Главная Книги - Разные СП РК 3.01-103-2012 ГЕНЕРАЛЬНЫЕ ПЛАНЫ ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ (ҚР ЕЖ 3.01-103-2012)
поиск по сайту правообладателям
|
|
содержание .. 1 2 ..
Сәулет, қала құрылысы және құрылыс
саласындағы мемлекеттік нормативтер
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
Государственные нормативы в области
архитектуры, градостроительства и строительства
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
ӚНЕРКӘСІПТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ
БАС ЖОСПАРЛАРЫ
ГЕНЕРАЛЬНЫЕ ПЛАНЫ
ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ
Ресми басылым
Издание официальное
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму
министрлігі Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері
комитеті
Комитет по делам строительства и жилищно-коммунального хозяйства
Министерства индустрии и инфраструктурного развития Республики
Казахстан
Нұр-Сұлтан 2019
СП РК 3.01-103-2012*
АЛҒЫ СӚЗ
1 ӘЗІРЛЕГЕН:
ҚазҒЗСТҚСИª РМК, «ЗЦ АТСЭª ЖШС
2 ҦСЫНҒАН:
Қазақстан Республикасы Ҧлттық экономика министрлігі
Қҧрылыс, тҧрғын ҥй-коммуналдық шаруашылық істері және
жер ресурстарын басқару комитетінің Техникалық реттеу
және нормалау басқармасы
3 БЕКІТІЛГЕН ЖӘНЕ
Қазақстан Республикасы Ҧлттық экономика министрлігі
ҚОЛДАНЫСҚА
Қҧрылыс, тҧрғын ҥй-коммуналдық шаруашылық істері және
ЕНГIЗІЛГЕН:
жер ресурстарын баcқару комитетінің
2014 жылғы
29-
желтоқсандағы
№ 156-НҚ бҧйрығымен
2015 жылғы
1-
шілдеден бастап
ПРЕДИСЛОВИЕ
1 РАЗРАБОТАН:
РГП «КазНИИССАª, ТОО «ЗЦ АТСЭª
2 ПРЕДСТАВЛЕН:
Управлением технического регулирования и нормирования
Комитета по делам строительства, жилищно-коммунального
хозяйства и управления земельными ресурсами Министерства
национальной экономики Республики Казахстан
3 УТВЕРЖДЕН И
Приказом Комитета по делам строительства, жилищно-
ВВЕДЕН В
коммунального хозяйства и управления земельными
ДЕЙСТВИЕ:
ресурсами
Министерства
национальной
экономики
Республики Казахстан от «29ª декабря 2014 года № 156-НҚ с
1 июля 2015 года
Осы мемлекеттік нормативті Қазақстан Республикасының сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс
істері жӛніндегі уәкілетті мемлекеттік органының рҧқсатыныз ресми басылым ретінде толық немесе ішінара
қайта басуға, кӛбейтуге және таратуға болмайды
Настоящий государственный норматив не может быть полностью или частично воспроизведен,
тиражирован и распространен в качестве официального издания без разрешения уполномоченного
государственного органа по делам архитектуры, градостроительства и строительства Республики Казахстан
Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақҧрылымдық даму министрлігі Қҧрылыс және
тҧрғын ҥй-коммуналдық шаруашылық істері комитетінің 2019 жылғы 06 қарашадағы №178-НҚ бҧйрығына
сәйкес ӛзгертулер мен толықтырулар енгізілді.
Внесены изменения и дополнения в соответствии с приказом Комитета по делам строительства и
жилищно-коммунального хозяйства Министерства индустрии и инфраструктурного развития Республики
Казахстан от 06 ноября 2019 года №178-НҚ.
II
МАЗМҦНЫ
КІРІСПЕ
IV
1 ҚОЛДАНУ CАЛАСЫ
1
2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1
3 ТЕРМИНДЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР
2
4 ӚНЕРКӘСІПТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫ ОРНАЛАСТЫРУ, АУМАҚТЫ ЖОСПАРЛАУ
ЖӘНЕ ҒИМАРАТТАРДЫ, ИМАРАТТАРДЫ ОРНАЛАСТЫРУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
4
4.1 Ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды орналастыру
4
4.2 Аумақты жоспарлау, ғимараттар мен имараттарды орналастыру
10
4.3 Жолдарды, кіріс жолдарды және ӛтпе жолдарды жобалау ережелері
13
4.4 Мҥгедектер мен халықтың қимылы шектеулі топтарына аумақтың қол жетімділігі 17
4.5 Тік жоспарлауды ҧйымдастыру
17
4.6 Абаттандыруды ҧйымдастыру
18
5 ИНЖЕНЕРЛІК ЖЕЛІЛЕРДІ ОРНАЛАСТЫРУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
21
5.1 Жер асты инженерлік желілерді орналастыру
21
5.2 Жер ҥсті желілерін орналастыру
27
6 ӚРТ ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕРІ
28
6.1 Ӛрт қауіпсіздігін кәсіпорында ҧйымдастырудың негізгі ережелері
28
7 ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
38
А қосымшасы (ақпараттық). Кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең тӛменгі
тығыздығының кӛрсеткіштері
39
КІТАПНАМА
49
III
КІРІСПЕ
Осы ережелер жинағын әзірлеудің басты мақсаты пайдаланушыларға кӛмек ретінде
ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың бас жоспарларын жобалау ҥрдістерін сипаттау болып
табылады. Ережелер ӛзін дәлелдеген және іс жҥзінде тексерілген қағидаларды қҧрылыс
нормаларының міндетті талаптарын немесе міндетті нормалармен реттелмеген жекелеген
дербес мәселелер бойынша дамытуды және қамтамасыз етуді белгілейді.
Осыған байланысты, қҧжаттың негізгі міндеті азаматтар мен қоғамның қолайлы
және экологиялық тҧрғыда қауіпсіз мекендеу және халықтың тіршілік ету ортасын қҧруға
деген заңмен қорғалатын тҧтыныстарын қамтамасыз ету, ӛрт қауіпсіздігін және қҧрылыс
салудың сенімділігін, салынған нысандардың пайдалану кезінде тҧрақты жҧмыс істеуін
қамтамасыз ету болып табылады.
IV
СП РК 3.01-103-2012*
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕРЕЖЕЛЕР ЖИНАҒЫ
СВОД ПРАВИЛ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН
ӚНЕРКӘСІПТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫҢ БАС ЖОСПАРЛАРЫ
ГЕНЕРАЛЬНЫЕ ПЛАНЫ ПРОМЫШЛЕННЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ
Енгiзiлген кҥнi - 2015-07-01
1 ҚОЛДАНУ CАЛАСЫ
1.1 Осы ережелер жинағы техникалық реттеу нысандарын жобалауға арналған
техникалық регламентке сәйкес әзірленді - елді мекендердің ӛнеркәсіптік аймақтарының
аумағында орналастырылатын ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың бас жоспарлары, және
ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды жобалау және салу саласындағы халықаралық
ынтымақтастықтағы техникалық кедергілерді жоюға бағытталған.
1.2 Осы ережелер жинағы кәсіпорындарды жобалауға, салуға, қайта қҧрылымдауға
және техникалық қайта қаруландыруға қатысты, адамның ӛмірі мен денсаулығын
ӛндірістік ортаның жағымсыз әсерінен қорғау мақсатында ӛндірістегі еңбек әрекетіне
қажетті жағдайлар жасауды және кәсіпорындарды салу, пайдалану және жою ҥрдісінде
адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді қоса, ҧсыныс беретін сипатқа ие.
*2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
Осы қҧрылыс нормаларын қолдану ҥшін мынадай сілтемелік нормативтік қҧжаттар
қажет:
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 маусымдағы № 481-II Су кодексі.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы № 442-IІ Жер кодексі.
Қазақстан Республикасының
2007 жылғы 9 қаңтардағы
№ 212-III Экологиялық
кодексі.
«Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі
туралыª Қазақстан Республикасының 15.07.2010 жылғы № 339-IV Заңы.
«Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс қызметі
туралыª Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі № 242-ІІ Заңы.
Қазақстан Республикасы Ҥкіметінің 2008 жылғы 6 наурыздағы № 227 қаулысымен
бекітілген «Ғимараттардың, имараттардың және оған іргелес аумақтардың қауіпсіздігіне
қойылатын талаптар" техникалық регламенті.
Қазақстан Республикасы Ҥкіметінің 2008 жылғы 29 тамызындағы №796 қаулысымен
бекітілген «Ғимараттарды, ҥй-жайларды және қҧрылыстарды автоматты тҥрде ӛрт сӛндіру
және автоматты ӛрт дабылымен, ӛрт кезінде адамдарға хабарлау және оларды
эвакуациялауды басқару жҥйелерімен жабдықтау жӛніндегі талаптарª техникалық
регламенті.
Ресми басылым
1
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің 2017 жылғы 23 маусымдағы
№439 бҧйрығымен бекітілген
«Ӛрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптарª
техникалық регламенті.
Қазақстан Республикасы Ҥкіметінің 2010 жылғы 17 қарашадағы № 1202 қаулысымен
бекітілген.
«Ғимараттар мен қҧрылыстардың, қҧрылыс материалдары мен бҧйымдарының
қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª техникалық регламенті.
Қазақстан Республикасы Ҥкіметінің 2010 жылғы 6 қазандағы № 795 қаулысымен
бекітілген «Ӛндірістік объектілердің санитариялық-қорғаныш аймағын белгілеу бойынша
санитариялық-эпидемиологиялық талаптарª санитариялық ережесі.
ҚР ҚН 1.01-01-2011 Сәулет, қала қҧрылысы және кҧрылыс саласындағы мемлекеттік
нормативтер. Негізгі ережелер.
(Өзгерт.ред.
- ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж.
№178-НҚ
бұйрық).
Ескертпе - Пайдалану кезінде ағымдағы жылғы жағдай бойынша жыл сайын жасалатын «Қазақстан
Республикасының аумағында әрекет ететін сәулет, қала қҧрылысы және қҧрылыс саласындағы нормативтік
қҧқықтық актілер мен нормативтік техникалық қҧжаттардың тізбесіª,
«Қазақстан Республикасының
стандарттау жӛніндегі нормативтік қҧжаттардың кӛрсеткіштеріª және
«Қазақстан Республикасының
стандарттау жӛніндегі мемлекетаралық нормативтік қҧжаттардың кӛрсеткіштеріª ақпараттық каталогтары
бойынша және ай сайын шығарылатын ақпараттық бюллетеньдерге
- ағымдағы жылы жарияланған
журналдарға және стандарттардың ақпараттық сілтемелеріне сәйкес сілтемелік қҧжаттардың қолданылуын
тексеру орынды. Егер сілтеме қҧжаты ауыстырылса (ӛзгертілсе), онда осы норматив қолданылған кезде
ауыстырылған (ӛзгертілген) қҧжатты басшылыққа алу керек. Егер сілтеме қҧжаты ауыстырылмаған болса,
онда оған сілтеме берілген ереже осы сілтемені қозғамайтын бӛлігінде қолданылады.
(Өзгерт.ред.
-
ҚТҮКШІК 06.11.2019 ж. №178-НҚ бұйрық).
*3 ТЕРМИНДЕР ЖӘНЕ АНЫҚТАМАЛАР
Ереженің осы жиынтығында тиісті анықтамалары бар терминдер
қолданылады:
3.1 Қолайлы қҧрылыстық шешімдер: Уәкілетті органдар мақҧлдаған, қҧрылыс
нысанының тҧтынушылар ҥшін қолайлы техникалық сипаттамаларын беретін және
оларды практика тҥрінде жҥзеге асырған кезде нормаланатын нысанның сәйкестілік
презумпциясын қамтамасыз ететін ережелер.
3.2 Ӛрт қауіпсіздігі (ғимараттың немесе имараттың): Ӛрттің пайда болуынан
және дамуынан белгілі қорғау дәрежесімен, сондай-ақ қауіпті ӛрт факторларының
адамдарға, мҥлікке және қоршаған ортаға кӛрсететін әсерімен сипатталатын ғимараттың
немесе имараттың жай-кҥйі.
3.3 Тік жоспарлау: Кәсіпорынның аумағында рельефті ҧйымдастыру, жер
жҧмыстарының барынша аз кӛлемін орындау және жер беті суларын бҧруды қамтамасыз
ету есебімен.
3.4 Гараж кешендері: Автосервиспен, автомобильдер мен қосалқы бӛлшектер
саудасымен байланысты сақтау, автокӛлікті қою, техникалық қызмет кӛрсету және басқа
да қызмет тҥрлерін кӛрсетуге арналған ғимараттар немесе ғимараттар тобы. Гараж
кешендерінің қҧрамында шағын автожанармай қҧю станциялары орнатылуы мҥмкін.
Гараж кешендері функционалды мақсаты әр тҥрлі нысандармен толықтырылуы мҥмкін.
2
3.5 Бас жоспар: Жер учаскесін жоспарлап ҧйымдастырудың сҧлбасы; қҧрылыс
қызметін реттейтін, халықтың тіршілік етуінің қауіпсіздік шарттарын айқындайтын,
қажетті санитариялық-гигиеналық, экологиялық талаптарды қамтамасыз ететін қҧрылыс
қҧжаттамасының тҥрі; негізгі заңды қҧжат болып табылады және Қазақстан
Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен бекітіледі.
3.6 Жаңа қҧрылыс: Жаңадан қҧрылып жатқан кәсіпорындардың негізгі, қосалқы
және қызмет кӛрсетуші мақсаттағы нысандар кешенін салу, сондай-ақ техникалық,
экономикалық немесе экологиялық шарттар бойынша оларды бҧдан әрі пайдалану
пайдасыз деп танылып жойылған кәсіпорындардың орнына кәсіпорындардың жаңа
алаңында қҧрылыс салу.
3.7 Қҧрылыс нысаны: Ғимараттар, имараттар, кӛлік және инженерлік
коммуникациялар, ӛндірістік кешендер және кәсіпорынның шегінде қҧрылыс ҧйымдары
орындайтын жҧмыстардың басқа да тҥрлері.
3.8 Қоршаған орта: Ҧйым әрекет ететін сыртқы орта, ауаны, жерді, табиғи
ресурстарды, флораны, фаунаны, адамды және олардың ӛзара әрекеттесуін қоса.
3.9 Кәсіпорынды жоспарлау және салу: Аумақтың барынша тиімді
пайдаланылуын, жекелеген ғимараттардың арасындағы барынша қысқа кӛлік
байланысын, инженерлік желілердің тиімді орналастырылуын, аумақты кӛгалдандыру мен
абаттандырудың жоғары дәрежесін қамтамасыз ете отырып, ғимараттар мен имараттарды
технологиялық ҥрдіске сәйкес орналастыру.
3.10 Автомобильдерді тҧраққа қою: Функционалды мақсаты әр тҥрлі нысандардың
келушілеріне тиесілі автокӛлік қҧралдарының тҧрақтарда уақытша тҧруы.
3.11 Қҧрылыс салу тығыздығы: Аумақ бірлігіне келетін (мың м2/га) ғимараттар
мен имараттардың жер ҥсті бӛлігі қҧрылысы қабаттарының сыртқы қабырғалар
габариттеріндегі жиынтық ауданы және аумақ бірлігіне келетін кӛше-жол желісінің
ҧзындығы (п. км/га).
3.12 Ӛнеркәсіптік
торап: Кәсіпорындардың,
технопарктардың
біреуінің
учаскесінде, немесе бӛлек учаскеде немесе муниципалды, мемлекеттік меншік жерінде
орналасқан ортақ нысандары бар кәсіпорындар тобы.
3.13 Кәсіпорын: Негізгі, қосалқы және қызмет кӛрсетуші мақсаттағы нысандар
кешені.
3.14 Қолданыстағы кәсіпорындарды қайта қҧрылымдау: Ӛндірістің техникалық-
экономикалық деңгейінің артуына байланысты негізгі, қосалқы және қызмет кӛрсетуші
мақсаттағы бар нысандарды қайта қҧру.
3.15 Санитариялық-қорғаныш аймақ
(СҚА): Нысанды штатты тәрміпте
пайдаланған кезде халықтың қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз ететін кеңістік және ӛсімдік
аймағы.
3.16 Ғимараттардың, имараттардың, қҧрылыстардың және ӛрт бӛліктерінің
отқа тӛзімділік дәрежесі: Кӛрсетілген ғимараттарды, имараттарды, қҧрылыстарды және
ӛрт бӛліктерін салу ҥшін қолданылатын қҧрылымдардың отқа тӛзімділік шектерімен
анықталады.
3.17 Қҧрылыс: Олардың қҧрылысын салу, кеңейту немесе қайта қҧрылымдау
бірыңғай жобалау қҧжаттамасы бойынша жҥзеге асырылатын ғимараттар мен
3
имараттардың (нысандардың) жиынтығы.
3.18 Инженерлік желілер: Елді мекендердің аумақтарында, кәсіпорындарда,
сондай-ақ ғимараттарда (имараттарда) салынатын әр тҥрлі мақсаттағы қҧбырлар мен
кабельдер (су қҧбыры, кәріз, газ, жылыту, байланыс және басқалар).
3.19 Кәсіпорын шегіндегі қҧрылыс: Қолданыстағы кәсіпорынды техникалық қайта
қаруландыру немесе оның қуаттылығын қолдау, оның шегінде қҧрылыстың титулы
(немесе оны ауыстыратын қҧжат) бойынша жҥзеге асырылатын, нысандардың қҧрамында
қамтылмаған қосалқы және қызмет кӛрсетуші мақсаттағы нысандарды, энергетикалық
және кӛлік шаруашылығы, байланыс нысандарын, сумен жабдықтаудың сыртқы желілері
мен имараттарын, кәрізді, жылумен жабдықтау және газбен жабдықтау нысандарын салу.
3.20 Тоғысу аумағы: Ӛндірістік аймақты және ӛзге де функционалды мақсатты
(тҧрғын ҥй, қоғамдық, рекреациялық) аумақты бӛлетін кӛше қҧрылысы фронты арқылы
қалыптасатын аумақ.
3.21 Тҥйісу-тоғысу аумағы: Ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды тҧрғын ҥй қҧрылысынан
бӛліп тҧрған аумақ.
3.22 Қолданыстағы кәсіпорынды техникалық қайта қаруландыру: Алдыңғы
қатарлы техника мен технологияны енгізудің негізінде жекелеген ӛндірістердің,
кәсіпорын учаскелерінің техникалық-экономикалық деңгейін арттыру бойынша іс-
шаралар кешені.
3.23 Аумақ (учаске): Нақты функционалдық, қҧрылыстық, ландшафттық мақсатты
аумақтың оқшау бӛлігі.
4 ӚНЕРКӘСІПТІК КӘСІПОРЫНДАРДЫ ОРНАЛАСТЫРУ, АУМАҚТЫ
ЖОСПАРЛАУ ЖӘНЕ ҒИМАРАТТАРДЫ, ИМАРАТТАРДЫ ОРНАЛАСТЫРУ
ЕРЕЖЕЛЕРІ
4.1 Ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды орналастыру
4.1.1 Жаңадан салынатын, кеңейтілетін, қайта қҧрылымдалатын, сондай-ақ бар
ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды орналастыруға арналған алаңды таңдау бойынша талаптар
қолданыстағы жер, су, орман, қала қҧрылысы және басқа да заңнамаларға сәйкес, сондай-
ақ сейсмикалық шарттар есебімен, [5], [1], [8], [9], [15] және басқа да қолданыстағы
нормативтік қҧрылыстық қҧжаттамаға сәйкес қойылады.
4.1.2 Қҧрылысқа арналған алаң жобалау алдындағы кезеңде инвестициялар
дәлелденген кезде, ӛнеркәсіптік кәсіпорынды кеңейту мҥмкіндігі туралы қорытынды
жасауға мҥмкіндік беретін кӛлемде тапсырыс беруші ҧсынатын материалдардың негізінде
таңдалады.
4.1.3 Жаңа кәсіпорындарды салуға және бар кәсіпорындарды кеңейтуге арналған
алаң аэроклиматтық сипаттама, жердің рельефі, ӛнеркәсіптік лақтырындылардың
атмосферада таралу заңдылықтары, атмосфераның ластану әлеуеті есебімен, тҧрғын ҥй,
рекреациялық, шипажай аймағына, халық демалатын аймаққа қатысты ық жақтан
таңдалады.
4.1.4 Қауіптілігі
1-ші және
2-ші класс зиянды заттармен атмосфералық ауаны
4
ластайтын кӛздері бар кәсіпорындарды және ӛнеркәсіптік тораптарды жылдамдығы 1 м/с-
ке дейінгі басым желдер соғатын [7], ҧзақ немесе жиі қайталанып отыратын штильдер,
инверсиялар, тҧман тҧратын аудандарда (бір жылдың ішінде кҥндердің 30 - 40%-ынан
астам, қыста кҥндердің 50 - 60%-ы) салуға болмайды.
4.1.5 Жаңа ӛндірістік нысандарды рекреациялық
(су, орман, ландшафттық)
аумақтарда, сумен жабдықтау кӛздерінің санитариялық қорғау аймақтарында, ӛзендердің,
теңіздердің су қорғау және жағалау аймақтарында, шипажайлардың қорғау аймақтарында
орналастыруға жол берілмейді.
4.1.6 Қолданыстағы санитариялық ережелерге сәйкес санитариялық-қорғаныш
аймақтарын ҧйымдастыру мҥмкіндігі болған кезде тҧрғын ҥй қҧрылысының аумағында 3,
4,
5-ші класс ӛндірістік нысандарын орналастыруға жол беріледі. Кәсіпорындардың,
ӛндірістердің, нысандардың қолданыстағы санитариялық классификациясына сәйкес
тҧрғын ҥй аймағында және кӛпшілік халықтың демалыс орындарында 1, 2-ші класс
нысандарын орналастыруға жол берілмейді.
4.1.7 Адам мекендейтiн ортаға және адамның денсаулығына кӛрсетілетін жағымсыз
әсер кӛзі болып табылатын технологиялық ҥрдістері бар ӛндірістік нысандар ҥшін
кәсіпорындардың, ӛндірістердің, нысандардың санитариялық классификациясына сәйкес
санитарлық-қорғау аймағы (СҚА) белгіленеді. СҚА мӛлшері, оны ҧйымдастыру және
абаттандыру
«Ӛндірістік объектілердің санитариялық-қорғаныш аймағын белгілеу
бойынша санитариялық-эпидемиологиялық талаптарª санитариялық ережелеріне сәйкес
анықталады.
4.1.8 СҚА ені мӛлшерінің жеткіліктігі атмосфералық ауа ластануының болжанатын
деңгейлерін, шудың таралуын, вибрацияны, электрмагнит ӛрістерін, радиацияны және
басқа да факторларды есептеу арқылы расталады, әрі мекендеу ортасының фондық
ластануы, сондай-ақ қолданыстағы осыған ҧқсас нысандар орналастырылған
аудандардағы зертханалық зерттеулердің нәтижелерін ескеріп, бҧдан әрі натуралық
ӛлшемдер жҥргізу қажет.
4.1.9 СҚА немесе оның қайсыбір бӛлігі нысанның резервтік аумағы ретінде
қарастырылмайды және ӛндірістік немесе тҧрғын ҥй аймағын кеңейту ҥшін
пайдаланылмайды.
4.1.10 СҚА аумағы келесілерге арналған:
- әсер ету деңгейін одан тыс жердегі барлық әсер ету факторлары бойынша талап
етілетін гигиеналық нормативтерге дейін тӛмендетуді қамтамасыз ету;
- кәсіпорынның (кәсіпорындар тобының) аумағы мен тҧрғын ҥй қҧрылысы салынған
аумақтың арасында санитариялық-қорғаныш және эстетикалық барьер қҧру;
- атмосфералық ауа ластаушыларды қалқалауды, олардың ассимиляциясын және
фильтрациясын және микроклимат жайлылығының артуын қамтамасыз ететін қосымша
кӛгалдандырылған алаңдарды ҧйымдастыру.
4.1.11 Жаңа кәсіпорындардың қҧрылысын салуға, қолданыстағы кәсіпорындар мен
имараттарды қайта қҧрылымдауға немесе техникалық қайта қаруландыруға арналған
жобалау алдындағы, жобалау қҧжаттамасында санитариялық-қорғаныш аймақтарын
ҧйымдастыруға және абаттандыруға қаражат кӛзделуі тиіс, тҧрғындарды кӛшіруді
қосқанда, қажеттілік жағдайында, ал жобалау-сметалық қҧжаттаманың қҧрамында
5
қолданыстағы нормативтік қҧжаттамаға сәйкес оны ҧйымдастыру, абаттандыру және
кӛгалдандыру бойынша жоба ҧсынылуы тиіс.
4.1.12 Адам мекендейтiн ортаға және адамның денсаулығына әсер ету кӛзі болып
табылатын технологиялық ҥрдістері бар нысандар, олардың жекелеген ғимараттары мен
имараттары ҥшін, қуаттылығына, пайдалану жағдайларына, қоршаған ортаға бӛліп
шығаратын токсикалық және иісі бар заттарының сипаты мен мӛлшеріне, шуына,
вибрациясына және басқа да зиянды физикалық факторларына қарай, сондай-ақ
кәсіпорындардың, ӛндірістердің, нысандардың санитариялық классификациясына сәйкес
гигиеналық нормативтердің талаптарын сақтау қамтамасыз етілген кезде олардың адам
мекендейтiн ортаға және адамның денсаулығына кӛрсететін жағымсыз әсерін азайту
бойынша қабылданған іс-шараларды ескере отырып, санитариялық-қорғаныш
аймақтарының келесідей минимальді мӛлшерлері белгіленеді:
Кәсіпорынның
қауіптілік класы
I
II
III
IV
V
Санитариялық қорғаныш
аймағының ені, м.
1000
500
300
100
50
4.1.13 Ӛндірістің кӛлемін уақытша қысқарту жобалаудың максимальді қуаттылығын
немесе оның қазіргі нақты қуаттылығы ҥшін СҚА-ның қабылданған шамасын қайта
қарауға негіз болып табылмайды.
4.1.14 Санитариялық классификациямен қамтылмаған жаңа, жеткілікті тҥрде
зерттелмеген, елде және шетелде аналогы жоқ технологиялары бар, қауіптілігі бірінші
және екінші класс химиялық және биологиялық заттарды атмосфераға лақтыратын
нысандар ҥшін СҚА ені әрбір нақты жағдайда санитариялық-эпидемиологиялық
қызметтің уәкілетті органының шешімімен белгіленеді.
4.1.15 СҚА ені мӛлшерінің жеткіліктігі атмосфералық ауа ластануының болжанатын
деңгейлерін, шудың таралуын, вибрацияны, электрмагнит ӛрістерін, радиацияны және
басқа да факторларды есептеу арқылы расталады, әрі мекендеу ортасының фондық
ластануы, сондай-ақ қолданыстағы осыған ҧқсас нысандар орналастырылған
аудандардағы зертханалық зерттеулердің нәтижелері ескеріледі (қолданыстағы, қҧрылысы
жоспарланып отырған немесе жобаланып жатқан кәсіпорындардың ҥлесі есебінен).
4.1.16 Әсер етудің есептік деңгейлері қолданыстағы кәсіпорын аумағы шекарасының
ішінде нормативтік мәндерге жеткен жағдайда, бҧл сондай-ақ жҥйелі зертханалық
зерттеулердің нәтижелерімен расталған жағдайда, салынған тҧрғын ҥй қҧрылысына дейін
қабылданған классификацияға сәйкес мӛлшері нормативтік аймақтың 50%-ынан емес
минимальді аймақ белгіленеді, ол бҧдан әрі абаттандырылуы және кӛгалдандырылуы тиіс.
4.1.17 Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар топтары немесе ӛнеркәсіптік торап ҥшін барлық
кӛздерден шығарылатын жиынтық лақтырындыларды ескере отырып, бірыңғай СҚА
жобасымен бірыңғай санитариялық-қорғаныш аймағы белгіленеді.
4.1.18 Есеп бойынша қҧрамында ені 500 м және одан да астам санитариялық-
қорғаныш аймақты ҧйымдастыру қажет кәсіпорындар бар ӛнеркәсіптік тораптарға [1]
сәйкес селитебтік аумақтың шекарасының қасында немесе шегінде орналастырылуы
мҥмкін кәсіпорындарды қоспаған жӛн.
4.1.19 Темір жолдың кіріс жолдарын және жҥк автокӛлігінің қарқынды қозғалысын
6
талап етпейтін IV, V класс кәсіпорындарын тҧрғын ҥй аймағының шегінде орналастыруға
жол беріледі. Бірақ артықшылық тҧрғын ҥй аймағынан барынша қашық аумақтарға
берілуі тиіс.
4.1.20 Заманауи ірі ӛнеркәсіптік кешендер ҥшін (қара және тҥсті металлургия, мҧнай
ӛңдеу және мҧнайхимия, биосинтез кәсіпорындары, орман ӛнеркәсібі кешені және т.б.)
санитариялық-қорғаныш аймақтарының мӛлшері бас жобалаушымен негізделіп
дәлелденеді және кешеннің барлық кәсіпорындары ҥшін біртҧтас қҧрылым ретінде
белгіленеді. Ӛндірістердің осы санитариялық классификациясында кӛрсетілген
нормативтік санитариялық-қорғаныш аймақтардың мӛлшері осындай кешендер ҥшін
болжалды мӛлшер ретінде қаралуы тиіс.
4.1.21 Қауіптілігі І және ІІ класс кәсіпорындарына арналған СҚА мӛлшерін
Қазақстан Республикасыны Ҥкіметінің 2010 жылғы 6 қазандағы № 795 қаулысының 35-
тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының
(бҧдан әрі
- ҚР) Бас мемлекеттік
санитариялық дәрігері ӛзгертеді.
4.1.22 Қауіптілігі III, IV, V класс кәсіпорындарына арналған СҚА мӛлшерін ҚР
Ҥкіметінің 2010 жылғы 6 қазандағы № 795 қаулысының 36в тармағына сәйкес облыстың,
Астана және Алматы қалаларының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігері ӛзгертеді.
4.1.23 Жекелеген кәсіпорындар мен ӛнеркәсіптік кешендер ҥшін ӛндірістердің
санитариялық классификациясы бойынша белгіленгендерден асыра санитариялық-
қорғаныш аймақтарының мӛлшерін ҧлғайту немесе жеке аймақтар қҧру қажеттілігін
айқындайтын себептердің тізіміне кіретіндер:
1. Ластау деңгейін техникалық қҧралдармен тӛмендету мҥмкін емес болған кезде
зертханалық бақылаудың материалдары бойынша талап етілетін СҚА шегінен тыс кез
келген фактор бойынша рҧқсат етілген деңгейлердің асып кетуі.
2. Жаңа, жеткілікті тҥрде зерттелмеген, елде және шетелде аналогы жоқ
технологиялардың бар болуы.
4.1.24 СҚА мӛлшері келесі жағдайларда азайтылуы мҥмкін:
а) ауа ортасының ластану жағдайын жҥйелі
(кемінде жылдық) зертханалық
бақылаудың материалдары бойынша нормативтік талаптардың шеңберінде және одан
тӛмен мекендеу ортасына және халыққа техногендік әсер ету деңгейіне тҧрақты жеткені
туралы объективті дәлеллеу.
б) салынған тҧрғын ҥй қҧрылысының шегінде шу деңгейінің және басқа да
физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерден тӛмен болып тӛмендеуі
ӛлшеулермен расталады.
в) кәсіпорынның қуаттылығын азайту, профилін ӛзгерту және осыған байланысты
қауіптілік класын ӛзгерту.
4.1.25 Есептеу жолымен ғана алынған деректердің негізінде санитариялық-қорғаныш
аймағының шамасын қысқартуға жол берілмейді.
4.1.26 Ғылыми-зерттеу институттары, конструкторлық бюролар және қҧрамында
шеберханалар, ӛндірістік, ішінара ӛндірістік және тәжірибелік қҧрылғылары бар нысандар
ҥшін СҚА ені санитариялық-гигиеналық талаптарды ескере отырып белгіленеді, ҚР
мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қызметі органдарының санитариялық-
эпидемиологиялық қорытындысы болған жағдайда.
7
4.1.27 СҚА-да ҧжымдық немесе жеке саяжай және бау-бақша учаскелерін
орналастыруға тыйым салынады.
4.1.28 Санитариялық-қорғаныш аймақтың шекарасында және ӛнеркәсіптік
алаңдардың аумағында тамақ ӛнеркәсібі кәсіпорындарын, сондай-ақ тамақ ӛнеркәсібі
ҥшін ыдыс, қаптама, жабдық және т.б. шығаратын кәсіпорындарды, дайын ӛнім
қоймаларын, ауыз су және сусындар ӛндіретін кәсіпорындарды, ауыз суын дайындауға
және сақтауға арналған су қҧбыры имараттары кешенін орналастыруға тыйым салынады.
4.1.29 Спорт имараттарын, парктарды, білім беру мекемелерін, ортақ қолданыстағы
емдеу-алдын алу және сауықтыру мекемелерін СҚА аумағында орналастыруға жол
берілмейді.
4.1.30 СҚА шекарасында келесілерді орналастыруға жол беріледі:
1) тамақ ӛнімдерін ӛндіру ҥшін пайдаланылмайтын техникалық дақылдарды ӛсіруге
арналған ауыл шаруашылық жерлері;
2) негізгі ӛндіріске қарағанда зияндылығы аз ӛндірісі бар кәсіпорындар, олардың
жекелеген ғимараттары мен имараттары. санитариялық-қорғаныш аймағында
орналастырылатын нысанда қҧрамы бойынша негізгі ӛндіріске ҧқсас лақтырындылары
болған жағдайда, СҚА шекарасында және одан тыс жиынтық есеп бойынша
гигиеналық нормативтерден аспау туралы міндетті талап;
3) ӛрт депосы, моншалар, кір жуатын орындар, гараждар, автомобильдер мен
мотоциклдерді жекелеп қоюға арналған алаңдар; осы кәсіпорынға қызмет кӛрсетумен
байланысты автожанармай қҧю станциялары, басқару ғимараттары, конструкторлық
бюролар, оқу мекемелері, емханалар, дҥкендер, ғылыми-зерттеу зертханалары,
кәсіпорынның қызметкерлеріне арналған спорт-сауықтыру имараттары;
4) кәсіпорындардың кезекшілік апаттық персоналына және кҥзетке арналған тҧрғын
емес ҥй-жайлар, қоғамдық және жеке кӛлікті сақтауға арналған имараттар, жергілікті және
транзиттік коммуникациялар, ЭБЖ, электр қосалқы станциялары, мҧнай және газ
қҧбырлары, техникалық сумен жабдықтауға арналған артезиан ҧңғымалары, техникалық
суды дайындауға арналған су суытатын имараттар, кәріздік сорғы станциялары,
айналымдық сумен жабдықтау имараттары, ӛнеркәсіптік алаңды, кәсіпорындарды және
санитариялық-қорғаныш аймақты кӛгалдандыруға арналған ӛсімдік тәлімбағы.
4.1.31 IV, V класс кәсіпорындарына арналған санитариялық-қорғаныш аймақ
барынша кӛгалдандырылуы тиіс
(алаңның
60%-ынан кем емес); ІІ және ІІІ класс
кәсіпорындары ҥшін - 50%-дан кем емес; І класс кәсіпорындары мен ҧзындығы ҥлкен
аймақтар ҥшін - оның аумағының 40%-ынан кем емес.
4.1.32 Ӛндіріс пен қҧрылысы салынған тҧрғын ҥйдің шекарасының арасындағы
минимальді санитариялық-қорғаныш аймақ 50 м болса, 100 м автомагистральдің кӛлік
жҥретін бӛлігінің ені СҚА мӛлшерінің санитариялық классификациясы бойынша талап
етілетін шама ретінде қарастырылмайды және СанЕжН-де кӛрсетілген кӛгалдандыру
пайызын тӛмендетуге негіз болмайды.
4.1.33 СҚА-да автомагистраль болған кезде, оның лақтырындылары нысанмен бірге
жиынтық есепте қамтылады, 2010 жылғы 6 қазандағы № 795 санитариялық ережелер, 10-
тармақ.
4.1.34 СҚА-да адамдардың тҧруына арналған нысандарды орналастыруға тыйым
8
салынады. СҚА немесе оның қайсыбір бӛлігі нысанның резервтік аумағы ретінде
қарастырылмайды және СҚА шекарасын сәйкесті тҥрде негіздеп тҥзетусіз ӛнеркәсіптік
немесе тҧрғын ҥй аумағын кеңейту ҥшін пайдаланылмайды.
4.1.35 Кәсіпорындарды су қоймаларының жағалау жолағында
(аймақтарында)
орналастыруға суларды пайдалануды және қорғауды реттеу жӛніндегі органдармен келісе
отырып, кәсіпорын алаңының су қоймасына тікелей жанасуы қажет болғанда ғана жол
беріледі. Кәсіпорын алаңдарының су қоймаларына жанасуының саны мен ҧзындығы
минимальді болуы тиіс.
4.1.36 Кәсіпорындар мен ӛнеркәсіптік тораптарды ӛзендер мен басқа да су
қоймаларының жағалау учаскесінде орналастырған кезде кәсіпорын алаңдарының
жоспарлау белгілері сулардың ең жоғарғы горизонтынан кем дегенде 0,5 м жоғары болып
қабылдануы тиіс, әрі су ағынының тіреуі мен бағыты, сондай-ақ гидротехникалық
имараттарға тҥсетін жҥктемелер мен әсерлер жӛніндегі нормаларға сәйкес анықталатын
толқынның есептік биіктігінен болатын желкӛтерме ескеріледі.
Есептік деңгейжиек деп судың ең жоғарғы деңгейін қабылдау қажет, деңгейден асып
кету ықтималдылығымен, халық шаруашылығы мен қорғаныс тҧрғысынан маңызды
кәсіпорындар ҥшін 100 жылда бір рет, қалған кәсіпорындар ҥшін - 50 жылда бір рет, ал
пайдалану мерзімі 10 жылды қҧрайтын кәсіпорындар ҥшін - 10 жылда бір рет.
Ескертпелер
1 Кәсіпорындарды су деңгейі жиі асып кететін учаскелерде орналастыруға сәйкесті техникалық-
экономикалық негіздеме бойынша және кәсіпорындарды су басудан қорғайтын тиісті имараттар салынады
деген шартпен жол беріледі.
2 Осы тармақтың талаптары пайдалану шарттары бойынша қысқа мерзімге су басуына жол берілетін
кәсіпорындарға, олардың жекелеген ғимараттары мен имараттарына, сондай-ақ нысандарына таралмайды.
4.1.37 Жаңа қҧрылысты орналастыруға немесе бар нысандардың орналасуын
ӛзгертуге Қазақстан Республикасының Авиация жӛніндегі мемлекеттік комитетімен
келісілуі және
«Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация
қызметі туралыª Заңының талаптары ескерілуі тиіс:
- аэродромдарға келетін ауа жолдары жолақтары шекарасындағы, сондай-ақ
аэродромның шекарасынан 10 км радиустағы барлық нысандар;
- ақиқат биіктігі 50 м және одан да астам нысандар, олардың орналасқан жерінен
тәуелсіз;
- байланыс, электр берілісі желілері (соның ішінде жоғары вольтты), сондай-ақ
радиотехникалық қҧралдардың қалыпты жҧмыс істеуіне кедергі жасауы мҥмкін радио-
және электр магнит сәулеленуінің басқа да нысандары, олардың орналасқан жерінен
тәуелсіз;
- жарылысқа қауіпті нысандар — олардың орналасқан жерінен тәуелсіз;
- әрекеті аэродромдар орналасқан аудандарда кӛру мҥмкіншілігінің тӛмендеуіне әкеп
жеткізуі мҥмкін кәсіпорындар мен имараттар.
Аэродромдардың аумағына іргелес жерлерде,
15 км қашықтықта қалдықтарды
сақтау және/немесе кӛму нысандарын, сондай-ақ қҧстардың жаппай жиналуына себін
тигізетін басқа да нысандарды орналастыруға жол берілмейді.
9
4.1.38 Аэропорттарға, аэродромдарға арналған СҚА мӛлшері әрбір нақты жағдайда
2010 жылғы 6 қазандағы № 795 санитариялық ережелердің 14-тармағының негізінде
белгіленеді.
4.1.39 Кәсіпорын аумағының қоршауын [12] нҧсқауларға сәйкес қабылдаған жӛн.
Қасбет жақта кәсіпорынның сыртқы тҥрін нашарлататын имараттар орналаспауы тиіс.
4.2 Аумақты жоспарлау, ғимараттар мен имараттарды орналастыру
4.2.1 Ғимараттардыңғ имараттардың, соның ішінде инженерлік желілердің
арасындағы қашықтықты минимальді рҧқсат етілген етіп қабылдау қажет, бҧл ретте
кәсіпорын учаскелерінің
(аумақтарының) қҧрылыс салу тығыздығы осы ережелер
жинағының А қосымшасында кӛрсетілгеннен кем болмауы тиіс.
Ӛртке қарсы нормалар бойынша кӛршілес ғимараттардың арасындағы қашықтық
олардың отқа тӛзімділік дәрежесіне және ӛндірістің ӛрт қауіпсіздігіне тәуелді, осы
ережелер жинағының 6.1.1 тармағына сәйкес.
4.2.2 Қҧрылыс ауданында кәсіпорындарға қызмет кӛрсететін автомобиль
шаруашылықтары болмаған жағдайда, кәсіпорындар ҥшін кемінде 15 жҥк автомобиліне
арналған гараждарды кӛздеуге жол беріледі.
4.2.3 Ӛндірістік нысанның аумағы функционалды аймақтарға бӛлінуі тиіс.
Аймақтарға бӛлу функционалды мақсаты ӛзге аумақтың жанасуын ескеру арқылы және
[16]-ға сәйкес анықталады.
4.2.4 Ӛнеркәсіптік нысанның аумағында әкімшілік-шаруашылық және кӛмекші
аймақтарды, ӛндірістік және кӛлік-қоймалық аймақтарды бӛлек белгілеу қажет, олар бір-
бірінен мӛлшері іргелес ӛндірістік ғимараттардан пайда болатын циркуляциялық аймақтардың
енінен кем емес алшақ жермен бӛлінеді. Ӛндірістік ғимараттар және технологиялық
жабдықтың ашық алаңдары желдің басым бағытына параллель орналасуы тиіс.
4.2.5 Ӛндірістік нысан алаңының мӛлшері негізгі және кӛмекші имараттарды
орналастыру ҥшін жеткілікті болуы тиіс, шаң және газ тазарту және жергілікті тазарту
имараттарын, рҧқсат етілген ӛнеркәсіптік және тҧрмыстық қалдықтарды жинауға және
уақытша сақтауға арналған жерлерді, сондай-ақ қалдықтарды зарарсыздандыру мен
пайдаға асыруға арналған қҧрылғыны қосқанда.
4.2.6 Кәсіпорынның, технопарктың зауыт алды функционалды аймағын негізгі кіріс
жолдар мен жҧмыс істейтіндердің келетін жолдары жағынан орналастыру қажет (қала
қҧрылысы талаптарына сәйкес).
Кәсіпорындардың зауыт алды аймақтарын (1000 жҧмыс істейтін адамға га) мынадай
есеп бойынша қабылдау қажет:
0,8 - жҧмыс істейтіндердің саны 0,5 мыңға дейін.
0,7 - "
"
" 0,5 мыңнан 1 мыңға дейін.
0,6 - "
"
"
"1 " 4 мың.
0,5 - "
"
"
"
4 " 10 мың.
0,4 - "
"
"
"
10 мың.
Ескертпе - Кәсіпорын ҥш ауысыммен жҧмыс істеген кезде бірінші және екінші ауысымда жҧмыс
істейтіндердің санын ескеру қажет.
10
4.2.7 Зауыт алды аймақтары жалпы қалалық мәні бар алып келетін кӛлік
магистральдарының трассалануына қарай сызықтық, орамды және конфигурациялардың
аралас сҧлбалары болып жоспарлануы мҥмкін.
4.2.8 Қоғамдық орталық шегіндегі кӛлік аумақтары, қағида бойынша, қарбалас
кездегі жҥктемелер бойынша есептелінеді, ал жаяу жҥргінші еңбек ағындары
тығыздықтың ең жоғарғы кӛрсеткіштерімен ерекшеленеді.
Кәсіпорындарда, технопарктарда жҧмыс істейтіндердің автомобильдерін қоюға және
сақтауға арналған жерлерді кәсіпорын, технопарк алаңдарының аумағында орналастыру
қажет, 2010 жылғы 6 қазандағы № 795 санитариялық ережелердің 11-тармағына және
[13]-ке сәйкес.
Ені 50-60 метр автомобиль тҧрағы жолақтарының сыйымдылығы, қағида бойынша,
жоспарлау шешіміне қарай 1,5-2 мың орын /қума км болады.
4.2.9 Тҧрмыстық ҥй-жайлардың ғимараттары жҧмыс істейтіндердің ӛту бекеттерінен
келетін негізгі ағынына мҥмкіндігінше жақын орналастырылады.
4.2.10 Кәсіпорындардың ӛту бекеттерін бір-бірінен
1,5 км-ден аспайтындай
қашықтыққа орналастыру қажет.
4.2.11 Ӛту бекеттерінен негізгі цехтардың санитариялық-тҧрмыстық ҥй-жайлардың
кіру есігіне дейінгі қашықтық, қағида бойынша, 800 м-ден аспауы тиіс.
Кӛрсетілген қашықтықты суық климат аудандарында орналасқан кәсіпорындарда
300 м-ге дейін, ал оңтҥстік аудандарда - 400 м-ге дейін азайту қажет.
4.2.12 Ӛту бекеттері мен санитариялық-тҧрмыстық ҥй-жайларға, асханаларға және
басқару ғимараттарына кіреберістің алдында саны ең кӛп ауысымда жҧмыс істейтін 1
адамға 0,15 м2-ден астам емес деген есеппен алынған алаңдар кӛзделуі тиіс.
4.2.13 Жағымсыз жайлы кҥндерінің саны жыл кезеңінің
30%-ынан астамын
қҧрайтын, орташа тәуліктік ауа температурасы 0°С және одан да тӛмен климаты суық
аудандардағы, сондай-ақ қар ауысуы жылына ауысу фронтының 1 м-іне 400 м2-ден астам
аудандардағы кәсіпорын алаңдарының жаяу жҥргінші жолдарында жылытылмайтын
галереялар кӛзделуі тиіс.
Ескертпе
- Жағымсыз жағдайларға орташа тәуліктік ауа температурасының t және жел
жылдамдығының v мынадай тіркесімі жатады:
t = минус 36°С және одан да тӛммен, кез келген жел жылдамдығымен;
t = минус 26-дан минус 35°С-ға дейін, v = 1,5 м/с және одан да астам;
t = минус 16-дан минус 25°С-ға дейін, v = 2,5 м/с және одан да астам;
t = минус 10-нан минус 15°С-ға дейін, v = 3,5 м/с және одан да астам.
4.2.14 Ӛндіріс ерекшеліктеріне және табиғат жағдайларына қарай ғимараттар мен
имараттарды келесі талаптардың сақталуын ескере отырып орналастыру қажет:
а) ғимараттардың және жарық бағаншамдарының бойлық ӛстерін меридианға қарай
45-тен 110°-ға дейінгі шекте бағыттау қажет;
б) аэрациялық бағаншамдардың және ҥй-жайлардың аэрациясы ҥшін
пайдаланылатын ойықтары бар ғимарат қабырғаларының бойлық ӛстерін жоспарда
жылдың жазғы кезеңіндегі желдердің басым бағытына перпендикуляр немесе кемінде 45°
бҧрышпен бағыттау қажет;
11
в) қар жабыны 50 см-ден астам немесе ауысатын қарының мӛлшері жылына ауысу
фронтының
1 м-іне
200 м3-тен астам аудандардағы кәсіпорын алаңдарының ӛтпе
желденуін кӛздеу қажет. Бҧл ҥшін негізгі жолдарды, ірі ғимараттар мен бағаншамдардың
бойлық ӛстерін жылдың қысқы кезеңіндегі желдердің басым бағытына кемінде 45°
бҧрышпен бағыттау қажет, ал Қазақстанның солтҥстік ӛңірлерінде
- жылдың қысқы
кезеңіндегі желдердің басым бағытына 20°-тан аспайтындай етіп немесе қар ауысуының
розасы бойынша бағыттау қажет;
г) жел қҧмды жаппай ауыстыратын аудандарда ең ҧзын және биік ғимараттарды
алаңның ық жағына, ауыстырылатын қҧм ағынына перпендикуляр орналастыру қажет,
сондай-ақ ағаш егістерінің белдеулері
(ені
20 м-ден кем емес) немесе қорғайтын
қалқандар кӛзделуі тиіс.
4.2.15 Технология шарттары бойынша немесе қайта қҧрылымдау шарттары бойынша
басқа жоспарлау шешімін қабылдау мҥмкін болмаған жағдайларда ғана жартылай
тҧйықталған аула қҧрайтын ғимараттарды қолдануға жол беріледі.
Жартылай тҧйықталған аулаларды ҧзын жағын желдердің басым бағытына
параллель етіп немесе
45°-дан аспайтын ауытқумен орналастыру қажет, бҧл ретте
ауланың ашық жағы басым бағыт желдерінің ық жағына қарап тҧруы тиіс.
Терезе ойықтары арқылы жарық тҥсетін ғимараттардың жартылай тҧйықталған
ауласының ені ауланы қалыптастыратын, бір-біріне қарама-қарсы тҧрған ғимараттардың
карнизінің жоғарысына дейінгі биіктіктің жарты сомасынан кем болмауы тиіс, бірақ 15 м-
ден кем емес.
Аулаға қарай бӛлініп шығатын зиянды ӛндірістік лақтырындылар болмаған
жағдайда ауланың енін 12 м-ге дейін азайтуға болады.
Кәсіпорындарды, ғимараттар мен имараттарды қайта қҧрылымдау кезінде,
мемлекеттік қадағалау органдарымен келісе отырып, жартылай тҧйықталған ауланың енін
9 м-ге дейін қысқартуға жол беріледі.
Ескертпелер
1 Бір-біріне ҥш жағынан жанасатын ғимараттар салынған және жоспарда тереңдіктің енге қатысы
бірліктен асатын аула жартылай тҧйықталған болып саналады.
2 Аула тереңдігінің ауланың еніне қатысы 3-тен астам болған жағдайда, ауланы тҧйықтайтын
ғимаратқа қатысты аулада ӛндірістік зиянды заттар жиналуы мҥмкін болса, ені 4 м-ден кем емес және
биіктігі
4,5 м-ден кем емес желдетуге арналған ойық кӛзделуі тиіс. Ойықтың астыңғы жағы іргелес
аумақтың жоспарлау белгілеріне сәйкес келуі тиіс. Ойыққа қақпа, қоршау және ойықтың функционалды
мақсатын бҧзатын басқа да имараттарды салуға жол берілмейді.
3 Климаттық параметрлері қатқыл, климаты ыстық әрі қҧрғақ аудандарда жартылай тҧйықталған
ауланың ашық жағы басым бағыт желдерінің ығына қарап тҧруы тиіс. Аула басқа жаққа бағытталған
жағдайда, оның ашық бӛлігінің алдына ғимараттар немесе қоршаулар орналастыру қажет.
4.2.16 Барлық жағынан тҧйық аула қҧрайтын ғимараттарды қолдануға
технологиялық немесе жоспарлау негіздемелері болған жағдайда және келесі шарттар
сақталғанда ғана жол беріледі:
а) ауланың ені, қағида бойынша, ауланы қҧрып тҧрған ғимараттардың карнизінің
жоғарысына дейінгі ең ҥлкен биіктіктен кем болмауы тиіс, бірақ 18 м-ден кем емес;
б) егер аулада ӛндірістік зиянды заттар жиналуы мҥмкін болса, ғимараттарда ені 4 м-
12
ден кем емес және биіктігі 4,5 м-ден кем емес ойықтар орнату арқылы ауланың ӛтпе
желденуі қамтамасыз етілуі тиіс.
4.2.17 Тҧйық және жартылай тҧйықталған аулаларда ғимараттарға жапсаржайлар
салуға, сондай-ақ, қағида бойынша, бӛлек тҧрған ғимараттарды немесе имараттарды
орналастыруға жол берілмейді.
Ескертпелер
1 Айрықша жағдайларда, тиісті негіздемелер болған кезде, кӛрсетілген аулаларда зиянды заттар бӛліп
шығармайтын ӛндірістері бар жапсаржайларды орналастыруға жол беріледі, мынадай шартпен, жапсаржай
қабырға ҧзындығының
25%-ынан астамын алмайды, жапсаржай орнындағы ауланың ені ауланы
қалыптастыратын, бір-біріне қарама-қарсы тҧрған ғимараттардың биіктігінің жарты сомасынан кем болмауы
тиіс, сондай-ақ талап етілетін ӛртке қарсы қашықтық сақталуы тиіс.
2 Бӛлек тҧрған энергетикалық немесе вентиляциялық имараттарды жартылай тҧйықталған аулада
орналастыруға жол беріледі; бҧл ретте осы имараттардан ғимараттарға дейінгі қашықтық жартылай
тҧйықталған аулаларды ҧйымдастыруға қойылатын талаптарды қанағаттандыруы тиіс.
4.2.18 Терезе ойықтары арқылы жарық тҥсетін ғимараттар мен имараттардың
арасындағы қашықтық 5-кестеде кӛрсетілген шамалардан кем болмауы тиіс.
Ескертпелер
1 Егер қарама-қарсы тҧрған ғимараттардың немесе имараттардың екіншісіне қарап тҧрған жағында,
ықтимал кӛлеңкелеу аймағында жарық ойықтары болмаса, онда олардың арасындағы қашықтық жарық
ойығы жоқ ғимараттың немесе имараттың биіктігімен ғана айқындалады.
2 Жарық ойықтары жоқ биік имараттарды (қҧбырлар, мҧнаралар, этажеркалар, колонналар және т.б.)
жарық ойықтары бар ғимараттың қабырғасынан диаметрден кем емес қашықтыққа немесе ғимаратқа қарап
тҧрған имарат жақтан орналастыруға жол беріледі. Биік имараттан ықтимал кӛлеңкелеу аймағында
ғимараттың қабырғасында жарық ойықтары жоқ болса, онда олардың арасындағы қашықтық осы
3 Ғимараттың қасбетінен кемінде 3 м-де орналасқан бойлық бағаншамдары бар ғимараттар ҥшін,
ғимараттың биіктігі деп бағаншам карнизінің жоғарысына дейінгі биіктікті қабылдау қажет.
4 Терезелердің қарама-қарсы тҧрған ғимараттармен кӛлеңкеленуін ескерген есеп бойынша қарама-
қарсы тҧрған ғимараттардың екеуінде де норма бойынша талап етілетін табиғи немесе аралас жарықтандыру
қамтамасыз етілетін болса, кӛрсетілген қашықтық азайтылуы мҥмкін.
4.3 Жолдарды, кіріс жолдарды және ӛтпе жолдарды жобалау ережелері
4.3.1 Кәсіпорынның аумағы бойынша қозғалу қауіпсіздігі ҥшін жҥк ағындарын
ҧйымдастыру, артық қозғалыстың болмауы, осы ӛндірістің тлаптарына барынша жауап
беретін жҥк тасу тәсілдерін пайдалану ҥлкен мәнге ие [3], [6].
4.3.2 Тасымалдау жабдығын таңдаған кезде оның еңбек жағдайларына кӛрсететін
ықпалын ескеру қажет (пайдалану ыңғайлылығы, газ бӛліп шығаруы, шу және т.б.).
4.3.3 Кәсіпорынның аумағындағы жолдар басты магистральдарға және ӛтпе
жолдарға бӛлінеді. Басты магистральдар жалпы қолданыстағы жолдардан кәсіпорынға
апаратын негізгі кіріс жолдарға қарай бағытталады. Ғимараттар мен имараттарға олардың
бҥкіл ҧзындығы бойынша ӛрт автомобильдерінің кіру мҥмкіндігі қамтамасыз етілуі тиіс.
Кӛлікке арналған жолдармен қатар адамдардың қозғалысына арналған тротуарлар
ҧйымдастырылады. Тҥнгі уақытта жолдар мен алаңдар
[17],
[18]-ге сәйкес
жарықтандырылуы тиіс.
13
4.3.4 Кәсіпорынды жҧмысшылар мекендейтін жермен байланыстыратын автомобиль
жолдарының бойында, олардың ҧзындығы 2 км-ден аспайтын болса, велосипедтік және
жаяу жҥргінші жолдары немесе тротуарлар кӛзделуі тиіс.
Велосипедтік жолдар велосипедтік
(мопедтік) қозғалыс қарқыны
250
бірлік/тәуліктен астам және велосипедтік жол соның бойымен жобаланатын жолдағы
автомобильдер қозғалысының қарқыны 2000 автомобиль/тәулігінен астам болған кезде
жобалануы тиіс.
4.3.5 Мӛлшері 5 га-дан астам алаңдары бар кәсіпорындардың кемінде екі кіріс жолы
болуы тиіс.
Кәсіпорын алаңының бір жағының мӛлшері 1000 м-ден астам және ол осы жақтағы
кӛшенің немесе автомобильжолының бойына орналасқан кезде, алаңға кіретін кемінде екі
жол кӛзделуі тиіс. Кіріс жолдардың арасындағы қашықтық 1500 м-ден аспауы тиіс.
Ескертпе - Кәсіпорын алаңының ішіндегі ауданы 5 га-дан астам қоршалған учаскелердің (ашық
трансформаторлық қосалқы станциялар, қоймалар және т.б.) кемінде екі кіріс жолы болуы тиіс.
4.3.6 Кәсіпорынның алаңына кіретін автомобиль жолдарының ені қолданылатын
автомобильдердің ең ҥлкен ені бойынша плюс 1,5 м, бірақ 4,5 м-ден кем емес, ал темір
жол кіріс жолдарына арналған қақпаның ені - 4,9 м-ден кем болмай қабылдануы тиіс.
4.3.7 Кәсіпорын аумағындағы ӛтпе жолдардың ені жолдарды, инженерлік желілерді
және кӛгалдандыру белдеулерін барынша шағындап орналастыру есебімен қабылдануы
тиіс, бірақ ол 1-кестеде берілген ғимараттар мен имараттардың арасындағы қашықтықтан
және ӛнеркәсіптік кәсіпорындарды жобалаудың санитариялық нормалары талап
ететіндерден кем болмауы тиіс.
Ескертпе - Ӛту жолын шектейтін ғимараттардың сыртқы координациялық ӛстерінің арасындағы
қашықтық ӛтпе жолдың ені болып саналады.
4.3.8 Ӛтпе жолда, қағида бойынша, бір автомобиль жолы кӛзделуі тиіс. Бір ӛтпе
жолда екі автомобиль жолын ҧйымдастыруға мынадай жағдайларда жол беріледі:
а) кіріс жолдары бар бір автомобиль жолының жабын ауданы кіріс жолдары бар екі
автомобиль жолы жабынының ауданына тең немесе одан астам болған кезде;
б) жолдарды әр тҥрлі деңгейде салуды талап ететін кәсіпорын алаңының кҥрделі
рельефі кезінде, рельссіз кӛлік қҧралдарының ӛндірістік ғимараттарға кіруін қамтамасыз
ету ҥшін.
4.3.9 Автомобиль жолдарының борттық тасынан немесе бекітілген жолдың жиегінен
ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты 1-кестеде кӛрсетілгендерген кем етпей
қабылдау қажет.
4.3.10 Кӛпір туннелдерінің, жолқҧбырлардың,, эстакадалардың, виадуктардың,
галереялардың және т.б. қҧрылыс конструкцияларын су бҧру қҧрылғыларының (кюветтер,
арналар) борттық тасынан немесе сыртқы ернеуінен кемінде
0,5 м қашықтықта
орналастыру қажет. Қажеттілік жағдайында жолдардың кӛлік жҥретін бӛлігін
перспективада кеңейтуді ескеру қажет.
Аталған имараттардың қҧрылыс конструкцияларының астыңғы жағының
14
автомобиль жолдарының кӛлік жҥретін бӛлігінен кӛтеріліп тҧруы 1 м-ге кӛбейтілген жҥк
тиелген есептік автомобильдің биіктігіне тең болып тағайындалуы тиіс, және 5 м-ден кем
болмауы тиіс.
Кӛлік қҧралдарының типін және тасымалданатын жҥктің габаритін негіздеп
дәлелдеген кезде 4,5 м биіктігі бойынша габаритті қабылдауға жол беріледі.
4.3.11 Темір жолдардың ӛндірістік ғимараттарға енуі, қағида бойынша, тҧйық болуы
тиіс, рельс басының белгісі еден белгісімен бір деңгейде болуы тиіс.
4.3.12 Зауыт ішіндегі темір жолдардың осінен (сҧйық шойын, шлак және ыстық
қҧймалар тасымалданатын жолдарды қоспағанда) ғимараттар мен имараттарға дейінгі
қашықтықты 2-кестеде кӛрсетілгендерген кем етпей және [3]-ке сәйкес қабылдау қажет.
1-кесте - Автомобиль жолдарының борттық тасынан немесе бекітілген жолдың
жиегінен ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықтық
Ғимараттар мен имараттар
Қашықтығы, м
1. Ғимарат қабырғаларының сыртқы қырлары, тамбурлар мен
жапсаржайларды қоса:
а) ғимаратқа кіру жолы жоқ және ғимараттың ҧзындығы 20 м-ге
дейін
1,5
б) сондай, ғимараттың ҧзындығы 20 м-ден астам
3
в) ғимаратқа екі ӛсті автомобильдер мен автотиегіштердің кіру
мҥмкіндігі бар
8
г) ғимаратқа ҥш ӛсті автомобильдердің кіру мҥмкіндігі бар
12
д) ғимаратқа электрокарлардың ғана кіру мҥмкіндігі бар
5
2. Параллель орналасқан темір жолдардың ӛсі:
1520 (1524) мм
3,75
750 мм
3
3. Кәсіпорын алаңының қоршауы
1,5
4. Эстакадалар мен жолқҧбырлар, тҥтін мҧржалары, бағандар,
мачталар, ғимарат пилястрларының сыртқа шығып тҧрған бӛліктері,
контрфорстар, сыртқы баспалдақтар және т.б. тіректерінің сыртқы
қырлары.
0,5
5. Сҧйық металл, шлак, қҧймалар мен қҧймақалыптар салынған
арбалар, мульдалар және шихта материалдарын тасымалдауға арналған
қораптар салынған арбалар тасымалданатын темір жол ӛсі
5
Ескертпелер
1 Айналмалар мен қиылыстарда ҧзын жҥктерге (бӛренелер, балкалар және т.б.) арналған тіркемесі бар
тартқыштардың қозғалысы ҥшін жолдарды жобалаған кезде, кестеде кӛрсетілген қашықтықты [6]-бӛлімнің
талаптарына сәйкес жҥктің салбырау шамасына сәйкесті тҥрде ҧлғайтіу қажет.
2 Жол жиегінің борттық тасынан немесе бекітілген жол жиегінен ағаштардың немесе бҧталардың
діңіне дейінгі қашықтық ағаштар мен бҧталардың тҥріне қарай анықталуы тиіс (бірақ 3-кестеде кӛрсетілген
шамадан кем болмауы тиіс, ағаштардың немесе бҧталардың ҧшар басы жол жҥру немесе жол жиегінің
ҥстінен салбырамау ҥшін, ағаштардың қысқартып кесілуін ескерумен.
3 Екі жолақты жолдың қозғалыс жолағының ені 3,75 м-ден кем емес болса және борттық тас немесе
бекітілген жол жиегі жолағы болмаған кезде, кесте 5-позициясында кӛзделген жағдайларда қашықтық
жолдың осінен кемінде 4,25 м болуы тиіс. Автомобильдің ені 2,5 м-ден астам болған кезде, кӛрсетілген
қашықтық сәйкесті тҥрде ҧлғайтылуы тиіс.
4 Цехқа тіркемелері бар автомобильдер кірген кезде, цех қабырғасынан жолға дейінгі қашықтықты
есептеп анықтау қажет.
5 Осы кесте 1«вª - 1«дª позицияларында кӛрсетілген қашықтықты қайта қҧрылымдау кезінде 3 м-ге
дейін қысқартуға жол беріледі, жол қозғалысының қауіпсіздігі қамтамасыз етіледі деген шартпен.
15
2-кесте - Зауыт ішіндегі темір жолдардың осінен (сҧйық шойын, шлак және
ыстық қҧймалар тасымалданатын жолдарды қоспағанда) ғимараттар мен
имараттарға дейінгі қашықтықтық
Қашықтық, м,
Ғимараттар мен имараттар
жолтабанмен, мм
1520 (1524)
750
1.
Ғимарат қабырғаларының немесе
ғимарат
пилястрларының сыртқа шығып тҧрған бӛліктерінің,
контрфорстардың, тамбурлардың, баспалдақтардың және т.б.
сыртқы қырлары.
а) ғимараттан шығатын жолдар жоқ
3,1
2.3
б) ғимараттан шығатын жолдар бар
6
5
в) ғимараттан шығатын жолдар бар және ғимараттан
шығатын жолдар мен темір жолдардың арасында ғимараттың
қабырғаларына параллель орналасқан (ҧзындығы 10 м-ден кем
емес) қорғау барьерлері орнатылған жағдайда
4,1
3,5
2. Ӛндірістік ғимараттардың қақпа ойықтарының бӛлек
Қҧрылыстардың темір
тҧрған тірек колонналары, сондай-ақ
ғимараттың сыртқа
жолдарға жақындау
шығып тҧрған бӛліктері (пилястрлар, контрфорстар, тамбурлар,
габариті бойынша
баспалдақтар және т.б.), олардың жол бойғы ҧзындығы 1000
МЕМСТ
МЕМСТ
мм-ден астам емес, ағызу-қҧю және жҥк тиеу-жҥк тҥсіру
9238-83
9720-76
қҧрылғылары, қозғалмалы қҧрамға техникалық қызмет кӛрсету,
жабдықтау және жӛндеу қҧрылғылары, сондай-ақ станциялық
(басты және қабылдау-жӛнелту жолдарын қоспағанда)
жолдарда орналасқан, жҧмыс кҥйінде емес басқа да
технологиялық қҧрылғылар
3. Сыйымдылығы 10 000 м3-ге дейінгі дӛңгелек ағаш
5
4,5
қоймасы
4 Сыйымдылығы 5000 м3-ге дейінгі кесілген ағаш, жоңқа
10
9,5
және ағаш ҥгінділері қоймасы
5. Сыйымдылығы
2000 м3-ге дейінгі тез жанғыш
20
19,5
сҧйықтықтар қоймасы
6.
Сыйымдылығы
10
000 м3-ге дейінгі жанғыш
10
9.5
сҧйықтықтар қоймасы
7. Сыйымдылығы 100 000 т-ға дейінгі тас кӛмір қоймасы
5
4,5
8 Сыйымдылығы 10 000 т-ға дейінгі фрезерлік торф
10
9,5
қоймасы
9 Сыйымдылығы
10 000 т-ға дейінгі кесек торфтың
10
9.5
қоймасы
16
2-кесте - Зауыт ішіндегі темір жолдардың осінен (сҧйық шойын, шлак және
ыстық қҧймалар тасымалданатын жолдарды қоспағанда) ғимараттар мен
имараттарға дейінгі қашықтықтық (жалғасы)
Ескертпелер
1 3-9 позициясында кӛрсетілген қашықтықты 1-кесте ескертулерін ескере отырып тағайындаған жӛн.
2 Кҥзетті қажет ететін кәсіпорындар мен аумақтардың сыртқы қоршауын темір жолдар осінен кемінде
5 м қашықтықта орналастыру қажет.
3 Сыйымдылығы 10 000 м3-ден астам қоймалардағы дӛңгелек ағаш штабельдеріне темір жолдардың
жақындауын орман материалдары қоймаларын жобалау нормаларына сәйкес қабылдау қажет.
4 Темір жолдарды автомобиль жолы мен автокӛлік қҧралдарының осы жолға шығуы кӛзделген
ғимараттың қабырғасының арасында орналастыруға технологиялық талаптар бойынша ғана жол беріледі;
бҧл ретте ғимараттың қабырғасынан жолдың осіне дейінгі қашықтық 6 м-ден кем болмауы тиіс.
4.4 Мҥгедектер мен халықтың қимылы шектеулі топтарына аумақтың қол
жетімділігі
Кәсіпорындарда немесе қоймаларда мҥгедектердің еңбегін пайдалану мҥмкіндігі
кӛзделген жағдайларда, сәйкесті нормаларда ескерілген қосымша талаптарды,
мҥгедектіктің тҥріне қарай, сақтау қажет.
Кәсіпорында мҥгедектердің еңбегін пайдалануға арналған мамандандырылған
цехтар немесе
мамандандырылған қоймалар (учаскелер) қҧрылған кезде сондай-ақ
мҥгедектердің және жасы бойынша зейнеткерлердің еңбегін пайдалану бойынша
кәсіпорындарға
(ӛндірістік бірлестіктерге, технопарктарға), цехтар мен учаскелерге
арналған бірыңғай санитариялық ережелерді басшылыққа алу қажет.
4.5 Тік жоспарлауды ҧйымдастыру
4.5.1 Кәсіпорын алаңдарын және ӛнеркәсіптік тораптардың аумағын тҧтас тік
жоспарлауды қҧрылыс салудың тығыздығы
25
%-дан астам, сондай-ақ кәсіпорын
алаңдары жолдар мен инженерлік желілерге ӛте толы болған кезде қолдану қажет, қалған
жағдайларда - жоспарлау жҧмыстарын ғимараттар мен имараттар орналасқан учаскелерде
ғана орындап, тік жоспарлауды іріктеп қолдану қажет; сондай-ақ жартас топырақтары
болған, орманды және басқа да ағаш алқаптарын сақтаған кезде, сондай-ақ жағымсыз
гидрогеологиялық жағдайларда тік жоспарлауды іріктеп қолдану қажет.
4.5.2 Алаң беттігінің еңістерін сазды топырақтар ҥшін 0,003-тен кем емес және 0,05-
тен астам емес; қҧмды топырақтар ҥшін - 0,03; тез шайылатын топырақтар ҥшін (лесс,
ҧсақ қҧм) - 0,01 және мәңгі тоң топырақтар ҥшін - 0,03 етіп қабылдау қажет.
ІІ типтің шӛгетін топырақтар жағдайында жоспарланатын алаң беттігінің
минимальді еңістерін 0,005 етіп қабылдау қажет.
4.5.3 Кәсіпорын алаңдарында ашық су бҧру желісін қолдану қажеттілігі жағдайында
кюветтердің және қимасы трапеция тәріздес жыралардың ең кіші мӛлшерін мынадай етіп
қабылдау қажет: тҥп жағының ені - 0,3 м, тереңдігі - 0,4 м.
4.5.4 Резервуарлық парктар немесе ішінде тез жанғыш немесе жанғыш сҧйықтықтар,
17
сҧйылтылған жанғыш газдар, улы заттар бар бӛлек тҧрған резервуарлар, қағида бойынша,
кәсіпорынның ғимараттар мен имараттарына қатысты тӛмен белгілерде тҧруы тиіс және
ӛртке қарсы нормалардың талаптарына сәйкес жанбайтын тҧтас қабырғалармен немесе
жер дуалмен (жер рельефінің есебімен) қорғалуы тиіс.
Кӛрсетілген имараттар жоғарырақ белгілерде орналастырылған жағдайларда,
тӛгілген сҧйықтықтың қорғау имараттарының шекарасынан ӛтіп кетпеуі ҥшін жер ҥсті
резервуарларында болуы мҥмкін апаттың алдын алу бойынша қосымша шаралар кӛзделуі
тиіс.
4.5.5 Ғимараттардың бірінші қабатындағы едендердің деңгейі, қағида бойынша,
ғимараттарға іргелес учаскелердің жоспарлау белгісінен кемінде 15 см-ге жоғары болуы
тиіс.
4.5.6 Жертӛле және ӛзге де тереңдегі ҥй-жайлардың еден белгісі топырақ суының
деңгейінен кемінде 0,5 м-ге жоғары болуы тиіс. Осы ҥй-жайларды топырақ суының
кӛрсетілген деңгейінен тӛмен белгімен салу қажеттілігі жағдайында ҥй-жайлардың
гидроизоляциясы немесе топырақ суының деңгейін тӛмендету кӛзделуі тиіс. Бҧл ретте
кәсіпорынды пайдаланған кезде топырақ сулары деңгейінің кӛтерілу мҥмкіндігін ескеру
қажет [4].
1) Кәсіпорын тау бӛктерінде немесе оның іргетабанында орналастырылған жағдайда,
аумақты судан қорғау мақсатында жоғарыдан тау жақ арықтар мен тау жақ белдіктер
ҧйымдастыру қажет;
2) Тау жақ арықтарды учаске шекарасына 5 м жақындатпай орнату қажет.
4.6 Абаттандыруды ҧйымдастыру
4.6.1 Ӛндірістік нысандардың қҧрылыстан және жолдардан бос аумақтарын
абаттандыру және кӛгалдандыру қажет [8].
4.6.2 Ең суық ҥш айдың ішінде орташа жылдамдығы 10 м/с-тан асатын желдердің
әсеріне шалдығатын аудандарда орналасқан кәсіпорындар, технопарктар және ӛндірістік
тораптар басым бағыт желдерінің соғатын жағынан ағаш егістері белдеуімен қорғалуы
тиіс. Белдеулердің ені 40 м-ден кем болмауы тиіс.
4.6.3 Кәсіпорын қоршауының шегінде кӛгалдандыруға арналған учаскелердің
ауданы саны ең кӛп ауысымда жҧмыс істейтін бір адамға 3 м2-ден астам емес деген
есеппен алынуы тиіс. Жҧмыс істейтіндерінің саны 300 адам және одан да астам және
кәсіпорын алаңы
1 га-дан астам кәсіпорындар ҥшін кӛгалдандыруға арналған
учаскелердің ауданын қҧрылыс салудың белгіленген тығыздық кӛрсеткішін қамтамасыз
ету мақсатымен азайтуға жол беріледі. Кӛгалдандыруға арналған учаскелердің шекті
мӛлшері кәсіпорын алаңының 15%-ынан аспауы тиіс.
Ескертпелер
1 Ыстық, қҧрғақ климатта кәсіпорынның аумағында кӛгалдандыруы кӛзделген учаскелерді суару
жҥйесі кӛзделуі тиіс.
2 Кӛгалдандыруды ғимараттардың жабындарында орналастыруға жол беріледі.
3 Кӛгалдандыру ретінде ағаштар мен бҧталарды контейнерлерге салып, «жылжымалы бақтардыª
қолдануға жол беріледі.
18
3-кесте - Ғимараттар мен имараттардан ағаштар мен бҧталарға дейінгі қашықтық
Қашықтық, м, ӛске дейін
Ғимараттар мен имараттардың элементтері
ғаштың діңі
ҧтаның діңі
Тірек қабырғалар табанының сыртқы
қырлары
3
1
Тротуарлар мен бақ жолдарының жиегі
0,7
0,5
Борттық тас немесе жол ернеуінің бекітілген
жолағының жиегі
2
1,2
Жер асты желілері:
газ қҧбыры, кәріз
1,5
-
жылу желілері (арна қабырғаларынан)
2
1
жылу желілерінің
қҧбырлары,
су
қҧбырларын, дренаждарды арнасыз тӛсеген кезде
2
-
кҥштік кабель мен байланыс кабелі
2
0,7
Ғимарат қабырғаларының сыртқы қырлары
5
1,5
Темір жолдардың ӛстері
5
3,5
Жарықтандыру
желісінің,
трамвай,
колонналар, галереялар мен эстакадалардың
мачталары мен тіректері
4
Қҧламалардың табандары және т.б.
1
0,5
Ескертпелер
1 Келтірілген нормалар диаметрі 5 м-ден аспайтын ҧшар басы бар ағаштарды қамтиды және ҧшар
басының диаметрі ҥлкенірек ағаштар ҥшін сәйкесті тҥрде ҧлғайтылуы тиіс.
2 Әуе электр желілерінен ағаштарға дейінгі қашықтықты
«Электр қҧрылғыларын орнату
ережелерінеª сәйкес қабылдау қажет.
4.6.4 Ғимараттар мен имараттардан ағаштар мен бҧталарға дейінгі қашықтықты 3-
кестеде кӛрсетілгендерген кем емес етіп қабылдау қажет.
4.6.5 Қатар-қатар отырғызылған ағаштар мен бҧталардың арасындағы қашықтықты
4-кестеде кӛрсетілгендерген кем етпей қабылдау қажет.
4-кесте -Қатар-қатар отырғызылған ағаштар мен бҧталардың арасындағы
қашықтық
Ағаштар мен бҧталардың арасындағы
Егістердің сипаттамасы
ең тӛменгі қашықтық ӛстерімен, м
жарық сҥйгіш ӛсімдіктер
3
Кӛлеңкеге тӛзімді ағаштар
2,5
Биіктігі 1 м-ге дейінгі бҧталар
0,4
Сондай, 2 м-ге дейін
0.6
Сондай, 2 м-ден астам
1
19
4.6.6 Ағаш егістері мен салқындататын тоғандар мен су бҥркитін бассейндер
арасындағы қашықтық жағалау жиегінен бастап санағанда 40 м-ден кем болмауы тиіс.
4.6.7 Ғимараттар мен имараттардың арасындағы алшақ жерлер жапырақты орманмен
кӛгалдандырылады (бірақ қылқан жапырақты орманмен емес), олардың жапырақтары ӛрт
кезіндегі жылу сәулеленуін қалқалайды.
4.6.8 Кәсіпорынның аумағында жҧмыс істеушілердің демалысы мен гимнастикалық
жаттығулар жасауына арналған абаттандырылған алаңдар кӛзделуі тиіс.
Алаңдарды атмосфераға зиянды заттар бӛліп шығаратын ӛндірістері бар
ғимараттарға қатысты ық жақтан орналастыру қажет.
Алаңдар мӛлшері саны ең кӛп ауысымда жҧмыс істейтін бір адамға 1 м2-ден астам
емес деген есеппен алынуы тиіс.
4.6.9 Кәсіпорын алаңындағы немесе ӛндірістік торап аумағындағы тротуарлар ең
жақын орналасқан жолтабаны қалыпты темір жолдан 3,75 м қашықтықта орналастырылуы
тиіс. Бҧл қашықтықты қысқартуға (бірақ қҧрылыстардың жақын болу габариттерінен кем
емес) тротуарды қорғайтын сҥйеніш тетік салынған жағдайда жол беріледі.
Ыстық жҥктер тасымалданатын темір жол ӛсінен тротуарларға дейінгі қашықтық 5
м-ден кем болмауы тиіс. Ғимараттарды бойлайтын тротуарларды мынадай етіп
орналастыру қажет:
а) ғимараттардың тӛбе жабынынан су бҧру ҧйымдастырылған жағдайда - қҧрылыс
салу сызығына тиістіре, бҧл жағдайда тротуардың енін 0,5 м-ге ҧлғайту қажет;
б) ғимараттардың тӛбе жабынынан су бҧру ҧйымдастырылмаған жағдайда - қҧрылыс
салу сызығынан кемінде 1,5 м.
4.6.10 Тротуардың ені 0,75 м қозғалыс жолағына еселеп қабылдау қажет. Тротуар
бойынша қозғалу жолақтарының санын тротуар соған әкелетін ғимараттағы (немесе
ғимараттар тобындағы) саны ең кӛп ауысымда жҧмыс істейтіндердің санына қарай
белгілеу қажет, бір қозғалыс жолағына бір ауысымда 750 адам есебінен. Тротуардың
минимальді ені 1,5 м-ден кем болмауы тиіс.
Екі бағытта жҥретін жаяу жҥргінші қозғалысының қарқындылығы 100 адам-сағаттан
кем болған жағдайда, тротуарлардың енін
1 м, ал тротуар бойынша кресло-арба
пайдаланатын мҥгедектер қозғалатын жағдайда - енін 1,2 м етіп ҧйымдастыруға жол
беріледі.
Кресло-арба пайдаланатын мҥгедектердің ықтимал қозғаласына арналған
тротуарлардың еңісі бойлығы бойынша - 5%, кӛлденеңінен - 1%-дан аспауы тиіс. Осындай
тротуарлар кәсіпорын автожолдарының кӛлік жҥретін бӛлігімен қиылысатын жерлерде
борттық тастың биіктігі 4 см-ден аспауы тиіс.
4.6.11 Тротуарларды автомобиль жолының қасындағы немесе автомобиль жолымен
ортақ жер тӛсемінда орналастырған жағдайда, олар жолдан ені 0,8 м-ден кем емес бӛлу
жолағымен бӛлінуі тиіс. Тротуарларды автомобиль жолының кӛлік жҥретін бӛлігіне тақап
орналастыруға кәсіпорынның қайта қҧрылымдау жағдайларына жол беріледі. Тротуар
жолдың кӛлік жҥретін бӛлігіне жанасып жатқан жағдайда, тротуар борттық тастың
жоғары жағының деңгейінде болуы тиіс, бірақ кӛлік жҥретін бӛліктен жоғарыға қарай 15-
см-ден аспауы тиіс.
4.6.12 Кәсіпорын алаңдарында және ӛнеркәсіптік торап аумақтарында
20
жҧмысшылардың жаппай ӛтетін жерлерінде жаяу жҥргінші қозғалысының темір
жолдармен қиылысуына, қағида бойынша, жол берілмейді. Кӛрсетілген қиылыстарды
ҧйымдастыру қажеттілігі негізделіп дәлелденген жағдайда, бір деңгейдегі ӛткелдерді
бағдаршамдармен және дыбыс сигнализациясымен жабдықтау қажет, сондай-ақ [6]-ға
сәйкес кӛзделгендерден кем емес кӛру мҥмкіншілігін қамтамасыз ету қажет.
Әр тҥрлі деңгейлердегі қиылысуды (кӛбінесе туннелдерде) мынадай жағдайларда
кӛздеу қажет:
1) станциялық жолдардың қиылысуы, созылған жолдарды қосқанда;
2)
жолдармен сҧйық металдар мен шлактың тасымалдалдануы;
3)
қиылысатын жолдарда маневрлік жҧмыстарды жҥргізу және адамдар жаппай
ӛтетін уақытта ол жҧмыстарды тоқтата алмау;
4)
жолдарда вагондардың тҧруы, қарқынды қозғалыс
(екі бағыт бойынша
тәулігіне 50-ден астам қозғалыс берілісі).
5 ИНЖЕНЕРЛІК ЖЕЛІЛЕРДІ ОРНАЛАСТЫРУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
5.1 Жер асты инженерлік желілерді орналастыру
5.1.1 Жер асты инженерлік желілерді параллель етіп ортақ траншеяда орналастыру
қажет; бҧл ретте инженерлік желілердің арасындағы қашықтық, сондай-ақ осы желілерден
ғимараттар мен имараттардың іргетасына дейінгі қашықтықты минимальді етіп қабылдау
қажет, осы желілердегі камералардың, қҧдықтардың және басқа да қҧрылғылардың
мӛлшері және орналасуы, желілерді жинақтау және жӛндеу жағдайлары ескерілуі тиіс.
[2],[14].
Ең жақын орналасқан жер асты инженерлік желілерден кӛлденең
(жарықта)
ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты, жанғыш газдардың газ қҧбырларын
қоспағанда,
5-кестеде кӛрсетілгендерден асырмай қабылдау қажет. Осы кестеде
кӛрсетілген газдардың газ қҧбырларынан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтығы
минимальді болып табылады.
5.1.2 Кабель желісін кернеуі 110 кВ және одан да астам жоғары вольттық желілерге
(ЖВЛ) параллель етіп тӛсеген кезде, кабельден ақырғы сымға дейінгі қашықтық кӛлденең
(жарықта) 10 м-ден кем болмауы тиіс.
Кәсіпорынның қайта қҧрылымдау жағдайында кабель желілерінен кернеуі 1000 В-
тан астам ЖВЖ жер асты бӛліктеріне және жекелеген тіректерінің жерлендірушілеріне
дейінгі қашықтықты 2 м кем етпей қабылдау қажет, бҧл ретте ЖВЖ ақырғы сымына
дейінгі кӛлденең (жарықта) қашықтық нормаланбайды.
5.1.3 Инженерлік желілер қиылысқан жағдайда тік қашықтық (жарықта) мыналардан
кем болмауы тиіс:
а) қҧбырлар немесе электр кабельдер, байланыс кабельдері мен темір жол және
трамвай жолдары, рельстің табанынан бастап санаған кезде, немесе автомобиль жолдары,
жабынның жоғарғы жағынан қҧбырдың (немесе оның қҧндағының) жоғарғы жағына дейін
санаған кезде, немесе электр кабелі арасында - желінің беріктігіне қарай есептелінеді,
бірақ 0,6 м-ден кем емес;
21
5-кесте - Ең жақын орналасқан жер асты инженерлік желілерден кӛлденең (жарықта) ғимараттар мен имараттарға
дейінгі қашықтықты, жанғыш газдардың газ қҧбырларын қоспағанда
Кӛлденең қашықтық (жарықта), м, жер асты желілерден дейін
жол табаны
әуелік электр беру желісін
автожолға дейін
тірек
1520 мм темір
қолдайды негіздерін ҥшін
қорғаулары,
жолдардың
Бортттық
ғимараттар
галереялар,
ӛсіне дейін,
тасқа, кӛлік
Кюветтің
1 кВ-қа
мен
қҧбыр
бірақ траншея-
трамвай
жҥретін
сыртқы
Инженерлік желілер
және
имараттард
эстакадалар
ның ҥйінді мен
жолдарының
жол
ернеуіне
1-ден
35 кВ-
ың
ы, тҥйіспе
шҧңқыр
сыртқы
ӛсіне дейін
бӛлігінің
немесе
35 кВ-
тан
іргетасына
желісі мен
табанына
жарықтанд
жиегіне,
ҥйінді
қа дейін
жоғары
дейін
байланыс
дейінгі
ыруға
бекітілген
табанына
іргетасына
тереңдігінен
жол жиегіне
дейін
дейін
дейін
кем болмауы
дейін
тиіс
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1.
Су қҧбыры және
5
3
4
2,75
2
1
1
2
3
қысымдық кәріз
2. Ӛздігінен ағатын кәріз
3
1,5
4
2,75
1,5
1
1
2
3
және суағарлар
3. Дренаждар
3
1
4
2,75
1,5
1
1
2
3
4. Жанғыш газдардың газ
қҧбырлары:
а)
0,005
Мпа
(0,05
кгс/см2)-ге дейінгі тӛмен
2
1
3,75
2,75
1,5
1
1
5
10
қысым
б)
0,005
(0,05)-тен
астамнан
0,3 Мпа
(3
4
1
4.75
2,75
1,5
1
1
5
10
кгс/см2)-ге дейінгі орташа
қысым
в) 0,3
(3)-тен астамнан 0,6
МПа (6 кгс/см2)-ге дейінгі
7
1
7,75
3,75
2,5
1
1
5
10
жоғары қысым
22
5-кесте - Ең жақын орналасқан жер асты инженерлік желілерден кӛлденең (жарықта) ғимараттар мен имараттарға
дейінгі қашықтықты, жанғыш газдардың газ қҧбырларын қоспағанда (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
г) 0,6 (6)-дан астамнан 1,2
10
1
10,75
3,75
2,5
1
1
5
10
МПа
(12
кгс/см2)-ге
дейінгі жоғары қысым
5.
Жылу
желілері
(арнаның,
туннелдің
2
1,5
4
2,75
1,5
1
1
2
3
немесе арнасыз тӛселім
қабығының
сыртқы
қабырғасынан бастап)
6.
Барлық кернеудің
кҥштік кабельдері және
0,6
0,5
3,25
2,75
1,5
1
0,5*
5*
10*
байланыс кабельдері
7. Арналар, туннелдер
2
1,5
4
2,75
*Кҥштік кабельдерден алынған қашықтыққа ғана қатысты қолданылады. Байланыс кабельдерінен алынған қашықтықты [18] бойынша қабылдау қажет.
Ескертпелер
1 Арнасыз тӛселген жылу желілерінен ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты су қҧбырларына арналған қашықтық ретінде қабылдау қажет.
2 Жер асты инженерлік желілер тӛселімін қҧбырлардың тіректері мен эстакадаларының, галереялардың, тҥйіспе желісінің іртгетастары шегінде кӛздеуге
жол беріледі, ӛртке қарсы сумен жабдықтау желілерін және жанғыш және токсикалық газдардың газ қҧбырларын қоспағанда, іргетастар шӛккен жағдайда,
сондай-ақ осы желілердегі апаттар кезінде іргетастардың зақымдалу мҥмкіндігіне жол бермейтін шаралар қабылданады деген шартпен.
23
6-кесте - Кӛлденең қашықтық (жарықта) кӛршілес жер асты инженерлік желілер арасындағы олардың қатарлас
орналастыруында
Кӛлденең қашықтық (жарықта), м, арасында
жанғыш газдардың газ қҧбыры
жылу желілері
0,3 (3)-
0,6 (6)-
тен
тен
0,005
0,005
астамнан
астамнан
барлық
(0,05
(0,05)-тен
арнал
Инженерлік
Дренаж
0,6
1,2 МПа
кернеу
байла
туннель
арналық
Cу
кгс/см2
астамнан
ар,
желілер
Кәріз
немесе
МПа(6
(12
кҥші
ныс
каналыны
емес
қҧбыры
)-ден
0,3 Мпа (3
тунне
суағарлар
кгс/см2)-
кгс/см2)-
кабельд
кабелі
ң сыртқы
қаптау
астам
кгс/см 2)-
лдер
ге
ге
ер
қабырғасы қабығы
тӛмен
ге дейінгі
дейінгі
дейінгі
қысым
қысым
жоғары
жоғары
қысым
қысым
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
1. Су қҧбыры
1,5
(1-
1,5
1
1
1,5
2
0,5*
0,5
1,5
1,5
1,5
ескерту-ді
қараңыз)
2. Кәріз
(1-
0,4
0,4
1
1,5
2
5
0,5*
0,5
1
1
1
ескертуді
қараңыз)
3.
Дренаждық
1,5
0,4
0,4
1
1,5
2
5
0,5*
0,5
1
1
1
және суағарлық
4.
Жанғыш
газдардың
газ қҧбырлары:
а)
0,005
Мпа
1
1
1
(2-ескертуді қараңыз)
-
1
1
2
1
2
(0,05
кгс/см2)
тӛмен қысым
б) 0,005 (0,05)-тен
1
1,5
1,5
(2-ескертуді қараңыз)
-
1
1
2
1
2
астамнан
0,3 Мпа
(3
кгс/см2)-ге
дейінгі
орташа
қысым
24
6-кесте - Кӛлденең қашықтық (жарықта) кӛршілес жер асты инженерлік желілер арасындағы олардың қатарлас
орналастыруында (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
в) 0,3
(3)-тен астамнан
0,6 МПа
(6 кгс/см2)-ге
1,5
2
2
(2-ескертуді қараңыз)
-
1
1
2
1,5
2
дейінгі жоғары қысым
г) 0,6 (6)-дан астамнан
1,2 МПа (12 кгс/см2)-ге
-
2
1
4
2
4
дейінгі жоғары қысым
2
5
5
(2-ескертуді қараңыз)
5.
Барлық кернеу
0,5*
0,5*
0,5*
1
1
1
2
0,1-0,5*
0,5
2
2
2
тҥрлерінің
кҥштік
кабельдері
6. Байланыс кабельдері
0,5
0,5
0,5
1
1
1
1
0,5
-
1
1
1
7. Жылу желілері:
а) арнаның, туннелдің
1,5
1
1
2
2
2
4
2
1
-
-
2
сыртқы қабырғасы;
б)
арнасыз
тӛселім
1,5
1
1
1
1
1,5
2
2
1
-
-
2
қабығы
8. Арналар, туннелдер
1,5
1
1
2
2
2
4
2
1
2
2
-
* [18] ЭҚОЕ талаптарына сәйкес.
Ескертпелер
1 Кәрізден ауыз су-шаруашылық қҧбырына дейінгі қашықтық темірбетон және асбестцемент қҧбырларына дейін, сазды топырақта тӛселетін су қҧбырларына
дейін - 5 м, ірі кесекті және қҧмды топырақта - 10 м; диаметрі 200 мм-ге дейінгі шойын қҧбырлардан тҧратын су қҧбырларына дейін - 1,5 м, диаметрі 200 мм-ден
астам - 3 м; пластмасса қҧбырлардан тҧратын су қҧбырларына дейін - 1,5 м болуы керек. Кәріз желісі мен ӛндірістік су қҧбырларының арасындағы қашықтық,
қҧбырлардың материалы мен диаметрінен, сондай-ақ топырақтардың номенклатурасы мен сипаттамасынан тәуелсіз, 1,5 м-ден кем болмауы тиіс.
2 Бір траншеяда екі және одан да астам газдардың газ қҧбырлары бірге орналастырылатын жағдайда, олардың арасындағы жарықтағы қашықтық диаметрі
300 мм-ге дейінгі қҧбырлар ҥшін - 0,4 м; диаметрі 300 мм-ден астам қҧбырлар ҥшін - 0,5 м болуы тиіс.
3 Кестеде болаттан жасалған газ қҧбырларына дейінгі қашықтық кӛрсетілген. Металға жатпайтын қҧбырлардан тҧратын жер асты газ қҧбырларын
орналастыру газбен жабдықтаудың ішкі және сыртқы қҧрылғыларын жобалау жӛніндегі қҧрылыс нормалары тарауына сәйкес кӛзделуі тиіс.
25
б) арналарда немесе туннелдерде орналастырылатын қҧбырлар мен электр
кабельдері мен темір жолдар арасындағы тік қашықтық, арналар немесе туннелдер
жабынының жоғарғы жағынан темір жол рельстерінің табанына дейін, - 1 м, кюветтің
немесе басқа да су бҧру имараттарының астыңғы жағына немесе темір жолдың жер тӛсемі
ҥйіндісінің тҥбіне дейін - 0,5 м;
в) қҧбырлар мен кернеуі
35 кВ-қа дейінгі кҥштік кабельдер және байланыс
кабельдері арасында - 0,5 м;
г) кернеуі 110 - 220 кВ кҥштік кабельдер мен қҧбырлардың арасында - 1 м;
д) кәсіпорын қайта қҧрылымдалатын жағдайда [18] ЭҚОЕ талаптары сақталады
деген шартпен кернеудің барлық тҥрінің кабельдері мен қҧбырлардың арасындағы
қашықтықты 0,25 м-ге дейін азайтуға жол беріледі;
е) әр тҥрлі мақсаттарға арналған қҧбырлардың арасында
(су қҧбырларымен
қиысатын кәріз қҧбырларын, және улы және иісі жаман сҧйықтықтарға арналған
қҧбырларды қоспағанда) - 0,2 м;
ж) ішуге жарамды суды тасымалдайтын қҧбырларды кәріз қҧбырларынан немесе
улы және иісі жаман сҧйықтықтарды тасымалдайтын қҧбырлардан
0,4 м жоғары
орналастыру қажет;
и) ішуге жарамды суды тасымалдайтын болат, қҧндақталған қҧбырларды кәріз
қҧбырларынан тӛмен орналастыруға жол беріледі, бҧл ретте кәріз қҧбырларының
қабырғаларынан қҧндақ шетіне дейінгі қашықтық әрбір жағына қарай сазды топырақта 5
м-ден және ірі кесекті және қҧмды топырақта 10 м-ден кем болмауы тиіс, ал кәріз
қҧбырлары шойын қҧбырлардан кӛзделуі тиіс;
к) егер қиылысатын қҧбырлардың қабырғаларының арасындағы қашықтық 0,5 м
болса, қҧбырлардың диаметрі
150 мм-ден аспайтын жағдайда ауыз су-шаруашылық
қҧбырларының кіретін жерлерін қҧндақ салмай-ақ кәріз қҧбырларынан тӛмен салуға жол
беріледі;
л) жылумен жабдықтаудың ашық жҥйесінің су жылыту жҥйесінің немесе ыстық
сумен жабдықтау жҥйесінің қҧбырларын арнасыз тӛсеген кезде осы қҧбырлардан жоғары
және тӛмен орналасқан кәріз қҧбырларына дейінгі қашықтықты 0,4 м болып қабылдау
қажет.
5.1.4 Газ қҧбырлары әр тҥрлі мақсаттарға арналған арналармен немесе туннелдермен
қиылысқан жағдайда, оларды осы имараттардан жоғары немесе тӛмен етіп, арналардың
немесе туннелдердің екі жағынан 2 м-ге шығып тҧратын қҧндақтарда орналастыру қажет.
Қысымы 0,6 МПа (6 кгс/см2)-ге дейінгі жер асты газ қҧбырларын әр тҥрлі мақсаттарға
арналған туннелдер арқылы қҧндақтап тӛсеуге жол беріледі.
5.1.5 Қҧбырлардың темір жолдармен және трамвай жолдарымен, сондай-ақ
автомобиль жолдарымен қиылысуын, қағида бойынша, 90° бҧрышпен қарастыру қажет.
Жекелеген жағдайларда, тиісті негіздеме болғанда, қиылысу бҧрышын
45°-қа дейін
азайтуға жол беріледі.
Газ қҧбырлары мен жылу желілерінен сҥйірлердің басына, крестовиналардың
артына және сорғы кабельдерінің рельстерге қосылатын жерлеріне дейінгі қашықтық
трамвай жолдары ҥшін кемінде 3 м және темір жолдар ҥшін кемінде 10 м болып кӛзделуі
26
тиіс.
5.1.6 Тікелей жерге тӛселетін кабель желілерінің электрлендірілген рельстік кӛлік
жолдарымен қиылысуын жолдың ӛсіне 75 - 90° бҧрышпен қарастыру қажет. Қиылысатын
жер сҥйірлердің басынан, крестовиналардың артынан және сорғы кабельдерінің
рельстерге қосылатын жерлерінен темір жолдар ҥшін кемінде 10 м және трамвай жолдары
ҥшін кемінде 3 м қашықтықта тҧруы тиіс.
Кабель желісі әуе кабеліне ауысатын жағдайда, кабель ҥйінді табанынан немесе темір
немесе автомобиль жолының тӛсем жиегінен кемінде 3,5 м қашықтықта беттікке шығуы тиіс.
5.2 Жер ҥсті желілерін орналастыру
5.2.1 Кабель эстакадалары мен галереяларының электр берілісінің әуе желілерімен,
зауыттің ішіндегі темір және автомобиль жолдарымен, канат жолдарымен, байланыс мен
радиофикацияның әуе жолдарымен және қҧбырлармен қиылысуын
30° бҧрышпен
орындау қажет.
5.2.2 Бӛлек тіректерге, эстакадаларға және т.б. тӛселетін тез жанғыш және жанғыш
сҧйықтықтарға арналған жер ҥсті қҧбырларын ойықтары бар ғимараттардың
қабырғасынан кемінде 3 м қашықтықта орналастыру қажет, бҧл қашықтықты ойықтары
жоқ қабырғалардан 0,5 м-ге дейін азайтуға болады.
5.2.3 Жер деңгейінен бастап кӛлік қҧралдары мен адамдар ӛтпейтін бос аумақта
аласа тіректерге тӛселетін қҧбырлардың тӛменгі жағына (немесе олардың изоляциясының
беттігіне) дейінгі биіктікті мыналардан кем емес етіп қабылдау қажет:
- қҧбырлар тобының ені 1,5 м-ден астам емес - 0,35 м;
- қҧбырлар тобының ені 1,5 м және одан да астам - 0,5 м.
Диаметрі 300 мм және одан кем қҧбырларды аласа тіректерге орналастыруды тік екі
қатар және одан да кӛп етіп кӛздеу қажет, бҧл ретте желілер трассасының енін барынша
қысқарту керек.
5.2.4 Жер деңгейінен бастап биік тіректерге тӛселетін қҧбырлардың тӛменгі жағына
немесе олардың изоляциясының беттігіне дейінгі биіктігін тӛмендегілердей етіп қабылдау
қажет:
а) алаңның (аумақтың) кӛлік жҥрмейтін бӛлігінде, адамдар жҥретін жерлерде - 2,2 м;
б) автожолдармен қиылысатын жерлерде (кӛлік жҥретін бӛлік жабынының жоғарғы
жағынан бастап) - 5 м;
в) ішкі темір жол кіріс жолдарымен және жалпы желі жолдарымен қиылысатын
жерлерде - стандарт бойынша техникалық нормативтерге сәйкес;
г) алып тасталды;
д) трамвай жолдарымен қиылысатын жерлерде - рельстің басынан бастап 7,1 м;
е) троллейбустың тҥйіспе желісімен қиылысатын жерлерде (жолдың кӛлік жҥретін
бӛлігі жабынының жоғарғы жағынан бастап) - 7,3 м;
ж) тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтар мен газдар қҧбырларының балқытылған
шойын немесе ыстық шлак тасымалдауға арналған ішкі кіріс темір жолдармен
қиылысатын жерлерінде (рельстің басынан бастап) - 10 м; қҧбырлардың жылу қорғауы
болған жағдайда - 6 м.
27
5.2.5 Кәріздік тазарту имараттарын, кӛмірсутекті шикізаттың магистральді қҧбырларын,
компрессорлық және мҧнай айдайтын станцияларды жобалаған кезде санитариялық алшақ
жерлер қҧрылады. Санитариялық алшақ жерлердің минимальді мӛлшері 2010 жылғы 6
қазандағы № 795 санитариялық ережелердің 2-7 қосымшасында келтірілген.
5.2.5 Электр желілерін жобалауды [17] және [18] әдістемелік нҧсқауларын ескере
отырып жҥргізген жӛн.
6 ӚРТ ҚАУІПСІЗДІГІНІҢ ҚОЛАЙЛЫ ШЕШІМДЕРІ
6.1 Ӛрт қауіпсіздігін кәсіпорында ҧйымдастырудың негізгі ережелері
6.1.1 Ғимараттар мен имараттар арасындағы қашықтықты ғимараттың ӛртке
тӛзімділік дәрежесіне, конструкциялық ӛрт қауіптілігінің класына және ӛндірістердің
санатына қарай, 7-кестеде кӛрсетілгендерден кем етпей қабылдау қажет.
7-кесте - Ғимараттың отқа шыдамдылық дәрежесіне, конструктивтік ӛрт
қауптілігі жіктеліміне және ӛндіріс санаттарына қарай ғимараттар мен
имараттардың арасындағы қашықтық
Ғимараттар мен имараттар арасындағы қашықтық, м, ғимараттардың
Ӛртке тӛзім
немесе имараттардың ӛртке тӛзімділік дәрежесінде
ділік дәрежесі
және конст-
III
IIIб, IV,
рукциялық ӛрт
I, II, IIIa, К0 класы
класс
IVа, V
қауіптілігі класы
К1
К1,К2,К3,
Г және Д санатының ӛндірістері орналасқан
ғимараттар мен имараттар ҥшін нормаланбайды
I, II, IIIa, К0
9 - А, Б, В және Е санатының ӛндірістері
9
12
орналасқан ғимараттар мен имараттар ҥшін (3-
ескертуді қараңыз)
III, К1
9
12
15
IIIб, IV,IVa, К2,
12
15
18
К3,V
6.1.2 Ӛрт деполарын ортақ пайдаланылатын жолдарға іргелес жер учаскелерінде
орналастыру қажет. Ӛрт депосы, қағида бойынша, кәсіпорындар тобына қызмет кӛрсетуі
тиіс.
Ӛрт деполары орналастырылатын жерді белгіленген қызмет кӛрсету радиустарының
шегінде орналасқан ӛрт деполарының есебімен кәсіпорынға қызмет кӛрсету радиусы
есебінен таңдау қажет. Ӛрт деполары қызмет кӛрсететін радиустарды мынадай етіп
қабылдау қажет: 2 км - қҧрылысы салынған бҥкіл алаңның 50 %-ынан астамын алып
жатқан А, Б и В1-В4 санатының ӛндірістері орналасқан кәсіпорындар ҥшін («Нысандарды
қорғауға арналған ӛрт техникасының қауіпсіздігіне қойылатын талаптарª техникалық
регламентінің талаптарына ҧқсас);
4 км - қҧрылысы салынған алаңның 50 %-ынан кемін
28
алып жатқан А, Б и В1-В4 санатының ӛндірістері орналасқан кәсіпорындар, және Г және
Д санатының ӛндірістері орналасқан кәсіпорындар ҥшін ( «Ӛрт қауіпсіздігіне қойылатын
жалпы талаптарª техникалық регламенті).
Ескертпелер
1 Ӛрт депосының (бекетінің) қызмет кӛрсету радиусы ортақ пайдаланылатын жолдар немесе ӛткелдер
бойынша ең алыста орналасқан ғимаратқа немесе имаратқа дейін жету жолының шарттарынан анықталуы
тиіс. Кәсіпорын алаңында кӛрсетілген радиустан асып кету жағдайында қосымша ӛрт бекеттері кӛзделуі
тиіс. Ӛрт бекеттерінің қызмет кӛрсету радиустарын ӛрт деполарына арналғандар секілді етіп қабылдау
қажет.
2 Кәсіпорынның қҧрылысы салынған бҥкіл алаңның 50 %-ынан астамын алып жатқан қҧрылыс
алаңында ӛртке тӛзімділік дәрежесі III, IIIб, IV, IVa, V болып табылатын кәсіпорындар, ғимараттар мен
имараттар бар болған кезде, ӛрт деполары мен бекеттерінің қызмет кӛрсету радиустарын 40%-ға азайту
қажет.
3 Ӛрт бекеттерін В, Г және Д санатының ӛндірістері орналасқан ӛндірістік және кӛмекші
ғимараттарға қоса салуға жол беріледі.
4 Ӛрт деполары мен бекеттерінен шығатын жолдарды шығып жатқан ӛрт автомобильдері кӛліктер
мен адамдардың негізгі ағынымен қиыспайтындай етіп орналастыру қажет.
5 Ӛрт автомобильдерінің санын және ӛрт деполары (бекеттері) қызметкерінің санын тапсырыс беруші
мҥдделі ҧйымдармен келісе отырып, жобалау тапсырмасында белгілейді.
6.1.3 Ғимараттарды, ҥй-жайларды және имараттарды автоматты ӛрт дабылымен
автоматты тҥрде ӛрт сӛндіру және ӛрт кезінде адамдарға хабарлау жҥйелерімен
жабдықтау нормалары [11]-ге сәйкес.
6.1.4 Ашық технологиялық қҧрылғылардың, агрегаттардың және жабдықтардың
арасындағы қашықтықты, сондай-ақ олардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі
қашықтықты технологиялық жобалау нормалары бойынша қабылдау қажет.
6.1.5 Ашық жер ҥсті қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты,
сондай-ақ
кӛрсетілген
қоймалардың
арасындағы
қашықтықты
8-кестеде
кӛрсетілгендерден кем етпей қабылдау қажет.
6.1.6 Жанғыш газдарға арналған газгольдерлерден ғимараттар мен имараттарға
дейінгі қашықтықты 9-кестеде кӛрсетілгендерден кем етпей қабылдау қажет. .
6.1.7 Су салқындатқыштарының, ғимараттар мен имараттардың арасындағы
қашықтықты 10-кестеде кӛрсетілгендерден кем етпей қабылдау қажет.
29
8-кесте - Жер бетіндегі ашық қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтық, сондай-ақ айтылмыш
қоймалардың арасындағы қашықтық, м.
Қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі және қоймалардың арасындағы қашықтық, м
Қоймалар
Ағаш
материалд
Ӛртке тӛзімділік
ар
Жоңқа
дәрежесі
Фрезерлік
(дӛңгелек
және
Тез жанғыш
Жанғыш
тӛмендегідей
Тас кӛмір
Кесек торф
торф
және
ағаш
сҧйықтықтар
сҧйықтықтар
ғимараттар мен
кесілген)
ҥгінділері
имараттар
Қоймалар
және
отын
сыйымдылығы, т
сыйымдылығы, м3
1000-
1000-
1000-
1000-
1000-
600-
5000-
1000-
100
600-
3000-
IIIб,
нан
1000-
нан
1000-
нан
1000-
нан
1000-
нан
ден
нан
3000-
I, II,
нан
0-
ден
нан
III
IV, IVa,
10000
нан
10000
нан
10000
нан
5000-
нан
2000-
1000-
10000
нан
IIIа
10000-
нан
кем
5000-ғ
V
0-ға
кем
-ға
кем
-ға
кем
ға
кем
ға
ға
-ға
кем
ға дейін
кем
дейін
дейін
дейін
дейін
дейін
дейін
дейін
дейін
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
1.Тас кӛмір,
сыйымдылығы,
т:
1000 және астам
6
6
12
-*
-*
12
12
6
6
24
18
24
18
18
12
6
18
12
6
1000-нан кем
Норм
6
12
-*
-*
12
12
6
6
24
18
24
18
18
12
6
12
6
6
аланб
айды
2. Фрезерлік торф
сыйымдылығы, т:
1000-нан 10000-
24
30
36
12
12
-*
-*
-*
-*
42
36
42
36
42
36
30
42
36
30
ға дейін
1000-нан кем
18
24
30
12
12
-*
-*
-*
-*
42
36
42
36
42
36
30
42
36
30
30
8-кесте - Жер бетіндегі ашық қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтық, сондай-ақ айтылмыш
қоймалардың арасындағы қашықтық (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
3. Кесек торф
сыйымдылығы, т:
1000-нан 10000-
18
18
24
6
6
-*
-*
-*
-*
42
36
42
36
36
30
24
36
30
24
ға дейін
1000-нан кем
12
15
18
6
6
-*
-*
-*
-*
42
36
42
36
36
30
24
36
30
24
4. Ағаш
материалдар
(дӛңгелек және
кесілген) және
отын
сыйымдылығы,
м3:
1000-нан 10000-
15
24
30
24
24
42
42
42
42
-*
-*
36
30
42
36
30
42
36
30
ға дейін
1000-нан кем
12
15
18
18
18
36
36
36
36
-*
-*
36
30
36
30
24
36
30
24
5. Жоңқа және
ағаш ҥгінділері
сыйымдылығы,
м3:
1000-нан 5000-ға
18
30
36
24
24
42
42
42
42
36
36
-*
-*
42
36
30
42
36
30
дейін
1000-нан кем
15
18
24
18
18
36
36
36
36
30
24
-*
-*
36
30
24
36
30
24
31
8-кесте - Жер бетіндегі ашық қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтық, сондай-ақ айтылмыш
қоймалардың арасындағы қашықтық (жалғасы)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
6. Тез жанғыш
сҧйықтықтар
сыйымдылығы,
м3
1000-нан астам
30
30
36
18
18
42
42
36
36
42
36
42
36
-*
-*
-*
-*
-*
-*
2000-ға дейін
24
24
30
12
12
36
36
30
30
36
30
36
30
-*
-*
-*
-*
-*
-*
600-ден 1000-ға
дейін
18
18
24
6
6
30
30
24
24
30
24
30
24
-*
-*
-*
-*
-*
-*
600-ден кем
18
18
24
6
6
30
30
24
24
30
24
30
24
-*
-*
-*
-*
-*
-*
300-ге дейін
300-ден кем
12
12
18
6
6
24
24
18
18
24
18
24
18
-*
-*
-*
-*
-*
-*
7.Жанғыш
сҧйықтықтар
сыйымдылығы,
м3:
5000-нан
30
30
36
18
18
42
42
36
36
42
36
42
36
-*
-*
-*
-*
-*
-*
10000-ға дейін
3000-нан 5000-
24
24
30
12
12
36
36
30
30
36
30
36
30
-*
-*
-*
-*
-*
-*
ға дейін
3000-нан кем
18
18
24
6
6
30
30
24
24
30
24
30
24
-*
-*
-*
-*
-*
-*
32
8-кесте - Жер бетіндегі ашық қоймалардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтық, сондай-ақ айтылмыш
қоймалардың арасындағы қашықтық (жалғасы)
*Бірдей материалдарды (соның ішінде фрезерлік немесе кесек торфты немесе тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтарды) екі немесе бірнеше қоймада
орналастыруға жол берілмейді.
Ескертпелер
1* Кесілген ағаш материалдарының қоймалары, сондай-ақ ӛздігінен жанатын кӛмір қоймалары ҥшін, ҥйілген қатарының биіктігі 2,5 м-ден астам болса,
ӛртке тӛзімділік дәрежесі IIIб, IV, IVa, V болып табылатын ғимараттар ҥшін 2-кестеде кӛрсетілген қашықтықты 25%-ға ҧлғайту қажет.
2-кестеде кӛрсетілген, (фрезерлік және кесек) торф, ағаш материалдары, тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтар қоймаларынан А және Б санатының
ӛндірістері орналасқан ғимараттарға дейінгі қашықтықты 25%-ға ҧлғайту қажет.
3 Тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтар бірге сақталатын жағдайда қойманың келтірілген сыйымдылығы 2-кестеде кӛрсетілген мӛлшерден аспауы тиіс,
бҧл ретте келтірілген қойма сыйымдылығы 1 м3 тез жанғыш сҧйықтықтар 5 м3 жанғыш сҧйықтықтарға теңестіріледі, ал жер ҥстінде сақталатын сыйымдылықтың
1 м 3-і жер астында сақталатын сыйымдылықтың 2 м3-не теңестіріледі деген есеппен анықталады.
Тез жанғыш немесе жанғыш сҧйықтықтар жер астында сақталатын кезде,
2-кестеде кӛрсетілген қойма сыйымдылығын 2 есе ҧлғайтуға, ал қашықтықты
50%-ға қысқартуға болады.
4* Ғимараттардан келесілерге дейінгі қашықтық нормаланбайды:
а) сыйымдылығы 100 т-дан кем кӛмір тас қоймасына дейін;
б) геометриялық сыйымдылығы 100 м3-ке дейінгі тез жанғыш немесе жанғыш сҧйықтықтар қоймаларына дейін және сыйымдылығы 1000 т-ға дейінгі тас
кӛмір немесе (фрезерлік немесе кесек) торф қоймаларына дейін, осы қоймалар жаққа қарай бағытталған ғимараттың қабырғасы ӛртке қарсы саңылаусыз қабырға
болған жағдайда.
5 2-кестеде кӛрсетілген қашықтықты мынадай жолмен анықтау қажет:
а) тас кӛмір,(фрезерлік немесе кесек) торф, ағаш материалдары мен ағаш отын, жоңқа және ағаш ҥгінділері қоймаларынан - кӛрсетілген материалдарды
орналастыруға (қаттап тастауға) арналған алаңдардың шекарасынан;
б) тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтар қоймаларынан
- резервуарлардың, ағызу-қҧю қҧрылғыларының қабырғаларынан немесе кӛрсетілген
сҧйықтықтар қҧйылған ыдыстарды орналастыруға арналған алаңдардың шекарасынан.
6* 8-кестеде кӛрсетілген қоймалардан жанғыш ыдыстағы жабдыққа (дайын ӛнімге) арналған ашық алаңдарға (рампаларға) дейінгі қашықтықты ӛртке
тӛзімділік дәрежесі IIIб, IV, IVa, V ғимараттар мен имараттардың графасы бойынша қабылдау қажет.
7 Тез жанғыш және жанғыш сҧйықтықтардың жабық қоймаларынан басқа ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты 8-кестеге сәйкес қабылдау
қажет.
33
9-кесте - Ғимараттар мен имараттарға дейінгі жанғыш газдарға арналған
газгольдерлерден басталатын қашықтық
метрмен
Газгольдерлерден басталатын қашықтық,
м
Ғимараттар мен имараттар
Тҧрақты кӛлем
поршеньдік
және су
бассейнімен
1. Қоғамдық ғимараттар
150
100
2. Тас кӛмір қоймасы, сыйымдылығы, т:
10000-нан 100000-ға дейін
18
15
10000-кем
12
9
3. Торф қоймасы, сыйымдылығы 10000 т-ға дейін
30
24
4.
Ағаш материалдар және отын қоймасы,
сыйымдылығы, м3:
48
42
1000-нан 10000-ға дейін
36
30
1000-нан кем
5.Жанғыш материалдар қоймасы
(жоңқа, ағаш
ҥгінділері және т.б.), сыйымдылығы, м3:
1000-нан 5000-ға дейін
48
42
1000-кем
36
30
6.Тез
жанғыш
сҧйықтықтар
қоймасы,
сыйымдылығы, м3:
1000-нан 2000-ға дейін
42
36
от 500-ден 1000-ға дейін
36
30
менее 500
30
24
7. Жанғыш сҧйықтықтар қоймасы, сыйымдылығы,
м3
5000 до 10000
42
36
2500 до 5000
36
30
2500-ден кем
30
24
8. Ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың ӛндірістік және
кӛмекші ғимараттары:
Ӛртке тӛзімділік дәрежесі I, II, IIIa
30
24
Ӛртке тӛзімділік дәрежесі III,IIIб,IV,IVa,V
36
30
9. 9-поз. алынып тасталды
10. Ашық ауадағы ӛнеркәсіптік пештер және оты
ашық қҧрылғылар
100
100
11. Темір жолдарды бҧру белдеуінің шекарасы:
аралықтарда
42
30
сҧрыптау станцияларында
60
48
12. Санаты келесідей автомобиль жолдарды бҧру
белдеуінің шекарасы:
I - III
30
21
IV, V
21
15
13. Бҧру белдеуі жоқ темір немесе трамвай
жолының осі; автомобиль жолының кӛлік жҥретін
21
21
бӛлігінің жиегі
34
9-кесте - Ғимараттар мен имараттарға дейінгі жанғыш газдарға арналған
газгольдерлерден басталатын қашықтық (жалғасы)
Ескертпелер
1. Келтірілген қашықтық газгольдер станцияларына және бӛлек тҧрған, сыйымдылығы 1000 м3-тен
астам газгольдерлерге қатысты қолданылады. Газгольдер станцияларына немесе бӛлек тҧрған, жиынтық
сыйымдылығы 1000 м3 және одан кем газгольдерлерге қатысты кӛрсетілген қашықтықты мынадай
коэффициентпен қабылдау қажет, сыйымдылығы, м3: 250-ден 1000-ке дейін - 0,7; 250-ден кем - 0,5.
2 Жанғыш және тез жанғыш сҧйықтықтар жер астында сақталатын жағдайда, 6 және 7 позицияларда
кӛрсетілген қашықтықты 2 есе азайту керек.
3 Газгольдерлер мен тҥтін мҧржалары арасындағы қашықтықты мҧржаның биіктігіне тең етіп
қабылдау қажет.
4 Әуе электр желілері мен газгольдерлердің арасындағы қашықтықты осы желілердің тіректерінің 1,5
биіктігінен кем етпей қабылдау қажет.
5 Оттегі газгольдерлерінен басталатын қашықтықты 2 есе азайтуға жол беріледі.
Басқа жанғыш емес газдарға арналған газгольдерлерден басталатын қашықтықты
7*-кестеде
кӛрсетілгендерден кем етпей қабылдау қажет, ӛртке тӛзімділік дәрежесі I, II, IIIa имараттарынан басталатын
қашықтық секілді.
6 Газгольдерлердің және ғимараттар мен имараттардың арасындағы учаскеде жанбайтын
материалдарды сақтауға арналған ашық қоймаларды орналастыруға рҧқсат етіледі.
7 Газгольдерлердің геометриялық кӛлемі газгольдерлердің сыйымдылығы деп саналуы тиіс.
10-кесте- Су салқындатқыштардың ғимараттар мен имараттардың арасындағы
қашықтықтар
метрмен
Қашықтық м, келесілерге дейін
Ғимараттар
Жер ҥсті
жабынындағы
Ғимараттар мен имараттар
Су бҥрку
Мҧнара
желдеткішті
желдеткішті
бассейндері
градирнялар
секциялық
секциялық
градирнялар
градирнялар
1. Су бҥрку бассейндері
-
30
30
-
2. Мҧнара градирнялары
30
0,5D*, бірақ
18
-
18-ден кем
емес
3.
Жер ҥсті желдеткішті
30
15
9-24**
-
секциялық градирнялар
4.
Ғимараттар жабынындағы
-
-
-
12
желдеткішті
секциялық
градирнялар
5. Аязға тӛзімділігі бойынша Мрз
42
21
21
9
25-тен
кем емес марканың
материалдарынан
әзірленген
қабырғалары бар ғимараттар
6.
Ашық электр қосалқы
80
30
42
42
станциялары
және
электр
берілісінің желілері
7. Жер ҥстіндегі ашық қоймалар
2-кесте бойынша, бірақ кем емес
60
21
24
15
8. Жер ҥсті және жер асты
9
9
9
9
инженерлік желілер, қоршаулар
9. Сыртқы және сҧрыптау темір
80
42
60
21
жолдарының осі
10. Ішкі кіріс темір жолдардың осі
30
12***
12***
9***
35
10-кесте - Су салқындатқыштардың ғимараттар мен имараттардың
арасындағы қашықтықтар (жалғасы)
Қашықтық м, келесілерге дейін
Ғимараттар
Жер ҥсті
жабынындағы
Ғимараттар мен имараттар
Су бҥрку
Мҧнара
желдеткішті
желдеткішті
бассейндері
градирнялар
секциялық
секциялық
градирнялар
градирнялар
11.
Ортақ
пайдаланылатын
60
21
39
9
автожолдардың кӛлік жҥретін
бӛлігінің жиегі
12. Кіріс және зауыт ішіндегі
21
9
9
9
автомобиль жолдардың кӛлік
жҥретін бӛлігінің жиегі
*D - градирняның кіру терезелерінің деңгейіндегі диаметрі.
** Секцияның ауданы 20 м2-ге дейін - 9 м, 20-дан 100 м2-не дейін - 15м,
100-ден 200 м2-ге дейін - 21 м, 200 м2-ден астам - 24 м.
*** Паровоздың тарту кҥші пайдаланылған және градирнялардың қорғайтын жанғыш
конструкциялары қолданылған жағдайда қашықтық 21 м-ге тең болып қабылданады.
Ескертпелер
1 1 - 4 позицияларында кӛрсетілген қашықтықты бір типті су салқындатқыштардың қатарындағы
жарықта қабылдау қажет, бҧл ретте су бҥрку бассейндері бір қатарға орналастырылады.
Алаңдары әр тҥрлі градирнялар орналастырылатын жағдайда, қатарлардың арасындағы қашықтық
алаңы ҥлкен градирняларға арналған қашықтық ретінде қабылданады
2 Бір желдеткішті градирня қатарларының арасындағы қашықтықты коммуникацияларды
орналастыру шарттарының негізінде қабылдау қажет, бірақ
15 м-ден кем емес, бір желдеткішті
градирнялардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтық мҧнара градирняларына арналған қашықтық
ретінде қабылданады.
3 Мҧнара градирнялары ҥшін олардың қатарларының арасындағы қашықтық олардың ауданы 3200 м2
дейінге берілген, ауданы ҥлкенірек болған жағдайда қашықтықты сәйкесті негіздеме бойынша қабылдау
қажет.
4 Бір қатарда орналасқан су салқындатқыштардың арасындағы қашықтықты мыналарға тең етіп
қабылдау қажет: мҧнара градирнялары - градирнялардың іргетабанындағы диаметрі 0,4, бірақ 12 м-ден кем
емес; жер ҥсті және ғимараттар жабынындағы желдеткішті секциялық градирнялар - 3 м; бір желдеткішті
градирнялар - ауаның кіруіне арналған терезелердің қосарланған биіктігі, бірақ 3 м-ден кем емес.
5
7-позицияда кӛрсетілгендерді қоспағанда, натрий, калий, кальций карбиді және сумен ӛзара
әрекеттескен кезде жарылыс қаупі бар заттарды қҧратын басқа да материалдардың қоймаларына арналған
қашықтықты азайтуға болады: ауданы 20 м2-ге дейінгі су салқындатқыштар ҥшін - 40%-дан астам емес, 20-
дан 100 м2-ге дейін - 30%-дан астам емкс, бірақ барлық жағдайда 6 м-ден кем болмауы тиіс.
6 2, 3, 8, 9 және 10 позицияларында кӛрсетілген ең суық бес кҥндегі орташа ауа температурасы минус
36°С-дан тӛмен аудандар ҥшін қашықтықты 25-ға ҧлғайту қажет.
7 Аязға тӛзімділігі бойынша Мрз 25-тен кем марканың материалдарынан әзірленген қабырғалары бар
ғимараттар ҥшін қабырғаларды ылғалданудан және мҧзданудан қорғау жӛніндегі шаралар кӛзделуі тиіс.
8 Қайта қҧрылымдалып жатқан кәсіпорындарда су салқындатқыштарының, сондай-ақ су
салқындатқыштары мен ғимараттар мен имараттардың арасындағы қашықтықты азайтуға жол беріледі,
бірақ 25%-дан аспауы тиіс.
9 Су салқындатқыштарының және автожолдардың, осы су салқындатқыштарына қызмет кӛрсетуге
арналған жер ҥсті және жер асты инженерлік желілер арасындағы қашықтық нормаланбайды.
10 5 - 8 позицияларда кӛрсетілген қашықтықты азайтуға жол беріледі, су салқындатқыштары сыртқы
ауаның жағымды температуралар кезеңінде ғана жҧмыс істейді деген шартпен.
11 Ғимараттар жабынында орналастырылатын желдеткішті секциялық градирнялардан сол
ғимараттың сыртқы қабырғасына дейінгі қашықтық нормаланбайды.
Желдеткішті секциялық градирнялардан сол ғимараттың биік бӛліктерінің қабырғаларына дейінгі
қашықтық 5-позиция бойынша, 5-ескертуді немесе 8 және 10-ескертулерді ескере отырып қабылданады.
36
10-кесте - Су салқындатқыштардың ғимараттар мен имараттардың арасындағы
қашықтықтар (жалғасы)
12 Ӛнімділігі 100 м3/сағатқа дейінгі градирнялардан басталатын минимальді қашықтық:
аязға тӛзімділігі бойынша Мрз 25-тен кем емес марканың материалдарынан әзірленген қабырғалары
бар ғимараттар мен имараттарға дейін - 15 м;
ашық трансформаторлық қосалқы станцияларға дейін - 30 м;
ішкі кіріс темір жолдардың ӛсіне және кіріс және зауыт ішіндегі автомобиль жолдардың кӛлік
жҥретін бӛлігінің жиегіне дейін - 6 м.
13 Су бҥрку бассейндерінің айналасында ені 2,5 м-ден кем емес, су бҧруды қамтамасыз ететін еңісі
бар су ӛтпейтін тӛсем кӛзделуі тиіс.
14 Ашық тҧндырғыштардан ғимараттар мен имараттарға дейінгі қашықтықты жер ҥсті желдеткішті
секциялық градирняларға арналған қашықтық ретінде қабылдау қажет.
6.1.8 Ғимараттар мен имараттарға олардың бҥкіл ҧзындығы бойынша ӛрт
автомобильдерінің кіру мҥмкіндігі қамтамасыз етілуі тиіс, бір жағынан - ғимараттың
немесе имараттың ені 18 м-ге дейін және екі жағынан - ені 18 м-ден астам, сондай-ақ
тҧйықталған және жартылай тҧйықталған аулалар ҧйымдастырылған жағдайда.
Қҧрылысы салынған ауданы
10 га-дан астам немесе ені
100 м-ден астам
ғимараттарға ӛрт автомобильдерінің кіру мҥмкіндігі барлық жағынан қамтамасыз етілуі
тиіс.
Ӛндірістік шарттар бойынша жолдарды ҧйымдастыру талап етілмейтін жағдайларда,
сазды және қҧмды (шаңды) топырақтар бойынша кӛлік жҥріп ӛтетін ені 3,5 м жерлерді әр
тҥрлі жергілікті материалдармен бекіте отырып, жер бетіндегі суларды табиғи тҥрде
бҧруды қамтамасыз ететін еңістерді қҧра отырып, ӛрт автомобильдерінің кіру мҥмкіндігін
жоспарланған беттік бойынша кӛздеуге жол беріледі.
6.1.9 Ӛрт автомобильдерінің кіру мҥмкіндігін қамтамасыз ететін кӛлік жҥретін
бӛліктің жиегінен немесе жоспарланған беттіктен биіктігі 12 м-ге дейінгі ғимараттардың
қабырғаларына дейінгі қашықтық 25 м-ден астам болмауы тиіс, ғимараттардың биіктігі
12-ден 28 м-ге дейін - 8 м-ден астам емес, ғимараттардың биіктігі 28 м-ден астам - 10 м-
ден астам емес.
Қажет жағдайларда автожолдың кӛлік жҥретін бӛлігінің жиегінен ӛндірістік
ғимараттар мен имараттардың шеткі осіне дейінгі қашықтықты 60 м-ге дейін ҧлғайтуға
жол беріледі, ғимараттар мен имараттардың қасында ӛрт машиналарының айналуына
арналған алаңдары бар тҧйық жолдар ҧйымдастырылады және осы алаңдарда ӛрт
гидранттары қондырылады деген шартпен, бҧл ретте ғимараттар мен имараттардан ӛрт
машиналарының айналуына арналған алаңдарға дейінгі қашықтық 5 м-ден кем және 15 м-
ден астам болмауы тиіс, тҧйық жолдардың арасындағы қашықтық 100 м-ден аспауы тиіс.
Ескертпелер
1 Шеткі бӛлгіш ӛстердің арасындағы қашықтықты ғимараттар мен имараттардың ені ретінде
қабылдау қажет.
2 Ӛртті сӛндіру ҥшін пайдаланылуы мҥмкін су қоймаларына алаңының мӛлшері кемінде 12х12 м кіріс
жолдар ҧйымдастыру қажет.
3 Ӛрт гидранттарын автомобиль жолдарының бойына, кӛлік жҥретін бӛлік жиегінен 2,5 м-ге асырмай,
бірақ ғимарат қабырғаларына 5 м жақындатпай орналастыру қажет; техникалық-экономикалық негіздемесі
бар болған жағдайда гидранттарды кӛлік жҥретін бӛлікке орналастыруға жол беріледі.
37
7 ҚОРШАҒАН ОРТАНЫ ҚОРҒАУ ЕРЕЖЕЛЕРІ
Ӛнеркәсіптік кәсіпорындардың бас жоспарларын жобалаған кезде Қазақстан
Республикасы Экологиялық кодексінің
«Қоршаған ортаны қорғауª бӛліміне сәйкес
әзірлеу қажет.
38
А қосымшасы
(ақпараттық)
Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең тӛменгі
тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар
А.1-кестесі - Қҧрылыс салудың ең тӛменгі тығыздығы, %
Қҧрылыс салудың
Кәсіпорындар (ӛндірістер)
ең тӛменгі
тығыздығы, %
1
2
1 Кен-химия ӛнеркәсібі
28
2 Азот ӛнеркәсібі
33
3 Фосфат тыңайтқыштары және бейорганикалық химияның басқа да
ӛнімдері
32
4 Сода ӛнеркәсібі
32
5 Хлор ӛнеркәсібі
33
6 Ӛзге де негізгі химия ӛнімдері
33
7 Вискоза талшықтары
45
8 Синтетикалық талшықтар
50
9 Синтетикалық шайырлар мен пластмассалар
32
10 Пластмассадан жасалған бҧйымдар
50
11 Лак-бояу ӛнеркәсібі
34
12 Органикалық синтез ӛнімдері
32
13 Метиздік
50
14 Металл сынықтары мен қара металл қалдықтарын ӛңдеу бойынша
25
15 Целлюлоза-қағаз және целлюлоза-картон
35
16 Шеттен әкелінетін целлюлоза мен макулатурада жҧмыс істейтін
қайта ӛңделген қағаз және картон
40
17 Қуаттылығы 2000 МВт-дан астам электр станциялар:
градирнялары жоқ:
Атомдық
29
қатты отындағы ГРЭС
30
газ-мазут отынындағы ГРЭС
38
градирнялары бар:
Атомдық
26
қатты отындағы ГРЭС
30
газ-мазут отынындағы ГРЭС
35
18 Қуаттылығы 2000 МВт-қа дейінгі электр станциялар:
градирнялары жоқ:
Атомдық
22
қатты отындағы ГРЭС
25
газ-мазут отынындағы ГРЭС
33
39
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
градирнялары бар:
Атомдық
21
қатты отындағы ГРЭС
25
газ-мазут отынындағы ГРЭС
33
19 Жылу электр централдары (ЖЭЦ), градирнялары бар:
қуаттылығы 500 МВт-ға дейін:
қатты отында
28
газ-мазут отынында
25
қуаттылығы 500-ден 1000 МВт-ға дейін:
қатты отында
28
газ-мазут отынында
26
қуаттылығы 1000 МВт-дан астам:
қатты отында
29
газ-мазут отынында
30
20 Мелиорациялық жҥйелердің және ауыл шаруашылығын сумен
жабдықтау жҥйелерінің пайдалану және жӛндеу-пайдалану учаскелері
(ПУ және ЖПУ)
50
21 Ӛлшеу қҧрылғылары
30
22Мҧнайсорғы станциялары (сығу)
25
23 Мҧнайды, газды және суды жинау мен дайындаудың орталық
бекеттері, млн. м3/г.:
3-ке дейін
35
3-тен астам
37
24 Компрессорлық газлифтті орнату
35
25 Мҧнай газын айдауға арналған компрессорлық станциялар,
ӛнімділігі мың м3/тәулік:
200
25
400
30
26 Мҧнай қабаттарын сумен толтыруға арналған бҧталы сорғы
станциялары
25
27 Мҧнайгаз ӛндіретін кәсіпорындарға және бҧрғылау жҧмыстары
басқармаларына ӛндірістік қызмет кӛрсету базалары
45
28 Мҧнай ӛнеркәсібін материалдық-техникалық жабдықтау базалары
45
29 Мҧнай ӛнеркәсібінің геофизикалық базалары
30
30 Электр кӛпір және козел крандары
50
31 Контейнерлік жҥктерге, тальдерге (тельферлерге), эскалаторлар
мен басқа да кӛтеру-тасымалдау жабдықтарына арналған ленталық,
қырғыш, ілмелі жҥк кӛтеруші, жҥк тиеуші қҧрылғылардың
конвейерлері
52
32 Лифттер
65
33 Темір жол кӛлігінің жылжымалы қҧрамын жӛндеу
40
34 Электр қозғалтқыштар
52
35 Жоғары вольтты аппаратура
60
40
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
36 Трансформаторлар
45
37 Тӛмен вольтты аппаратура және жарық-техникалық жабдықтар
55
38 Кабельдік ӛнім
45
39 Электр шамдық
45
40 Электр изоляциялық материалдар
57
41 Аккумуляторлық
55
42 Жартылай ӛткізгіш қҧралдар
52
43 Радио ӛнеркәсібі, ӛндірістік ғимараттарының жалпы ауданы, мың м2:
100-ге дейін
50
100-ден астам
55
44 Электрондық ӛнеркәсіп:
бір ғимаратта орналасқан кәсіпорындар (корпус, зауыт)
60
бірнеше ғимаратта орналасқан кәсіпорындар:
бір қабатты ғимараттарда
55
кӛп қабатты ғимараттарда
50
45 Ӛнеркәсіптік қҧбырлар арматурасы
55
46 Металл кесетін станоктар, қҧю және ағаш ӛңдеу жабдықтары
50
47 Темір соғатын-престік жабдықтар
55
48 Аспаптық
60
49
Жасанды алмаздар, абразивтік материалдар және солардан
жасалған аспаптар
50
50 Қҧю
50
51 Темір шыңдайтын және штамптайтын
50
52 Машина жасауға арналған дәнекерленген конструкциялар
50
53 Жалпы машина жасау ҥшін қолданылатын бҧйымдар
(редукторлар, гидрожабдықтар, сҥзгі қҧрылғылары, жалпы машина
жасау тетіктері)
52
54
Аспаптар жасау, автоматизация қҧралдары және басқару
жҥйелері:
ӛндірістік ғимараттардың жалпы ауданы 100 мың м2
50
сондай, 100 мың м2-ден астам
55
сынап қолданылатын және әйнек жасау
30
55 Химиялық-фармацевтикалық
32
56 Медициналық-аспаптық
43
57 Шыны мен фарфордан жасалған медициналық бҧйымдар
40
58 Автомобиль
50
59 Автожинақтау
55
60 Автомобиль моторларын жасау
55
61 Агрегаттар, тораптар, қосалқы бӛлшектер
55
62 Мойынтірек
55
63 Трактор, ауыл шаруашылық машиналары, трактор мен комбайн
қозғалтқыштары
52
41
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
65 Бульдозер, скрепер, экскаватор және экскаваторға арналған
тораптар
50
66
Пневматикалық, электр аспаптар және шағын механизация
қҧралдары
63
67 Коммуналдық машина жасау
57
68 Жеңіл, тоқыма, тамақ, аралас жем және полиграфиялық
ӛнеркәсіпке арналған технологиялық жабдықтар
55
69 Сауда мен қоғамдық тамақтандыруға арналған технологиялық
жабдықтар
57
70 Әйнек ӛнеркәсібіне арналған технологиялық жабдықтар
57
71 Тҧрмыстық қҧралдар мен машиналар
57
72 Кеме жасау
52
73 Кеме жӛндеу, ӛзен кемелерін, жылына, мың т/г.:
20, осыны қоса алғанда
42
20-дан астам
― 40
―
48
―
40
― 60
―
55
―
60
60
74 Ӛзен порттары:
I және II санатты:
шӛміш нҧсқасында
70
аңғар нҧсқасында
50
III және IV санатты
55
75 БЖМ темір жолына іргелес ағаш дайындайтын:
ағашты ӛндірістік қуаттылықпен ӛңдемеу, мың м3/г.:
400-ге дейін
28
400-ден астам
35
ағашты ӛндірістік қуаттылықпен ӛңдеу, мың м3/г.:
400-ге дейін
23
400-ден астам
20
76 Кесілген ағаш материалдары, стандартты ҥйлер, тетіктер жинағы,
ағаш ҧсталық бҧйымдар мен дайындамалар:
шикізаттың жеткізілуі мен ӛнімнің жіберілуі темір жол арқылы
40
шикізат су арқылы жеткізіледі
45
77 Ағаш ҥгінділерінен плита жасау
45
78 Фанера
47
79 Жиһаз
53
80 Зығыр зауыттары
35
81 Жҥнді бастапқы ӛңдеу
61
82 Бас корпустары бір қабатты тоқыма комбинаттары
60
83 Бір қабатты корпустарға орналастырылған тоқыма фабрикалары,
басты ӛндірістік корпусының жалпы ауданы, мың м2:
50-ге дейін
55
50-ден астам
60
42
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
84 Тоқыма галантереясы
60
85 Сыртқы және ішкі тоқыма
60
86 Тігін-тоқыма
60
87 Тігін
55
88 Былғары және былғары шикізатын бастапқы ӛңдеу:
бір қабатты
50
екі қабатты
45
89 Жасанды былғары, аяқ киім картоны және ҥлбір материалдар
55
90 Былғары галантереясы:
бір қабатты
55
кӛп қабатты
50
91 Аң терісі және қой терісі-тон
55
92 Аяқ киім:
бір қабатты
55
кӛп қабатты
50
93 Фурнитуралар және аяқ киім, галантерея, тігін және тоқыма
ӛнеркәсібіне арналған басқа да бҧйымдар
52
94 Қызылша ӛңдеу бойынша қант зауыттары, мың т/тәулік:
3-ке дейін (қызылшаны ҥйіндіде сақтау)
55
3-тен 6-ға дейін (қызылшаны механизацияланған қоймаларда сақтау)
50
95 Нан және нан-тоқаш ӛнімдері, ӛндірістік қуаттылығы, т/тәулік:
45-ке дейін
37
45-тен астам
40
96 Кондитерлік ӛнімдер
50
97 Ӛсімдік майы, ӛндірістік қуаттылығы, дәндердің тәулігіне
ӛңделетін тоннасы:
400-ге дейін
33
400-ден астам
35
98 Маргарин ӛнімдері
40
99 Парфюмерлік-косметикалық бҧйымдар
40
100 Жҥзім шарабы мен шарап материалдары
50
101 Сыра және солод
50
102 Жеміс-кӛкӛніс консервілері
50
103 Ет (мал сою және қан ағызу цехтарымен)
40
104 Ет консервілері, шҧжықтар, ысталған ӛнімдер және басқа да ет
ӛнімдері
42
105 Сҥтті ӛңдеу, ӛндірістік қуаттылығы, бір ауысымдағы тонна:
100-ге дейін
43
100-ден астам
45
106 Қҧрғақ майсыздандырылған сҥт, ӛндірістік қуаттылығы, бір
ауысымдағы тонна:
5-ке дейін
36
5-тен астам
42
43
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
107 Сҥт консервілері
45
108 Ірімшік
37
109 Гидролиздік-ашытқы,
фурфурольді,
нәруыз-дәрумендік
концентраттар және премикстер ӛндірісі
45
110 Ҧн тарту комбинаттары, жарма зауыттары, аралас жем зауыттары,
элеваторлар және нан қабылдау кәсіпорындары
41
111 Нан ӛнімдері комбинаттары
42
112 Жҥк автомобильдерін жӛндеу
60
113 Тракторларды, олардың агрегаттары мен тораптарын жӛндеу
56
114 Жҥк автомобильдеріне техникалық қызмет кӛрсету станциялары
40
115 Тракторларға техникалық қызмет кӛрсету станциялары
40
116 Облыстық сауда базалары
57
117 Рельс маңы базалары (аудандық және аудан аралық)
54
118 Минералды тыңайтқыштар, ізбес материалдары, улы химикаттар
базалары
35
119 Ӛсімдіктерді қорғаудың химиялық қҧралдарының қоймалары
57
120 Қҧлыптар-темірден жасалған бҧйымдар
61
121 Кӛркем керамика
56
122 Металдан және тастан жасалған кӛркем бҧйымдар
52
123 Ағаштан жасалған ойыншықтар мен сувенирлер
53
124 Металдан жасалған ойыншықтар
61
125 Тігін бҧйымдары:
екі қабатты ғимараттарда
74
екі қабаттан астам ғимараттарда
60
126 Цемент:
ӛндірістің қҧрғақ тәсілі
35
ӛндірістің ылғал тәсілі
37
127 Асбестцемент бҧйымдары
42
128 Алдын ала кернелген темірбетон темір жол шпалалары, ӛндірістік
қуаттылығы 90 мың м3/г.
50
129 Темірбетон қысым қҧбырлары, ӛндірістік қуаттылығы 60 мың м3/г.
45
130 Ірі блоктар, панельдер және ҧяшықты және тығыз силикатбетоннан
жасалған басқа да бҧйымдар, ӛндірістік қуаттылығы мың м3/г.:
120
45
200
50
131 Темір жол және автожол қҧрылысына арналған темірбетон кӛпір
конструкциялары, ӛндірістік қуаттылығы 40 мың м3/г.
40
132 Қҧрама темірбетон және жеңіл бетон конструкциялар, қуаттылығы
мың м3/г.:
40
50
100 және астам
55
133 Кҥйдірілген балшық кірпіш және керамикалық блоктар
42
134 Силикат кірпіш
45
44
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
135 Едендерге арналған керамикалық плиткалар, әрленген
глазурленген плиткалар, ғимараттардың қас бетін әрлеуге арналған
керамикалық бҧйымдар
45
136 Керамикалық кәріз қҧбырлар
45
137 Керамикалық дренаж қҧбырлары
45
138 Кен орындарын гидромеханизация тәсілімен игеретін гравий-
сҧрыптау, ӛндірістік қуаттылығы, мың м3/г.:
500-1000
35
200 (жиналатын-бӛлшектенетін)
30
139 Кен орындарын экскаваторлық тәсілімен игеретін гравий-
сҧрыптау, ӛндірістік қуаттылығы 500-1000 мың м3/г.
27
140 Берік біртҧтас жыныстарды ӛңдейтін ҧнтақтау-сҧрыптау,
ӛндірістік қуаттылығы мың м3/г.:
600-1600
27
200 (жиналатын-бӛлшектенетін)
30
141 ЖЭЦ кҥлінен алынатын аглопориттік гравий және керамзит
40
142 Қабынған перлит (перлитбитумдық плиталар ӛндірісімен), отын
ретінде келесілер қолданылады:
табиғи газ
55
мазут
50
143 Минералды мақта және содан жасалған бҧйымдар, вермикулиттік
және перлиттік жылу- және дыбыс изоляциялық бҧйымдар
45
144 Ізбес
30
145 Ізбес ҧны және шикі тартылған гипс
33
146 Терезе әйнегі, жылтылдатылған, сәулет-қҧрылыс, техникалық
әйнек
38
147 Кварц
қҧмын
байыту,
ӛндірістік
қуаттылығы
150-300 мың т/г.
27
148 Консервілік шыны ыдыс бӛтелкелері, шаруашылық шыны ыдыс
аяқ және хрусталь бҧйымдар
43
149 Қҧрылыстық, техникалық, санитариялық-техникалық фаянс,
фарфор және жартылай фарфор
45
150 Болат қҧрылыстық конструкциялар (соның ішінде қҧбырлар)
55
151 Кӛпірлерге арналған болат конструкциялар
45
152 Жинақтау (КИП және автоматика, сантехникалық) және электр
жинақтау дайындамалары
60
153
Қҧбырлардың технологиялық металл конструкциялары мен
тораптары
48
154 Қҧрылыс машиналарын жӛндеу бойынша
63
155
Мамандандырылған жинақтау ҧйымдарының бірлескен
кәсіпорындары:
механизация базасымен
50
механизация базасынсыз
55
45
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
156 Қҧрылыс механизациясы базалары
47
157 Қҧрылыс және жинақтау трестерінің ӛндірістік-техникалық
толымдалуын басқару базалары
60
158 Жалпы
қҧрылыстық
жылжымалы
механизацияланған
колонналардың (ЖМК) тірек базалары
40
159 Мамандандырылған
жылжымалы
механизацияланған
колонналардың (МЖМК) тірек базалары
50
160 200 және 300 мамандандырылған ҥлкен жҥк автомобильдері мен
автопоездардан
тҧратын
қҧрылыс ҧйымдарының автокӛлік
кәсіпорындары
40
161 Гараждар-тҧрақтар:
150 автомобильге
40
250 және одан да астам автомобильге
50
162 Жҥк автомобильдерін кҥрделі жӛндеу, қуаттылығы жылына 2-10
мың кҥрделі жӛндеу
60
163 Жҥк автомобильдері мен автобустардың агрегаттарын жӛндеу,
қуаттылығы жылына 10-60 мың кҥрделі жӛндеу
65
164 Дайын агрегаттарды қолдана отырып автобустарды жӛндеу,
қуаттылығы жылына 1-2 мың кҥрделі жӛндеу
60
165 Жеңіл автомобильдердің агрегаттарын жӛндеу, қуаттылығы
жылына 30-60 мың кҥрделі жӛндеу
65
166 200 автомобильге арналған жҥк автокӛлігі, тәуелсіз кӛлікпен бару,
%:
100
45
50
51
167 300 және 500 автомобильге арналған жҥк автокӛлігі, тәуелсіз
кӛлікпен бару, %:
100
50
50
55
168 Автобус парктары, автобустардың саны:
100
50
300
55
500
60
169 Таксомотор парктары, автомобильдердің саны:
300
52
500
55
800
56
1000
58
170 Жҥк автостанциялары, жіберілетін жҥк 500-1500 т/тәулік
55
171
1200 автомобильге арналған орталықтандырылған техникалық
қызмет кӛрсету
45
46
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
172 Жеңіл автомобильдерге техникалық қызмет кӛрсету
станциялары, бекеттердің саны:
5
20
10
28
25
30
50
40
173 Автожанармай қҧю станциялары, бір тәуліктегі қҧю саны:
200
13
200-ден астам
16
174 Жол-жӛндеу бекеттері (ЖЖБ)
29
175 Жол учаскелері (ЖУ)
32
Сондай, жол-жӛндеу бекетімен
32
Сондай, техникалық кӛмек кӛрсететін жол-жӛндеу бекетімен
34
176 Жол-қҧрылыс басқармасы (ЖҚБ)
40
177 Цемент-бетон, ӛнімділігі, мың м3/г.:
30
42
60
47
120
51
178 Асфальт-бетон, ӛнімділігі, мың т/г.:
30
35
60
44
120
48
179 Битум базалары:
рельс маңындағы
31
трасса маңындағы
27
180 Қҧм базалары
48
181 Темірбетон конструкцияларын әзірлеуге арналған полигондар,
қуаттылығы 4000 м3/г.
35
182 Балық ӛңдеу, ӛндірістік қуаттылығы, т/тәулік:
10-ға дейін
40
10-нан астам
50
183 Тҧрмыс
қызметінің
мамандандырылған
ӛнеркәсіптік
кәсіпорындары, ӛндірістік ғимараттарының жалпы ауданы 2000 м2-ден
астам:
а) киім тігу және жӛндеу, радиотелеаппаратураны жӛндеу және
фотожҧмыстар фабрикасы
60
б) аяқ киім тігу және жӛндеу, кҥрделі тҧрмыс техникасын жӛндеу,
химиялық тазарту және бояу фабрикалары, А типінің тҧрмыстық
қызмет кӛрсету кәсіпорындарының жҥйеленген блоктары
55
в) жиһаз жӛндеу және жасау
50
184 Мҧнай ӛңдеу ӛнеркәсібі
46
185 Синтетикалық каучук ӛндірісі
32
47
А.1-кестесі - Ӛнеркәсіптік кәсіпорындар алаңының қҧрылысын салудың ең
тӛменгі тығыздығына қойылатын нормативтік талаптар (жалғасы), %
1
2
186 Кҥйе ӛнеркәсібі
32
187 Шина ӛнеркәсібі
55
188 Резина-техникалық бҧйымдар ӛнеркәсібі
55
189 Резина аяқ киім ӛндірісі
55
190 Геологиялық барлау басқармалары мен трестерінің ӛндірістік
және материалдық-техникалық қамсыздық базалары
40
191 Ҧнтақтау-сҧрыптау, қуаттылығы 30 мың т/г. дейін
20
192 Басты ӛнеркәсіп имараттары, газды кешенді дайындау
қондырғылары, газдың жер асты қоймаларының компрессорлық
станциялары
35
193 Магистральді газ қҧбырларының компрессорлық станциялары
40
194 Газдың жер асты қоймаларының газ ҥлестіру бекеттері
25
195 Жӛндеу-пайдалану бекеттері
45
196 Газет-кітап-журнал, газет-журнал, кітап
50
197 Ӛнімдерді жеткізу кәсіпорындары
40
198 Металл ӛнімдерін жеткізу кәсіпорындары
35
Ескертпелер
1 Қҧрылыс салудың тығыздығын қҧрылыс салу ауданының кәсіпорынның қоршаудағы
(қоршау
болмаған жағдайда - соған сәйкес шартты шекарадағы) жалпы ауданына қатысы ретінде анықтау қажет,
темір жол тармақтары алып жатқан аудандар қамтылуы тиіс.
2 Қҧрылыс салу ауданы ғимараттар мен имараттардың барлық тҥрлері алып жатқан аудандардың
сомасы ретінде анықталады, келесілерді қосқанда: бастырмалар, ашық технологиялық, санитариялық-
техникалық, энергетикалық және басқа да қҧрылғылар, эстакадалар мен галереялар, жҥк тиеу-жҥк тҥсіру
қҧрылғыларының алаңдары, жер асты имараттары
(ғимараттар мен имараттарды олардың ҥстінен
орналастыруға болмайтын резервуарлар, жертӛлелер, паналар, туннелдер), сондай-ақ автомобильдер,
машиналар, механизмдердің ашық тҧрақтары және әр тҥрлі мақсаттарға арналған ашық қоймалар, тҧрақтар
мен қоймалардың мӛлшері мен жабдығы кәсіпорындарды технологиялық жобалау нормалары бойынша
қабылданады деген шартпен.
Қҧрылыс салу ауданы жобалау тапсырмасына сәйкес кәсіпорын алаңында онда ғимараттар мен
имараттарды орналастыру кӛзделген резервтік учаскелерді қамтуы тиіс
(кӛрсетілген ғимараттар мен
имараттардың габариттері шегінде).
Қҧрылыс салу ауданында ғимараттар мен имараттардың, тротуарлардың, автомобиль және темір
жолдардың, уақытша ғимараттар мен имараттардың, ашық спорт алаңдарының, жҧмысшылардың демалыс
алаңдарының, жасыл егістердің (ағаштар, бҧталар, гҥлдер мен шӛптер), азаматтарға тиесілі автокӛлік
қҧралдарының ашық тҧрақтарының, ашық су бҧру және басқа да арықтардың, тіреу қабырғаларының,
олардың ҥстіне басқа ғимараттар мен имараттар орналастырылуы мҥмкін жер асты ғимараттары мен
имараттарының немесе олардың бӛліктерінің маңындағы жолақтар алып жатқан аудандар қамтылмайды.
3 Ғимараттар мен имараттардың алып жатқан аудандарын есептеу олардың сыртқы контуры
бойынша, жердің жоспарлау белгілері деңгейінде жҥргізіледі. Галереялар мен эстакадалардың алып жатқан
аудандарын есептеген кезде, қҧрылыс салу ауданында галереялар мен эстакадалардың астынд габариттері
бойынша басқа ғимараттар мен имараттарды орналастыру мҥмкін емес учаскелердің ғана кӛлденең
беттіктегі проекциясы қамтылады, қалған учаскелерде жердің жоспарлау белгілері деңгейіндегі галереялар
мен эстакадалар тіректерінің іргетасы алып жатқан аудан ғана есепке алынады.
48
КІТАПНАМА
[1]
ҚР ҚНжЕ 3.01-01-2008 Қала қҧрылысы. Қалалық және ауылдық елді мекендерді
жоспарлау және салу.
[2]
ҚР ҚНжЕ 3.05.04-85* Сумен жабдықтау мен кәріздің сыртқы желілері мен
имараттары.
[3]
ҚР ҚНжЕ 3.03-01-2001 1520 мм жолтабанның темір жолдары.
[4]
ҚР ҚНжЕ 2.03-10-2002* Су басу және су астында қалу қаупі бар аймақтардағы
инженерлік қорғау.
[5]
ҚР ҚНжЕ 2.03-30-2006 Сейсмикалық аудандардағы қҧрылыс.
[6]
ҚР ҚНжЕ 3.3-09-2006* Автомобиль жолдары.
[7]
ҚР ҚНжЕ 2.04-01-2010 Қҧрылыс климатологиясы.
[8]
ҚР ҚНжЕ 3.01-01Ас-2007 Астана қаласын жоспарлау және салу.
[9]
ҚНжЕ 11-89-80* Ӛнеркәсіп ӛндірістерінің бас жоспарлары.
[10]
ҚР ҚН 3.06-01-2011 Халықтың аз әрекетті топтарына ғимараттар мен имараттардың
қол жеткізерлігі.
[11]
ҚР ҚН 2.02-11-2002 Ғимараттарды, ҥй-жайлар мен имараттарды автоматты ӛрт
дабылы жҥйелерімен, автоматты ӛрт сӛндіру және адамдарды ӛрт туралы
хабарландыру қондырғыларымен жабдықтау нормалары.
[12]
ҚН
441-72*(2005ж. басылым) Кәсіпорындардың, ғимараттардың және
имараттардың алаңдары мен телімдерін қоршауды жобалау жӛніндегі нҧсқау.
[13]
МҚН2.02-05-2000*(2008ж. басылым) Автомобиль тҧрақтары.
[14]
МҚН4.02-02-2004 Жылу желілері.
[15]
ҚР ҚБҚ 1.02-01-2002 Қазақстан Республикасындағы сәулет және қала қҧрылысы
ескерткіштерін қайта қҧрылымдауға және қайта жаңартуға арналған жобалау
қҧжаттамасын әзірлеу, келісу, сараптау, бекіту тәртібі және оның қҧрамы туралы
нҧсқаулық.
[16]
ҚР ҚБҚ 3.01-01-2002 Қала қҧрылысы аймақтарына бӛлу жоспарларын әзірлеу,
келісу және бекіту тәртібі мен ережелері.
[17]
ҚР ҚБҚ 4.04-191-2002. Қалалық және кенттік электр тораптарын жобалаудың
әдістемелік нҧсқаулары.
[18]
Электр қҧрылғыларын орнату ережелері ҚР ЭҚОЕ., Астана, 2003.
ӘӚЖ 658.562
ХСЖ 91.020
Негізгі сӛздер: ӛнеркәсіптік торап, ӛнеркәсіптік кәсіпорындар бас жоспарларының
сҧлбалары, ғимараттар мен имараттардың арасындағы қашықтық, инженерлік желілер,
санитариялық қорғау аймағы.
49
БЕЛГІ ҤШІН
50
содержание .. 1 2 ..
////////////////////////// |
||
|
|
|