«Еңбекті  қорғау» пәнінен емтихан тест  сұрақтары (2020)

 

 

 

 

<???>  Еңбекті қорғау бойынша басшы қызметкерлерінің білімін қайта тексеру.... жүргізіледі.

-  Үш айдан кешіктірмей

-  Бір айдан кешіктірмей

-  Алты айдан кешіктірмей

-  1 жылдан кешіктірмей

-  екі айдан кешіктірмей

 

 

<???>   Еңбекті қорғауда мемлекеттік басқаруды жүргізеді:

-  ҚР үкіметі

-  ҚР заң  шығарушы  орган

-  ҚР парламенті

-  ҚР сенаты

-  БҰҰ

 

 

<???> Еңбекті қорғауды ..... қаржыландырады:

-  мемлекеттік және кәсіпорын мекеме бюджетінен

-  мемлекеттік және  жергілікті мекеме бюджеттер

-  кәсіпорындардың  қаржылары

-  кәсіпорын бюджетінен

-  меценаттармен

 

 

<???>  Статистикалық жұмыс- бұл:

-   кеңістікте денені немесе дене бөліктерін бірқалыпты ұстауға бағытталған бұлшық ет жиырылу үдерісі

-  жүктің, сонымен қатар адамның денесінің кеңістікте қозғалуына алып келетін бұлшық еттің жиырылу үдерісі

-  есте сақтау және ойлау, көңіл қою сенсорлық аппараттың күштемесін талап ететін ақпаратты қабылдау және өңдеумен байланысты жұмыс

-  бұлшық ет белсенділігін талап ететін жұмыс

-  есте сақтау мен ойлау, көңіл қою, сенсорлы  аппараттық күштемесін талап ететін жұмыс

 

 

<???>  Динамикалық жұмыс – бұл:

- жүктің, сонымен қатар адамның денесінің кеңістікте қозғалуына алып келетін бұлшық еттің жиырылу үдерісі

- ойдың, жадының, ықыластың сенсорлық мүшенің аса кернеулігін талап ететін ақпараттарды қабылдау мен өңдеумен байланысты жұмыс

- бұлшық еттің белсенділігін талап ететін жұмыс

- ойдың, жадының , ықылас сенсорлық мүшенің аса кернеулігін талап ететін жұмыс

- кеңестікте денені немесе оның бөлшегін  ұстап тұру  қажетті бұлшық еттің жиырылу  үдерісі

 

 

<???>   Дене еңбегі:

-  бұлшық ет жүйесін дамытады, әрі зат алмасу үдерісін үдетеді

-  ой мен жадыны дамытады

-  сенсорлық мүшені дамытады

-  үлкен ақпаратты өңдеуді қажет етеді

-  зат алмасу үдерісін баяулатады

 

 

<???>  Микроклимат көрсеткіштерін санитарлық дәрігер...бағалайды.

-  санитарлық нормасы мен ережесіне сәйкес

-  стандартқа сәйкес

-  тәулік мезгілін ескере отырып

-  жұмысшылардың санына байланысты

-  климаттық жағдайларды ескере отырып

 

 

<???>  Температураның  динамикадағы өзгерісін зерттеу үшін ... қолданылады.

-  термограф

-  термометр

-  гигрограф

-  аспирациялық  термометр

-  сулы термометр

 

 

<???>  Өндірістегі жылулық сәулелену көздерінің жиілігін өлшеу үшін...қолданылады.

-  актинометр мен радиометр

-  термометр мен гигрометр

-  барометр мен динамометр

-  актинометр мен спирометр

-  радиометр мен аспиратор

 

<???>  Кезеңдік медициналық тексерулер ... мақсатында  жүргізіледі.

-  кәсіби  іс әрекетпен байланысты ауруларды алдынала анықтау

-  жұмысқа қабылдау кезінде белгілі бір жұмысшы контингентін тексеру

-  кейбір жұқпалы ауруларды ерте сатысында анықтау

-  МСЭҚ-ке жіберу

-  диспансерлік бақылау үшін контингенттерді анықтау және құру

 

<???>  Өндірістік медико-санитарлық бөлімінің негізгі мақсаттары:

- өндірістік жарақатты төмендету және алдын алу

- профориентациялық жұмысты жүргізу

- психотерапевтік көмекті қамтамасыз ету

- дәстүрлі емес емдеу шараларын қолдану

-  реабилитациялық шараларды жүргізу

 

<???>  Өндірістік медико-санитарлық бөлімінің негізгі мақсаттары:

- тұрмыс пен өндіріс жағдайын сауықтандыру шараларын құру және жүргізу

- профориентациялық жұмысты жүргізу

- психотерапевтік көмекті қамтамасыз ету

- дәстүрлі емес емдеу шараларын қолдану

-  реабилитациялық шараларды жүргізу

 

<???>  Ингаляциялық жолмен түсетін зиянды заттардың токсикалық әсерінің дәрежесін  ұлғайтатын өндірістік орта факторлары:

- дозасы, концентрациясы, сапасы мен ерігіштігі

- салмағы, сапасы, ерігіштігі

- дозасы, концентрациясы, тұрақты және иісі

- салмағы, концентрация және ерігіштігі

- дисперстілігі, концентрациясы және сапасы

 

<???>  Адам ағзасына зиянды заттардың токсикалық әсерінің дәрежесін ұлғайтатын өндірістік орта факторы:

- жұмыстың аса  ауырлығы

- атмосфералық қысымның төмендеуі

- табиғи жарықтанудың жеткіліксіз мөлшері

- атмосфералық ауаның жоғары электр өткізгіштігі

- жағымсыз климат ауа райы жағдайы

 

<???>  .... өндірісте медициналық тексеруді жүргізуге жауапты адам.

-  Цехтың ординаторы

-  Аймақтың СЭС бас дәрігері

-  Коммуналды гигиена бөлімінің меңгерушісі

-  Цехтың аймақтық дәрігер хирургы

-  Цехтың аймақтық фельдшері

 

 

<???>  Қауіпті дәрежесі бойынша ағзаға әсер ететін зиянды химиялық заттар ... бөлінеді.

- 4

- 3

- 2

- 5

- 6

 

<???>  Тазалау өндіріс орнында жарықтау дәрежесі ... лк.

- 50-ден кем емес

- 35-тен кем емес

- 80-нен кем емес

- 35-тен жоғары емес

- 65-тен жоғары емес

 

<???>  Токсикалық дәрежесі бойынша өндірістік уларға ...  жатпайды.

- токсикалық емес

- аса токсикалық

- шектеулі токсикалық

- аз токсикалық

- жоғары токсикалық

 

<???>  Химиялық зиянды және қауіпті өндіністік факторлар (газдар, булар, аэрозольдер) ... әсер көрсетпейді.

-  фиброгенді

- жалпы токсикалық

- канцерогенді

- сенибилиздеуші

- тітіркендіргіш

 

<???>  Жедел кәсіптік улануларды ... тексереді.

- Санитарлық эпидемиологиялық қадағалау  дәрігері

- цех дәрігері

-  токсиколог

- қауіпсіздік техникасы және инженер

- бөлім бастығы

 

<???>  Жедел кәсіптік улануды тексеру ... жүргізілуі тиіс.

- 1 тәулік ішінде

-  1 аптада

-  3 тәулікте

-  5 тәулікте

-  1 айда

 

<???>  Созылмалы кәсіптік ауруларды тексеру ... жүргізілуі керек.

- 1 аптада

- 3 тәулікте

- 6 айда

- 7 айда

-  10 айда

 

<???>  Ағзаға зиянды факторлардың кешенді әсері ... болып табылады.

 - бірнеше химиялық  қосылыстардың ағзаға әртүрлі жолдармен бір мезгілде   

 немесе біртіндеп түсуі

 - бір химиялық қосылыстың әртүрлі концентрацияда әсер етуі

 -  шу мен дірілдің әсер етуі

 - бірнеше химиялық қосылыстардың ағзаға бір жолмен бір мезгілде түсуі

 - жылытатын микроклимат және ауыр физикалық еңбек

 

<???>  Радиациялық температураны анықтау үшін ... қолданылады.

-  қара шарлы термометр

-  кататермометр

- термограф

-  шарлы катостермометр

-  резервууарлы термометр

<???>  Өндірістік микроклимат –бұл :

- адам қоршаған орта арасында жылу алмасуды қамтамасыз ететін жұмыс орнындағы метеофакторлар кешені

-  жұмыс орнындағы метеорологиялық жағдай

-  адам ағзасына әсер ететін  метеофакторлар кешені

- адам мен сыртқы орта арасында жылу алмасуды қамтамасыз ететін метеофакторлар

- жұмыс орнындағы метеофакторлар кешені

<???>  Кәсіптік аурулар-бұл:

- еңбек жағдайының зиянды әсер етуінен пайда болатын аурулар

- еңбек тәртібі мен демалыстың бұзылуынан пайда болған аурулар

- еңбек жағдайының зиянды әсер етуінен және тамақтану тәртібінің бұзылуынан пайда борлған аурулар

- демалу мен тамақтану тәртібінің бұзылуы нәтижесінде пайда болған аурулар

-  қоршаған орта факторларынан көбірек және ұзақ әсер етуден пайда болған аурулар

<???>  Жедел кәсіптік улану-бұл:

 - бір күндік жұмыс ауысымында зиянды өндірістік факторлардың бір реттік әсерінен пайда болған ауру

-  өндірістік факторлардан көбірек және ұзақ уақыт әсер етуден пайда болған ауру

-  демалу мен тамақтану тәртібінің бұзылуынан пайда болатын ауру

- еңбек жағдайының зиянды әсер етуінен пайда болатын ауру

- демалу мен тамақтану тәртібінің бұзылуы нәтижесінде пайда болған ауру

<???>  Кәсіптік уланудың алдын алу шараларына ... жатады.

 - жұмыс орнындағы ауа құрамындағы зиянды заттардың мөлшерін жүйелі бақылау

-  жеке қорғаныс әдістері

-  өндіріс орнының ауасын ультракүлгін сәулелендіру

-  өндіріс орны ауасын жасанды иондау

-  жұмыс орнына жіңішке талшықты синтетикалық сүзгіден тазалтылған ауа жіберу

<???>  Кәсіптік уланудың  жалпы іс- шараларына ... жатады.

- жұмыс орнындағы ауа құрамындағы зиянды заттардың мөлшерін жүйелі бақылау

- өндіріс ғимаратының ауасын жасанды иондау

-  жұмыс орнына жіңішке талшықты синтетикалық сүзгіден тазартылған ауа жіберу

- өндіріс орнындағы  ауаны ультракүлгін сәулелендіру

- жеке қорғаныс заттары

<???>  Шаңды бөлшектердің көлем пішіні  ... әсер етеді.

- тыныс алу жолдарына ену тереңдігіне

- бөлшектердің электрлік зарядталу жылдамдығының өзгеруіне

- бауырлық барьердің қызметіне

-  седиментация жылдамдығына

- органикалық ерітінділерде еру жылдамдығына

<???>  Шаңның ерігіштігі оң қасиеті болып саналады, егер ... болса.

-  нейтралды

-  минералды

- орташа токсикалық

- ірі дисперсті

-  органикалық

<???>  Ауаның шаңдануын бағалауда қолданылатын әдіс:

- аспирациялық-таразылы

- физиометриялық

- химиялық

- капилляроскопиялық

- биологиялық

<???>   ... өлшем бірлігімен ауаның шаңдануын аспирациялық-таразы әдіспен өлшенеді.

- Мг/куб м

-  г/кв см

- 1 кв см-де шаңның мөлшері

- кг/кв м

- мг/кв м

<???>  Түзілуіне байланысты шаңдар ... бөлінеді.

- конденсация және дезинтеграция  аэрозолі

- органикалық, бейорганикалық, аралас

-  токсикалық, консерогендік

- микроскопиялық және ультрамикроскопиялық

- еритін және ерімейтін

<???>  Кәсіптік уланулар –бұл:

- өндірістік улардың әсерінен  пайда болатын жедел немесе созылмалы аурулар

- жағымсыз өндірістік факторлардың әсерінен пайда болатын аурулар

- апаттық жағдайларда кәсіптік зиянды заттардың көп мөлшерде әсер етуінен туындаған аурулар

- тағамға зиянды заттарды қолданудан пайда болған аурулар

-  құрамында көп мөлшерде кремний диоксиді бар өндірістік шаңды көп мөлшерде жұтқанда пайда болатын ауру.

<???>   ... улардың ағзаға түсуінің негізгі жолы.

- Тыныс алу

-  Сілекей бездері

- Көз жасы

- Бүйрек

-  Ішкі секреция бездері

<???>  Кәсіптік уланудың алдын алуының жалпы шаралары-бұл:

- жеке қорғаныс заттары

-  жұмыс орнындағы ауа құрамындағы зиянды заттардың мөлшерін жүйелі 

 бақылау

- өндіріс орнының ауасын ультракүлгін сәулелендіру

-  өндіріс орны ауасын жасанды иондау

- жұмыс орнына жіңішке талшықты синтетикалық сүзгіден тазартылған ауа жіберу

<???>  Өндіріс бөлмелеріндегі микроклиматты сипаттайтын көрсеткіштерге ... жатады.

-  ауа температурасы, салыстырмалы ылғалдылығы, ауаның қозғалыс жыламдығы

-  беткейлер температурасы, ультракүлгін сәулелену

- инфрақызыл сәулелену қарқындылығы, ауа температурасы

- ультракүлгін сәулелену, салыстырмалы ылғалдылық

-  беткейлер температурасы, ультракүлгін сәулелену және ауаның қозғалыс жылдамдығы

<???>  Енбелі желдету дегеніміз:

-  ауаны күштеп енгізу және бөлмеден ауаны табиғи жолмен шығаруды қамтамасыз ететін желдету жүйесі

- бөлмедегі  ауаны желдету каналдары арқылы желдетуді қамтамасыз ететін желдету жүйесі

-  бөлмедегі  ауаны күштеп енгізу және шығаруды  қамтамасыз  ететін желдету  жүйесі

- саңылаулардан, қабырғалардан, есіктерден  және т.б. ауаның сырттан  енуі.

 - бөлмеге ауаны механикалық енгізу және шығаруды қамтамасыз ететін желдету жүйесі

<???>  Атмосфералық ауаны санитарлық қорғау бойынша санитарлық-техникалық шараларға ... жатады.

-  желдету жүйесін жақсарту

-  гигиеналық нормативтерді қолдану

-  қала территорияларын аудандарға бөлу

-  жаңа технологиялық үрдістерді енгізу

-  атмосфераға улы-заттардың бөлінуін анықтау

<???>   Жұмыс беткейлеріндегі жарықтандыру ... өлшенеді.

-  люксметрмен

-  бутиометрмен

-  кататермометрмен

-  термоэлектроанемометрмен

-  актинометрмен

<???>  Сормалы желдету дегеніміз:

- сормалы желдету каналдары арқылы ауаны табиғи немесе күштеп сорылуын қамтамасыз ететін желдету жүйесі

-  бөлмеге ауаның күштеп енуін қамтамасыз ететін желдету жүйесі

-  бөлмеге ауаның күштеп енуі мен шығарылуын қамтамасыз ететін желдету жүйесі

-  тек қана улы заттардың жойылуын қамтамасыз ететін желдету жүйесі

-  ластанған ауаның желкөздер арқылы шығарылуы

<???>   Желдету жүйесіне қойылатын негізгі гигиеналық талаптар:

-  ауаның тазалығын ұстап тұруды қамтамасыз ету

-   қосымша шуларды шығармау

-  қолданыста қарапайым және қолжетімді болуы

-  микроклимат параметрлерінің сақтауын қамтамасыз ету

-  жұмыс істеуде үнемелі болуы

<???>  Шаңнан жеке басты қорғану заттарына ... жатады.

 -  феспираторлар

 -  шектеуші газға қарсы заттар

 -  қорғаныс пасталары мен майлары

 -  сүзгіш противогаз

 -  ингаляторлар

<???>  Атмосфералық ауаны санитарлық қорғау бойынша технологиялық шаралар дегеніміз:

-  қалдықсыз өндірісті енгізу

-   тұрғылықты жерді аудандарға бөлу

-  елді-мекенді жаппай көгалдандыру

-  ластаушы көздерді герметизациялау

-   гигиеналық нормативтерді өңдеу

<???>  Шудың қолайсыз әсерінің алдын алу шараларына ... жатады.

-  шу агрегаттарын дыбыстық шектеу

-   микроклиматтық жағдайларды оңтайландыру

-  бөлмені жақсылап  желдету

-  дірілді шектеуші заттарды қолдану

-  қабырғаларды кафельді плиткалармен қаптау

<???>  Ағзаға шаңның арнайы әсері … алып келеді.

-   пневмокониоздардың дамуына

-  блефариттердің дамуына

-  созылмалы  гастриттердің өршуіне

-  пиодермиттердің  дамуын

-  созылмалы  трохеобронхиттердің  өршуіне

<???>   Жұмыс орнындағы жарықтануға баға беруде қолданылатын негiзгi көрсеткiш ... болып табылады.

-   табиғи жарық коэффицентi

-   жарық коэффицентi

-   түсу бұрышы

-  саңылау бұрышы

-  тереңдену коэффицентi

<???>  Жұмысқа қабілеттілік    қисығының  негізгі  компоненті:   

-  еңбек  өнімділігінің  жоғарғы  кезеңі

-   еңбекке  қабілеттілікке   селқос кезеңі 

-  шектен тыс  қажу  кезеңі     

-  толық  компенсация  аймағы

-  толық  емес  компенсация  аймағы 

<???>  Балалар  қажуының  алғашқы  белгілері: 

-  еңбек  өнімділігінің    төмендеуі

-  оқуға   зейін  қоюының  артуы   

-   физиологиялық  қызметті  реттеудің    жақсаруы      

-   селқостық пен   ұйқышылдықтың  байқалуы 

-  физикалық   еңбекке  қабілеттіліктің    күрт   төмендеуі 

<???>  Дiрiл дегенiмiз:

-   адам ағзасына берiлiп, арнайы өзгерiс туғызатын қатты дененiң механикалық тербелiсi

-  тығыз орта арқылы адам ағзасына берiлетiн инфрадыбысты және дыбысты жиiлiктегi аймақтың электромагниттi тербелiсi

-  адам ағзасына әсер ететiн ультра жоғары жиiлiктi электромеханикалық тербелiс

-  адам ағзасына әсер ететiн инфрадыбысты жиiлiктегi электромеханикалық тербелiс                       

-  жоғары жиiлiктегі ауаның адам ағзасына әсерi

<???>  Шектен тыс қажудың физиологиялық мәнi:

-  ми қыртысы жасушаларының тежелуi әсерiнен болатын жұмысқа

  қабiлеттiлiктiң уақытша төмендеуi

-   жұмыс әсерiнен ми қыртысы жасушаларының шектен тыс тежелуi

-   физиологиялық қызметтiң бұзылу әсерiнен жұмысқа қабiлеттiлiктiң   тұрақты төмендеуi

-  еңбек қиындығынан болатын ағзаның дезадаптациясы

-    күндiзгi биологиялық ырғаққа сәйкес ағзаның вегетативтiк  функциясының  бұзылуы

<???>   Динамикалық стереотип дегенiмiз:

-   шартты және шартсыз рефлекстердiң уақыт және орындалуына байланысты қалыптасқан жүйелi тәртiбi

-  әртүрлi тiтiркендiргiшке тұрақты жауаптың түзiлуi

-  ағза мен орта арасындағы тепе теңдiктiң түзiлуi

-   атқаратын қызмет түрiне сәйкес ағзаны дайындау

-   тiршiлiк ету үшiн шартты және шартсыз рефлекстердiң  жиынтығы.

<???>  Еңбек және дем алу тәртiбi  дегенiмiз:

-  қажуды болдырмау үшiн жұмыс пен үзiлiстi тиiмдi түрде кезектестiру

-   тәулiк бойы күн тәртiбi компоненттерiнiң тиiмдi кезектесуi

-   жұмыс түрiне байланысты еңбек нормативiнiң сақталуын  бақылау

-   жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру

-  жұмыс кезiндегi үзiлiстi бақылау

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiнiң үшiншi тобына ...  жатады.

-  физикалық күштi қажет ететiн қызмет көрсету саласы мен механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

-  ақыл ой еңбегiмен айналысатын қызметкерлер

-   өте ауыр физикалық еңбекпен айналысатын жұмысшылар

-  көп физикалық күштi қажет ететiн жартылай немесе механика

  ландырылмаған еңбекте iстейтiн жұмысшылар

-   айтарлықтай физикалық күштi қажет етпейтiн жартылай механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

<???>  Физикалық шаршатқыш болып табылатын жұмыстың түрiне ... жатады.

-  статикалық жұмыс 

-  ой қызметi

-  динамикалық жұмыс

-  көркем сурет жұмысы

 -  операторлық жұмыс

<???>  Шығу тегіне  байланысты  шаңның  жіктелуі:

-  органикалық, бейорганикалық және аралас  

-  конденсация  және  дезинтеграция аэрозолі

-  микроскопиялық, ультрамикроскопиялық

 - токсикалық, аралас

 -  ауылшаруашылық, өндірістік

<???>  Шаңның  деңгейі  жоғары  цехтарға ... ауырған адамдарды жұмысқа қабылдауға  болмайды.

  -   туберкулезбен 

  -   гепатитпен   

  -   созылмалы  гастриті бар 

  -   қант диабетімен  

  -  көз ауруымен 

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiн бағалайтын негiзгi материалға ... жатады.

-   жасы мен жынысы туралы берiлген мәлiмет

-  энергия шығыны

-  сауалнамаға жауап

-   жасы мен жынысына байланысты негiзгi зат алмасу деңгейi

-   хронометраждық бақылау

<???>  Еңбек гигиенасының негізгі міндеттері – бұл:

-   еңбек өнімділігін қамтамасыз етуге қабілетті шараларды өңдеумен және енгізумен іске асырылуына негізделген, ағзаға еңбек жағдайларының әсерін сандық және сапалық бағалау

 -   кәсіби ауруларды төмендету және жою, еңбек жағдайын сауықтыру және жақсартудағы халық шаруашылығын дамыту

 -   ағзаға еңбек жағдайларының әсерін бағалау

 -  жоғары еңбекке қабілеттілікті қамтамасыз ететтін шараларды өңдеу және енгізу

 -  кәсіби ауруларады төмендету және жою

<???>  Жалпы еңбек гигиенасы:

-  еңбек үдерісі мен өндірістік ортаның және факторларының және олардың жиынтығының ағзаға әсер ету заңдылықтарын зерттейді, қолайсыз әсерлердің алдын алу әдістері мен шараларын өңдейді

-   өндірістің жеке салаларындағы еңбек жағдайының адам ағзасы мен еңбекке қабілеттілікке әсерін зерттейді

-  еңбек үдерістері мен жұмыс орнын, еңбек және демалыс тәртібін тиімді ұйымдастыруды зерттейді

  -   жұмысшылардың денсаулық жағдайын, медициналық – профилактикалық қамтамасыз ету мен жүргізілетін іс – шаралар тиімділігін зерттейді

  -  өндірістегі зиянсыз және қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мақсатында адам ағзасына химиялық факторлардың (зиянды заттар) әсерін зерттейді

<???>   Шу деңгейі ... өлшенеді.

-  дБА

-  Вт/м²

-  Гц

-  Па

-  Дж

<???>  Жұмыс жағдайының санитарлық-гигиеналық сипаттамасын ... құрайды.

 -  еңбек гигиенасы бойынша  санитарлық дәрігер

 -  өндірістің  кәсіподақ комитеті

 -  қауіпсіздік техникасы бойынша  инспектор

 -  өндіріс әкімшілігі

 -   аймақтық терапевт

 <???> Жергілікті дірілге көбіне ... шалдығады.

 -   жүйке-бұлшық ет аппараты

 -   асқорыту жүйесі

 -   Орталық жүйке жүйесі

 -  көру мүшесі

 -   тыныс алу мүшесі

 <???>  Шаршаудың алдын алудағы негізгі емдік шаралар:

-   жұмыс уақытысында кезеңді дем алу

-  емдік профилактикалық тамақтану

-  емдік анаболикалық дәрілер қабылдау

-   жартылай витаминдерді қабылдау

-   күн-ауа ваннасын қабылдау

<???>  Физикалық жұмыстың ауырлығын бағалайтын негізгі көрсеткіш ...

-   энергия шығынының көлемі

-   қанның минуттық көлемі

-   өкпе вентиляциясының көлемі

-   бұлшық ет күшінің төмендеуі

-  артериальді қысымның төмендеуі

<???>  Физикалық жүктемеге ... жатады.

-   ауыр заттарды көтеру және жылжыту

-   эмоциялық жүктеме

-   анализаторлардың шектен көп жұмыс істеуі

-   гипокинезия

-   ой  жүктемесі

<???>  Жүйке-психикалық жүктемелерге ... жатады.

-   ой қабілетін қуаттылығы

-   ауыр заттарды көтеру және жылжыту

-   дененің мәжбүрлі қалпы

-   гипокинезия

-  теріге ұзақ уақыт қысым түсіру

<???> Жұмысқа қабілеттіліктің төмендеуі дегеніміз:

-   индивид қабілеттілігіне  қандай да бір қызметтің әсер етуі

-   әлеуметтік ортаға байланысты басқа да факторлардың бірлесе әсер етуі

-   сыртқы орта әсеріне индивид жауабы

-   жұмыс қабілетінің шектелуіне әкелеін бұзылыстар

-   жұмысқа қабілеттіліктің шектелуі

<???> Жүйке-психикалық  жүктемеге ... жатады.

-    анализаторлар қуаттылығы

-   гипокинезия

-   дененің мәжбүрлі қалпы

-   теріге ұзақ уақыт қысым түсу

-   ауыр заттарды көтеру және жылжыту

<???> Бөлме микроклиматын  нормалауда ... ескеру қажет.

-  бөлменің нақты тағайындалуын

-    бөлмедегі адам саны

-   киімнің жылу ұстағыш қасиеті

-   бөлменің жарықтың түсуіне қарай бағытталуы

-   жылыту жүйесі

<???>  «Дәрігерлік кәсіптік кеңес» - бұл:

-  жасөспірім денсаулығындағы ауытқуларға байланысты  кәсіпті таңдау

-   денсаулық  жағдайына байланысты  жасөспірімді осы кәсіпке жарамдылығын  анықтау

-  таңдалған кәсіпке  жасөспірімнің жарамдылығын психо-физиологиялық критерийлер бойынша анықтау

-  жасөспірімдерде  жалпы еңбектік дағдыларды меңгеру деңгейін анықтау.

-  әртүрлі кәсіптер туралы ақпарат беруге бағытталған көпжоспарлы ақпарттық-тәрбиелеу жұмысы

<???>  Шаңнан қорғанудың санитарлы-техникалық әдістері:

-   жергілікті сормалы желдету қондыру

-   еңбек және  дем алу уақыттарын сақтау

-   респираторлар қолдану

-   үздіксіз технологиялар енгізу

-    фотарияларды Ултракүлгін сәулесі

<???>  Адам организміне әсер етуі бойынша өндірістік улардың жіктелуі:

-   аса қауіпті, жоғары қауіпті, орташа қауіпті, қауіптілігі аз   жалпы токсикалық, канцерогенді, мутагенді

-  органикалық, бейорганикалық, элементорганикалық

-  улылығы аз, орта улылығы жоғары улылығы,  аса жедел улылығы

-  тері қабаты, асқорыту жүйесі, тыныс алу жүйесіне әсері

<???>   … - денсаулық сақтаудағы гигиенаның ғылым ретiнде басты мақсаты болып табылады.

 -  Адам денсаулығының жоғары жетiстiкке жетуi мен сақталуы

 -  Қоршаған ортаның қолайсыз ықпалын оқытып үйрету

 -  Салауатты өмiр сүрудiң жүзеге асырылуы бойынша ұсыныстарды өңдеу

 -  Емдеу тиiмдiлiгiнiң нығайтылуы мен жетiстiкке жетуi

 -  Қоршаған ортада адамның өмiр сүру жағдайын жеңiлдететiн гигиеналық қалыптандырулармен ережелердi өңдеу

<???>  Еңбек  гигиенасы профилактикалық  медицинаның ...  зерттейтін  бөлімі.

 -  өндірістік   орта  факторлары мен еңбек  үдерісінің  адам  ағзасына тигізетін  әсерін  

-  қоршаған ортаның   қолайсыз  факторларын

-  адамның   өмір  сүру  жағдайына    сапасының  тигізіетін  әсерін

-  қоршаған  ортаның  экологиялық  факторларының  адам  денсаулығына  тигізетін   әсерін

-   қоршаған   ортада  адамның   өмір  сүру  жағдайын

<???>  Еңбек гигиенасы …  зерттейді.

-  өндірістегі   еңбек  жағдайын

-  қоршаған  ортаның  қолайсыз  факторларын

-  өндірістегі   тамақтану  жағдайын

-  еңбек  өнімділігінің   жоғары  болуын

-   қоршаған   ортада  адамның   өмір  сүру  жағдайын

<???>  Еңбек  гигиенасының   басты  міндеті:

-  еңбек  жағдайын  сауықтыру бағытында   гигиеналық   нормативтерді  жасау

-  қоршаған  ортаның   қолайсыз  факторларын  зерттеу

-  салауатты   өмір  салтын  қалыптастыру  бойынша  ұсыныстарды жасау

-  еңбек  өнімділігін  аса  жоғарылатуды  қамту

-  қоршаған   ортада  адамның   өмір сүру   жағдайын  жеңілдететін   гигиеналық  нормалар  мен  ережелерді   жасау

<???>  Орталық жүйке жүйесiнiң қажуы көрсеткіш ... төмендеуімен бағаланады.

 -  бұлшық еттің күшi мен төзiмдiлiгiнің

 -  спирометрия көрсеткiшiнiң

 -  артериялық қан қысымының 

 -  ақпаратты өңдеу жылдамдығының 

 -  қанның минуттық көлемiнiң  

  <???>  Шектен тыс қажудың алдын алудағы негiзгi шаралар:

 -  еңбек тәртiбiнде кезеңдiк демалыс ұйымдастыру

 -  анаболикалық дәрiлiк препаратты қабылдау

 -  полидәрумендi препаратты қабылдау

 -  күн сәулесi ваннасын қабылдау

 -  емдiк профилактикалық тамақтану

<???>  Физикалық еңбек ауырлығын бағалауда негізгі көрсеткіш... болып табылады.

-  энергия шығының мөлшерi

-   қанның минуттық көлемi

-  өкпе желденуiнiң көлемi

-  бұлшық ет күшiнiң төмендеуi

-  артериялық қан қысымының деңгейi

<???>  Еңбек гигиенасының бөлімі – еңбек физиологиясы:

-  өндірістік іс әрекеттің әсерімен байланысты ағзаның функцияналдық жағдайдын зерттейді

өндірістік ортаның факторларының ағзаға әсерін зерттейді

-   адамның өміріне судың сапасының әсерін зерттейді

-  қоршаған ортаның экологиялық факторларының  ағзаға әсерін зерттейді

-  қоршаған ортада адамның өмір сүру жағдайын зерттейді

<???>  Еңбек гигиенасы саласындағы дәрігердің қызметі:

-  санитарлық - ағартушы, ұйымдастырушы, бақылаушы және реттеуші.

-  реттеуші, ұйымдастырушы

-  санитарлық – ағартушы, ұйымдастырушы

 -  бақылаушы, санитарлық - ағартушы

 -  реттеуші, санитарлық – ағартушы

<???>  Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР Кодексі ... қабылданды.

-  18.09.2009ж.

-  25.10.2010ж

-  01.02.2011ж

-  15.06.2006ж

-  30.08.2007ж

<???>  Кодекске сәйкес санитарлық-эпидемиолгиялық қызметке өкілетті қызметтік тұлғаға ... жатады.

-   ҚР бас мемлекеттік санитарлық дәрігері

-  денсаулық сақтау департаментінің директоры

-  аурухананың  бас дәрігері

-  ветеринарлық санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің директоры

-   емхананың бас дәрігері

<???>  Санитарлық-эпидемиологиялық сараптама нәтижесінде...беріледі.

-   санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды

-   санитарлық-эпидемиологиялық  ұйғарым

-   санитарлық-эпидемиологиялық қаулы

-   сараптама актісі

-   шешім

<???>  Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР Кодексі ... қабылданды.

-   18.09.2009ж

-  25.10.2010ж

-  01 .02.2011ж

-  15.06.2006ж

-  30.08.2007ж

<???>  ҚР Кодексінің № ... статьясында «Мемлекеттік саниатарлық-эпедимиологиялық қадағалау туралы ережесі» берілген.

-  21

-   45

-  30

-  13

-  2 0

<???>  Кодекске сәйкес санитарлық-эпидемиолгиялық қызметке өкілетті қызметтік тұлғаға ... жатады.

-   ҚР бас мемлекеттік санитарлық дәрігері

-  денсаулық сақтау департаментінің директоры

-  аурухананың  бас дәрігері

-  ветеринарлық санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің директоры

-  емхананың бас дәрігері

<???> ҚР Кодексіне сәйкес санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органының лауазымды тұлғасы ... құқылы.

-  ҚР заңнамасын бұзу фактісі бойынша физикалық тұлғаларды санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдарын шақыруға

-   медициналық көмек сапасын арттыруға

-   медициналық көмек тәртібін бекітуге

-  денсаулық сақтау субьектілерінің жұмысын бағыттауға

-  тегін дәрілік препараттарын камтамасыз етуге

<???>  ҚР Кодексіне сәйкес санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органының  лауазымды  тұлғасы...құқылы.

-  ҚР Үкіметі бекіткен тәртіпке сай кейбір жеке нысандарда карантинді белгілеуге

-  медициналық жұмысты лицензиялауға

-  медициналық көмектің барлық түрлерін көрсетуге

-  мекемені аккредитациялауға

-   медициналық  реабилитацияны  жүргізуге

<???>  ҚР Кодексінде көрсетілген актіден басқа санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің лауазымды тұлғалары әкімшілік  заң бұзушылыққа сәйкес ... актісін толтырады.

-  санитарлық-эпидемиологиялық тексеру

-  жер телімдерін бөлу

-  жобаны қарау

-  мемлекеттік бақылау

-  санитарлық қорғау аймағын ұйымдастыру

 <???>  ҚР Кодексіне сай санитарлық-эпидемиологиялық  сараптаманы ...жүргізеді.

-   мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары

-  стандарттау комитеті

-   дәрігер-эпидемиолог

-  сертификаттау комитеті

-   Ғылыми зерттеу институты

<???>  Санитарлық –эпидемиологиялық сараптама ...жүргізілмейді.

-   тағамдық азық-түлік жеуге жарамсыз болған жағдайда

-  химиялық заттармен залалданған жағдайда

-   бактериялармен залалданған жағдайда

-  жаңа өнімдерге

-   жаңа технологиялық құралдарға

<???>   Жұмыс орнындағы жарықтануға баға беруде қолданылатын     негiзгi көрсеткiш:

-  табиғи жарық коэффицентi

-  жарық коэффицентi

-  түсу бұрышы

-  саңылау бұрышы

-   тереңдену коэффицентi

<???>  Люксметрдiң жұмыс iстеу үдерiсi ... байланысты.

-   фотоэффектiге

-  жарықтың иондаушы жағдайына

-  люминесценцияға

-  жарық қабылдаушының шағылысу қасиетiне

-   жарық энергиясының жұтылуына

<???>  Микроклимат дегенiмiз:

-  шектелген аймақтағы метеорологиялық тәртiп

-  осы жерге тән метеорологиялық факторлардың минимальды   айқындылығы

-  табиғаттың адамға қатыстылығын сипаттайтын метеофакторлардың    минимальды жиынтығы

-   физикалық үдерiстердiң қарқындылығы

-  белгiлi бiр жердегi фауна мен флора дамуын анықтайтын табиғи

  факторлардың жиынтығы.

<???>  Жұмысқа қабілеттілік    қисығының  негізгі  компоненті:    

 -  еңбек  өнімділігінің  жоғарғы  кезеңі

 -  еңбекке  қабілеттілікке   селқос кезеңі 

 -  шектен тыс  қажу  кезеңі     

 -  толық  компенсация  аймағы

 -  толық  емес  компенсация  аймағы 

<???> Балалар  қажуының  алғашқы  белгілері: 

  -   еңбек  өнімділігінің    төмендеуі

  -  оқуға   зейін  қоюының  артуы   

  -  физиологиялық  қызметті  реттеудің    жақсаруы      

  -  селқостық пен   ұйқышылдықтың  байқалуы 

  -  физикалық   еңбекке  қабілеттіліктің    күрт   төмендеуі 

<???> Адамның есту анализаторы ... Гц аралығындағы дыбысқа сезiмтал.

  - 16 дан 20 мың 

  -  10 нан 20 мың

  -  500 ден 12 мың

  -  10 нан 20  

  -    50 ден 100 

<???>  Шу интенсивтiлiгiнiң  өлшем бiрлiгi:

  -   Децибел (дБ)

  -  Герц  (Гц)

  -   Паскаль (Па)

  -   мм сынап бағанасы

  -  миллибар (мБ)

<???>  Ауруды сезiнудiң шарықтау шегi дегенiмiз:

  -   есту мүшелерiнде ауру тудыратын шудың минимальды интенсивтiлiгi.

  -   дыбыс қабылдауын тудыратын шу интенсивтiлiгi.

  -   есту аппаратын қажуға соқтыратын жоғарғы жиiлiктi шудың

   минимальдi интенсивтiлiгi.

  -   есту аппаратының қажуына әкелетiн төменгi жиiлiктi шудың

   интенсивтiлiгi.

  -  әр түрлi мүшелерде ауру тудыратын шу интенсивтiлiгi.

<???>  Шу біріншi кезекте... әсер етеді.

  -  есту  анализаторына

  -  ас қорыту мүшесіне

  -  көру мүшесіне

  -   перифериялық  жүйке  жүйесiне

  -   терi сезiмталдығына

<???> Дiрiл  дегенiмiз:

 -   адам ағзасына берiлiп, арнайы өзгерiс туғызатын қатты дененiң механикалық тербелiсi.

 -   тығыз орта арқылы адам ағзасына берiлетiн инфрадыбысты және дыбысты жиiлiктегi аймақтың электромагниттi тербелiсi.

   -   адам ағзасына әсер ететiн ультра жоғары жиiлiктi электромеханикалық тербелiс.

   -  адам  ағзасына әсер ететiн инфрадыбысты жиiлiктегi электромеханикалық тербелiс.                       

   -   жоғары  жиiлiктегі ауаның адам ағзасына әсерi.

<???>  Жергiлiктi дiрiл әсерiне ... шалдығады.

   -   тау-кен шахталарының кеншiлерi 

   -  автотранспорт жүргiзушiсi

   -   болат  балқытушы

   -  электрмен дәнекерлеушiлер

   -  темiр жол транспортының машинистерi

<???>  Жалпы дiрiлдеудiң жағымсыз әсерiнен қорғайтын жеке қорғаныс тәсiлдерiн атаңыз:

   -    дiрiлдi азайтатын аяқ киiмдi кию

   -   распираторларды қолдану

   -   механизмдердi ара қашықтықтан басқару

   -    әр 3 сағаттық жұмыстан кейiн 10 минуттық үзiлiс жасау

   -   жұмыс уақытында қолды уқалау

<???>  Жергiлiктi дiрiлдеудiң әсерiне байланысты жұмысқа ... адамды қабылдауға  болмайды.

   -   ангиоспазмаға тез шалдыққыш    

   -  есту жүйесiнде патологиясы бар 

   -   созылмалы холициститі бар

   -   асқазан мен 12 елi iшектiң жаралық аурулары бар

   -  эндокриндiк бұзылыстары бар

<???>  Химиялық құрамы бойынша шаң-тозаңның жiктелуi:

   -   минералды

   -   токсикалық

   -  биологиялық

   -   дизентеграция шаң-тозаңы

   -  конденсация шаң-тозаңы

 <???>  Ауа шаңдылығын анықтауда седиментациялық-салмақты әдiс .....

  негiзделген.

  -   белгiлi бiр беткейге шаң тозаңның қонуы мен оның салмағын   анықтауға

  -   шаң тозаңның белгiлi бiр бетке қонуы мен седиментация көлемi арқылы мөлшерiн   анықтауға

  -   әр түрлi ерiткiштермен шаң-тозаңды адсорбциялау және  адсорбцияланған шаң-тозаңның салмағын анықтауға

  -  ауаны синтетикалық талшықты сүзгiден өткiзiп, салмағын  анықтауға

  -    уаны ион алмасу смоласы бар сүзгiден өткiзiп, фракцияларға бөлуге

 <???>  Шаң-тозаңның  әсерiнен ағзада:

  -  пневмокониоз дамиды

  -  созылмалы гастрит асқынады

  -  созылмалы трахеоброихит асқынады

  -   пиодермит дамиды     

   -   блефарит дамиды

   <???>  Өндiрiстiк мекемедегi ауадағы азот тотығының ШРЕК – сы:

  -   5 мг/куб м    

  -   50 мг/куб м

  -   20 мг/куб м

  -   15 мг/куб м

  -   1,0 мг/куб м

<???>  Кәсiби  улану дегенiмiз:

 -  жұмысшыларда өндiрiстiк улардың әсерiнен туындайтын жедел және     созылмалы уланулар

 -  зиянды тағамдарды пайдаланудан туындайтын ауру

 -   өндiрiстiк шаң мен көп мөлшерде кремний тотығымен тыныс алу

     нәтижесiнде туындайтын ауру

 -  жұмысшыларға жағымсыз өндiрiстiк фактордың әсерiнен туындайтын   ауру

 -   апат жағдайында кәсiби зиянды әсер нәтижесiнде пайда болатын ауру

  <???>  Шектен тыс қажудың физиологиялық мәнi:

 -   жұмыс әсерiнен ми қыртысы жасушаларының шектен тыс тежелуi

 -  ми қыртысы жасушаларының тежелуi әсерiнен болатын жұмысқа

  қабiлеттiлiктiң уақытша төмендеуi

 -   физиологиялық қызметтiң бұзылу әсерiнен жұмысқа қабiлеттiлiктiң   тұрақты төмендеуi

 -   еңбек қиындығынан болатын ағзаның дезадаптациясы

 -  күндiзгi  биологиялық ырғаққа сәйкес ағзаның вегетативтiк

  функциясының  бұзылуы

<???>  Динамикалық стереотип дегенiмiз:

  -   шартты және шартсыз рефлекстердiң уақыт және орындалуына

     байланысты қалыптасқан жүйелi тәртiбi.

  -   әртүрлi тiтiркендiргiшке тұрақты жауаптың түзiлуi.

  -    ағза мен орта арасындағы тепе теңдiктiң түзiлуi.

  -    атқаратын қызмет түрiне сәйкес ағзаны дайындау.

  -    тiршiлiк ету үшiн шартты және шартсыз рефлекстердiң

     жиынтығы.

  <???>  Орталық жүйке жүйесiнiң қажуы  ... төмендеуімен бағаланады.

 -  бұлшық еттің күшi мен төзiмдiлiгiнің

 -  спирометрия көрсеткiшiнiң 

 -  артериялық қан қысымының 

 -  ақпаратты өңдеу жылдамдығының 

 -  қанның минуттық көлемiнiң  

<???>  Еңбек және дем алу тәртiбi  дегенiмiз ...

-   қажуды болдырмау үшiн жұмыс пен үзiлiстi тиiмдi түрде

     кезектестiру.

-   тәулiк бойы күн тәртiбi компоненттерiнiң тиiмдi кезектесуi.

-   жұмыс түрiне байланысты еңбек нормативiнiң сақталуын  бақылау.

-   жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру.

 -   жұмыс кезiндегi үзiлiстi бақылау.

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiнiң үшiншi тобына ...  жатады.

 -   физикалық күштi қажет ететiн қызмет көрсету саласы мен

     механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

 -   ақыл ой еңбегiмен айналысатын қызметкерлер

 -  өте ауыр физикалық еңбекпен айналысатын жұмысшылар

 -  көп физикалық күштi қажет ететiн жартылай немесе механика

  ландырылмаған еңбекте iстейтiн жұмысшылар

 -  айтарлықтай физикалық күштi қажет етпейтiн жартылай         механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

 <???>  Экспозициялық   дозаның өлшем бiрлiгi:

 -   рентген және кулон/кг 

 -   беккерель және кюри

 -   зиверт және бэр

 -  м Р/с және м Бэр/ч

 -  грей және рад

 <???>  Шулы   цехта   жұмыс    істейтін  жұмысшылар ...   шағымданады.

 -  бастың  ауруы  мен айналуына 

 -  көздің  қарауытуына

 -  жүректің айнуына

 -  іштің  өтуіне

 -   аяқтың  дірілдеуіне

 <???>  Өндіріс ортасында  дірілдің  ағзаға  зиянды  әсерін ... күшейтеді.   

 -  жоғарғы   жиіліктегі   шу

 -   жұмыс   уақытының  ұзақтығы

 -   психологиялық  климат

 -  жұмысшылардың  бір  жерде  шоғырлануы

 -  цехтың   дұрыс  желдетілмеуі

 <???>  Мақта    шаңынан  туындайтын  пневмокониозға ... жатады.

 -  биссиноз 

 -  баритоз

 -  силикоз

 -  сидероз

 -  каолиноз

 <???>  Өндірістік  улар  ағзаға  ... арқылы енеді.    

 -  тыныс алу  және  ас қорыту  мүшелері

 -  тері,  көз  жасы 

 -  өкпе,  бауыр

 -  тыныс алу  жолдары  мен бүйрек 

 -  майлы  тағамдар 

 <???>  Иондық  сәуленің  ағзаға  әсерінен ... туындайды.

  -   сәуле ауруы

  -   кессон  ауруы

  -   биіктік  ауруы

  -  сары ауру

  -   тырысқақ

 <???>  Қауіпті    факторлар   дегеніміз -  ... факторлар.

 -  белгілі бір   жағдайда   денсаулықтың  жедел  бұзылуына  кейде  өлімге       душар   ететін

 -  жұмысқа   қабілеттілікке  кері  әсерін  тигізетін 

 -  кәсіби   аурушаңдыққа    әкелетін  

 -  улануды  тудыратын 

 -  жағымсыз  микроклиматтық

<???>  Жиiлiгi 350 Гц-тен төмен шу ... деп аталады.

 -   төменгi жиiлiктi

 -   жоғарғы жиiлiктi

 -   ортаңғы жиiлiктi

 -  ультрадыбыс

 -  инфрадыбыс

<???>  Шу жиiлiгінің өлшем бiрлiгi:

 -  Герц

 -  Паскаль

 -  мм сынап бағанасы

 -  миллибар

 -  Децибель

 <???>  Гигиеналық баға беруде шудың қалыптандырылатын көрсеткiшi:

 -  жиiлiгi 

 -  д ыбыс күшi

 -  дыбыстың жоғарлығы

 -  тоны

 -   дыбыс тербелiстерiнiң амплитудасы

  <???>  Жағымсыз шу әсерлерiнiң алдын алу шараларына ... жатады.

  -   шуылдайтын агрегаттарды оқшаулау 

  -   қабырғаға кафельдi жабыстыру

  -   қолайлы микроклимат жағдайын жасау

  -   мекеменi жақсы желдету

  <???>  Дiрiлдiң қалыпты деңгейi ... байланысты.

  -  тербелiс жиiлiгiне   

  -  жұмыс кезеңiне

  -  жұмысшының денсаулық жағдайына

  -   жұмыстың ауыртпалығына

  -   жұмыстың кернеулiк сатысына

<???>  Дiрiлдiң жергілікті әсерiне ... жиі  шалдығады.

  -   көмiр шахталарының қазушылары

  -   экскаваторшылар

  -   электрмен   дәнекерлеушiлер

  -   темiр жол транспортының   машинистерi

  -   автотранспорт   жүргiзушiсi

<???> Бiрiншi кезекте жалпы дiрiлдеу әсерiнен ... зақымданады.

 -  тiрек-қимыл аппараты  

 -  көру мүшесі

 -  несеп-жыныс жүйесі

 -  жүйке-бұлшық ет аппараты

 -  ас қорыту мүшесі

<???>  Шаң тозаң бөлшектерiнiң өлшемi мен түрiнiң ағзаға әсерi:

 -  тыныс жолдары арқылы тереңiрек енуге әсер етеді

 -  бауыр қызметiне әсер етедi

 -  седиментация жылдамдығына әсер етедi

 -  органикалық ерiткiштерде ерiту жылдамдығына әсер етедi

 -  электрмен зарядталған бөлшектердiң өзгеру жылдамдығына әсер етедi

<???>  Ауаның шаңдылығын бағалауда ... әдіс қолданылады.

 -  аспирациялық-салмақты 

 -  капилляроскопиялық

 -  физиометриялық

 -  биологиялық

 -  химиялық

<???>  Кремнийдiң қос тотығы 70%- тен жоғары болғанда жұмыс орнындағы  шаң-тозаңның  ШРЕК – сы:

 -  1,0 мг/куб м

 -  4,0 мг/куб м     

 -  0,5 мг/куб м

 -  10,0 мг/куб м

 -  2,0 мг/куб м

<???>  Силикоздың жиi асқынуы .... әкелiп соқтырады.

 -   туберкулезге 

 -  гипертониялық ауруға

 -   өкпе қатерлi iсiгiне

 -  холециститке

 -   өттiң тас ауруына

<???>  Өндiрiстiк  ортадағы  ауаның  құрамындағы газ тәрiздi  қосылыстарға баға  беру үшiн ... әдісі қолданылады.

 -   аспирациялық жұтылу

 -    респирациялық

 -   седиментациялық жұтылу

 -   тұнбалы-салмақты,ингаляциялық

 -   ингаляциялық

<???> Қажумен күресудiң басты мақсаты :

 -   қажудың туындауын аластату.

 -  оны болдырмау.

 -  көңiл күйдi жақсарту.  

 -  сауықтыру үшiн тиiмдiлiгi жоғары iс шараларды жүргiзу.

 -  шынығу үдерiсiн қамтамасыз ету.

<???>  Физикалық шаршатқыш болып табылатын жұмыстың түрiне ... жатады.

  -  статикалық жұмыс 

  -  ой қызметi

  -  динамикалық жұмыс

  -  шектелген кеңiстiктегi жұмыс

  -  шектелген уақыт жағдайындағы жұмыс

<???>  Бас ми қыртысының қажуын тiкелей тiркеу әдiсiне ... өлшеу жатады.

  -  көру-моторлы реакция жылдамдығын 

  -  мәліметті қабылдау жылдамдығын

  -  бұлшық ет треморын

  -  жүректiң жиырылу жиiлiгiн

  -  қолдың бұлшық ет күшiн 

<???>  Өндiрiстiк үдерiстегi белсендi демалыстың негiзгi түрiне ... жатады.

  -   шаршаудың бiрiншi белгiлерi пайда болғанда 5-7 минут жасалатын    өндiрiстiк жаттығудың жиынтығы

  -  сағат сайын 1-2 минуттық  үзiлiс жасау

  -  түскi үзiлiс

  -  дем алатын бөлменiң дұрыс жабдықталуы

  -  мiндеттi түрде түскi үзiлiстен кейiн орнында тұрып қимылдау

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiнiң төртiншi тобына ... жұмысшылар жатады.

  -   көп физикалық күштi қажет ететiн жартылай механикаландырылған  жұмыста iстейтiн

  -  ақыл ой еңбегiмен айналысатын 

  -  көп физикалық күштi қажет етпейтiн жартылай немесе механикаландырымаған еңбекте iстейтiн

 -  физикалық күштi қажет ететiн, қызмет көрсету саласы мен механикаландырылған жұмыста  iстейтiн

 -  өте ауыр физикалық еңбекпен айналысатын

<???> Эквиваленттi дозаның өлшем бiрлiгi:

-   м Р/с және м Бэр/сағ 

-  рентген және кулон/кг

-  беккерель және кюри

-  зиверт және бэр

-   грей және рад

<???>  Шудың  нәтижесінде туындайтын  кәсіби  ауруға ... жатады.

 -  кәсіби  саңыраулық

 -  кәсіби  улану

 -  жүйке   ауруларының  дамуы

 -  діріл ауруы

 -   кессон ауруы

<???>   Шығу тегіне  байланысты  шаңның  жіктелуі:

 -  органикалық, бейорганикалық

 -  конденсация  және  дезинтеграция аэрозолі

 -  микроскопиялық, ультрамикроскопиялық

 -  токсикалық, аралас

 -  ауылшаруашылық, өндірістік

<???>  Шаңнан қорғанудың санитарлық-техникалық шараларына ... жатады.

 -  желдету жүйесін жақсарту

 -  технологиялық  үдерісті   автоматтандыру

 -  жұмысшыларды  респиратормен  қамтамасыз ету

 -  санаторлық -  курорттық  емдеу  жұмыстарын  жақсарту

 -  шу деңгейін  азайту

<???>  Улы заттардан  қорғанудың   өндірістік    шараларына ...  жатады. 

 -  өндірісті   автоматтандыру

 -  өндірістегі  зиянды  заттарды    регламенттеу

 -  техника  қауіпсіздігін   сақтау

 -   жұмысшыларды    медициналық  бақылаудан  өткізу

 -  40-45 дейінгі  адамдарды  жұмысқа  қабылдамау

<???> Органикалық  шаңның  жіктелуі:

 -  металдық,  минералдық

 -  табиғи,  жасанды

 -  өсімдік, жануар

 -   ірі  және  ұсақ  бөлшекті

 -  конденсация  және  дезинтеграция  аэрозолі

<???> Зиянды  факторлар  дегеніміз - ... факторлар.

 -    жұмысқа   қабілеттілікке   кері  әсерін  тигізетін  немесе  кәсіби   аурушаңдыққа   әкелетін

-   өлімге  душар  ететін 

-   улануды  тудыратын  

-   қоршаған ортаға   зиянды  әсер ететін 

-   өсімдіктерге    зиянын  тигізетін 

<???>  Жиiлiгi 350-800 Гц аумағында шу ... деп аталады.

-  ортаңғы жиiлiктi

-   ультрадыбыс

-  инфрадыбыс

-   төменгi жиiлiктi

-   жоғарғы жиiлiктi

<???>  Шудың Гц-пен өлшенетiн қасиетi:

 -   жиiлiгi

 -   дыбысы

 -   инсентивтiлiгi

 -  күшi

 -  дыбыс қысымының энергиясы

<???> Санитарлық  сараптау шуды спектрлiк құрамына қарай ....

  деп  бөледi.

 -   жоғарғы, орта, төменгi, жиiлiктi шу 

 -    кең жолақты

 -   тоналды

 -  инфрациялық жиiлiктi шу

 -   импульстi шу 

<???> Шулы цехта  еңбек ететін жұмысшыларды медициналық

  бақылаудан өткiзуге мiндеттi түрде ... қатысады.

 -  отоларинголог

 -   хирург

 -  психиатр

 -  окулист

 -  гинеколог

 <???> Адамға әсер етуiне қарай дiрiлдiң бөлiнуi:

 -   жалпы 

 -  жоғары жиiлiктi

 -   орта жиiлiктi

 -  төмен жиiлiктi

 -  әсерi жоқ

 <???>  Бiрiншi кезекте жергiлiктi дiрiлдеу әсерiнен ... зақымдалады.

 -  жүйке-бұлшық ет аппараты

 -  ас қорыту жүйесi

 -   орталық жүйке жүйесi

 -   көру жүйесi

 -   тыныс алу жүйесi

<???>  Жалпы дiрiлдеу әсерiне ...  көбiрек шалдығады.

 -  темiр жол транспортының жүргiзушiлерi

 -   көмiр шахтасының кеншiлерi

 -  электрмен, газбен дәнекерлеушiлер

 -   электрмонтерлерi

 -  құрылысшылар

<???>  Шаң-тозаң … бойынша жiктеледi.

 -   дисперстiлiгi

 -  электр зарядтылығы

 -   ағзаға есту жылдамдығы

 -  өкпеде тұну жылдамдығы

 -  ағзадан шығу жылдамдығы 

 <???>  Ауаның шаңдылығын анықтауда аспирациялық-салмақты әдiс ....

  негiзделген.

-  ауаны синтетикалық талшықты сүзгi арқылы өткiзiп, шаңның

   салмағын анықтауға

-  белгiлi бiр беткейге шаңды тұндырып, оның салмағын анықтауға

-   белгiлi бiр беткейге шаңды тұндырып, шаң мөлшерiн седиментация көлемiнде анықтауға

-  ауаны ион алмасатын смоласы бар сүзгi арқылы өткiзiп,

 тұрып қалған шаң фракциясының бөлiнуiн анықтауға

-  әр түрлi ерiткiштермен шаңды сорбциялау салмағын анықтауға

<???>  Бос кремнийдiң қос тотығы 10 нан 70%-ке дейiн болғанда жұмыс орнындағы шаң-тозаңның ШРЕК – сы:

-  2,0 мг/куб м 

-  1,0 мг/куб м

-  4,0 мг/куб м     

-  0,5 мг/куб м

-   10,0 мг/куб м

<???>  Пневмокониоздың ауыр өтетiн түрi:

 -  силикоз

 -  асбестоз         

 -  антракоз

 -  талькоз

 -  алюминоз

<???>  Шаңнан жеке қорғану заттарына ...  жатады.

 -  респиратор

 -   ингалятор

 -  жеке противогаз

 -  қорғаныштық паста мен май

 -  бет орамал

<???>  Кәсiби уланудың алдын алудың жалпы шараларына ... жатады.

 -  жұмыс орнында ауа құрамындағы зиянды заттардың мөлшерiн бақылау

 -  өндiрiс орнындағы ауаны ультракүлгiн сәулемен сәулелендiру

 - өндiрiс орындары ауасын жасанды ионизациялау

 -  жұмыс орнындағы ауаны жiңiшке талшықты синтетикалық сүзгiден     өткiзу

 - жеке басты қорғау құралдарын пайдалану

  <???>  Шектен тыс қажудың алдын алудағы негiзгi шараларға ... жатады.

  -  еңбек тәртiбiнде кезеңдiк демалыс ұйымдастыру

  - анаболикалық дәрiлiк препаратты қабылдау

  -  полидәрумендi препаратты қабылдау

  - күн  сәулесi ваннасын қабылдау

  -  емдiк  профилактикалық  тамақтану

<???>  Физикалық еңбек ауырлығын бағалаудағы негізгі көрсеткiшке...жатады.

  - энергия шығының мөлшерi 

  -  қанның минуттық көлемi

  - өкпе желденуiнiң көлемi

  - бұлшық ет күшiнiң төмендеуi

  -  артериялық қан қысымының деңгейi

<???>  Қол динамометрi .... қолданылады.

  - бiлек және  саусақ бұлшық еттерiнiң күшiн өлшеу үшiн

  - тұла бойы күшiн өлшеуге

  -  максимальды  бұлшық ет күшiнiң төзiмдiлiгiн  өлшеуге 

   қол  треморограммасын  алу үшiн

  - жартылай бұлшық ет күшеюiнiң төзiмдiлiгiн өлшеу үшiн

<???> Еңбек интенсивтiлiгiнiң  бiрiншi тобына  ... жатады.

- тәулiгiне 2550-2800 ккал энергия шығынын жұмсайтын ақыл-ой

     еңбегiмен айналысатын қызметкерлер

 - тәулiктiк энергия шығыны 2700-3000 ккал болатын, жеңiл жұмыс

     iстейтiн еңбеккерлер

  - тәулiктiк  энергия шығыны 2900-3200ккал  болатын, орташа

     ауыртпалықты жұмыспен шұғылданатын жұмысшылар

  - тәулiктiк энергия шығыны 3450-3700ккал болатын ауыр физикалық

     жұмыспен шұғылданатын жұмысшылар

  - тәулiктiк энергия шығыны 3900-4300 ккал болатын, өте ауыр физикалық жұмыспен айналысатын жұмысшылар

<???> Еңбек интенсивтiлiгiнiң бесiншi тобына ... жатады.

-  тәулiктiк энергия шығыны 3900-4300 ккал болатын, өте ауыр физикалық жұмыспен айналысатын жұмысшылар

-   айтарлықтай физикалық күштi қажет етпейтiн жартылай   механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

- орташа ауыртпалықты, бiрақ күштенуi жоғары физикалық жұмыста

   iстейтiн еңбеккерлер

 -  жеңiл бiрақ, күштенуi жоғары физикалық жұмыста iстейтiн еңбеккерлер

 -  творчестволық қызмет атқаратын адамдар 

<???> Темір   шаңдарынан   туындайтын   пневмокониозға ... жатады. 

  - сидероз

  - силикоз

  - станиоз

  -  каолиноз

  - талькоз

<???> Шаңның  деңгейі  жоғары  цехтарға ... адамдарды жұмысқа қабылдауға  болмайды.

  -  туберкулезбен   ауыратын

  -  гепатитпен ауырған   

  -  созылмалы  гастриті бар 

  -  қант диабетімен   ауыратын 

  - көзілдірік   тағатын 

<???> Органикалық   шаңның  құрамына ... шаңдары  жатады.

  - ұн,сүйек,пластмасса

  - тері,  сүйек, цемент

  - қорғасын, темір, силикат

  - ағаш,резеңке,кварц

  - асбест,мырыш, смола 

<???>  Жиiлiгi 800 Гц-тен жоғары шу ... деп аталады.

  -  жоғарғы жиiлiктi

  -  ортаңғы жиiлiктi

  - ультрадыбыс

  -  инфрадыбыс

  -  төменгi жиiлiктi

<???> Шудың дБ-мен  өлшенетiн қасиетi:

  - интенсивтiлiгi

  - дыбыстығы

  - биiктiгi

  - тоны

  - жиiлiгi

<???> Шу деңгейiнiң бiр қалыпта болуы ... байланысты.

 - шу сипатының жиiлiгiне

 -  жұмыс кезеңiне

 - қолданылған қондырғы түрiне

 - дiрiлдiң қосымша әсерiне

 -  денсаулық жағдайына

<???> Шудың әсерiнен болған ауруларды медициналық тексеруден өткiзгенде  жүргiзiлетiн функциональды зерттеулерге ... жатады.

 -  аудиометрия 

 - спирометрия

 -  қан құрамын жалпы талдау

 -  зәрдi жалпы талдау

 - саусақ сүйектерiнiң  рентгенографиясы

<???> Балғамен жұмыс iстейтiн адамдарда кездесетiн кәсiби ауру:

 - дiрiл ауруы 

 - биiктiк ауруы

 - таулы ауру

 - кессонды ауру

 - шу ауруы

<???>  Жергiлiктi дiрiлдеудiң әсерiнен қол-аяқта болатын өзгерiстер:

 -  сезiмталдықтың бұзылуы

 - терi қабатының гиперемиясы

 - терi беттерiнiң температурасының жоғарылауы

 - терi беттерiнiң температурасының төмендеуi

 - перифериялық тамырлардың зақымдануы

<???>  Өндiрiстiк дiрiлдеуге көп ұшырайтын адамдарды медициналық

  бақылаудан өткiзу үшiн мiндеттi түрде ...  қатысады.

 - невропатолог  

 - кардиолог

-  травматолог

- окулист

-  хирург

<???> Химиялық құрамы бойынша шаң-тозаңның жiктелуi:

-  минералды

-  токсикалық

-  биологиялық

-  дизентеграция шаң-тозаңы

- конденсация шаң-тозаңы

<???> Аспирациялық-салмақты әдiспен өлшегендегі  ауадағы  шаңның өлшем бiрлiгi:

 - мг/куб м   

 - мг/кв м

 - 1кв см

 -  г/кв м 

 -  кг/кв км

<???> Бос кремнийдiң қос тотығы 10%-тен аз болғандағы жұмыс орнындағы  шаң-тозаңның ШРЕК – сы:

  -  4,0 мг/куб м      

  - 0,5 мг/куб м

  - 10,0 мг/куб м

  - 2,0 мг/куб м

  - 1,0 мг/куб м

<???> Жұмыс орнындағы ауадағы аммиактың ШРЕК – сы:

  - 20 мг/куб м      

  - 50 мг/куб м

  - 30 мг/куб м

  - 10 мг/куб м

  - 1,0 мг/куб м

<???> Көмiр шахталарында жұмыс iстейтiн шахтерлерде пневмокониоздың  ... түрi дамиды. 

  -  антракоз

  -  алюминоз

  -  сидероз

  -  силикоз

  -  асбестоз

<???> Шаршаудың физиологиялық мәні:

  -  ми қыртысы жасушаларының тежелуi әсерiнен болатын жұмыс қабiлеттiлiгiн уақытша төмендеуi

  -  жұмыс әсерiнен ми қыртысы жасушаларының шектен тыс тежелуi

  -  физиологиялық қызметтiң бұзылу әсерiнен жұмысқа қабiлеттiлiктiң   тұрақты төмендеуi

  - еңбек қиындығынан болатын ағзаның дезадаптациясы

  -  күндiзгi биологиялық ырғаққа сәйкес ағзаның вегетативтiк

 функциясының  бұзылуы

<???>  Шектен тыс қажуды жою үшiн жүргiзiлетiн негiзгi шаралар:

 -   ұзақ демалу 

 - анаболикалық стероидты препаратты қабылдау

 -   қызмет түрiн ауыстыру

 -   ауа ваннасын қабылдау

 -   полидәрумендi препарат қабылдау

<???> Еңбек интенсивтiлiгiн бағалайтын негiзгi материалға ... жатады.

 -   жасы мен жынысы туралы берiлген мәлiмет

 -    энергия шығыны

 -  сауалнамаға жауап

 -    жасы мен жынысына байланысты негiзгi зат алмасу деңгейi

 -  хронометраждық бақылау

<???>  Ландольт сақинасы ..... қолданылады.

 -  анық көрудiң тұрақтылығын өлшеу үшiн 

 - ой еңбегiне қабiлеттiлiктi анықтауда

 -   көздiң электрлiк сезiмталдығының шарықтау шегiн анықтауда

 -  көру-моторлы реакция жылдамдығын анықтауда

 -   нысанның жеткiлiктi жарықтану дәрежесiн анықтауда

  <???> Еңбек интенсивтiлiгiнiң екiншi тобына ... жатады.

-  тәулiктiк энергия шығыны 2700-3000 ккал болатын, жеңiл жұмыс

     iстейтiн еңбеккерлер

-  тәулiктiк энергия шығыны 3900-4300 ккал болатын, өте ауыр физикалық   жұмыспен айналысатын жұмысшылар

-   тәулiгiне 2550-2800 ккал энергия шығынын жұмсайтын ақыл-ой

    еңбегiмен айналысатын қызметкерлер

-   тәулiктiк энергия шығыны 2900-3200ккал  болатын, орташа

     ауыртпалықты жұмыспен шұғылданатын жұмысшылар

 -  тәулiктiк энергия шығыны 3450-3700ккал болатын ауыр физикалық  жұмыспен шұғылданатын жұмысшылар

<???>  Шығу көзіне  байланысты  жалпы  діріл ... болып жіктеледі. 

-  транспорттық, транспорттық-технологиялық, технологиялық                                                                                                  -  жоғарғы, орта,  төменгі жиілікті

-  жалпы, жергілікті

-  импульсті,   өзгермелі

-  тұрақты, жергілікті

<???>  Кремнийдің  бос  қос тотығы  бар  шаңнан  ... дамиды.

-  сидероз

 -  силикоз

-  каолиноз

-  баритоз

-  талькоз

<???> Ағзаға әсер  етуіне  байланысты  өндірістік    улардың   жіктелуі:

 -  репродуктивті  функцияға  әсер етуші  

 -  тыныс алу   жүйесіне   әсер  етуші

 -  органикалық, бейорганикалық

 - улылығы жоғары,  орта,  төмен

 -  өте улы,  улылығы  төмен

<???>  Ірі   бөлшекті  шаңның  дисперстілігі:

 -  0,25- 10 мкм аралығында

 -  5 мкм-ге тең

 -  1 мкм-ден  кем

 -  10 мкм-ден  кем

 -  10мкм-ден  жоғары

<???>  Жағымсыз  шу  әсерлерінің  алдын алу шараларына ... жатады.

 -  шуылдайтын  агрегатты    оқшаулау   

 -  қабырғаға кафель  жапсыру

 -   қолайлы микроклимат  жағдайын  жасау

 -   мекемені  жақсы  желдету 

 - дірілді  оқшаулайтын    заттарды  қолдану

<???>  ОҚММА-да гигиена кафедрасы ... жылы ашылды.

-  1994

-  1995

-  1990

-  2000

-  1991

<???>  Алдын-ала (сақтық) санитарлық қадағалауда жүргізілетін іс-шараларға ...жатады.

-  санитарлық норма мен ережелерді белгілеу

-  балаларға арналған мекемелерде санитарлық норма мен ереженің сақталуын қадағалау

- ЕПМ-де тазалық жағдайын қадағалау

- азық-түліктерге сараптама жүргізу

- тағамдық улануды сараптау

<???> Еңбек гигиенасы дегеніміз – бұл:

 - жұмысшыларға еңбек жағдайының қолайсыз әсерлерінің және кәсіби аурулардың алдын алу бағытындағы ғылым саласы

 - жоғары еңбекке қабілеттілікті қамтамасыз етуге бағытталған тәжірибелік шаралар және ғылыми негіздерді өңдеуші медицинаның алдын алудағы маңызды бөлімі

 - өндірістік әрекеттер әсерінен адам ағзасындағы функционалдық жағдай өзгерістерін зерттейтін ғылым

 -  адамның еңбекке қабілеттілігін жоғарылатуға бағытталған шараларды ұйымдастырушы бөлімі

-  әдістері мен нормативтерді ғылыми негіздеу мақсатында өндірістік орта факторлары мен еңбек үрдістерінің адам ағзасына тигізетін әсерін зерттейтін профилактикалық медицина бөлімі 

<???>  Еңбек жағдайы – бұл:

 -  әлеуметтік – экономикалық үдерістер әсерінен түзілетін өндірістік факторлар жиынтығы

 - жұмысшыларды қоршаған өндірістік ортасы

 -  өндіріс орнындағы жұмысшыларды тұрмыстық қаматамасыз ету

 -   еңбек ұжымындағы психологиялық жағдай

 -   жұмыс орнын ұйымдастыру

<???>  Еңбек гигиенасының негізгі міндеттері – бұл:

-  еңбек өнімділігін қамтамасыз етуге қабілетті шараларды өңдеумен және енгізумен іске асырылуына негізделген, ағзаға еңбек жағдайларының әсерін сандық және сапалық бағалау

-  кәсіби ауруларды төмендету және жою, еңбек жағдайын сауықтыру және жақсартудағы халық шаруашылығын дамыту

 - ағзаға еңбек жағдайларының әсерін бағалау

 -  жоғары еңбекке қабілеттілікті қамтамасыз ететтін шараларды өңдеу және енгізу

-   кәсіби ауруларады төмендету және жою

<???> Жалпы еңбек гигиенасы:

-   еңбек үдерісі мен өндірістік ортаның және факторларының және олардың жиынтығының ағзаға әсер ету заңдылықтарын зерттейді, қолайсыз әсерлердің алдын алу әдістері мен шараларын өңдейді

-   өндірістің жеке салаларындағы еңбек жағдайының адам ағзасы мен еңбекке қабілеттілікке әсерін зерттейді

-  еңбек үдерістері мен жұмыс орнын, еңбек және демалыс тәртібін тиімді ұйымдастыруды зерттейді

-  жұмысшылардың денсаулық жағдайын, медициналық – профилактикалық қамтамасыз ету мен жүргізілетін іс – шаралар тиімділігін зерттейді

 -  өндірістегі зиянсыз және қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мақсатында адам ағзасына химиялық факторлардың (зиянды заттар) әсерін зерттейді

<???>  Санитарлық –эпидемиологиялық қызмет жұмысын ұйымдастыру, құрамы және түрлері ... іске асырылады.

 -  «Тұрғындардың санитарлық – эпидемиологиялық қолайлығы» туралы ҚР заңымен

 - 04.10.1993 ж. №411 бұйрығымен

 - 24.10.1993 ж № 440 бұйрығымен

 -  «Халықты міндетті түрде медициналық сақтандыру» туралы заңымен

 - 19.06. 1984 ж. №700 бұйрығымен

<???>  Еңбек гигиенасы бойынша санитарлық дәрігер жұмысының негізгі бөлімдері:

-  ескертпелі санитарлық бақылау, ағымдық – санитарлық бақылау, санитарлық ағарту жұмыстары

-  жұмысшылар мен қызметшілерді медициналық тексеруден өткізу, санитарлық ағарту жұмыстары

-  ағзаларды санитарлық бағалау, санитарлық ағзалар жұмыстары

-   құрылысқа жер телімін таңдау, құрылысқа арналған сызбаны қарау

-  еңбек жағдайын жоспарлы сауықтыру, еңбектің гигиеналық жағдайларын тереңірек үйрену

<???>  ҚР ДСМ № ... бұйрығына сай алдын ала және кезеңдік медициналық тексеруге (ағымдық санитарлық қадағалау тәртібінде) еңбек гигиенасы бойынша дәрігері қатысады:

 -  243

 -  555

 - 700

 -  1303

 - 411

<???>  Ескертпелі санитарлық бақылау:

-  жаңа технологиялық үдерістерді, құралдарды, құрылғыларды, химиялық заттарды, техникалық құжаттарды енгізумен жүргізіледі

-   жаңа технологиялық үдерістер, құралдар, құрылғыларды енгізумен жүргізіледі

-  өндірістік өнеркәсіптердің санитарлық құрамымен, санитарлық – гигиеналық нормаларды сақтаумен іске асырылады

 -  еңбек жағдайымен жоспарлы сауықтырумен жүргізіледі

 - аурушаңдылықты үйренумен іске асырылады

<???>  Кәсіби ауру дегеніміз:

 -  еңбек жағдайының зиянды әсерінен туындайтын ауру

 - еңбек үдерісі және демалыс уақытының бұзылуынан туындайтын ауру

 - еңбектің зиянды әсері мен тамақтану тәртібінің бұзылуынан туындайтын ауру

 -  демалыс және тамақтану тәртібінің бұзылуынан болатын ауру

 - бірнеше рет және ұзақ әсер етуден кейін туындайтын ауру

 <???> Жедел кәсіби ауру – бұл:

- өндіріс факторларының зиянды әсерінің бір рет әсер етуінен кейін пайда болатын ауру

- бірнеше рет және ұзақ әсер еткеннен кейін туындайтын ауру

-  еңбектің зиянды әсері мен тамақтану тәртібінің бұзылуынан туындайтын ауру

-   демалыс және тамақтану тәртібінің бұзылуынан болатын ауру

-  бірнеше рет және ұзақ әсер етуден кейін туындайтын ауру

<???>  Кәсіби аурушаңдылық – бұл:

 -  жұмысшылар санына кіретін, осы жылы ауруы бірінші рет анықталған адамдар саны

 -  осы жылы ауруы бірінші рет анықталған адамдар саны

 -  емханаға қаралуға келгендер саны

 -  еңбек үдерістерінің бұзылуынан туындайтын аурулар

 - осы жылы анықталған диагнозы бар адамдар саны

<???>  «Міндетті түрде алдын ала медициналық тексеруден жүргізу туралы» ... бұйрық шығарылған.

 - № 243

 - № 555

 - | № 700

 - СН 245 - 71

 - № 1303

<???>  Құрылыс жұмыстары технологиялары ... кезеңге бөлінеді.

- 3

- 2

- 1

- 4

- 5

<???>  Санитарлық бақылау қызметкерлерімен міндетті түрде келісілетін сызбалар:

-  санитарлық тәртіп пен нормаға сай емес сызбалар

-  өндіріс өнеркәсібіндегі барлық сызбалар

-  зиянды және қауіпті еңбек жағдайларымен сипатталатын барлық өнеркәсіптер сызбасы

- 2 млн. АҚШ – долларынан жоғары тұратын өнеркәсіп сызбасы

- 1000 адамнан көп жұмысшысы бар өнеркәсіп орнының сызбасы

<???> Тұрақты жұмыс орны – бұл жұмысшының еңбек уақытысының ... %-дан жоғары уақытысында болатын орны.

- 50

- 25

- 30

- 75

-   90

<???>  Ағзаға шаңның арнайы әсері … алып келеді.

- пневмокониоздардың дамуына

- блефариттердің дамуына

- созылмалы гастриттердің өршуіне

- пиодермиттердің дамуын

- созылмалы трохеобронхиттердің өршуіне

<???>  Жұмыс орнындағы жарықтануға баға беруде қолданылатын негiзгi көрсеткiш ... болып табылады.

- табиғи жарық коэффицентi

- жарық коэффицентi

- түсу бұрышы

- саңылау бұрышы

- тереңдену коэффицентi

<???>   Жұмысқа қабілеттілік    қисығының  негізгі  компоненті:   

- еңбек  өнімділігінің  жоғарғы  кезеңі

- еңбекке  қабілеттілікке   селқос кезеңі 

- шектен тыс  қажу  кезеңі     

- толық  компенсация  аймағы

- толық  емес  компенсация  аймағы 

<???>   Балалар  қажуының  алғашқы  белгілері: 

- еңбек  өнімділігінің    төмендеуі

- оқуға   зейін  қоюының  артуы   

- физиологиялық  қызметті  реттеудің    жақсаруы      

- селқостық пен   ұйқышылдықтың  байқалуы 

-  физикалық   еңбекке  қабілеттіліктің    күрт   төмендеуі 

<???>  Дiрiл дегенiмiз:

- адам ағзасына берiлiп, арнайы өзгерiс туғызатын қатты дененiң механикалық тербелiсi

- тығыз орта арқылы адам ағзасына берiлетiн инфрадыбысты және дыбысты жиiлiктегi аймақтың электромагниттi тербелiсi

- адам ағзасына әсер ететiн ультра жоғары жиiлiктi электромеханикалық тербелiс

- адам ағзасына әсер ететiн инфрадыбысты жиiлiктегi электромеханикалық тербелiс                       

-  жоғары жиiлiктегі ауаның адам ағзасына әсерi

<???>   Шектен тыс қажудың физиологиялық мәнi:

- ми қыртысы жасушаларының тежелуi әсерiнен болатын жұмысқа

  қабiлеттiлiктiң уақытша төмендеуi

- жұмыс әсерiнен ми қыртысы жасушаларының шектен тыс тежелуi

- физиологиялық қызметтiң бұзылу әсерiнен жұмысқа қабiлеттiлiктiң   тұрақты төмендеуi

- еңбек қиындығынан болатын ағзаның дезадаптациясы

-  күндiзгi биологиялық ырғаққа сәйкес ағзаның вегетативтiк  функциясының  бұзылуы

<???>  Динамикалық стереотип дегенiмiз:

- шартты және шартсыз рефлекстердiң уақыт және орындалуына байланысты қалыптасқан жүйелi тәртiбi

- әртүрлi тiтiркендiргiшке тұрақты жауаптың түзiлуi

- ағза мен орта арасындағы тепе теңдiктiң түзiлуi

- атқаратын қызмет түрiне сәйкес ағзаны дайындау

-  тiршiлiк ету үшiн шартты және шартсыз рефлекстердiң  жиынтығы

<???>  Еңбек және дем алу тәртiбi  дегенiмiз :

 қажуды болдырмау үшiн жұмыс пен үзiлiстi тиiмдi түрде кезектестiру

- тәулiк бойы күн тәртiбi компоненттерiнiң тиiмдi кезектесуi

- жұмыс түрiне байланысты еңбек нормативiнiң сақталуын  бақылау

- жұмыс орнын дұрыс ұйымдастыру

- жұмыс кезiндегi үзiлiстi бақылау

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiнiң үшiншi тобына ...  жатады.

-  физикалық күштi қажет ететiн қызмет көрсету саласы мен механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

- ақыл ой еңбегiмен айналысатын қызметкерлер

- өте ауыр физикалық еңбекпен айналысатын жұмысшылар

- көп физикалық  күштi қажет ететiн  жартылай немесе механика

  ландырылмаған еңбекте iстейтiн  жұмысшылар

-  айтарлықтай физикалық күштi қажет етпейтiн жартылай механикаландырылған жұмыста iстейтiн жұмысшылар

<???> Физикалық шаршатқыш болып табылатын жұмыстың түрiне ... жатады.

- статикалық жұмыс

-  ой қызметi

-  динамикалық жұмыс

- көркем сурет жұмысы

-  операторлық жұмыс

<???> Шығу тегіне  байланысты  шаңның  жіктелуі:

- органикалық, бейорганикалық және аралас  

-   конденсация  және  дезинтеграция аэрозолі

-  микроскопиялық, ультрамикроскопиялық

- токсикалық, аралас

-  ауылшаруашылық, өндірістік

<???>  Шаңның  деңгейі  жоғары  цехтарға ... ауырған адамдарды жұмысқа қабылдауға  болмайды.

-  туберкулезбен

- гепатитпен   

-  созылмалы  гастриті бар 

- қант диабетімен  

- көз ауруымен 

<???>  Еңбек интенсивтiлiгiн бағалайтын негiзгi материалға ... жатады.

-  жасы мен жынысы туралы берiлген мәлiмет

- энергия шығыны

- сауалнамаға жауап

-  жасы мен жынысына байланысты негiзгi зат алмасу деңгейi

-  хронометраждық бақылау

<???> Еңбек гигиенасының негізгі міндеттері – бұл:

- еңбек өнімділігін қамтамасыз етуге қабілетті шараларды өңдеумен және енгізумен іске асырылуына негізделген, ағзаға еңбек жағдайларының әсерін сандық және сапалық бағалау

-  кәсіби ауруларды төмендету және жою, еңбек жағдайын сауықтыру және жақсартудағы халық шаруашылығын дамыту

- ағзаға еңбек жағдайларының әсерін бағалау

- жоғары еңбекке қабілеттілікті қамтамасыз ететтін шараларды өңдеу және енгізу

 - кәсіби ауруларады төмендету және жою

<???>  Жалпы еңбек гигиенасы:

-  еңбек үдерісі мен өндірістік ортаның және факторларының және олардың жиынтығының ағзаға әсер ету заңдылықтарын зерттейді, қолайсыз әсерлердің алдын алу әдістері мен шараларын өңдейді

-   өндірістің жеке салаларындағы еңбек жағдайының адам ағзасы мен еңбекке қабілеттілікке әсерін зерттейді

-  еңбек үдерістері мен жұмыс орнын, еңбек және демалыс тәртібін тиімді ұйымдастыруды зерттейді

- жұмысшылардың денсаулық жағдайын, медициналық – профилактикалық қамтамасыз ету мен жүргізілетін іс – шаралар тиімділігін зерттейді

-  өндірістегі зиянсыз және қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету мақсатында адам ағзасына химиялық факторлардың (зиянды заттар) әсерін зерттейді

<???>  Шу деңгейі ... өлшенеді

- дБА

-  Вт/м²

-   Гц

- Па

-   Дж

<???>  Жұмыс жағдайының санитарлық-гигиеналық сипаттамасын ... құрайды.

- еңбек гигиенасы бойынша  санитарлық дәрігер

-  өндірістің  кәсіподақ комитеті

-  қауіпсіздік техникасы бойынша  инспектор

-  өндіріс әкімшілігі

- аймақтық терапевт

<???>  Жергілікті дірілге көбіне ... шалдығады.

-   жүйке-бұлшық ет аппараты

-   асқорыту жүйесі

-  Орталық жүйке жүйесі

-   көру мүшесі

-  тыныс алу мүшесі

<???>  Шаршаудың алдын алудағы негізгі емдік шаралар:

-  жұмыс уақытысында кезеңді дем алу

-  емдік профилактикалық тамақтану

- емдік анаболикалық дәрілер қабылдау

-  жартылай витаминдерді қабылдау

- күн-ауа ваннасын қабылдау

<???>  Физикалық жұмыстың ауырлығын бағалайтын негізгі көрсеткіш:

- энергия шығынының көлемі

-  қанның минуттық көлемі

-  өкпе вентиляциясының көлемі

-  бұлшық ет күшінің төмендеуі

-  артериальді қысымның төмендеуі

<???>  Физикалық жүктемеге ... жатады.

-  ауыр заттарды көтеру және жылжыту

-  эмоциялық жүктеме

- анализаторлардың шектен көп жұмыс істеуі

-  гипокинезия

-  ой жүктемесі

<???>  Жүйке-психикалық жүктемелерге ... жатады.

-  ой қабілетін қуаттылығы

-  ауыр заттарды көтеру және жылжыту

-  дененің мәжбүрлі қалпы

- гипокинезия

-  теріге ұзақ уақыт қысым түсіру

<???>  Жұмысқа қабілеттіліктің төмендеуі дегеніміз:

-  индивид қабілеттілігіне  қандай да бір қызметтің әсер етуі

- әлеуметтік ортаға байланысты басқа да факторлардың бірлесе әсер етуі

- сыртқы орта әсеріне индивид жауабы

- жұмыс қабілетінің шектелуіне әкелеін бұзылыстар

-  жұмысқа қабілеттіліктің шектелуі

<???>  Жүйке-психикалық  жүктемеге ... жатады.

-  анализаторлар қуаттылығы

- гипокинезия

-  дененің мәжбүрлі қалпы

-  теріге ұзақ уақыт қысым түсу

-  ауыр заттарды көтеру және жылжыту

<???>  Бөлме микроклиматын  нормалауда ... ескеру қажет.

-  бөлменің нақты тағайындалуын

- бөлмедегі адам саны

-  киімнің жылу ұстағыш қасиеті

-  бөлменің жарықтың түсуіне қарай бағытталуы

-  жылыту жүйесі

<???>  «Дәрігерлік кәсіптік кеңес» - бұл:

-  жасөспірім денсаулығындағы ауытқуларға байланысты  кәсіпті таңдау

-  денсаулық жағдайына байланысты  жасөспірімді осы кәсіпке жарамдылығын анықтау

-  таңдалған кәсіпке  жасөспірімнің жарамдылығын психо-физиологиялық критерийлер бойынша анықтау

-   жасөспірімдерде  жалпы еңбектік дағдыларды меңгеру деңгейін анықтау

-   әртүрлі кәсіптер туралы ақпарат беруге бағытталған көпжоспарлы ақпарттық-тәрбиелеу жұмысы

<???>  Шаңнан қорғанудың санитарлы-техникалық әдістері:

-  жергілікті сормалы желдету қондыру

-  еңбек және  дем алу уақыттарын сақтау

-  респираторлар қолдану

-  үздіксіз технологиялар енгізу

- фотарияларды Ултракулгін сәуле

<???>  Адам организміне әсер етуі бойынша өндірістік улардың жіктелуі:

-  аса қауіпті, жоғары қауіпті, орташа қауіпті, қауіптілігі аз

-  жалпы токсикалық, канцерогенді, мутагенді

- органикалық, бейорганикалық, элементорганикалық

-  улылығы аз, орта улылығы жоғары улылығы,  аса жедел улылығы

- тері қабаты, асқорыту жүйесі, тыныс алу жүйесіне әсері

<???>   … - денсаулық сақтаудағы гигиенаның ғылым ретiнде басты мақсаты болып табылады.

-  Адам денсаулығының жоғары жетiстiкке жетуi мен сақталуы

-  Қоршаған ортаның қолайсыз ықпалын оқытып үйрету

-  Салауатты өмiр сүрудiң жүзеге асырылуы бойынша ұсыныстарды өңдеу

-  Емдеу тиiмдiлiгiнiң нығайтылуы мен жетiстiкке жетуi

-  Қоршаған ортада адамның өмiр сүру жағдайын жеңiлдететiн гигиеналық қалыптандырулармен ережелердi өңдеу

<???>   Еңбек  гигиенасы профилактикалық  медицинаның ...  зерттейтін  бөлімі.

-  өндірістік   орта  факторлары мен еңбек  үдерісінің  адам  ағзасына тигізетін  әсерін

- қоршаған ортаның   қолайсыз  факторларын

- адамның   өмір  сүру  жағдайына    сапасының  тигізіетін  әсерін

-  қоршаған  ортаның  экологиялық  факторларының  адам  денсаулығына  тигізетін   әсерін

- қоршаған   ортада  адамның   өмір  сүру  жағдайын

<???>  Еңбек гигиенасы …  зерттейді.

-  өндірістегі   еңбек  жағдайын

-  қоршаған  ортаның  қолайсыз  факторларын

-  өндірістегі   тамақтану  жағдайын

-  еңбек  өнімділігінің   жоғары  болуын

-  қоршаған   ортада  адамның   өмір  сүру  жағдайын

<???>  Еңбек  гигиенасының   басты  міндеті:

-  еңбек  жағдайын  сауықтыру бағытында   гигиеналық   нормативтерді  жасау

-  қоршаған  ортаның   қолайсыз  факторларын  зерттеу

-  салауатты   өмір  салтын  қалыптастыру  бойынша  ұсыныстарды жасау 

-  еңбек  өнімділігін  аса  жоғарылатуды  қамту

- қоршаған   ортада  адамның   өмір сүру   жағдайын  жеңілдететін   гигиеналық  нормалар  мен  ережелерді   жасау

<???>   Орталық жүйке жүйесiнiң қажуы көрсеткіш ... төмендеуімен бағаланады.

-  бұлшық еттің күшi мен төзiмдiлiгiнің

-  спирометрия көрсеткiшiнiң

-  артериялық қан қысымының 

-  ақпаратты өңдеу жылдамдығының 

-   қанның минуттық көлемiнiң  

<???>  Шектен тыс қажудың алдын алудағы негiзгi шаралар:

-  еңбек тәртiбiнде кезеңдiк демалыс ұйымдастыру

-  анаболикалық дәрiлiк препаратты қабылдау

-  полидәрумендi препаратты қабылдау

-  күн сәулесi ваннасын қабылдау

-  емдiк профилактикалық тамақтану

<???> Физикалық еңбек ауырлығын бағалауда негізгі көрсеткіш... болып табылады.

- энергия шығының мөлшерi

- қанның минуттық көлемi

- өкпе желденуiнiң көлемi

-  бұлшық ет күшiнiң төмендеуi

-  артериялық қан қысымының деңгейi

<???>  Еңбек гигиенасының бөлімі – еңбек физиологиясы:

-  өндірістік іс әрекеттің әсерімен байланысты  ағзаның  функцияналдық жағдайдын  зерттейді

-  өндірістік  ортаның  факторларының ағзаға әсерін зерттейді

-  адамның өміріне судың сапасының әсерін зерттейді

- қоршаған ортаның экологиялық факторларының  ағзаға әсерін зерттейді

- қоршаған ортада адамның өмір сүру жағдайын зерттейді

<???>  Еңбек гигиенасы саласындағы дәрігердің қызметі:

- санитарлық - ағартушы, ұйымдастырушы, бақылаушы және реттеуші

- реттеуші, ұйымдастырушы

-  санитарлық – ағартушы, ұйымдастырушы

-  бақылаушы, санитарлық - ағартушы

-  реттеуші, санитарлық – ағартушы.

<???> Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР Кодексі ... қабылданды.

- 18.09.2009ж

- 25.10.2010ж

- 01.02.2011ж

- 15.06.2006ж

- 30.08.2007ж

<???> Кодекске сәйкес санитарлық-эпидемиолгиялық қызметке өкілетті қызметтік тұлғаға ... жатады.

-  ҚР бас мемлекеттік санитарлық дәрігері

-  денсаулық сақтау департаментінің директоры

-  аурухананың  бас дәрігері

- ветеринарлық санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің директоры

- емхананың бас дәрігері

<???>  Санитарлық-эпидемиологиялық сараптама нәтижесінде...беріледі.

- санитарлық-эпидемиологиялық  қорытынды

-  санитарлық-эпидемиологиялық  ұйғарым

-  санитарлық-эпидемиологиялық қаулы

-  сараптама актісі

-  шешім

<???>  Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы ҚР Кодексі ... қабылданды.

-  18.09.2009ж

- 25.10.2010ж

- 01.02.2011ж

- 15.06.2006ж

- 30.08.2007ж

<???>  ҚР Кодексінің № ... статьясында «Мемлекеттік саниатарлық-эпедимиологиялық қадағалау туралы ережесі» берілген.

- 21

- 45

- 30

- 13

- 20

<???>  Кодекске сәйкес санитарлық-эпидемиолгиялық қызметке өкілетті қызметтік тұлғаға ... жатады.

-  ҚР бас мемлекеттік санитарлық дәрігері

-  денсаулық сақтау департаментінің директоры

-  аурухананың  бас дәрігері

-  ветеринарлық санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау комитетінің директоры

-  емхананың бас дәрігері

<???>  ҚР Кодексіне сәйкес санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органының лауазымды тұлғасы...құқылы.

-  ҚР заңнамасын бұзу фактісі бойынша физикалық тұлғаларды санитарлық-эпидемиологиялық қызмет органдарын шақыруға

-  медициналық көмек сапасын арттыруға

-  медициналық көмек тәртібін бекітуге

-  денсаулық сақтау субьектілерінің жұмысын бағыттауға

-  тегін дәрілік препараттарын камтамасыз етуге

<???>  ҚР Кодексіне сәйкес санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органының лауазымды тұлғасы...құқылы.

-  ҚР Үкіметі бекіткен тәртіпке сай кейбір жеке нысандарда карантинді белгілеуге

-  медициналық жұмысты лицензиялауға

-  медициналық көмектің барлық түрлерін көрсетуге

-  мекемені аккредитациялауға

-  медициналық реабилитацияны жүргізуге

<???>  ҚР Кодексінде көрсетілген актіден басқа санитарлық-эпидемиологиялық қызметтің лауазымды тұлғалары әкімшілік  заң бұзушылыққа сәйкес ...актісін толтырады.

-  санитарлық-эпидемиологиялық тексеру

-  жер телімдерін бөлу

-  жобаны қарау

-  мемлекеттік бақылау

-  санитарлық қорғау аймағын ұйымдастыру

 <???>  ҚР Кодексіне сай санитарлық-эпидемиологиялық сараптаманы ...жүргізеді.

-  мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдары

-  стандарттау комитеті

-  дәрігер-эпидемиолог

-  сертификаттау комитеті

-  Ғылыми зерттеу институты

<???> Санитарлық –эпидемиологиялық сараптама ...жүргізілмейді.

-  тағамдық азық-түлік жеуге жарамсыз болған жағдайда

-  химиялық заттармен залалданған жағдайда

-  бактериялармен залалданған жағдайда

-  жаңа өнімдерге

-  жаңа технологиялық құралдарға

<???>  Жұмыс орнындағы жарықтануға баға беруде қолданылатын негiзгi көрсеткiш:

- табиғи жарық коэффицентi

-  жарық коэффицентi

-  түсу бұрышы

-  саңылау бұрышы

-  тереңдену коэффицентi

<???>  Люксметрдiң жұмыс iстеу үдерiсi ... байланысты.

-  фотоэффектiге

-  жарықтың иондаушы жағдайына

-  люминесценцияға

-  жарық қабылдаушының шағылысу қасиетiне

-   жарық энергиясының жұтылуына

<???>  Микроклимат дегенiмiз:

-  шектелген аймақтағы метеорологиялық тәртiп

-  осы жерге тән метеорологиялық факторлардың минимальды айқындылығы

-  табиғаттың адамға қатыстылығын сипаттайтын метеофакторлардың минимальды жиынтығы

-  физикалық үдерiстердiң қарқындылығы

-  белгiлi бiр жердегi фауна мен флора дамуын анықтайтын табиғи

  факторлардың жиынтығы

<???>  Жұмысқа қабілеттілік    қисығының  негізгі  компоненті:    

 -  еңбек  өнімділігінің  жоғарғы  кезеңі

 -  еңбекке  қабілеттілікке   селқос кезеңі 

 -  шектен тыс  қажу  кезеңі     

 -  толық  компенсация  аймағы

 -  толық  емес  компенсация  аймағы  

<???>  Балалар  қажуының  алғашқы  белгілері: 

 -  еңбек  өнімділігінің    төмендеуі

 -  оқуға   зейін  қоюының  артуы   

 -  физиологиялық  қызметті  реттеудің    жақсаруы      

 -   селқостық пен   ұйқышылдықтың  байқалуы 

 -  физикалық   еңбекке  қабілеттіліктің    күрт   төмендеуі 

<???>  Адамның есту анализаторы ... Гц аралығындағы дыбысқа сезiмтал.

 -  16 дан 20 мың 

 - 10 нан 20 мың

 -  500 ден 12 мың

 -  10 нан 20  

 - 50 ден 100 

<???> Шу интенсивтiлiгiнiң  өлшем бiрлiгi:

- Децибел (дБ)

-  Герц  (Гц)

- Паскаль (Па)

- мм сынап бағанасы

- миллибар (мБ)

<???>  Ауруды сезiнудiң шарықтау шегi дегенiмiз:

-  есту мүшелерiнде ауру тудыратын шудың минимальды интенсивтiлiгi

-   дыбыс қабылдауын тудыратын шу интенсивтiлiгi

- есту аппаратын қажуға соқтыратын жоғарғы жиiлiктi шудың

   минимальдi интенсивтiлiгi

- есту аппаратының қажуына әкелктiн төменгi жиiлiктi шудың

   интенсивтiлiгi

-   әр түрлi мүшелерде ауру тудыратын шу интенсивтiлiгi

<???>  Шу біріншi кезекте... әсер етеді.

-   есту  анализаторына

-    ас қорыту мүшесіне

-    көру мүшесіне

- перифериялық жүйке жүйесiне

-  терi сезiмталдығына

<???>   Дiрiл дегенiмiз:

 - адам ағзасына берiлiп, арнайы өзгерiс туғызатын қатты дененiң механикалық тербелiсi

 -  тығыз орта арқылы адам ағзасына берiлетiн инфрадыбысты және дыбысты жиiлiктегi аймақтың электромагниттi тербелiсi

 - адам ағзасына әсер ететiн ультра жоғары жиiлiктi электромеханикалық тербелiс

- адам ағзасына әсер ететiн инфрадыбысты жиiлiктегi электромеханикалық тербелiс                        

 -   жоғары жиiлiктегі ауаның адам ағзасына әсерi

<???>  Экспозициялық дозаның өлшем бiрлiгi:

 -  рентген және кулон/кг 

 -  беккерель және кюри

 - зиверт және бэр

 - м Р/с және м Бэр/ч

 - грей және рад