона ауасында зиянды заттар
ұйғарынды концентрациясын шектеп, зиянды заттар бөліну кезінде ұдайы жұмыс істейтін

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

механикалық желдетуді жобалау керек.

Кесте 4

Жылдың суық және өтпелі кезеңдеріндегі бөлмелердегі микроклимат

параметрлері

Бөлмелер атауы

Жылдың суық және өтпелі кезеңдеріндегі

бөлмелердегі

микроклимат параметрлері

Ауа

температурасы,

°С

Салыстырмалы

ылғалдылық, %,

артық емес

Ауа

қозғалысының

жылдамдығы,

м/с, артық

емес

Агрохимикаттар мен
пестицидтердің жылытылмайтын
қоймалары

нормаланбайды

0,3

Пестицидтердің жылытылатын
қоймалары

8-10

0,4

Пестицидтерді өлшеп орау және
қайта салу бөлмелері, сапа тексеру
лаборатория бөлмелері

16-23

0,3

5.3

Электрмен қамтамасыз ету

5.3.1

Қоймаларда электротехникалық құрылғыларды осы тараудың ережелерінде

және [5] сәйкес жобалануы тиіс.

5.3.2

Жерасты қоймаларын электрқабылдағыштар категориясы мен электрмен

дәйекті жабдықтауды әрекеттегі нормалармен алу керек.

5.3.3

Жүк платформаларында(рампаларда) темір жол вагондарына жарық

түсіретін қозғалмалы шамдарды токқа қосу үшін 42 В арналған штепсель розеткалары
болуы қажет.

5.3.4

Уақытша қоймаларды электрқабылдағыштар категориясы мен электрмен

дәйекті жабдықтау [4], [5] келтірілген.

5.3.5

Жылыту приборлары мен құбырларынан пестицидтер сақтау қоймаларына

дейінгі қашықтық 2 м ден кем болмауы, ал сақтау орындарының электр желілерінен,
рубильниктерден, электр приборлардан(жылытатындардан басқа),су құбырларынан және
канализация құбырларынан қашықтығы 1 м ден кем болмауы тиіс.

5.3.6

Қоймаларды найзағайдан қорғауды ҚР ЕЖ 2.04-36 сәйкес орындау қажет.

ӨРТКЕ ҚАРСЫ ІС ШАРАЛАР

6.1

Қойма бөлмелері мен ғимараттарының жарылысөрт және өрт қауіптілік

категориясы осы қоймада орналасқан тыңайтқыштар мен пестицидтердың түріне,

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

олардың мөлшеріне және өртқауіпті қаситеттері мен технологиялық процесстерге
байланысты анықталады.

Ғимараттардың және қойма бөлмелерінің жарылысөртті және өрт қауіптілік

категориялары ғимараттар мен имараттардың өрт қауіпсіздігін зерттеулур арқылы және
нормативтік құжаттарда келтірілген нормаларына сәйкес жоғарғы (А)-дан төменгі (Д)-ге
дейін бекітіледі.

6.2

Аммиакты селитрамен және басқа жарылыс қауіпті агрохимикаттар мен

пестицидтермен  жұмыс  істегенде  өрт  қауіпсіздігін  қамтамасыз  ететін  іс  шараларды:
двигательдің  түтін  трубасына  ұшқын  сөндіргіштер  қолдануды,  ашық  от  көздерін
болдырмауды,  жұмыс  орындарын  алғашқы  өрт  сөндіру  құралдарымен  жабдықтауды  (Н
қосымшасы) қарастыру қажет.

6.3

Ауданы 100 ден 500 шаршы м дейінгі пестицидтер қоймалары жабдықталуы

қажет:



тұтану температурасы 120 °С және артық пестицидтерді сақтағанда автоматты өрт

дабылы жүйесімен жабдықталады;



тұтану температурасы 120 °С тан кем пестицидтерді сақтағанда автоматты өрт

сөндіру жүйесімен.

Қоймалар аудандары отқа төзімділік шегі R 45 болатын қабырғалардың шектерімен

анықталады.

6.4

Темір жол тұйығындағы эстакаданы жобалау кезінде өрт болған жағдайда

цистерналарға тиіп кетпес үшін, есептік жол ұзындығы тіреуіш діңгекке қарай 20 м ге
көбеюі тиіс.

6.5

Сұйық аммиактардың оқшауланбаған резервуарларын өрт кезінде жылу

сәулесінен қорғау үшін суыту үшін оларды 1 сағ. бойы 1 м есептік суару ұзындығына 0,2
л/с интенсивтілікпен су шашуды қажет қылады.

6.6

Өртке қарсы қойма ғимаратының қабырғалар арасындағы ең үлкен қабат

ауданын 5 кесте бойынша алу керек.

6.7

Жарылыс қауіпті және өртқауіпті пестицидтердің сақтау бөлмелерін басқа

бөлмелерден оқшаулайтын арақабырғалар жанбайтын отқа төзімділік шегі 0,75 сағ.тан
кем болмауы, есіктерінің отқа төзімділік шегі 0,6 сағ. болуы тиіс.

Аммиак селитраларын сақтайтын қоймаларда(суға төзімді селитрадан басқа) көлемі

1500 т басқа бөлмелерден, соның ішінде тыңайтқыштар мен пестицидтер қойма
бөлмелерінен тұтас жанбайтын отқа төзімділік шегі 0,75 сағ арақабырғалармен оқшаулау
қажет

6.8

Биік стеллаждары бар қойма ғимараттарын II және III дәрежелі өртке

төзімді, түтін шығару үшін жабуын фонарларымен немесе сорғыш шахтамен жабдықтап,
бір қабатты етіп жобалау керек.

6.9

Бөлмелерден және коридорлардан өрт кезінде түтінді шығару

ҚР ЕЖ 4.02-101 талаптарына сәйкес қарастырылады.

6.10

Отқа төзімділіктері II, III, IlIa, IVa деңгейдегі ғимараттарға жалғасып жатқан

рампа және қалқа конструкцияларды жанбайтын материалдардан жасау қажет.

6.11

Бөлмелерді автоматты өрт сөндіргіш қондырғылармен жабдықтағанда, отқа

төзімділіктері IlIa, IIIб и IVa деңгейдегі ғимараттардан басқа қабат аудандарын 100% ке
үлкейтуге рұқсат етіледі.

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

6.12

Қойма ғимараттарынан адамдарды эвакуациялау (эвакуация шығу

есіктерінің саны мен орналасуы, жұмыс орындарынан шығатын есікке дейінгі қашықтық,
өту жолдарының, коридорлардың, есіктердің, марштардың, басқыш алаңдарының,
тамбурлардың және т.б. өлшемдері) ҚР ЕЖ 3.02-127 сәйкес қаралуы керек.

5 кесте

– Өртке қарсы қабырғалар арасындағы қабат ауданы

Қоймалар

категориясы

Ғимараттард

ың отқа төзімділік

деңгейі

Өртке қарсы қабырғалар арасындағы қабат

ауданы, м

бірқабатты

екіқабатты

көпқабатты

5200

7800

10 500

7800

5200 (6)

III

3500

2500

2200 (3)

2200

1200

Шектелмейді

III

5200

3500

3000 (3)

3500

2200

1200

ЕСКЕРТУ 1 «

көпқабатты

» бағанындағы жақша ішіндегі сандар қабат санының рұқсат

етілген ең үлкен мәні

ЕСКЕРТУ 2 Аммиак селитрасы(суға төзімді селитрадан басқа) үшін 2 кестеден қабат

алаңын анықтағанда өртке қарсы қабырғалар арасында 5000 т бос үйілген селитра және 2500 т –
қапталған селитра сақтауға рұқсат етілетін ескеру қажет.

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

А Қосымшасы

(ақпараттық)

А.1 кесте - Қатты агрохимикаттардың сипаттамаларының унификацияланған

мәндері

Тыңайтқыштар атауы

Көлемді

салмағы,

кгс/м

Табиғи
құлама

бұрышы

(ішкі үйкеліс

бұрышы),

град.

Тыңайтқыштар үйкеліс

коэффициенті

металмен бетонмен

өңделмеген

ағашпен

Аммиакты селитра

840

0,3

0,5

0,4

Карбамид

650

0,2

0,4

0,9

Натрийлі селитра

1400

0,3

0,5

0,4

Азот
тыңайтқыштарының
барлық

түрлері

(аммиакты

селитра,

карбамид,натрийлі
селитрадан басқа)

1000

0,3

0,5

0,4

Фосфорит ұнтақтары

1800

0,3

0,5

0,4

Фосфатты

мартенов

шлагы және апатит
концентраты

2000

0,3

0,5

0,4

Фосфор
тыңайтқыштарының
барлық

түрлері

(фосфорит

ұнтағы,

фосфатты

мартенов

шлагы және апатит
концентратынан
басқа)

1200

0,5

0,4

Калий
тыңайтқыштарының
барлық түрлері

1400

0,3

0,5

0,3

Известняк

және

доломит ұнтағы

1700

0,3

0,5

0,4

Ескерту Әр түрлі тыңайтқыштарды сақтау қойма ғимараттары мен имараттарын жобалау

кезінде қоймалардың ең қолайсыз жағдайларындағы тыңайтқыштардың характеристикаларын
есепке алу керек.

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Б Қосымшасы

(ақпараттық)

Кесте Б.1 - Минералды тыңайтқыштар ассортименті

Тыңайтқыш

Сыртқы түрі

Жеткізілім түрі немесе

упаковка ( массасымен , кг )

Азоттық

Аммиакты селитра

Ақ түйіршіктер

Қаптар (45+1 и 50+1)

Карбамид

Ақ

немесе

әлсіз

боялған

түйіршіктер

Бос күйде ,қаптар

(35-50)

Түйіршіктелген  немесе
кристалданған  аммоний
сульфаты

Түйіршіктер немесе кристалдар

Қаптар (45-50)

Бос күйде

Техникалық кальций
селитрасы

Ірі ашық қоңыр қабыршақтар

Қаптар (52-57)

Натрий селитрасы

Түссіз мөлдір сұрлау сары
реңкілі кристалдар

Қаптар (50 ± 1)

Сульфат

аммония

натрия

Кристалды

тұз,органикалық

қоспалармен боялған

Қаптар (40+1)

Бос күйде

Хлорлы аммоний

Ұсақкристалды ақ ұнтақ сары
реңкілі

Бос күйде , Қаптар

( до 50)

Фосфорлық

Суперфосфат
гранулированный

из

апатитового
концентрата

Түйіршіктер

Бос күйде

Суперфосфат
аммонизированный из
фосфатов Каратау

Сұр түйіршіктер

То же

Суперфосфат двойной
гранулированный

Ақшыл – сұр түйіршіктер

Бос күйде , Қаптар

(35, 40, 45 и 50)

Шлак

фосфатный

мартеновский

Жұқа ұнтақталған сұр ұнтақ

Бос күйде

Фосфорит ұнтағы

Жұқа ұнтақталған сұр ұнтақ

То же

Калийлік

Калий

хлористый

гранулах

Ақ және қызыл – қоңыр
түйіршіктер

Бос күйде

Калий

хлористый

крупнозернистый
гранулированный

Қызғылт – қоңыр түйіршіктер

То же

Калий

сернокислый

удобрительный

Ақ ұсақ кристалдар

Хлор - калий электролит Қатты шаңдайтын кристалды

ұнтақ

Бос күйде , Қаптар 50

Калимагнезия
түйіршіктер

немесе

ұнтақтар

Бұрыс формалы түйіршіктер

Бос күйде

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Калийно - магниевый
концентрат

Сұр түйіршіктер

То же

Каинит природный

Қызғылт – қоңыр түйіршіктер

Сульфат

калия

технический

Ақ үгілгіш кристалдар

Соль

калийная

смешанная , 40 %

Ашық

қызғылттан

–қызыл

қоңырға дейін кристалдар

Бос күйде

Құранды

Нитрофоска

Қызғылт

реңкілі

сұр

түйіршіктер

Қаптар (35, 40, 45, 50),

Бос күйде

Нитроаммофоска

Қызғылт

реңкілі

сұр

түйіршіктер

Қаптар (35, 40, 45, 50)

Диаммоний

фосфат

гранулированный

для

тыңайтқыштар

Күңгірт - сұр түйіршіктер

Қаптар (30,40, 50)

Аммофос

Сұр түйіршіктер

Қаптар (35,40,45, 50)

Фосфорно - калийное
удобрение прессованное

Сұр пластиналар

Қаптар (35,40,45, 50)

Сложносмешанное
гранулированное
удобрение
многомарочное

Түйіршіктер

То же

Нитроаммофос

Қызғылт түйіршіктер

Әк тас

Әк тас ұнтағы

Ашық- сұр түсті шаң ұнтақ

Бос күйде

Жергілікті

әк

тас

материалы

әлсіз борпылдақ ірі ұнтақ

Бос күйде

Сланец күлі

шаң түрлі

Тоже

Шлаки феррохромовые
самораспадающиеся

Күңгірт түсті шаңдайтын ұнтақ

Шлаки сталеплавильные
(

мартеновские

электросталеплавильные
( конверторные )

Тоже

Цемент шаңы

Қатты шаңдайтын ұнтақ

Гипсқұрамды материалдар

Сыромолот гипс

Ашық- сұр түсті ұнтақ

Фосфогипс

Күңгірт- сұр түсті ұнтақ

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

В Қосымшасы

(ақпараттық)

Шаңдамайтын химиялық мелиоранттар мен фосфор ұнтақтарының негізгі

түрлерінің көлем массалары, үйкеліс коэффициенттері, аэродинамикалық

қасиеттері және тығыздықтары

В.1 Объемная масса основных видов непылящих химиялық мелиорантов и

фосфоритной муки приведена в таб лице В.1.

Шаңдамайтын химиялық мелиоранттар мен фосфор ұнтақтарының негізгі түрлерінің

көлем массалары В.1 кестеде келтірілген.

В.2 Коэффициенты трения фосфоритной муки, порошковидных тыңайтқыштар и

химиялық мелиорантов приведены в таблицах В.2 и В.3.

Химиялық мелиоранттар, фосфор ұнтақтары мен ұнтақ тыңайтқыштардың үйкеліс

коэффициенттері В.2 и В.3 кестелерінде келтірілген.

В.3 Аэродинамические свойства и плотность порошковидных тыңайтқыштар и

химиялық мелиорантов приведены в таблице В.4.

Ұнтақ тыңайтқыштар мен химиялық мелиоранттардың аэродинамикалық қасиеттері

және тығыздықтары В.4 кестесінде берілген.

Кесте В.1 - Шаңдамайтын, ұнтақ химиялық мелиоранттар мен фосфор

ұнтақтарының негізгі түрлерінің характеристикалары

Атауы

Көлемдік масса, т/м

Ұнтақ (тозаң тәрізді) материалдар

Сланец күлі

1,0-1,4

Известняк ұнтағы

1,0-1,7

Фосфорит ұнтағы

1,36-1,8

Фосфатшлак

2,0

Доломит ұнтағы

1,0-1,7

Шаңдамайтын жергілікті известь материалдар

Известь туфы

0,8-0,9

Гажа (көл известі)

0,8

Борпылдақ бор

1,17

Доломит ұнтағының табиғи кені

1,17

Торфотуф

0,5

Сыромолот гипс

1,3

Фосфогипс

0,68-0,75

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Кесте В.2 - Фосфорит ұнтағының болат бетімен үйкеліс коэффициенті Ст. 3

(судың салмақ үлесі 1,38 %)

Үйкеліс бетіне қысым, мПа

Сырғанау жылдамдығы кезіндегі үйкеліс коэффициенті, м/с

1,0

5,0

7,0

8,0

9,0

0,74

0,427

0,404

0,416

0,424

0,327

1,11

0,344

0,429

0,414

0,387

0,409

1,48

0,309

0,365

0,349

0,327

0,247

1,75

0,366

0,359

0,338

0,347

0,349

2,23

0,302

0,232

0,291

0,284

0,291

Кесте В.3 -

Ұнтақ тыңайтқыштар мен химиялық мелиоранттардың әр түрлі

конструкциялық материалдар бетімен сырғанау жылдамдығы 0,5 - 0,8 м/с және

үйкеліс бетіне қысым 0,4 Мпа болғандағысыртқы сырғанау үйкеліс коэффициенті

Ұнтақ
тыңайтқыштар мен
химиялық
мелиоранттар

судың
салмақ
үлесі, %

Үйкеліс беті

болат

боялған

болат

ағаш

Тегіс

резина

полиэтилен

Сланец күлі

0,15

0,16

0,27

0,23

0,15

0,54

0,26

0,21

0,30

0,31

0,26

Известняк ұнтағы

0,40

0,22

0,21

0,25

0,31

0,30

3,67

0,34

0,33

0,35

0,46

0,58

Фосфорит ұнтағы

1,24

0,25

0,23

0,32

0,35

0,25

4,72

0,37

0,32

0,43

0,41

0,27

Кесте В.4 -

Ұнтақ тыңайтқыштар мен химиялық мелиоранттардың

аэродинамикалық қасиеттері және тығыздықтары

Ұнтақ тыңайтқыштар мен химиялық
мелиоранттар

Тығыздық,

кг/м

Жылдамдық, м/с

қалықтау

қозғалу (ұшыру)

Фосфорит ұнтағы

2575

1,36

19,9

Доломит ұнтағы

2800

3,75

18,0

Известняк ұнтағы

2500 - 2750

2,65

12,5

Фосфатшлак

2704

0,85

Нет данных

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Г ҚОСЫМШАСЫ

(ақпараттық)

Тыңайтқыштар мен шаңдамайтын химиялық мелиоранттарды сақтаудың

технологиялық схемасы

Тыңайтқыштар мен шаңдамайтын химиялық мелиоранттарды сақтаудың

технологиялық схемасы, процестерді механизациялау және тыңайтқыштарды сақтау
секция аудандарын пайдалану коэффициенттері Г.1. кестесінде келтірілген.

Г.1 кесте

- Тыңайтқыштар мен шаңдамайтын химиялық мелиоранттарды

сақтаудың технологиялық схемасы

Атауы

Эскиз

Механизация

тыңайтқыштарды

сақтау секция

аудандарын

пайдалану

коэффициенттері

1
Горизонтальды,
көлденең
бойлай

іштен

жүру

мобильді

машиналармен

тиеу және түсіру

Қапталмаған бос

0,57

жарылыс және өрт

қауіпті

қапталған(ВПО)

0,38

жарылыс және өрт

қауіпсіз қапталған

(ВПБ) 0,45

2
Горизонтальды,
бойлай

іштен

жүру

мобильді
машиналармен
тиеу және түсіру

Қапталмаған бос

0,67

қапталған ВПО

0,56 S

қапталған ВПБ

0,70

3
Горизонтальды,
көлденең
бойлай

іштен

жүрусіз

Стационарды

орнатылған

механизмдермен

тиеу; мобильді
машиналармен

түсіру

Қапталмаған бос

1,0

4
Горизонтальды,
көлденең іштен

мобильді
машиналармен
тиеу және түсіру

Қапталмаған бос

1,0

Затаренных ВПО

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

жүрусіз

0,65

Затаренных ВПБ

0,85

5
Горизонтальды,
көлденең
бойлай

Стационарды
орнатылған
механизмдермен
тиеу және түсіру

Незатаренных 1,0

Затаренных ВПО

0,60

Затаренных ВПБ

0,88

6
Горизонтальды,
бойлай

іштен

жүрусіз

мобильді

машиналармен

тиеу және түсіру

Незатаренных 1,0

Затаренных ВПО

0,65

Затаренных ВПБ

0,92

7
Горизонтальды,
бойлай

Мобильді

машиналар мен

стационарды

орнатылған

механизмдермен
контейнерлердің

орнын ауыстырға

автокранмен

0,35кем емес

С козловым

краном (с кран-

балкой не менее

0,80)

автотиеуішпен:

- сиымдылығы

1200 т және артық

- 0,60

- сиымдылығы

1200 т кем-0,40

8 Вертикальды

Стационарды

орнатылған

механизмдер

9 Горизонталь-
вертикальды

Стационарды

орнатылған

механизмдер мен

мобильді

машиналар

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Д Қосымшасы

(ақпараттық)

Д.1кестесі

Тыңайтқыштардың үйілу тығыздығы

Тыңайтқыштар

үйілу тығыздығы , т/м3

1 Натрий селитрасы

1,10-1,40

2 Кальций селитрасы

0,90-1,13

3 Аммоний сульфаты

0,80-0,94

4 Хлорлы аммоний

0,58-0,60

5 Аммиакты селитра

0,80-0,83

6 Карбамид

0,63-0,71

7 Қарапайым ұнтақ суперфосфат

1,02-1,20

8 Түйіршекті екі еселенген суперфосфат

0,86-1,00

9 Апатитті концентраттан аммониланған суперфосфат

0,97- 1,20

10 Фосфорит ұнтағы

1,62-1,80

11 Мартенов фосфатшлагы

2,00-2.05

12 Хлорлы калий

0,91 -1,10

13 Калий сульфаты

1,25-1,40

14 Калий тұзы

1,00-1,20

15 Сильвинит

1,10- 1,30

16 Каинит

1,30-1,40

17 Аммофос

0,80-0,90

18 Нитрофоска

1,00-1,16

19 Нитроаммофос

0,90-0,97

20 Нитроаммофоска

0,90-1,05

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

Е Қосымшасы

(міндетті)

Бөліктер мен онда орналасатын бурттардың көлемін анықтау әдісі

Е.1 Негізгі ережелер

Е.1.1 Әдіс қоймада бурттарды орналастыру көлемі белгілі кезде төртбұрышты

бөліктердің ені мен ұзындығын анықтауға арналған.

Е.1.2 Бурттар төрт жағынан тірек қабырғалармен шектелген.
Е.1.3 Бурттар төрт жағынан тірек қабырғалармен шектелген және бөліктердің

берілген өлшемдерінде әліс есептеу жолымен олардың максималды көлемін табуға
көмектеседі.

Е.1.4 Есептеу негізіне бурттардың алғашқы өлшемдерін тауып, одан бөліктер

өлшемдерін азайтып отыру әдісі қолданылған.

Е.1.5 Әдісте бурт көлемі мен бөліктердің ұзындығын есептеу мысалдары келтірілген.

Берілгендер:

– бөліктің

(бурттың) ұзын жағы

( L ≥ В)

, м;

В -

бөліктің

(бурттың) қысқа жағы, м,

– бурт биіктігі, м;

а -

төгілетін материалдың табиғи еңіс бұрышы, градус;

; h

– тірек қабырғаларына төгілмелі материалдың күш түсіру биіктігі, м;

- бурт көлемі, м

;

- алғашқы бурт көлемі, м

;

, V

№ 1, 2, 3, 4 тірек қабырғалармен бөлектелінген алғашқы бурт көлемі,

;

алғашқы бурттың

биіктікте горизонтал жазықтықпен қиылған жоғарғы

бөлігінің көлемі

;

W ~

алғашқы бурттың ұзын жағы, (

W ≥ К

), м;

К -

алғашқы бурттың қысқа жағы, м;

- алғашқы бурттың биіктігі, м;

; B

- алғашқы бурттың табанынынң өлшемдері (бастапқы есептеу белгілері),м;

- алғашқы бурттың жоғарғы табанынынң ұзын жағының өлшемдері (

≥ К

), м;

- алғашқы бурттың жоғарғы табанынынң қысқа жағының өлшемдері, м;

- №1,2, 3, 4 тірек қабырғалардың есептік ұзындығы, м;

- Л.1 кестесінен алынатын өлшемсіз коэффициент;

∂

- жеке бөлікте орналаса алатын тыңайтқыштар көлемі, м

;

; К

алғашқы бурттың ұзындығы мен енінің мәнге жақындауы, м;

- номограммадан алынатын коэффициент, (Л.1 сурет);

; B

алғашқы бурттың ұзындығы мен енінің жуықталған мәндері, м;

hiL

;

hiB

тірек қабырғаларға әсер етуші күштердің биіктіктерінің қосындысы,

және

жақтарына паралель орналасқанда, м;

ҚР ЕЖ 3.02-130-2014

W = L

және

К=В

≥ B

болғанда

W= B

және

K = L

< B

, болғанда

Е.1 сурет – коэффициентті табу номограммасы

1 -

L /В =

1 бурттар үшін, В ≥ 16 бурттар үшін

- Для

L/B

= 1,5

//L;

- Для

L/B

= 2,0

//L;

- Для

L/B

= 3,0

//L;

- Для

L/B

≥ 5,0

//L;

- Для

L/B

= 1,5

//L;

- Для

L/B

= 2,0

//L;

- Для

L/B

= 3,0

//L;

- Для

L/B

≥ 5,0

// B.

Е.2 Бөліктердің (бурттардың) ұзындығы мен енінің жуық мәндерін табу

Определение приближенных значений длины и ширины отсека

Е.2.1 Бөліктердің (бурттардың) ұзындығы (Е.2 и Е.3 суреттер)

∂

; В; h

; h

;

; h

;

H; α

мәндерінде мына формулалардан табылады:

Л.2 сурет – материал бөлігі

СП РК 3.02-130-2014 СКЛАДЫ СУХИХ МИНЕРАЛЬНЫХ УДОБРЕНИЙ И ХИМИЧЕСКИХ СРЕДСТВ ЗАЩИТЫ РАСТЕНИЙ (ҚР ЕЖ 3.02-130-2014) - 2