СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012)

Сәулет, қала құрылысы және құрылыс
саласындағы мемлекеттік нормативтер
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

Государственные нормативы в области
архитектуры, градостроительства и строительства
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ҒИМАРАТТАР МЕН ИМАРАТТАРДЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ

ЖАҒДАЙЫН ТЕКСЕРУ Ж

ӘН

Е БАҒАЛАУ

ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО

СОСТОЯНИЯ

ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

СП РК 1.04-101-2012

Ресми басылым

Издание официальное

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің

Құрылыс, тұрғын үй-комуналдық шаруашылық істері ж

не жер ресурстарын

басқару комитеті

Комитет по делам строительства, жилищно-коммунального хозяйства и

управления земельными ресурсами Министерства национальной экономики

Республики Казахстан

Астана 2015

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

СП РК 1.04-101-2012

АЛҒЫ

СӨЗ

ӘЗ

ІРЛЕГЕН:

«ҚазҚСҒЗИ» АҚ, ҚР БҒМ РМКМ «ҚарМТУ»

ҰСЫНҒАН:

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі
Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері

жә

не жер ресурстарын басқару комитетінің Техникалық

реттеу

жә

не нормалау басқармасы

БЕКІТІЛГЕН

ӘН

ҚОЛДАНЫСҚА

ЕНГІЗІЛГЕН:

Қазақстан

Республикасы

Ұлттық

экономика

министрлігінің Құрылыс, тұрғын үй-коммуналдық

шаруашылық істері

жә

не жер ресурстарын басқару

комитетінің 2014 жылғы 29-желтоқсандағы

№ 156-НҚ бұйрығымен 01.07.2015 жылдан бастап

ПРЕДИСЛОВИЕ

ПОДГОТОВЛЕН:

АО «КазНИИСА», РГКП «КарГТУ» МОН РК

ПРЕДСТАВЛЕН:

Управлением

технического

регулирования

нормирования  Комитета  по  делам  строительства,
жилищно-коммунального  хозяйства  и  управления
земельными  ресурсами  Министерства  национальной
экономики Республики Казахстан

УТВЕРЖДЕН

ВВЕДЕН

ДЕЙСТВИЕ:

Приказом Комитета по делам строительства. жилищно-

коммунального хозяйства и управления земельными

ресурсами Министерства национальной экономики

Республики Казахстан от 29 декабря 2015 года № 156-НҚ

с 01.07.2015 года

Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының с

улет, қала құрылысы

жә

не құрылыс істері жөніндегі

уә

кілетті мемлекеттік органының рұқсатысыз ресми

басылым ретінде толық немесе ішінара қайта басуға, көбейтуге

жә

не таратуға болмайды

Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично

воспроизведен, тиражирован и распространен в качестве официального издания без
разрешения уполномоченного государственного органа по делам архитектуры,
градостроительства и строительства Республики Казахстан

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ .........................................................................................................................IV
1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ..................................................................................................1
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР …............................................................................1
3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР….................................................................2
4 ҒИМАРАТТАР МЕН ИМАРАТТАРДЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН
ТЕКСЕРУ Ж

ӘН

Е БАҒАЛАУДЫҢ ЕРЕЖЕЛЕРІ..............................................6

4.1 Жалпы ережелер...................................................................................................6
4.2 Ғимараттар мен имараттарды техникалық тексерудің ережелері...................7
4.3 Ғимараттар мен имараттарды техникалық жағдайын бағалау………...15

5 ҒИМАРАТТАР

МЕН

ИМАРАТТАРДЫ

ТЕХНИКАЛЫҚ

ТЕКСЕРУ

ӨНДІРІСІ..........................................................................................................17

5.1 Жалпы ережелер ………………………………………………………….17

5.2 Ғимаратты сараптамалық зерттеу өндірісі……………………………...34
5.3 Имаратты техникалық тексеру өндірісінің ерекшеліктері…..…………41

5.4 Ғимараттар мен имараттардың құрылыс конструкцияларын пайдалануға

беру

ортасын

анықтау…………………………………………………………….............................47
6 НАҚТЫ ЖҮКТЕМЕЛЕР МЕН

ӘСЕР

ЕТУДІ АНЫҚТАУ..........................53

7 ТЕХНИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУДІҢ

НӘ

ТИЖЕЛЕРІ БОЙЫНША ҒИМАРАТТАР МЕН

ИМАРАТТАРДЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН БАҒАЛАУ………………58
8 ҒИМАРАТТАР МЕН ИМАРАТТАРДЫ ТЕХНИКАЛЫҚ ТЕКСЕРУ КЕЗІНДЕГІ
ЕҢБЕКТІ

ҚОРҒАУ

ӘН

ҚАУІПСІЗДІК

ТЕХНИКАСЫ……………………...........................................................................…59
А ҚОСЫМШАСЫ

(міндетті)

Ғимараттар мен имараттарға, конструкцияларға

сараптамалық тексеру жүргізудің мерзімдері...........................................................63
Б ҚОСЫМШАСЫ

(міндетті)

Сараптамалық тексеру

жә

не бағалауға қатысты

жұмыстарды орындаудың техникалық тапсырмасы…………………….....…67
В ҚОСЫМШАСЫ

(міндетті)

Сараптамалық

тексеру

жә

не

бағалау

бағдарламасы.................................................................................................68
Г ҚОСЫМШАСЫ

(міндетті)

Қауіпті телімдерді сараптамалық тексеруге қатысты

жұмыстардың

өндірісіне

берілетін

жүктелім-рұқсаттың

формасы….......................................................................................................69

не қоғамдық ғимаратты тексеру туралы

техникалық қорытынды (формасы)………………. …………………............…70

Е ҚОСЫМШАСЫ

(ақпараттық)

Ғимаратты, имаратты тексерген кезде қажетті

жобалық-техникалық құжаттаманың тізімі……………………..

…................…

Ж ҚОСЫМШАСЫ

(ақпараттық)

Құрылыс конструкцияларының техникалық

жағдайын техникалық бағалаудың санаттары мен өлшемдері………………..77

БИБЛИОГРАФИЯ..…….………………..……………………………….........…..83

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

КІРІСПЕ

Осы ережелер жинағы Қазақстан Республикасының аумағында

рекет ететін

нормативтік құқықтық актілердің талаптарына с

йкес

зірленген

жә

не Қазақстан

Республикасының құрылыс саласында нормалаудың параметрлік

дісін енгізу мақсатында

«Ғимараттар мен құрылыстардың, құрылыс материалдары мен бұйымдарының

қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламентінің

дә

лелдеу базасының

элементтерінің бірі болып табылады.

Жобалау мен құрылыс салудың, оның ішінде көп функционалдық биік кешендердің,

арнайы инженерлік имараттардың құрылысын күрделі конструктивтік шешімдерді, жаңа

материалдарды, конструкциялар мен бұйымдарды қолдану арқылы салудың, замани

технологиялары ғимараттар мен имараттарды тексерген

жә

не техникалық жағдайын

бағалаған кезде белгіленетін олардың жұмыс сипаттарына қойылатын жаңа талаптарды

анықтайды.

Осы нормативтік құжат құрылыс конструкцияларын, ғимараттар мен имараттарды

жалпы күрделі геотехникалық жүйелер ретінде тексеріп есептеуге арналған инженерлік

іздеудің, заттай зерттеу мен зертханалық сынақтардың, бағдарламалық кешендердің

замани құралдарының кешенін пайдалануға байланысты ғимараттар мен имараттардың

техникалық жағдайын тексеру мен бағалаудың ережелері мен параметрлерінен тұрады.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

СП РК 1.04-101-2012

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ

СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН

ҒИМАРАТТАР МЕН ИМАРАТТАРДЫҢ ТЕХНИКАЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТЕКСЕРУ

ӘН

Е БАҒАЛАУ

ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ

ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ

Енгізілген күні

2015-07-01

1 ҚОЛДАНУ САЛАСЫ

Осы ережелер жинағы олардың ведомстволық тиесілігіне

тәу

елсіз, арнайы типті

қоса, барлық типтегі пайдалануға берілетін

жә

не қайтадан соғылған ғимараттар мен

имараттардың техникалық жағдайын тексеру мен бағалауға таралады.

Осы ережелер жинағының ережелері:

– сейсмикалық қауіпті аймақтарда тұрғызылған

жә

не пайдаланатын ғимараттарға

жә

не имараттарға;

– мамандандырылған ұйымдардың нормативтік

жә

не

дістемелік құжаттарының

талаптарына с

йкес орындалатын газды, лифттік

жә

не басқа да инженерлік жабдықтарды

техникалық тексеруге таралмайды.

Ғимараттар мен имараттардың техникалық жағдайын тексерген

жә

не бағалаған

кезде төменде берілген ережелерді, қағидалар мен параметрлерді сақтау ғимараттар мен
имараттардың пайдалануға беру сенімділігі мен ғұмырлығын қамтамасыз етуге жағдай
жасайды.

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Осы ережелер жинағын қолдану үшін келесі сілтемелік нормативтік құжаттар керек:
Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 13-қаңтардағы № 541-ІV «Энергияны

үнемдеу

жә

не энергия тиімділігін арттыру туралы» заңы;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 16-қаңтардағы № 14 «Өрт

қауіпсіздігі туралы» қаулысымен бекітілген «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы

талаптар» техникалық регламенті;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 17-қарашадағы № 1202

қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының «Ғимараттар мен құрылыстардың,
құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар»
техникалық регламенті;

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 29-тамыздағы №769 қаулысымен

бекітілген «Ғимараттарды, үй-жайларды

жә

не имараттарды автоматты түрде өрт сөндіру

жә

не автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау

жә

не оларды

эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» техникалық
регламенті;

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

ҚР ҚН 1.01-01-2011 С

улет, қала құрылысы

жә

не құрылыс саласындағы мемлекеттік

нормативтер. Негізгі ережелер;

ҚР ЕЖ 1.04-102-2012 Ғимараттар мен имараттардың физикалық тозуын бағалаудың

ережелері.

ЕСКЕРТПЕ Осы ережелер жинағын пайдалану кезінде ақпараттық «Қазақстан Республикасы

аумағында

әр

екет ететін құрылыс, қала құрылысы ж

ән

е құрылыс саласындағы нормативтік құқықтық ж

ән

нормативтік-техникалық актілердің тізбесі», «Қазақстан Республикасындағы стандарттау жөніндегі
нормативтік құжаттардың көрсеткіші» ж

ән

е «Мемлекетаралық нормативтік құжаттардың көрсеткіші»

бойынша  ҚР  аумағында  сілтемелік  стандарттардың  қолданылуын  тексерген  мақсатқа  сай  келеді.  Егер
сілтемелік  құжат  алмастырылса  (өзгертілсе),  онда  осы  нормаларды  пайдалану  кезінде  алмастырылған
(өзгертілген)  стандартты  басшылыққа  алу  керек.  Егер  сілтемелік  құжат  ауыстырылмай  алынып  тасталған
болса, онда оған сілтеме жасалған ереже осы сілтемені қозғамайтын бөлікте қолданылады.

3 ТЕРМИНДЕР МЕН АНЫҚТАМАЛАР

Осы ережелер жинағында 2-бөлімде берілген нормативтік құқықтық актілерде, осы

ережелер жинағының Бибилиография бөлімінде көрсетілген нормативтік техникалық

құжаттарда берілген терминдер мен анықтамалар, сонымен қатар тиісті анықтамалары бар

келесі терминдер қолданылады:

3.1

Ғимаратты (имаратты) қалпына келтіру

: Құрылыс конструкцияларының

жә

не инженерлік жүйелердің е

дә

уір бүлінуін сипаттайтын жағдайдан бастапқы жағдайға

келтіру үшін эксплуатациялық сапаларын жоғарылатуды қамтамасыз ететін шаралар

кешені.

3.2

Ғимараттың (имараттың) кепілдік мерзімі:

Бас мердігер өзінің кесірінен

жіберілген ақауларды жөндеуді

жә

не істі аяқтауды міндетті түрде өз есебінен жоюға

берілетін мерзімі. Бұл мерзім ғимараттың (имараттың) жаңа құрылысын

жә

не күрделі

жөндеуден өткеннен кейінгі пайдалануға берілген мерзімнен кейін 2 жыл бойы жұмыс

істейді.

3.3

Ақау:

Жобамен немесе нормативтік құжаттармен (ҚНжЕ, МемСТ, ТШ, ҚН

ж.т.б.) белгіленген параметрлеріне конструкцияның жеке бөлігінің қандай да бір

йкессіздігі.

3.4

Ғұмырлық:

Ғимараттың (имараттың), құрылыс конструкцияларының немесе

олардың бөліктерінің

жә

не ішкі инженерлік жүйелердің элементтерінің физикалық

жә

не

жобалау барысында белгіленген басқа қасиеттерінің

жә

не тиісті техникалық қызмет

көрсету барысында есептік қызмет ету мерзімінде олардың қалыпты пайдалануын

қамтамасыз ететін қасиеттерін сақтау қабілеті.

3.5

Сақталғыштық:

Конструкцияның өрт, жарылыс, соққа немесе адамның

қатесінің н

тижесі сияқты жағдайларға сызаттардың, бұзылысқа

келетін

пропорционалдық емес себептің пайда болуысыз қарсы тұра алатын қасиеті.

3.6

Ғимарат:

Адамдардың тұруына, болуына

жә

не/немесе қызметін жүзеге асыруға,

өндірісті орналастыруға, өнімді сақтауға немесе жануарларды күтуге арналған үй-

жайлары бар жерүстілік

жә

не қажет болғанда жерастылық бөліктерден тұратын құрылыс

имараты.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

3.7

Техникалық күрделі ғимараттар ж

не имараттар:

Күш түсетін

конструкциялардың

параметрлері

жә

не өлшемдері стандартты емес, құрылымдық

шешімдері күрделі құрылыс имараттары, жеке жобалар бойынша тұрғызылатын – көп

функционалды з

улім кешендер, бірегей имараттар, арнайы ғимараттар мен имараттар.

3.8

Өндірістік ғимарат:

Өнерк

сіптік өндірістер мен адамдардың еңбек етуі мен

технологиялық жабдықты пайдалануға беруге қажетті жағдайды қамтамасыз етуге

арналған тұйық көлемді тудыратын, күш түсетін

жә

не қоршайтын немесе бірлескен (күш

түсетін

жә

не қоршайтын) констуркциялардан тұратын құрылыстық жүйе.

3.9

Сол орнында инспекциялау мен сынау:

Ғимараттың (имараттың)

материалдарының қасиеттерімен нақты

жә

не жобалық құрылымдық бөлшектердің

арасындағы с

йкестігін бақылау

тәрті

бі.

Тексеру

жә

не сынау орны бөлінеді:

– шектелген, құрылыс сызбалары материалдардың құрамы мен нақты құрылымдық

бөлшектердің арасында белгіленетін с

йкестігі, болмаса шартты жобалау н

тижелері

бойынша (тексерулері

жә

не сынаулары элементтердің кемінде 20%

келеді.);

– кеңейтілген, алғашқы құрылыс сызбалары болмаса, онда құрылымдық бөлшектері

мен материалдар құрамы бойынша ақпарат инспекциялардың

жә

не сынаулардың

анықталған сандарымен белгіленеді (тексеру

жә

не сынаулары элементтердің кемінде 50%

келеді.);

– жалпы қамтитындар, алғашқы құрылыс сызбалары болмаса, онда м

ліметтілік

деңгейі жоғары болса (тексеру

жә

не сынаулары элементтердің кемінде 80%

келеді).

3.10

Ғимаратты (имаратты) күрделі жөндеу:

Ғимараттың (имараттың) табиғи

жә

не сапалық тозуын жою бойынша оның негізгі техникалық-экономикалық

көрсеткіштерін өзгертпейтін, керек болғанда жеке конструкциялық элементтерін

жә

не

инженерлік жүйелердің жабдықтарын алмастыруын қажет ететін құрылыстық

жә

не

ұйымдық-техникалық шаралардың кешені.

3.11

Техникалық жағдайдың санаты:

Конструкцияның күш түсетін қабілеттілігі

мен пайдалануға берудің сипаттарының төмендеу үлесіне байланысты белгіленген, жалпы

құрылыс конструкциясының немесе ғимараттың (имараттың) пайдалануға беруге

жарамдылығының

дә

режесі.

3.12

Орнын толтыру шаралары:

Конструкциялардың, элементтің, инженерлік

жабдықтау жүйелерінің табиғи тозуына байланысты жөндеуге, күшейтуге немесе

ауыстыруға арналған объективтік қажетті шара.

3.13

Конструктивтік араласу:

Ғимараттың (имараттың) шекті жағдайы кезінде

белгіленетін конструкцияны

жә

не/немесе топырақ іргесін орнына келтіру немесе

күшейтуге қатысты іс-шаралар.

3.14

Ғимараттарды (имараттарды) кешенді мониторингтеу:

Сараптамалық

тексеру н

тижелерімен геотехникалық жүйе ретінде объектілердің жағдайын ұзақ

бақылау, оның беріктігі

жә

не деформациялық сипаттамаларының өзгеру мүмкіндігін

жә

не

пайдалану мен құрылыс қауіпсіздігі бойынша техникалық шараларды анықтау мақсатында
жүргізіледі.

3.15

Сенімділік:

Белгіленген талаптарға с

йкес пайдаланудың жобаланған мерзімі

ішінде күш түсетін конструкциялардың немесе конструкциялардың элементтерінің

қабілеттілі

гі. Әдетт

егі, сенімділік ықтималдық шамамен беріледі.

ЕСКЕРТПЕ Сенімділік артық күш түсетін конструкциялардың қабілетін, пайдалану жарамдылығын

ән

е күш түсетін конструкциялардың беріктігін қамтиды.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

3.16

Тексеру:

Пайдалану жағдайын, жарамдылығын, жұмысқа қабілеттілігін

жә

не

ғимараттардың

жә

не имараттардың энергия тиімділігін сипаттайтын

жә

не келешекте

олардың пайдаланылуын немесе құрылымдардың араласу қажеттілігінің мүмкіншілігін

анықтау мақсатымен бақыланатын параметрлердің нақты м

ндерін бағалау

жә

не анықтау

бойынша шаралардың кешені.

ЕСКЕРТПЕ

- көзбен шолып тексеру имараттың нақты геометриялық өлшемдері мен схема түріндегі құрылыс

сызбаларының арасындағы

сә

йкестікті тексеру т

әр

тібі болып табылады. Таңдалған элементтердің

геометриялық өлшемдеріне таңдау жасау керек;

- толық тексеру (мұқият, құрал-саймандық) имараттың геометриялық пішінін сипаттайтын,

құрылымдық элементтерді ж

ән

е олардың өлшемдерін, сонымен қатар вертикаль ж

ән

е көлденең күштерге

қарсы тұра алатын құрылымдық жүйелерді анықтауға мүмкіндік беретін құрылымдық сызбаларды дайындау

барысындағы қорытындылау т

әр

тібін ұсынады.

3.17

Ауытқу:

Техникалық жағдайдың кез-келген параметрлерінен нақты

шамаларының нормалардың талаптарынан



жобалау құжаттамаларынан немесе

техникалық процесті қамтамасыз ету талаптарынан айырмашылығы.

3.18

Жіберуге болмайтын ауытқулар

: Конструкцияларды қалыпты пайдаланылуға

кедергі келтіретін немесе конструкцияларды күшейтуді талап ететін есептік схеманы

өзгертетін ауытқулар.

3.19

Техникалық жағдайды бағалау

: Техникалық жағдайды бағалау – жобамен

немесе нормативтік құжаттамамен белгіленген құрылыс конструкцияларының,

ғимараттың

жә

не имараттың жаппай бүліну

дә

режесін

жә

не техникалық жағдайының

санатын

жә

не олардың энергия тиімділігін сандық бағаланатын белгілердің нақты

ндерінің негізінде осы белгілердің м

ндерін салыстырумен белгілеу. Техникалық

жағдайлардың санаттары бойынша бағаланады:

–

дұрыс

– күш түсетін қабілетінің төмендеуіне

жә

не пайдалану жарамдылығына

сер ететін ақаулардың

жә

не бүлінулердің жоқ болуын сипаттайды;

–

жұмысқа қабілеттілігі

–

сандық бағаланатын тексерілетін параметрлердің

жобалау, нормалардың

жә

не стандарттардың талаптарына с

йкес келмейтін, бірақ бүліну

талаптары жұмысқа қабілеттілігін бұзбайтын

жә

не бар ақаулары мен бүлінген жерлерін

есепке алғанда конструкциялардың күш түсетін қабілетінінің бұзылмауын қамтамасыз

ету;

–

шектелген бүлінулер –

конструкциялардың күш түсетін

қабілетінің төмендеуіне

келген ақаулары мен бүлінген жерлері бар, бірақ кенеттен қирау қаупін төндірмейтін

жә

не конструкциялардың жағдайын, пайдалану ұзақтығын

жә

не пайдалану шарттарын

бақылау;

–

ед

уір бүлінулер

–

адамдардың болуына

жә

не жабдықтардың сақталуына қауіп

төндіретін (сақтандыру шараларын

жә

не конструкцияны күшейтуді орындау қажет), күш

түсетін қабілетінің

жә

не пайдалану сипаттамасының төмендеуімен сипатталады;

–

қирауға жақын күйі

– қирауға ұшырау қаупі

жә

не күш түсетін қабілетінің

аяқталғаны (шұғыл сақтандыру шараларын өткізу қажет) туралы

дә

лелдейтін

деформацияла

рды жә

не бұзылуды сипаттайды.

3.20

Бүліну:

Пайдалану

процесінде туындаған элементтердің

жә

не

конструкциялардың сапасының, түрінің, пішіндері мен нақты өлшемдерінің нормативтік

құжаттардың немесе жобалардың талаптарынан ауытқуы.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

3.21

Шекті күйі:

Ғимараттың (имараттың), құрылыс конструкцияларының немесе

оның бөліктерінің күйі ғимараттың (имараттың) немесе конструкциялардың келешекте
шектен тыс пайдалануға жарамайтын, қиындаған немесе орынсыз күйі;

3.22

Үдемелілік (сел т

різдес) қирау:

Ақыр соңында ғимараттың (имараттың)

барлығының немесе оның пропорционал емес үлкен бөлігінің қирауына

келетін бастапқы

жергілікті бүлінудің бір элементтен екінші элементке тізбекті реакция түрінде таралуы.

3.23

Пайдалануға берудің жобалық мерзімі:

Күш түсетін конструкциялардың

тағайындалған қызметтерін сақтаумен күрделі жөндеусіз, оларды күтіп ұстау үшін

қарастырылған шараларды есепке алғандағы, пайдалану уақыты.

3.24

Ғимаратты (имаратты) реконструкциялау:

Пайдалануға беру шарттарын

өзгерту, физикалық-сапалық тозудан болған шығындардың орнын максималды

толықтыру, ғимаратты пайдалануда жаңа жетістіктерге жету мақсатымен негізгі

техникалық-экономикалық көрсеткіштерін өзгертуге (жүктемелерді, бөлмелерді

жоспарлау, құрылыс көлемін

жә

не ғимараттың (имараттың) жалпы ауданын, оның

инженерлік жабдықталуын) байланысты құрылыс жұмыстарының

жә

не ұйымдық-

техникалық шаралардың кешені.

3.25

Жөндеу:

Күш түсетін конструкциялардың функционалдық қабілеттіліктерін

сақтау немесе қалпына келтіру шаралары, бірақ құрылымды дұрыс ұстау шаралары

кірмейді.

3.26

Қауіп-қатер:

Белгілі

бір қауіп-қатердің пайда болу ықтималдығының немесе

шығу жиілігінің үйлесу (

детте туындау) шамасы ж

не зардаптардың ауқымы.

ЕСКЕРТПЕ Қауіп-қатерді бағалау деген – қауіп-қатерді ж

не оның пайда болу көзін анықтау, олардың

пайда болу механизмдерін зерттеу, анықталған қауіпті оқиғалардың ж

не оқиға зардаптарынан пайда болу

ықтималдығын бағалау.

3.27

Имарат:

Тұрғызылып жатқан немесе құрылыс жұмыстарының н

тижесі болып

табылатындардың барлығы.

3.28

Қызмет көрсету мерзімі:

Құрылыс объектісінің пайдалануға жарамсыз немесе

орынсыз болатын жағдайына дейінгі қалыпты пайдалану ұзақтығы.

3.29

Қирау д

режесі:

Құрылыс конструкциясының жобалық күш түсетін

қабілеттілігінің пайыздық қатынаста белгіленген үлесі.

3.30

Ғимаратты (имаратты) ағымдық жөндеу:

Ғимараттың немесе имараттың

элементтерінің жарамсыздығын жою (жұмыс қабілетін қалпына келтіруді)

жә

не

пайдалану көрсеткіштерінің қалыпты деңгейін ұстауды көздейтін құрылыс

жә

не

ұйымдық-техникалық шаралардың кешені.

3.31

Ғимаратты (имаратты) жылумен қорғау:

Ғимараттың (имараттың) ішкі

жә

не

сыртқы орталардың арасындағы жылуды тасымалдануына кедергі жасауға жағдай

туғызатын, сонымен қатар ауаның

ртүрлі температурасымен бөлмелердің арасында, ішкі

кеңістіктің тұйықталған көлемін құрайтын қоршаушы конструкциялардың қасиеттерінің

жиынтығы.

3.32

ліметтілік деңгейі:

Тексеру барысында алынған ғимараттарды

жә

не

имараттарды құрылымдық бағалау үшін ақпараттар көлемі.

Мә

ліметтілік деңгейін анықтайтын көрсеткіштер

(

KL1 – Шектелген, KL2 –

қалыпты, KL3 – толық

)

, саналады:

– геометрия, яғни құрылымдық жүйелердің геометриялық құрамы,

жә

не

құрылымдық реакцияға

сер ететін құрылымдық емес элементтер;

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

– бөлшектер, яғни арматураланған бетондағы арматураның бөлшектенуі мен

көлемі, болат элементтердің арасындағы байланысы, құрылымның көлденең қарсыласуы

үшін жабын диафрагмаларының байланысы, ертіндімен тастың тігістерін тігу

жә

не

біріктіру, сонымен қатар тасты қалауда кез келген арматураланған элементтердің сипаты;

– материалдар, пайдаланылатын материалдардың механикалық құрамы.

3.33

Күшейту:

Нақты күйімен немесе жобалау көрсеткіштермен салыстырғандағы

ғимараттың (имараттың) немесе құрылыс конструкцияларының күш түсетін қабілетінің

жә

не пайдалану қасиеттерінің жақсаруын қамтамасыз ететін шаралар кешені.

3.34

Шартты жобалау:

Ғмараттың (имараттың) вертикаль

жә

не көлденең

кедергісіне қатысатын барлық элементтердің бойлық

жә

не көлденең арматуралаудың саны

мен орналасуын анықтауға арналған н

тижелік шара.

3.35

Ғимараттың (имараттың) орнықтылығы:

Ғимаратты (имаратты) бастапқы

статикалық (тұрақты) немесе динамикалық тепе-теңдік күйінен шығаруға ұмтылатын

күштерге қарсы тұру қабілеті.

3.36

Іргенің орнықтылығы:

Ғимараттың (имараттың) немесе негіздің түсірілген

жүктемеге орын алмасусыз ұстап тұру қабілеті.

3.37

Ғимараттың (имараттың), конструкциялардың, элементінің, инженерлік

жабдықтау жүйелерінің жаппай табиғи тозуы:

Табиғи-климаттық

жә

не техногенді

факторлардың себептерінің н

тижесінде өздерінің бастапқы техникалық-эксплуатациялық

сапасын жоғалту

дә

режесі. Уақыттың белгілі бір кезеңінде белгіленеді.

3.38

Сарапшы:

Құрылыс саласында сараптамалық жұмыстардың белгілі бір

түрлерін

жә

не инжиниринг қызметтерін жүзеге асыратын физикалық тұлға.

3.39

Өнерк

сіптік қауіпсіздікті сараптау:

Өнерк

сіптік қауіпсіздік талаптарына

жә

не күші бар нормативтік-техникалық құжаттамаларға ұсынылатын, соның н

тижесімен

сараптамалық қорытынды болып табылатын объектіні сараптаудың с

йкестігін

(үйлесімсіздігін) бағалау.

3.40

Ғимараттың (имараттың) пайдалануға беру көрсеткіштері:

Ғимараттың

пайдалану сапасының шарттарын орындайтын, техникалық, көлемдік-жоспарланған,

санитарлық-гигиеналық, экономикалық

жә

не эстетикалық сипаттамалардың жиынтығы.

3.41

Пайдалануға беру:

Пайдалану сипаттамасын

жә

не қауіпсіздік деңгейін қажетті

деңгейде ұстау барысында ғимаратты (имаратты) пайдалану процесі.

3.42

Энергетикалық аудит (энергоаудит):

Энергетикалық қорларды тиімді

пайдалану бойынша кепілдемелерді

жә

не сараптамалық қорытындыны дайындау

жә

не

тиімді пайдаланудың мүмкімшілігін пен энергияны жинау шамасын (потенциал)

бағалауды көздейтін энергетикалық қорларды пайдалану туралы м

ліметті жинау, өңдеу

жә

не талдау.

3.43

Ғимараттың (имараттың) энергетикалық сипаттамасы:

Ғимаратты

(имаратты) жылытуға жұмсалатын энергияны анықтайтын немесе

сер ететін қасиеттерін

сипаттайтын көрсеткіші немесе көрсеткіштер жиынтығы.

4 ТЕКСЕРУ Ж

ӘН

Е БАҒАЛАУДЫҢ ЕРЕЖЕЛЕРІ

4.1 Жалпы ережелер

4.1.1 Ғимараттар мен имараттардың техникалық жағдайын тексеру

жә

не бағалау

кезінде белгіленетін олардың жұмыс сипаттарына қойылатын жалпы талаптар

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

тексерілетін объектінің мақсаты мен нормативтік құқықтық актілердің, Қазақстан

Республикасының «Энергияны үнемдеу

жә

не энергия тиімділігін арттыру туралы»

заңының, «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптар», «Ғимараттар мен

құрылыстардың, құрылыс материалдары мен бұйымдарының қауіпсіздігіне қойылатын

талаптар», «Ғимараттарды, үй-жайларды

жә

не имараттарды автоматты түрде өрт сөндіру

жә

не автоматты өрт дабылымен, өрт кезінде адамдарға хабарлау

жә

не оларды

эвакуациялауды басқару жүйелерімен жабдықтау жөніндегі талаптар» техникалық

регламенттерінің

жә

не Қазақстан Республикасы аумағында

рекет ететін басқа да

нормативтік құқықтық

жә

не нормативтік техникалық құжаттардың (ҚР ҚН 1.01-01,

ҚР ЕЖ 1.04-1

жә

не [1]-[10]) талаптарына байланысты қалыптасады.

4.1.2 Ғимараттар мен имараттардың техникалық жағдайын тексеру

жә

не бағалаудың

негізгі мақсаттарына оларды пайдалануға берудің қауіпсіздігінің, оның ішінде

механикалық қауіпсіздікті, өрт қауіпсіздігін қамтамасыз етудің, гигиена мен адам

денсаулығын қорғау

жә

не қоршаған ортаны қорғау талаптарын сақтаудың, ғимараттар мен

имараттарды пайдалану беру кезінде жазатайым оқиғалар мен басқа да қауіптерден

адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етудің есебімен техникалық, технологиялық,

экологиялық талаптарды қамтамасыз ету жөніндегі шараларды анықтау мен қалыптастыру

жатады.

4.2 Ғимараттар мен имараттарды техникалық тексерудің ережелері

4.2.1 Тексерудің мақсатына

жә

не пайдалану мерзіміне байланысты техникалық

тексеру жүйесіне ғимаратт

ы жә

не имаратты бақылаудың келесі түрлері кіреді:

– жоспарланған

жә

не кезектен тыс бақылау аясында ғимараттың (имараттың)

техникалық жағдайын аспаптық профилактикалық бақылау;

– күрделі жөнделген немесе қайта құрылған ғимараттың (имараттың) техникалық

жағдайын аспаптық қабылдаудағы бақылау;

– сараптамалық тексеруді (қажет жағдайларда апаттық

серге беріктігін бағалауды

қоса);

– энергетикалық тексеру (энергия аудиті).

4.2.2 Ғимараттың (имараттың) техикалық жағдайына жүргізілетін тексеру

жұмыстарының қажеттілігін, жұмыстардың көлемін, құрамын

жә

не сипатын қойылған

нақ

ты мә

селелерге байланысты белгілеу керек.

Аспаптық, профилактикалық

жә

не қабылдаудағы бақылауға қажетті негіздер болып

табылады:

– негізгі

жә

не тұрғын үйлердің қорларын

жә

не

леуметтік маңызды объектілерді

жаппай профилактикалық тексеру;

– ғимаратт

ы жә

не имаратты қалыпты пайдаланудың жарамдылығын анықтау.

Сараптамалық тексерудің негіздеріне:

– бірегей, биік

жә

не ғимараттардың

жә

не имараттардың конструкциялық шешімдері

бойынша техникалық күрделі құрылысы;

– техникалық күрделі ғимараттарға (имараттарға) кешенді мониторинг

бағдарламаларын дайындау;

– мамандандырылған тексеру мерзімінің немесе ғимараттың (имараттың) жобалық

пайдалану мерзімінің өтуі;

– ғимараттың, имараттың жөндеу немесе қайта құру жұмыстарын өткізудің

экономикалық тиімділігін анықтау;

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

– қайта құру немесе күрделі жөндеу, ғимараттың (имараттың) технологиялық

мақсатының өзгеруі;

– консервация болмағанда немесе бір жыл өткен соң консервацияны жалғастыру

барысында тоқтаған ғимараттың (имараттың) құрылысын қайта бастау;

– қайтадан салынған имаратқа жақын орналасқан ғимараттың (имараттың)

конструкцияларының күйін бағалау;

– өртке, табиғаттың стихиялық апаттарына немесе техногендік апаттарға ұшыраған

құрылыс конструкцияларының күйін бағалау;

– ғимараттың немесе имараттың конструкцияларын қалпына келтіру

жә

не күшейту

қажеттілігін немесе кейінгі апатсыз пайдаланудың мүмкімшілігін бағалау;

– меншік иесімен жасалынатын құрылысты тұрғызу немесе техникалық қызмет

көрсету процесінде ғимараттың (имараттың) эксплуатациялық жағдайын жаппай

нашарлататын

жә

не конструкциялардың деформативтік, беріктік қасиеттерін

төмендететін конструкциялардың ақауларын

жә

не бүлінген жерлерін анықтау;

– конструкциялардың күш түсетін қабілетін

жә

не эксплуатациялық сапасын

төмендететін жобадан бас тартуды айқындау;

–

ғимараттарға

(имараттарға)

жобалық-техникалық

жә

не

орындаушы

құжаттамалардың жоқтығы;

– ғимараттың (имараттың) функционалдық мақсатының өзгеруіне байланысты;

– топырақ негіздерінің деформациясы;

– ұйымның өндірісті

жә

не объектілерді пайдалану лицензиясын алу үшін

өнерк

сіптік ғимараттың (имараттың) жағдайы туралы қорытындыны дайындау;

– құрылысқа мемлекеттік қадағалауды жүргізетін у

кілге берілетін органдардың

бұйрығы;

– ұйым меншігін сақтандыру;

– объектінің меншік иесінің тексеруге бастамасы;

– ғимаратқа немесе имаратқа ықпал ететін нормаланатын табиғи-климаттық

серлердің көбею жағдайы жатады.

Ғимаратты аспаптық профилактикалық ж

не қабылдау үшін бақылау

4.2.3 Ғимараттар мен имараттарды аспаптық профилактикалық

жә

не қабылдау үшін

бақылауды Пайдалануға беруші пайдалануға беру қызметінің қаражатының есебінен

жүргізуі керек.

4.2.4 Конструкция мен инженерлік жабдықтаудың техникалық жағдайын аспаптық

профилактикалық бақылауды ғимаратты (имаратты) пайдалануға берудің барлық жобалық

мерзімінің ішінде жоспарлық

жә

не кезектен тыс тексеру кезінде жүйелі түрде жүзеге

асыру керек (1-кесте).

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

1-кесте – Ғимаратты (имаратты) пайдалануға берудің жобалық мерзімдері

Пайдалануға

берудің жобалық

мерзімінің

класы

Пайдалануға

берудің жобалық

мерзімі (жылмен

берілген)

Мысалдар

Пайдалануға берудің шектеулі уақыты бар күш

түсетін конструкциялар

10 - 25

Күш түсетін конструкцияның ауыстырылатын

телімдері, мысалы, кранастылық арқалық, тіректер

15 - 30

Ауыл шаруашылығында қолданылатын күш түсетін

конструкцияла

р жә

не олардың аналогы

Ғимаратта

р жә

не басқа да қарапайым күш түсетін

конструкциялар

100

Техникалық күрделі ғимарат немесе имарат

4.2.5 Тексеру кезіндегі қажетті өлшемдерді қолдану үшін арнаулы оқуды қажет

етпейтін қарапайым құралдар мен аспаптардың көмегімен үйді пайдалануды басқару

органдарының қызметшілері (ПМК, ПМБ), ғимаратты

жә

не имаратты пайдалану қызметі

орындауы керек.

4.2.6 Жоба бойынша тексеру жұмыстарын жылына екі рет – көктемде

жә

не күзде

өткізу керек. Жалпы тексеру барысында ғимараттың (имараттың) барлық
конструкциялары, инженерлік жабдықтары, өңдеу

жә

не сырттай көркейтуі тексеріледі.

Кезектен тыс тексеру барысында инженерлік жабдықтардың элементтері немесе
ғимараттың (имараттың) бөлек құрылымдық элементтері тексеріледі. Кезектен тыс
тексерулерді құрылыс конструкцияларының

жә

не инженерлік жабдықтардың зақымдануы

немесе жұмыстарының бұзылуы кезінде өткізу керек [3].

4.2.7 Аспаптық профилактикалық бақылаудың н

тижелерін ғимараттың немесе

имараттың техникалық жағдайын тіркеу құжаттарында көрсету керек

4.2.8 Күрделі жөндеу немесе қайта құру жұмыстарынан өткен ғимараттың

(имараттың) аспаптық қабылдаудағы бақылауды конструкциялардың

жә

не инженерлік

жабдықтаудың ақауларын

жә

не зақымдауын, аяқталмаған жерлерін қалпына келтіру

жә

не

нормативтік құжаттардың

жә

не жобаның талаптарынан бас тартуларын анықтау

мақсатында өткізу керек.

4.2.9 Аспаптық қабылдаудағы бақылау іріктеліп жүргізілуі тиіс.

Пә

тер/бөлмелердің

жә

не ғимаратты жаппай пайдалануға кедергі жасайтын жарамайтын ақауларды

жә

не

зақымдануларды, шегінулер мен параметрлерді анықтаған жағдайда, келтірілген

параметрлердің толық тексерілуін өткізу керек.

4.2.10 Инженерлік жабдықтаудың аспаптық бақылауын эксплуатациялық режимде

жұмыс істейтін сыртқы желілер жүйелеріне қосып өткізу керек. Жазғы уақытта осы

жұмыстар жүйелерді толтыру мен қысымдарды сынаумен орындалады, бұдан басқа

жүйеде айналып жүретін суды жылыту да өткізіледі.

4.2.11 Аспаптық қабылдаудағы бақылаудың н

тижелерін журналға енгізу керек.

Алынған м

ліметтерге сүйеніп, ғимараттың немесе имараттың

жә

не оның инженерлік

жабдықтауының техникалық жағдайы туралы қорытынды құрастырылуы керек.

ҚР ЕЖ 1.04-101-2012

4.2.12 Аспаптық қабылдаудағы бақылаудың материалдары ақауларды

жә

не

аяқталман жұмыстар барысында құрастырылған актіні, жұмысшы комиссияның актісімен
қоса берілетін құрылыс-монтаждау (жөндеу-құрылыс) жұмыстарының сапасы
қолданыстағы нормаларға

жә

не ережелерге с

йкес келуін анықтағанда қолданылуы керек,

жә

не сол материалдар ғимараттың кейінгі пайдалануының негізгі м

ліметтері болып

табылады.

Ғимараттар мен имараттарды сараптамалық тексеру

4.2.13 Ғимаратты

жә

не имаратты сараптамалық тексеру, қажет болғанда

төзімділіктің апаттық

серге бағасын қосып тексеру, ғимараттың

жә

не имараттың

сенімділігін

жә

не орнықтылығын техникалық тексеру бойынша аттестатталған

сарапшылары

жә

не тиісті ғылыми-техникалық базасы бар мамандырылған ғылыми-

зерттеу немесе жобалық – іздестіру ұйымымен (ары қарай – Орындаушы) өткізілуі тиіс.

Сараптамалық тексеру ғимараттың

жә

не имараттың

жә

не оның элементтерінің

табиғи

жә

не техногендік

серлерін қосқандағы нақты техникалық жағдайын м

ліметпен

толық хабардар болғандағы деңгейін анықтаумен, сонымен бірге функционалдық

міндеттерінің өзгеруімен

жә

не құрамын белгілеу

жә

не жөндеу жұмыстарының көлемі

бойынша күшейтуге немесе реконструкциялауға кеткен уақыттың өтуімен

тұжырымдалады.

4.2.14 Ғимаратты

жә

не имаратты сараптамалық тексеруді міндетті Б

жә

не В

қосымшаларына с

йкес

тиісті техникалық тапсырмалар

жә

не жұмыс бағдарламасының

негізінде міндетті А қосымшасында берілген мерзімдер мен жүйелілік бойынша жүргізу

керек.

4.2.15 Хабарлық деңгейіне байланысты сараптамалық тексерудің

рбір кезеңде

ғимарат пен имаратты конструктивтік бағалау үшін қажетті геометрияның, бөлшектер мен

материалдардың көрсеткіштерін белгілеу керек (2-кестені қар.).

4.2.16 Толық м

ліметпен хабардар болған деңгейін қамтамасыз ету үшін бастапқы

толық құрылыс сызбалары, шектелген

жә

не/немесе толық қамтитын тексеру орындары

инспекциясы (тексеру), сынаудың бастапқы хаттамалары, шектелген

жә

не/немесе толық

байқаулар қажет.

СП РК 1.04-101-2012 ОБСЛЕДОВАНИЕ И ОЦЕНКА ТЕХНИЧЕСКОГО СОСТОЯНИЯ ЗДАНИЙ И СООРУЖЕНИЙ (ҚР ЕЖ 1.04-101-2012) - 1