|
|
|
«Биотехнология» мамандығының 4 курс студенттеріне арналған «Медициналық және ветеринарлық биотехнология». Тесттер (2015)
«Тамақ өнімдері мен қайта өңдеу өндірісінің технологиясы және биотехнология» кафедрасы
5В070100 – «Биотехнология» мамандығының 4 курс білімгерлеріне арналған «Медициналық және ветеринариялық биотехнология» пәні бойынша
ТЕСТТІК ТАПСЫРМА
1. Төменгі деңгейдегі ашу рассалары қандай температурада қызмет етеді?
A) 6-100С және оданда төмен;
B) 3-50С; және одан да төмен;
C) 8-100С аралықтарында;
D) 11-150 С және одан да төмен;
E) 16-200 С және одан жоғары.
2. Көмірсулардың сүт қышқылына дейін ашуы қандай бактериялардың көмегімен жүзеге асады?
A) сүт қышқылды бактерияларының;
B) сірке қышқылды бактериялары;
C) гетероферментативті бактериялар;
D) құмырысқа қышқылы бактериялары;
E) спиртті ашу бактериялары.
3. Гомоферментативті сүт қышқылды бактерияларының көмегімен көмірсутектің ашуы қандай жолмен жүреді?
A) глюкоза жолымен;
B) гидролиз жолымен;
C) ыдырау жолымен;
D) қосылу жолымен;
E) сірке қышқылы жолымен.
4. Өндірістерде шығарылаттың улы заттарды не деп атайды?
A) қалдықтар;
B) минералдар;
C) микроэлементтер;
D) мутагендер;
E) тератогендер.
5.Эмбрионалды жасушалармен жұмыс жасағанда қандай жағдайды ескеру қажет?
А) Ағзасына енгізгенде белгісіз жасуша типіне дифференцирленуі мүмкін
В) Толық ағза материалына айналмай мүше түзеді
С) Ісіктің пайда болуына әсер етпей тікелей дифференцирленуі мүмкін
D) Тасымалдағанда ағзаға әсер етпей толықтай жойылып кетеді
Е) Тышқандар жасушалары тасымалданбайды
6. Кім және қашан алғаш рет адамның рекомбинантты ақуызы – инсулинді алған?
А) Эли Лили, 1982 ж
B) С. Блондо, 1847 ж
С. Блондо, 1847 ж
C) Ж. Барский, 1960 ж
D) Алексис Каррель, 1913 ж
E) Пол Берг, 1972 ж.
7.Адам геномының жануарландан ерекшелігі неде?
A) Қайталанатын фрагменттертерден тұратын ДНК мөлшеріне қарай
В) Транскрипция кезінде қолданылатын ерекше кодтармен ерекшеленеді
C) Гендер санымен
D) Мутацияға бейімсіз болғандықтан тұрақты болып еғсептеледі
E) Түсініксіз физиологиямен
8.Гендік терапия қандай жағдайда қажет?
а) Аурудың генетикалық себебі жақсы зерттелгенде
б) Фермен жетіспеушілігі байқалған ауруларда
в) Аққуыздың дұрыс фолдингі арқылы туындаған аурулар
D) Аққуыз мөлшері өте көп болған аурулар
E) Аурудың генетикалық себебі жақсы зерттелмегенде
9. Приондар— бұл:
A) Дұрыс конформациясы жоқ аққуыздар
B) Аққуыздың дұрыс фолдингіне жауап беретін молекулалар
C) Секреция процессіне жауап беретін нуклеотидтер реттілігі
D) мРНК «редакциялайтын» каталитикалық молекулалар
Е) Аққуыздар түзбейді
10. Ұрық жасушасы дегеніміз не?
А) Құрылымдық жасушаның басқаша аталуы
В) Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы
С) Сперматозоид (спермий) немесе ұрықтанбаған жұмыртқа жасушасы
D) Піскен жасуша
E) Піспеген жасуша
11. Физиологиялық функцияларды жүйе түсінігін өзара әрекеттесетін компоненттер комплексі ретінде енгізген кім?
А) Анохин
В) И.М.Сеченов
С) И.П.Павлов
D) Орбили
Е) Пастер
12. Жүйе теориясы кімнің атымен байланысты?
А) Берталонфи
В) И.М.Сеченов
С) И.П. Павлов
D) Парин
Е) Пастер
13. Қалыпты D- формалы аптамерлердің дәл өзіне ұқсас, бірақ кішкетай L- формалы көшірмесін қалай атайды?
А) шпигельмерлер
В) аптамерлер
С) бөлшектер
Д) шаперондар
Е) моноциттер
14. Кәзіргі жағдайды білдіретін шексіз инструктор дегеніміз не?
А) ми
В) көру жүйесі
С) санатикалық нерв жүйесі
D) бегетативті нерв жүйесі
Е) есту жүйесі
15. Тірі организ нені көрсетеді?
А) жүйе жүйесін
В) жеке мүше функциясын
С) жеке жүйе функциясын
D) нерв жүйесінің функциясын
Е) есту жүйесі
16. Күрделі мінез-құлық механизмдердің физиологиялық маңызы қандай жүйеге тең?
А) нерв
В) жеке мүше
С) эндокринді
D) тіреуіш-қозғалыс
Е) ми
17. Тірі организм қай кезде қанағаттандырылады?
А) ішкі ортадағы активті қарым-қатнастан соң
В) тағам саны жеткілікті болғанда
С) тағам мен оттегі жеткілікті болғанда
D) химиялық заттардың жеткілікті болғанда
Е) тағам саны активті
18. Көбінесе қуат (энергия) қайда бос күйінде жиналады?
А) фосфорорганикалық байланыста
В) ақуызды молекулалық құрылымда
С) көмірсуда
D) майлар мен петидтерде
Е) жеке мүшелер мен жасушаларда
19. Ғылымға кім және қашан алғаш рет «клон» деген терминді қолдануды ұсынады?
А) Ж. Барский, 1960 ж
B) Г. Корана, 1847 ж
C) Уэббер, 1903 ж
D) Алексис Каррель, 1913 ж
E) Г. Габерланд, 1902 ж
20. Қандай жағдайда тірі организмдер қанағаттандырылады?
А) ішкі ортамен белсенді қарым-қатнаста
В) қанағаттанған қоректің болуымен
С) организмге микроэлементтің түсуінен
D) организмге дәруменнің түсуінен
Е) қанағаттанған қоректің болмауы
21. Ненің арқасында тірі организм өсіп, энергия (қуат) жинайды?
А) ішкі ортаның белсенді қарым-қатнасынан
В) қанағаттанған қоректің болуынан
С) организмге минералды заттардың түсуінен
D) организмге дәрумендердің түсуінен
Е) жеке мүше дәрумендердің түсуінен
22. Адам мен жоғарғы жануарлардың нерв жүйесі қалай қалыптасқан?
А) төменгі және жоғарғы бөлімдердің байланысу принципімен
В) импульстердің гуморальді жолға берілуінен
С) импульстің көру мүшелері арқылы берілуінен
D) импульстің анализаторлы жүйе арқылы берілуінен
Е) импульстердің гуморальді жолға байланысу принципімен
23. Физиологиялық функцияларды,ритимі мен бағытын анықтай отырып реттейді?
А) орталық нерв жүйесі
В) вегетативті нерв жүйесі
С) гортани және генеративті нерв жүйесі
D) гортани және вегетативті нерв жүйесі
Е) жалпы нерв жүйесі
24. Барлық тіріге тән не?
А) зат алмасу
В) тітіркенгіштік
С) қозу
D) қимылдай білу
Е) бөлу
25. Өмірдің басты негізі?
А) зат алмасу
В) тітіркену
С) қимылдай білу
D) қозу
Е) бөлу
26. Қандай жағдайда организмнің өсуі мен дамуы қарастырылады?
А) процестердің ассимиляциялануында
В) ақуыздың түсуі азайса
С) ассимиляцияның диссимиляциялануында
D) минералды заттардың түсуі азайса
E) диссимяляции болған кезде
27. Қандай жағдайда организмнің қалыптасуы мен көруі байқалады?
А) процестердің диссимиляциясы жағдайында
В) ақуыздың түсуі жеткіліксіз болса
С) минералды заттар жеткіліксіз болса
D) процестердің ассимиляциясы жағдайында
Е) процестердің диссимиляциясы жағдайында
28. Қай жаста ассимиляция процесі байқалады?
А) балалық
В) жасөспірім
С) үлкейген
D) қартайған
Е) жас жігғіт
29. Қай жаста диссимиляция процесі айқын байқалады?
А) қартайған
В) орта жаста
С) қартаюдың алдында
D) балалық шақта
Е) жас жігғіт
30. Эритроциттің толық алмасуы қанша уақытта аяқталады?
А) 130кунде
В) 60кунде
С) 100кунде
D) 30кунде
Е) 40кунде
31. Тірі ағзадағы оның тіршілік әрекетін қамтамасыз ететін барлық химиялық өзгерістердің жиынтығын не деп атайды?
A) зат алмасу
B) гомеостаз
C) климакс
D) сукцессия
E) эрозия
32. Ішкі ортаның тұрақтылығы туралы гипотеза қай жылы қалыптасты?
А) 1878ж
В) 1867ж
С) 1858ж
D) 1883ж
Е) 1892 г
33. «Гомеостаз» терминін физиологияға кім енгізді?
А) Кэннон
В) Анехен
С) Сеченов
D) Павлов
Е) Бернаром
34. Қан рН неге тең?
А) 7,35-7,47
В) 7,1-7,2
С) 7,8-7,0
D) 7,5-7,7
Е) 7.2-7.75
35. Жүйке (нерв) пен мидың ішкі ортасының тұрақтылығын сақтауды қамтамасыз ететін?
А) гемоэнцифициялық тосқауыл (ГЭБ)
В) қан элементінің формалық тұрақтылығы
С) плазманың буферлік қасиеті
D) лейкоциттің жоғарғы активтілігі
Е) лейкоцит белсендігі
36. Ми жасушасына тигізетін ішкі және сыртқы фактор әсерін не жеңілдетеді?
А) гемоэнцифициялық тосқауыл (ГЭБ)
В) плазманың буферлік қасиеті
С) қанның формалы элементі
D) лейкоциттердің жоғарғы белсенділігі
Е) лейкоцит белсендігі
37. Ақуыз құрамына кіретін амин қышқылдары қандай негізгі екі түрге бөлінеді?
A) алмастырылатын және алмастырылмайтын
B) жеңіл және ауыр
C) суға және майға еритін
D) жеңіл және алмастырылатын
E) ауыр және алмастырылмайтын
38. Инсулин гормондары қандай тізбектерден құралған?
A) полипептидтік
B) дәрумендік
C) минерандық
D) ферменттік
E) микроэлементтік
39. Адаптация деген не?
А) тірі организмнің әрқашан өзгеретін ішкі ортаға бейімделуі
В) организмнің ішкі ортасының тұрақталуының сақталуы
С) организмнің дұрыс өмір сүруін қамтамасыз ету
D) физиологиялық функциялардың белсенді қайта құрылуы
Е) ЖЖЖ және организмді реттеуші
40.Таq ДНК полимераза жұмысына қандай температура оптималды болып есептеледі?
A) 720С
B) 680С
C) 550С
D) 690С
E) 560С
41. Терінің тактильді рецепторы қанша уақытта бейімделеді?
А) бірнеше секунд
В) бірнеше минут
С) 1сағат
D) 1сағаттан аса
Е) бірнеше сағат
42. Бұлшық ет рецепторы қанша уақытта бейімделеді?
А) бірнеше минут
В) бірнеше секунд
С) 1сағат ішінде
D) 1сағаттан асық
Е) бірнеше сағат
43. Тірі ағза (организм) дегеніміз не?
А) біртұтас, өзін-өзі реттеуші жүйе
В) мүшелер жиыны
С) мүше мен тіндер жиынытығы
D) мүше жүйесі
Е) тәуілсіз, өліммен аяқталатын жүйе
44. Қазақстанда Биотехнологиялық Ұлттық Орталығы қашан құрылды?
А) 1993 ж
B) 1990 ж
C) 2001 ж
D) 2005 ж
E) 2009 ж
45. Ағзаның өмір сүруінің басты негізі-бұл?
А) зат алмасу
В) оттегінің тұрақты түсуі
С) сілтінің түсуі
D)оттегі қабылдау
Е) шлақты болу
46. Ағзаның жаңа және тірі жағдайын сақтауды қамтамасыз етеді?
А) зат алмасу
В) оттегінің тұрақты түсуі
С) қоректік заттардың түсуі
D) шлактың шығуы
Е) мушелер жүйесі
47. Тірі материяның ортақ қасиеті?
А) тітіркену
В) зат алмасу
С) оттегі қолдану
D) шлак шығару
Е) мушелер жүйесі
48. Қозу деген не?
А) тітіркендірушіге жауап қайтару формасы
В) сыртқы орта әсеріне реакция беру
С) ішкі орта әсеріне реакция беру
D) химиялық заттардың әсеріне реакция беру
Е) нерв жүйесінің реакциясы
49. Тітіркену дегеніміз-?
А) физиологиялық тыныштық күйден белсенді күйге өту
В) зат алмасу қасиетінің кері бағытқа өзгеруі
С) қозғалу мүмкіндігі
D) оттегіне жұта білу мүмкіндігі
Е) бұлшық ет реакциясының қатты өзгеру механизмі
50. Генді бөтен жасушаға апарып салу қалай аталады?
A) трансгеноз
B) трансплантация
C) имплантант
D) иммобильдеу
E) гомеостаз
51. Қандайда бір дәрумен немесе оның құрамдасы жетіспеген жағдайда ағзада қандай үдеріс пайда болады?
A) авитаминоз
B) гиповитаминоз
C) аллергия
D) гомеостаз
E) метабализм
52. Физиологиялық функция деген не?
А) тірі жүйенің элементтерінің қарым-қатынастың байқалуы
В) жасуша мен тіннің қимылдау қасиеті
С) жасуша мен тін сезімділігінің жоғарылауы
D) тін мен жасушаның тітіркендірушіге жауап қайтаруы
Е) су қышқылының көп болуы
53. Бүкіл ағзаның немесе бір мүшенің функциясының бұзылуына не себеп?
А) морфологиялық ерекшеліктер мен тұрақты құрамның бұзылуы
В) аса қатты тітіркенуден бұзылады
С) химиялық реакциялардың өзгеруінен тұрақсыздықтың пайда болуы
D) ағзада сүт қышқылының құрамда көп болуы
Е) су қышқылының көп болуы себепті қатты ісініп кетуі
54. Ағзадағы немесе бір мүшедегі дұрыс функциялануға себепші?
А) дұрыс құрам мен морфологиялық ерекшеліктер
В) көмірқышқылының өз уақытында шығуы
С) тұрақты оттегінің түсіп тұруынан
D) қоректік заттардың түсуінен
Е) улпа және ткандердің қозғалысы
55. Ақуыз құрылымы жөнінде мәлімет сақталған ДНҚ бөлігі қалай аталады?
A) геном
B) триплет
C) антидене
D) ядро
E) хромосом
56. Рефлекс деген не?
А) ағзаның рецептор тітіркенуіне жауап қайтару реакциясы
В) суықты сезу
С) жылыны сезу
D) ауруды сезу
Е) мушенің рецептор тітіркенуіне жауап қайтару реакциясы
57. Жүрек соғу жиілігі қай принципке дейін жиілейді?
А) 200ге дейін
В) 130ға дейін
С) 150ге дейін
D) 100ге дейін
Е) 180ге дейін
58. Күрделі жұмыс кезінде қан құрамындағы сүт қышқылының мөлшері қаншаға дейін көбейеді?
А) 150-200мг %
В) 90-100мг %
С) 120-130мг %
D) 80-90мг %
Е) 70-85 мг %
59. Қалдықтардың қандай түрі бар?
A) қатты, сұйық және газды;
B) жалпы және газды;
C) газды, мұзды және жеке;
D) жеке және жалпы;
E) құрама, біртұтас және жеке.
60. Жасушалы мембранада неше қабат бар?
А) 3
В) 2
С) 1
D) 4
Е) 5
61. Өсімдіктерден алынатын антибиотиктер қалай аталады?
А) фитонцидтер
В) моноцидтер
С) стрептококкалар
Д) пеницилиндер
Е) бицилиндер
62. Иммундық жүйе қанша негізгі құрамдас бөліктерден тұрады?
А) жасушалық, молекулалық және генетикалық;
B) иммундық, жүйкелік және ас қорыту;
C) несеп-жыныс, жүйке және эндокриндік;
D) мүшелер мен жасушалардан;
E) ағзалық, жасушалық және жүйкелік.
63. Сомалық мутацияны зерттеудің адам мен жануарлардағы қандай аурулардың себептерін білу үшін зор маңызы бар?
A) қатерлі ісік аурулары
B) жүрек аурулары
C) ми аурулары
D) бауыр аурулары
E) биологиялық аурулары
64. Бір пуриннің екіншісімен немесе бір пиримидиннің басқа біреуімен ауыстыруын не деп атайды?
A) транзиция
B) трансверия
C) транслокация
D) регенерация
E) трансплантация
65. Өлімге душар ететін мутацияларды қалай атайды?
A) летальды
B) гомотипті
C) гетеротипті
D) фенотипті
E) жағымды.
66. Өндірісте этанолды алу кезінде түзілетін қосымша өнімдер?
А) СО2 және ашытқы;
B) сутегі мен оттегі;
C) газдар, сілтілер;
D) қышқылдар, тұздар;
E) ақуыздар, ферменттер.
67. Дене жасушаларында болатын мутацияларды қалай атайды?
A) сомалық
B) генеративтік
C) гетеротиптік
D) гомотиптік
E) монотиптік
68. Бұлшық еттің жиырылуын не қамтамасыз етеді?
А) ақуыз
В) көмірсу
С) аданин-трифосфорлы қышқыл
D) сүт қышқылы
Е) май
69. Бұлшық ет жиырылуын бір қимыл кезінде қай зат энергиясы қамтамасыз етеді?
А) аденазин-трифосфорлы қышқыл
В) май
С) ақуыз
D) көмірсу
Е) сут қышқылы
70. Өсімдіктер мен жануарлардың денелік жасушаларында болатын мутацияларды қандай арнайы әдістермен зерттеуге болады?
A) цитогенетикалық
B) хирургиялық
C) модификациялық
D) биологиялық
E) химиялық
71. Қозғалыс бірлігі неден тұрады?
А) 1 мотонейрон тобымен,содан энербирленген бұлшық еттен
В) 2 мотонейрон мен солардан инербирленген бұлшық ет тобынан
С) 3 мотонейрон мен солардан инербирленген бұлшық еттен
D) 4 мотонейрон мен солардан инербирленген бұлшық еттен
Е) 1 мотонейрон мен солардан инербирленген бұлшық еттен
72. Жасанды қоректік ортаны қоюландыру үшін қандай зат қолданылады?
А) агар-агар
В) цемент
С) ақуыздар
Д) гормондар
Е) майлар
73. Қандай мутациялар көбінесе гендік мутацияларды тудырады?
A) химиялық
B) физикалық
C) биологиялық
D) экологиялық
E) жалпы
74. Геномында бөтен ген бар тірі ағзаны қалай атайды?
A) трансгенді
B) гаплоидты
C) диплоидты
D) анеуплоидты
E) индукциялық
75. Бұлшық етте қанша (АТФ) аденизинтрифосфорлы қышқыл бар?
А) 0,25 % жуық
В) 0,15 % жуық
С) 0,20 % жуық
D) 0,1 % жуық
Е) 0,3% жуық
76. Бұлшық ет жиырылуында қай ақуыз бсты ролді атқарады?
А) актин және миозин
В) актин
С) глобилин
D) аданизин-фосфор қышқылы
Е) аксон
77. Жүйке жүйесінің негізгі құрылымдық элементі деп нені есептейді?
А) нейрон
В) жүйке тіні
С) синапс
D) аксон
Е) актин
78. Қалыптасқан нейрондарға импульстің берілуі қандай бағытта жүреді?
А) рецептордан орталық жүйке жүйесіне
В) орталық жүйке жүйесінен атқарушы мүшелерге
С) бір нейроннан келесіге
D) нейроннан синапсқа
Е) нейрондан анапска
79. Генді бір биологиялық жүйеден басқа жүйеге жаңа белгілері бар организмнің жаңа формасын алу үшін жасанды жолмен тасымалдауын қалай атайды?
A) трансгеноз
B) метаболизм
C) инверсия
D) трансдукция
E) гомеостаз
80. Жүйке тасымалының тітіркенуі иннербирленген мүшеге немесе басқа жүйке жасушасына берілуі қай бағытта жүреді?
А) синапс арқылы
В) аквон арқылы
С) дендрит арқылы
D) гуморальді жолмен
Е) әр турлі бағытта
81. Трансгенді жануарларды алу үшін рекомбинантты гендерді қандай қондырғының көмегімен ұрықталған ооцидтердің пронуклеусіне еңгізеді?
A) микротүтікше
B) гомеостаз
C) күрекше
D) зат алмасу
E) метаболизм
82. Өзгерісі мутацияға әкелетін ДНҚ молекуласының ең кішігірім бөлігін қалай атайды?
A) мутон
B) аллель
C) фенотип
D) геном
E) ген
83. Вирустарды, бактерияларды, саңырауқұлақтарды, токсиндер және қатерлі ісіктер қоздыратын ауруларды тану және емдеу үшін қандай заттар қолданылады?
A) моноклонды антиденелер
B) сомалық гормондар
C) биокатализаторлар
D) макро және микроэлементтер
E) ақуыздар мен майлар
84. Жұлын қандай функцияны жүзеге асырады?
А) қозғалыс және вегетативті
В) қозғалыс және қозу
С) вегетативті жүйені
D) кординирлейтін қызметті
Е) сигментативті қозуды
85. Қандай заттарды әртүрлі ауруларды диагностикалау үшін қолданады?
A) моноклонды антиденелер
B) сарысулар
C) биокатализаторлар
D) микроэлементтер
E) ақуыздар мен майлар
86. Эмбриондарды трансплантациялау туралы хабар қай жылы белгілі болды?
A) 1890 ж
B) 1920 ж
C) 1950 ж
D) 1935 ж
E) 1940 ж
87. Жүрек қан тамыры орталығы қайда орналасқан?
А) сопақша мида
В) мишықта
С) ретикулярлы формацияда
D) орта мида
Е) аралықта
88. Организмнің жатырдағы дамуының ерте кезеңіне әсер ету арқылы эмбриондарды генетикалық құрастыруын қандай ғылым зерттейді?
A) эмбриоинженерия
B) биология
C) селекция
D) экология
E) цитология
89. Хлоропластардан бос күйіндегі сутегін шығару үшін қандай фермент қызмет атқарады?
А) гидрогеназа;
B) пепсин.
C) ауксин.
D) изолейцин;
E) лизин.
90 Құнды генотипті аналықтың эмбриондарын басқа аналықтың жатырына тасымалдуын қалай атайды?
A) трансплантация
B) трансгеноз
C) делеция
D) дупликация
E) инверсия
91. Алғаш рет эмбриондарды трансплантациялау қандай жануарларда өткізілді?
A) үй қояндарда
B) тышқандарда
C) қойларда
D) сиырда
E) қасқырларда
92. Гипоталамус орталық жүйке жүйесінің қай бөлігінде орналасқан
А) аралықта
В) орта мида
С) сопақша мида
D) мишықта
Е) ретикулярлы формацияда
93. Мағлұмат (есте сақтау) орталық жүйке жүйесінің қай бөлігінде орналасқан?
А) улкен жарты шарда
В) сопақша мида
С) мишықта
D) орта мида
Е) аралықта
94. Информациялық РНҚ-ның ДНҚ тізбегінде түзілу үдерісі қалай аталады?
A) транскрипция
B) трансгеноз
C) делеция
D) дупликация
E) метаболизм
95. Элонгацияның екінші кезеңі неден тұрады?
A) пептидтік байланыстың түзілуінен
B) кадонды танудан
C) транслокация мен трансляциядан
D) зат алмасудан
E) биокатализация мен транскрипциядан
96. Бактериялардың протопластарын қандай жолмен алады?
А) жасуша қабырғасына энзиматикалық әсер арқылы;
B) қыздыру арқылы;
C) температураны алмастыру арқылы;
D) жасуша қабырғасының синтезін бұзу арқылы;
E) қатты ыстықпен әсер ете отырып құрғату арқылы.
97. Жасушаның интерфазасында ақуыз синтезі қандай екі кезеңдерден өтеді?
A) транскрипция және трансляция
B) делеция және дупликация
C) делеция мен инверсия
D) дупликация мен инверсия
E) транскрсипция мен делеция
98. Ағзалардың жүйке жүйесінің қай бөлігі арқылы жүргізіледі?
А) вегетативті жүйе
В) лимбикалық жүйе
С) үлкен жарты шар қабығы
D) жұлын
Е) мишық
99. Қай жылы рибосомалар арасында аралық заттың ролі туралы теориялық болжам айтылды?
A) 1961 ж
B) 1918 ж
C) 1948 ж
D) 1908 ж
E) 1899 ж
100. Вегетативтік жүйенің соматикалық жүйеден айырмашылығы неде?
А) бір рет үзіледі.
В) екі рет үзіледі
С) үздіксіз жүреді
D) үш рет узіледі
Е) синапс түзеді
101. ДНҚ транскрипциясы қандай үш сатыдан тұрады?
A) инициация, элонгация және терминация
B) делеция, дупликация және терминация
C) инициация, делеция және дупликция
D) элонгация, делеция және дупликция
E) терминация, делеция және дупликация
102. Инициация үдерісі үшін алдымен РНҚ-полимераза ДНҚ-ның қандай бөлігін тануы керек?
A) промоторын
B) геномын
C) хромотидасын
D) хромомерін
E) аллелін
103. Ақуыздың қышқылдарына сәйкес келетін кодондардан құралған бөлікті қалай атайды?
A) коделеуші
B) лидер
C) жалпы
D) қысқа
E) ұзын
104. Промотордың инициация үлескісі (учаскесі) шамамен қанша жұп негізден құралған?
A) 40
B) 60
C) 5
D) 20
E) 25
105. Ас қорыту органдарында сөл бөлу ішек қозғалысында не болады?
А) қозғалу, сөл бөлу көбейеді
В) қозғалу бәсеңдейді, сөл бөлу көбейеді
С) қозғалу, сөл болу бәсеңдейді
D) қозғалу және сөл бөлу еш өзгеріссіз тоқтайды
Е) қозғалу және сөл бөлу көбейеді
106. Алғаш рет медицинада қолданылған ген инженериясы арқылы өндірілген затты атаңыз?
A) инсулин
B) дәрумен
C) фермент
D) минерал
E) микроэлемент.
107. Элонгацияның бірінші кезеңі неден тұрады?
A) кодонды танудан
B) пептидтік байланыстың түзілуінен
C) транслокациядан
D) зат алмасудан
E) биокатализациядан
108. Адасу жүйесін тітіркендіргенде жүрек жұмысында не болады
А) жүрек жұмысы өзгеріссіз қалады?
В) жүрек жұмысы жылдамдайды
С) жүрек жұмысы бәсеңдейді
D) экстрасистола байқалады
Е) экстрасистола байқалмайды
109. Полипептидтік тізбектегі амин қышқылдары қатарына аударылу механизмін не деп атайды?
A) трансляция
B) делеция
C) дупликация
D) инверсия
E) трансгеноз
110. Тірі организмдерді және биологиялық жүйелер мен үдерістерді адамның мақсатына сай өндірісте қолдануды ғылымдардың қайсысы зерттейді?
A) биотехнология
B) биология
C) экология
D) эмбриоинженерия
E) цитология
111. Гормондар қай жерде пайда болады?
А) эндокринді бездерде
В) асқорыту органдарында
С) өкпеде
D) бүйректе
Е) бауырда
112. Гормондар эндокринді бездеоден қайда түседі?
А) қанға
В) лимфаға
С) бауырға
D) асқорыту жуйесіне
Е) бүйрекке
113. Эндокринді бездерден басқа гормондар тағы қай жерлерде түзіледі
А) ішектің ішкі қабығында, бүйректе
В) өкпеде
С) сүйек
D) лимфа жуйесінде
Е) асқорыту жуйесінде
114. Элонгацияның үшінші кезеңі неден тұрады?
A) транслокациядан
B) кодонды танудан
C) пептидтік байланыстың түзілуінен
D) зат алмасудан
E) биокатализациядан
115. Ағзаның гормонды жүйесінде ен негізі не?
А) гипоталамус-гипофиз
В) гипоталамус
С) қалқанша без
D) буйрекүсті без
Е) бүйрек асты без
116. Ең жоғарғы қабықша астындағы эндокринді реттеушінің рөлін не атқарады?
А) гипоталамус
В) бүйрекүсті бездері
С) улкен жарты шар қабығы
D) гипофиз
Е) қалқанша без
117.Гипофиз гормондары қайда түседі?
А) қанға және жұлын сұйығына
В) тек қана қанға
С) тек қана жұлын сұйықтарына
D) лимфада
Е) ас қорыту жүйесіне
118. Гипофиз қандай ткань түрлерінен тұрады?
А) бездерден және жүйкелерден
В) эпителианды ұлпалар мен жасушадан
С) бұлшық еттерден
D) жүйкелерден
Е) көкбауыр мен лимфалық органдардан
119. Қандай әдіс арқылы құрастырылған жаңа организм биотехнологиялық өндірісте қолданылуы мүмкін?
A) генинженериялық
B) цитологиялық
C) эмбриологиялық
D) биологиялық
E) химиялық
120. Алдыңғы гипофиздің гиперфункциясы немен байланысты?
А) гигантизм
В) өсудің тоқтауы
С) сыртқы зат алмасу
D) семіру
Е) зат алмасудың бұзылуы
121. Гипофиздің алдыңғы бөлігінің гипофункциясы кезінде не болады?
А) өсудің тоқтауы
В) гигантизм
С) семіру
D) зат алмасудың бұзылуы
Е) сыртқы зат алмасу
122. Инсулин қай жерде түзіледі?
A) ұйқы безінде
B) генде
C) хромосомада
D) жыныс жасушаларында
E) сомалық жасушаларында
123. Инсулин гормонының ұзындығы қанша полипептидттік тізбектен құралған?
A) екі
B) бес
C) алты
D) төрт
E) үш
124. Тронды гормондарды кім бөледі
А) гипофиздің алдыңғы бөлігі
В) бүйрек үсті безі
С) таламус
D) бүйрек үсті без және таламус
Е) бүйрек асты без және таламус
125. Гипофиздің артқы бөлігі қандай гормондар бөледі?
А) вазоприсин және окситацин
В) адреналин
С) тириодин
D) адреналин және тириодин
Е) окситацин
126. Окситацин гормоны қай органға әсер етеді?
А) жатырға
В) бүйрекке
С) бауырға
D) қуыққа
Е) өкпеге
127. Вазоприсин гормоны қандай қызмет атқарады?
А) зәр шығарудың азайуын
В) зәр шығарудың көбеюін
С) жүрек жұмысының бұзылуын
D) ас қорытудың бұзылуын
Е) тердің көп бөлінуі
128. Гипофиздің артқы бөлігінің Гипофункциясы кезінде не болады?
А) қантсыз диабет
В) базерев ауруы
С) қант диабеті
D) кальции алмасудың бұзылуы
Е) ас қорытудың бұзылуы
129. Қантсыз диабетте не болады
А) зәрдің бөлінуінің көбеюі
В) тердің көп бөлінуі
С) ас қорытудың бұзылуы
D) зәрдің бөлінуінің азаюы
Е) жүрек жұмысының бұзылуы
130. Қантсыз диабетте тәулігіне қандай мөлшерде зәр бөлінеді?
А) 10 литрге дейін
В) 5 литрге дейін
С) 8 литрге дейін
D) 4 литрге дейін
Е)7 литрге дейін
131. Гипофиздің қай бөлігі мелонорфты гормон бөледі?
А) орта
В) артқы
С) алдыңғы және орта
D) алдыңғы
Е) артқы және орта
132. Қандай гормон Базедова ауруын тудырады?
А) тирлондин
В) интермидин
С) адреналин
D) паратиреошин
Е) адреналин және тирлондин
133. Ағзаның қатынасында басты роль атқарушы реттегіш?
А) бүйрек үсті бездері
В) бауыр мен өкпе
С) бүйректе
D) лимфалық бездер
Е) өкпе мен тыныс жолдары
134. Бүйрек үсті безінің қабық қабатында қанша гормон бөлінеді?
А) 40 астам
В) 30-ға дейін
С) 35-ке дейін
D) 20 ға дейін
Е) 25-ке дейін
135. Қалқанша без қандай зат алмасуларды реттейді?
А) ақуызды
В) сулы
С) майлы
D) көмірсулы
Е) дәруменді
136. Қандай бездің гормонының құрамында йод бар?
А) қалқашада
В) бүйрек үсті безінде
С) гипофизде
D) ұйқы безінде
Е) жұпқалқаншалы безінде
137. Адам инсулині алғаш рет қашан синтезделді?
A) 1978 ж
B) 1950 ж
C) 1958 ж
D) 1918 ж
E) 1965 ж
138. Кальцийдің сүйек тканінен қанға өтуін қамтамасыз ететін қандай гормон?
А) паратиреодин
В) триоглаголин
С) тероксин
D) тиреокальцитонин
Е) тераксин және паратериодин
139. Қандай гормон кальций алмасуларды реттейді?
А) тиреокальцитонин
В) треоглагалин
С) тераксин
D) паратереодин
Е) тераксин және паратериодин
140. Жұпқалқанша безі қандай гормон бөледі?
А) паратиреондин
В) тиреоглагалин
С) тероксин
D) тиреокальцитонин
Е) тераксин және паратериодин
141. Вакциналардың қай түрі ең алғаш қолданыла басталды?
А) тірі вакциналар;
B) өлтірілген вакциналар;
C) химиялық вакциналар;
D) анатоксиндер;
E) гибридті вакциналар.
142. Қазақстанда Биотехнологиялық Ұлттық Орталығы қашан құрылды?
А) 1993 ж.;
B) 2000 ж.;
C) 2005 ж.;
D) 1995 ж.;
E) 1990 ж.;
143. Қатерлі ісік ауруын қоздыратын генді не деп атайды?
A) онкоген
B) кодон
C) клон
D) локус
E) мутант
144. Қандай гормондар зат алмасуды күшейтеді және жұмыс қабілеттілігін арттырады?
А) адреналин
В) тиреоглобулин
С) паратеорилидин
D) тироксин
Е) тироксин и адреналин
145. Қандай бездің гормондары су-тұз алмасуды реттейді?
А) гипофиз
В) қалқанша без
С) бүйрек үсті безі
D) жұпқалқанша безі
Е) гипофиз
146. Бұрын функциясы бар геннің мутациялануы нәтижесінде пайда болған активтілігі жоқ элементті қалай атайды?
A) псевдоген
B) онкоген
C) кодон
D) локус
E) клон
147. Екінші сезімтал рецепторларға жататындар?
А) көру, есту
В) дәм сезу
С) иіс сезу
D) көру
Е) есту
148. Бірнеше рестриктазалар тани алатын бөліктері бар линкерді қалай атайды?
A) полилинкер
B) монолинкер
C) онкоген
D) мутант
E) локус
149. Генетикалық рекомбинанттық бірлікті не деп атайды?
A) рекон
B) мутон
C) онкоген
D) локус
E) геном
150. Қандай рецепторлар тез бейімделеді?
А) тері
В) есту
С) дәм сезу
D) көру
Е) иіс сезу
151. Фаг пен плазмида арасындағы гибрид фаг ретінде де және плазмида сияқты да дами алатын векторды қалай атайды?
A) антиген
B) геном
C) ядро
D) фазмида
E) антидене
152.ПТР де қандай фермент қолданылады?
A) ДНК полимераза
B) Топоизомераза
C) Липаза
D) ДНК-метилтрансфераза
E) Дегидрогеназа
153. Бактериялардың дәрі-дәрмектерге төзімділігін қамтамасыз ететін плазмиданы қалай атайды?
A) фактор-R
B) фактор-Ғ
C) фаг
D) геном
E) вектор
154.Теориялық тұрғыдан минутасына Tag-полимераза қанша жұп түзеді?
A) 1000
B) 10
C) 100
D) 10000
E) 500
155.ДНК молекуласының көшірмелерінің көбеюін қалай атайды?
A) Амплификация
B) Полиплоид
C) Кроссинговер
D) Стигматизация
E) Репликация
156.ДНК негізгі сипаты қандай?
A) Комплементарлық
B) Супериірімділік
C) Денатурация
D) Аэробты қалпына келу
E) Анаэробты қалпына келу
157. ДНҚ-ның өзін-өзі синтезделуін қалай атайды?
A) репликация
B) генерация
C) мутация
D) метаболизм
E) гомеостаз
158. Иіс сезу анализатордың адапция жылдамдығы және оның дәрижесі қандай нервпен реттелінеді?
А) симпатикалық
В) парасимпатикалық
С) саналық
D) сопақша мимен
Е) симпатикалық және парасимпатикалық
159. Кейбір денелік жасушалардың бүтін организмге дейін дами алу қабілетін қалай атайды?
A) терминация
B) трансфекция
C) трансляция
D) делеция
E) дупликация
160. Хромосома бөлігінің жоғалуын қалай атайды?
A) делеция
B) транскрипция
C) трансляция
D) дупликация
E) инверсия
161. Реттеуші ақуызбен байланысты, геннің транскрипциясын іске қосатын молекуланы қалай атайды?
A) индуктор
B) интрон
C) геном
D) вектор
E) фаг
162. Ақуызды коделейтін генетикалық информациясы бар эукариоттық құрылымды геннің бөлігін қалай атайды?
A) экзон
B) ядро
C) плазма
D) локус
E) фаг
163. Бактериялық РНҚ-полимеразаның суббөлігін қалай атайды?
A) сигма фактор
B) фактор-Ғ
C) фактор-R
D) мутант
E) вектор
164. ДНҚ-ның ерекше нуклеотидтер тізбегін танып, қостізбекті үзуді қамтамасыз ететін ферментті қалай атайды?
A) рестриктаза
B) инсулин
C) полимераза
D) лактаза
E) соматотропин
165. Генді бөтен жасушаға тасымалдай алатын құрылымды не деп атайды?
A) вектор
B) локус
C) геном
D) мутон
E) лидер
166.Адам қай анализатогр көмегімен заттың орналасқан қашықтығын анықтайды?
А) көру
В) есту
С) сезу
D) иіскеу
Е) сипап сезу
167. Рестриктазамен кесілген ДНҚ фрагментін қалай атайды?
A) рестрикт
B) локус
C) мутон
D) онкоген
E) фаг
168. Көптеген жасушалар колониялары арасында қажетті ген бар векторды іздеу үдерісі қалай атайды?
A) скрининг
B) трансляция
C) делеция
D) дупликация
E) инверсия
169. РНҚ-ның бірінші негізіне сай келетін ДНҚ-ның бөлігін қалай атайды?
A) старт
B) кросс
C) экзен
D) эндон
E) стайл
170. РНҚ матрицасында ДНҚ-ны синтездейтін ферментті қалай атайды?
A) кері транскриптаза
B) лактаза
C) тізбектік полимераза
D) лигаза синтезі
E) полисахаридтің түзілуі
171. Информациялық РНҚ-ның жалғыз молекуласымен байланысқан екі және одан да көп рибосомаларды қалай атайды?
A) полисома
B) моносома
C) сома
D) геном
E) хромосома
172. ДНҚ молекулаларын қажетті жерлерінен кесіп алу қандай ферменттер көмегімен жүзеге асырылады?
А) рестриктазалар
B) пепсин
C) лигаза
D) лейцин
E) гидролаза
173. РНҚ-ның жетілуін қалай атайды?
A) процессинг
B) делеция
C) дупликация
D) инверсия
E) проверсия
174. Рестрикциялық ферменттер рестриктазалар танитын нүктелері бар қысқа қос тізбектік синтетикалық олигонуклеотидтерді қалай атайды?
A) линкер
B) мутант
C) оператор
D) онкоген
E) локус
175. ДНҚ бөліктерін қайта «тіге» немесе «желімдей» алатын ферменттер қалай деп аталады?
А) лигаза
B) рестриктазалар
C) гидролаза
D) лизин
E) лейцин
176. Құрамына 2250-ден 400000 жұпқа дейін нуклеотидтер кіретін ДНҚ молекуласы қалай аталады?
А) плазмидтер
B) ақуыздар
C) ауксин
D) изолейцин
E) лизин
177. Генді химиялық жолмен қолдан тұңғыш рет кім және қашан синтездеді?
A) Г Корана, 1969 ж
B) К. Эрике, 1917 ж
C) Ч. Дарвин, 1885 ж
D) А.С. Мончадский, 1932 ж
E) Э. Геккель, 1885 ж.
178. Плазмида терминін ғылымға кім және қашан енгізді?
А) Джошуа Ледерберг, 1952 ж
B) Рудольф және Хельброннер, 1957 ж
C) Л. Пастер мен И. Мечников, 1957 ж
D) И.Н. Мечников пен Р. Гарднер, 1963 ж
E) Колмер мен Кинкель, 1947 ж.
179. Кім және қашан алғаш рет рекомбинантты ДНҚ алды?
А) америкалық ғалым П Берг, 1972 ж
B) К. Эрике, 1917 ж
C) Ч. Дарвин, 1885 ж
D) А.С. Мончадский, 1932 ж
E) Э. Геккель, 1885 ж
180. Бір жасушадан бөлініп алынған жеке хромосоманы, басқа жасушаға енгізудің жолдарын алғаш кім және қашан тапқан?
А) Мак-Брайд, Озер, 1971 ж
B) Г Корана, 1969 ж
C) Ч. Дарвин, 1885 ж
D) А.С. Мончадский, 1932 ж
E) Ж. Барский, 1960 ж
181. Тірі жануарлар жасушаларын ағзадан бөліп алып оны in vitro жағдайында қажетті жағдайлар жасау арқылы өсіру идеясын алғаш рет айтқан ғалым?
А) Клод Бернар
B) А.С. Мончадский
C) Мак-Брайд, Озер
D) Ч. Дарвин
E) Алексис Каррел
182. ДНҚ молекуласы құрамындағы нуклеотидтер бір- бірінен не себептен айрықшаланады?
А) азот негізді заттар түрлерінің кіруіне байланысты
B) амин қышқылдары түрлеріне байланысты
C) гормондар мен ферменттер түрлеріне
D) құрылымдық ерекшеліктеріне
E) кодон құрылымына байланысты
183. Вектор ретінде қандай ағзаларды пайдалануға болады
А) плазмидалар, әр түрлі бактериофагтар, хайуандар мен өсімдіктер вирустарын
B) аденин, гуанин, цитозин, тимин
C) гормондар мен ферменттер, ақуыздар және майлар
D) патогенді микроорганизмдердің топтарын
E) азот негізді заттарды, ақуыздарды, ферменттерді гормондар мен плазмидаларды
184. Плазмидтер дегеніміз не?
А) құрамына 2250-ден 400000 жұпқа дейін нуклеотидтер кіретін ДНҚ молекуласы
B) бактерия құрамына 50-100 жұпқа дейін полинуклеидті құрылымдар кіретін активті заттар
C) өкпедегі қалдықты заттар
D) май құрамына кіретін зат
E) құрамына 20-25 амин қышқылдары кіретін полимерлі құрылымды ақуыздық зат
185. Ген инженериясы жұмыстарында лигаза ферменттерінің атқаратын қызметі қандай?
А) түрлі ағзалардан алынған ДНҚ-ының бөліктерін біріктіру
B) түрлі ағзалардан ДНҚ-ының бөліктерін ажырату
C) қажетті гормондар синтезін қамтамасыз ету
D) энергия қорын толықтыру және ақуыздар синтезін қамтамасыз ету
E) ассимиляция үдерісін бақылау
186. Интрарецепторлар қайда орналасқан?
А) ішкі органда
В) бұындырда
С) теріде
D) сүйек кемігінде
Е) барабан перепонкасында
187. Қазіргі кезде адамдардың тағамдық қолданылуы үшін шығарылған генетикалық модификацияланған жануарлар?
А) трансгенді бекіре балығы мен Enviropig шошқасы;
B) трансгенді доли қойы мен сиыр;
C) трансгенді қояндар мен трансгенді тауықтар;
D) трансгенді жылқы мен трансгенді сиыр;
E) трансгенді түйе мен трансгенді қой.
188. Жасушалық инженерияның негізгі қызметі қандай?
А) денелік (сомалық) жасушалармен әр түрлі манипуляциялар жасау
B) жасушаларды дифференциалды өсіру әдістерін қалыптастыру
C) жасушаларды жою
D) жыныс жасушаларын көбейту және қолдан синтездеу
E) дифференциялды денелік (сомалық) жасушаларды қолдан синтездеу
189. ДНК-ның құрамы қандай типті нуклеотидтерден тұрады?
А) аденин, тимин, гуанин және цитозин
B) амин қышқылы, ақуыздар, майлар және липидтер
C) ферменттер, гормондар, қышқылдар мен тұздар
D) су молекулалары, атомдар мен оттегіден
E) гормондар, майлар және липидтер
190.Жаңа туған нәрестенің түс ұйықтау көру уақыты?
А) 22сағат
В) 17сағат
С) 20сағат
D) 15сағат
Е) 19 сағат
191. Ғылымдағы ақуыздар түзілуі мен олардың құрылымын зерттейтін бағыт қалай аталады?
А) протеомика
B) цитология
C) биология
D) иммуногенетика
E) биотехнология
192. Алғаш рет жасанды орта ретінде эмбрион сүзіндісімен байытылған қан плазмасын кім және қашан пайдаланған?
А) Алексис Каррель, 1913 ж
B) Г Корана, 1969 ж
C) Ч. Дарвин, 1885 ж
D) А.С. Мончадский, 1932 ж
E) Ж. Барский, 1960 ж
193. Кім және қашан алғаш рет зерттеу жұмыстарына «тамшы» әдісін ендірді?
А) Р Гаррисон, 1907 ж
B) Г Корана, 1969 ж
C) Ж. Барский, 1960 ж
D) Алексис Каррель, 1913 ж
E) Клод Бернар, 1885 ж
194. Жөғары нерв жүйесінің турлерін кім зерттеген?
А) И.П.Павлов
В) И.М.Сеченов
С) Н.Введенский
D) Ф.Самаилов
Е) Т.И.Поморцев
195. Нерв жүйесін кім системацияландырған?
А) қозу процесі мен тежелу
В) қозу процесі
С) процесс пен тежелу
D) қан құрамы
Е) ) қозу процесі мен тежелу әр-түрлі
196. Амин қышқылдары бір-бірімен қандай байланыс арқылы жалғасады?
А) пептидтік
B) қышқылдық
C) негіздік
D) сутектік
E) азоттық
197. Пептидтік байланыс қалай жүзеге асырылады?
А) бір амин қышқылының аминдік тобы мен, екінші амин қышқылының карбоксилді тобы жалғасуы арқылы
B) екі амин қышқылдары өзара карбоксильді байланыс арқылы тіркеседі
C) екі амин қышқылдарының өзара петидтік байланыстардың негізінде бір-біріне қатты тартылуы арқылы
D) екі сутектік байланыс пен екі пептидтік байланыстың бір-біріне жақындасып, өзара тартылысуы арқылы
E) иондық байланысулардың қатты әсерленуі арқылы
198. Ақуыздардың ыдырауы қалай аталады?
А) протеолиз
B) протоемика
C) гидролиз
D) фолддинг
E) агрегация
199. Ақуыз протеолизіне қатысатын ферменттер қалай аталады?
А) протеолетикалық ферменттер
B) гидролиздік ақуыздар
C) шаперондар
D) фолдинг шаперондары
E) энзимдік ферменттер
200. Қартайған немесе қате фолдингі жүрген ақуыздар қайтіп ыдыратылады?
А) убиквитиндермен тіркеседі және протеосомның қатысуымен
B) шаперондар көмегімен протеолизге ұшырау арқылы ыдыратылады
C) ферменттер көмегімен
D) осмостық қысымның артуы себепті кері транскрипция механизмінің іске асуынан
E) гормондар көмегімен ыдыратылады
201. Қандай мүше дене температурасын біркелкә жағдайда ұстайды?
А) қан
В) бұлшық ет
С) нерв
D) байланысу
Е) оратша ми
202.Қай ткань қорғаныш қызметін атқарады?
А) қан
В) бұлшық ет
С) нерв
D) біріккен
Е) оратша ми
203.Қай тері демалу функциясын атқарады?
А) бұлшық ет
В) нервті
С) қан
D) біріккен
Е) оратша ми
204. Жасушадағы барлық ақуыздар бірлігі қалай аталады?
А) протоем
B) протеолиз
C) гидролиз
D) геном
E) амин қышқылдары
205. Микроорганизмдерді қажетті өнім шығаруға бейімдеудегі басты кедергі не болып табылады?
А) табиғатына жат құбылыс – эукариотты ақуыздарды синтездеуге бағыттау
B) температуралық режимдерді қадағалауды және оны реттеуді жүзеге асыруды
C) амин қышқылдарының орналасу реті
D) қоректік ортаның сәйкес келмеуі
E) гормондардың әр түрлілігі болуы себепті өнім синтезі жүзеге асырылмайды
206. Белгілі-бір ген коделейтін ақуыздың қандай қызмет атқаратындығын анықтауға мүмкіндік беретін технология қалай аталады?
А) антисенс-технологиясы
B) геномдық технология
C) гендік инженерия
D) протоемика
E) инженерлік энзимология
207. Тірі ағзалардың өлі денелерден негізгі айырмашылығы?
А) метаболизм үдерісінің болуы
B) метаболизм үдерісінің болмауы
C) метаболизм үдерісінің баяу өтуі
D) көру, есту сезу реакциялары
E) қозғалуы
208. Адам геномын зерттеу нәтижелері ақуыздарды коделейтін қанша мыңдай гендердің болатындығын көрсеткен?
А) 30-40
B) 60-70
C) 100-120
D) 20-30
E) 40-50
209. Катоболизм кезінде қандай реакциялар өтеді?
А) заттардың ыдырап бөлінуі
B) заттардың синтезделуі
C) заттардың жиналуы
D) заттардың дифференциялануы
E) ас қортылуы
210. Анаболизм кезінде қандай реакциялар өтеді?
А) заттардың синтезделуі
B) жылудың бөлінуі
C) заттардың ыдырауы
D) заттардың дифференциялануы
E) ас қортылуы
211. Қан элементтер неше пайыз құрайды?
А) 55-58%
В) 40-45%
С) 50%
D) 30%
Е) 25%
212.Қан плазмасы қанша процент құрайды?
А) 42-45%
В) 40%
С) 30%
D) 48%
Е) 25%
213.Қан плазмасында қанша су бар?
А) 92%
В) 80%
С) 70%
D) 95%
Е) 25%
214.Қан плазмасында құрғақ азттар мөлшері?
А) 8%
В) 9%
С) 10%
D) 11%
Е) 25%
215. Норма бойынша қан реакциясы нешеге тең?
А) 7,36
В) 7,0
С) 7,4
D) 7,5
Е) 7,26
216. Ағзаға енген жат биологиялық материалдарға қарсы қандай ақуыздық заттар жасап шығарылады?
А) лимфоциттер және антиденелер
B) гемолглобиндер мен лейкоциттер
C) ақуыздар мен ферменттер
D) гормондар мен ақуыздар
E) тромбоциттер мен моноциттер
217. Алғаш рет гибридома деп аталатын зат қашан шығарылды?
А) 1975 ж
B) 1985 ж
C) 1987 ж
D) 1970 ж
E) 1965 ж
218.Тромбоциттерді қай жылы ашқан?
А) 1842ж
В) 1830ж
С) 1848ж
D) 1850ж
Е) 1836ж
219.Тромбоциттер қайда қалыптасады?
А) қызыл сүйек миінде
В) ақ сүйек миінде
С) бауырда
D) өтте
Е) қызылшада
220.Тромбоциттің өмір сүру ұзақтығы?
А) 8-11күн
В) 5күн
С) 15-16күн
D) 20күн
Е) 1 күн
221. Гибридомалардың басты ерекше қасиеттері не?
А) антиденелер шығаруы мен жасанды қоректік ортада шексіз көбейе алуы
B) иммунитетті күшейтуі және белгілі бір ағза мүшесіне бағытты әсер етуі
C) қан құрамын тұрақтандыруы мен гемотологиялық көрсеткіштерін бақылауы
D) қан құрамын сұйылтуы
E) гемоглобиндер санын арттыруы
222. Тромбоцит қандай қызмет атқарады?
А) қаң тоқтату
В) оттегі тасымалдау
С) қоректік заттарды ыдрату
D) қанды суйықтатады
Е) зат алмасуды қамтамасыздайды
223.Карл Мидштейнер қай жылы қан топтарын анықтады?
А) 1901ж
В) 1900ж
С) 1903ж
D) 1904ж
Е) 1902ж
224.Қай жылы Ян Янский қан топтарын анықтады?
А) 1907ж
В) 1905ж
С) 1906ж
D) 1904ж
Е) 1908ж
225.Гипофиз неше гормон бөледі?
А) 6
В) 5
С) 3
Д) 4
Е) 2
226.1-топтың қанын қай топтарға құюға болады?
А) барлық топқа
В) 3
С) 4
D) 2,1
Е) өзіне
227.2-топтың қанын қай топтарға құюға болады?
А) 2,4
В) 1
С) 2,3
D) барлық топқа
Е) өзіне
228.3-топтың қанын қай топқа құяды?
А) 3,4
В) 1
С) 3,2
D) барлық топқа
Е) өзіне
229.Қай топқа 4-топтың қанын құюға болады?
А) 4
В) 2
С) 3
D) 1
Е) 5
230. Антибиотиктерді өте жоғары синтездеу мүмкіншілігі бар продуценттерді қандай жолмен алады?
А) мутагендермен көп рет ықпал ету және іріктеу
B) табиғи сұрыпталу жолымен
C) мутагендермен бір рет өңдеу арқылы
D) рентген сәулелерімен сәуленедіру арқылы
E) популяция құрамынан іріктеу арқылы
231.Қай топтың эритроцитінде аглютинаген болмайды?
А) 1
В) 2
С) 3
D) 4
Е) 5
232.Қанның қай тобында плазмасында аглютинин В эритроцитте аглютиноген А болады?
А) 2
В) 1
С) 3
D) 4
Е) 5
233.Қай топтың плазмасында аглютинин А,аглютиноген В бар?
А) 3
В) 2
С) 1
D) 4
Е) 5
234.Қай топтың плазмасында аглютинин кездеспейді?
А) 4
В) 2
С) 3
D) 1
Е) 5
235.Қанның қай тобында эритроцитте 2 аглютиноген болады?
А) 4
В) 2
С) 3
D) 1
Е) 5
236. Вестибуляр-мотор рефлекстер қай жерде көрінеді?
А) біркелкі рефлектор қозғалыста
В) жүрек қысқаруының тазалығының озгеруі
С) бас айналып бағдар бұзылуы
Д) қозғалыстын жылдамдығы арту
Е) ишектің жұмысы жоғарлануы
237. Аналық безінің овуляция жасалынған жағы (беті) қалай аталады?
A) ипсиляторлық бет;
B) жатыр түтігі;
C) жатыр денесі беті;
D) имплантация жасалатын беті;
E) плацента орналасатын бет.
238. Эротроциттердің беті неше м құрайды
А) 3000
В) 2500
С) 2000
D) 3500
Е) 1500
239. Не себепті генді инженерлік өнімдерді алу үшін негізінен E. coli пайдаланылады?
А) генетикалық жағынан жақсы зерттелген
B) құрамы қарапайым әрі тез көбейеді
C) көлемі шағын
D) құрылысы оңай әрі тез құрастырылады
E) тез өседі, бірден ыдырауға ұшырайды
240.1мм эритроцит саны адамда?
А) 4-5млн
В) 3,5млн
С) 3млн
D) 6млн
Е) 2млн
241.Адамда эритроциттер саны (трилион)?
А) 25
В) 15
С) 20
D) 10
Е) 30
242.Жаңа туған нәрестеде 1мм-де қанша эритроцит бар?
А) 4,5-7млн
В) 4млн
С) 2-3млн
D) 8млн
Е) 6млн
243.Эритроциттер қай жерде қалыптасады?
А) сүектің қызыл денесінде
В) сүектің ақ денесінде
С) лимфада
D)бауырда
Е) бүйректе
244.Қай жерде эритроциттер бұзылады?
А) бауырда
В) лимфада
С) ми кемігінде
D) сүектің ақ денесінде
Е) сүектің қызыл денесінде
245.Эритроциттің өмір сүру ұзақтығы?
А) 100күн
В) 60күн
С) 30күн
D) 120күн
Е) 70 күн
246.Бір эритроцитте гемоглабиннің қанша молекуласы бар?
А) 265млн
В) 200млн
С) 230млн
D) 170млн
Е) 210млн
247.Қай жерде көбікті лейкоциттер қалыптасады?
А) сүектің қызыл денесінде
В) сүектің ақ денесінде
С) лимфада
D)бауырда
Е) бүйректе
248.Моноциттер қайда қалыптасады?
А) бауырда
В) сүектің ақ денесінде
С) лимфада
D) сүектің қызыл денесінде
Е) бүйректе
249.Лимфоциттер қай жерде қалыптасады?
А) лимфоцит түйсегінде
В) бауырда
С) лимфада
D) сүектің қызыл денесінде
Е) бүйректе
250.Нейтрофилдер өмір сүру ұзақтығынеше ?
А) бірнеше сағат
В) бірнеше тәулік
С) бірнеше ай
D) бірнеше сағат
Е) бірнеше минут
251. Адамдың продуктивті өмір етуі нешеге тең
А) бірнеше онжылдық
В) бірнеше тәулік
С) бірнеше ай
D) бірнеше сағат
Е) бірнеше минут
252. Дені сау адамда 1 мм қанда лейкоцит саны?
А) 4-8 мың
В) 3 мың
С) 2 мың
D) 9-12 мың
Е) 5 мың
253. Лейкоциттің негізгі қызметі қандай?
А) қорғаныш
В) оттегі тасымалдау
С) тағамдық заттарды тасымалдау
D) қан тоқтататын
Е) зат айналым
254. Бір лейкоцит қанша бактерия жоюы мүмкін?
А) 20-ға дейін
В) 40-қа дейін
С) 60-қа дейін
D) 80-ге дейін
Е) 30 –ға дейің
255. Фагацитоз құбылысы қашан ашылады?
А) 1883 ж
В) 1880 ж
С) 1870 ж
D) 1885 ж
Е) 1872ж
256. Фагоцитоз құбылысын қай ғалым ашты?
А) И.М.Мечников
В) П.И.Павлов
С) И.М.Сеченов
D) П.Боткин
Е) Ю.А.Мачихина
257. Ауыр жұмыс істеген кезде адам қанында неше мм сұт қышқылы пайда болады?
А) 250 мг дейін
В) 100 мг дейін
С) 150 мг дейін
D) 10-15 мг дейін
Е) 200 мг дейін
258. Ауыр жұмыс істеген кезде адамда водород иондардың молшері нешеге төмендейді
А) 7,0
В) 7,20
С) 7,15
D) 7,36
Е) 7,48
259. Кәп спортпен айналысқанда қан сілтілігі неше пайызға артады?
А)10-12%
В) 8-9%
С) 5-7%
D) 14-15%
Е) 5-8%
260. Марадюндық жүргізуден соң 1 мм қанда лейкоцит саны қанша процент көбейеді?
А) 30 мыға дейін
В) 20 мыңға дейін
С) 15 мыңға дейін
D) 40 мыңға дейін
Е) 25 мыңға дейін
261. Кім организмдегі қанның шеңбермен жүретінін дәлелдеді?
A) Горвей
B) Гипократ
C) Аристотель
D) Демакрит
E) Штейгер
262. Организмдегі қан тұйық шеңбермен жүретін қай ғасырда дәлелдеді?
А) 17 ғ
В) 16 ғ
С) 15 ғ
D) 18ғ
Е) 19 ғ
263. Жүректің минутына 75 рет соғу жиілігінің жалғасуы
A) 0,04 - 0,07 с
B) 0,03 - 0,035 с
C) 0,01 - 0,02 с
D) 0,08 -0,09 с
E) 0,05-0,062 с
264. Жүрек соғуы 75 тең болған кезде жүрек қалталардың жағдайы неге тең?
A) 0,3 с
B) 0,2 с
C) 0,1 с
D) 0,4 с
E) 0,5 с
265. Жүрек соғуы 85 тең болған кезде жүрек қалталардың жағдайы неге тең?
A) 0,5 с
B) 0,3 с
C) 0,4 с
D) 0,2 с
E) 0,1 с
266. Сәйкес шартты рефлекс қалай құрылады?
А) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен алда жүреді
В) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланыспаған кезде
С) белгілі тетіркенгіш ретінде белгісіз тетіркенгіштен қасиеттерін қолданады
Д) организм жауап беру барысындағы тығыздатуды қолдану
Е) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланысқан кезде
267. Класикалық белгілі рефлекстер қалай пайда болады?
А) организм жауап беру барысындағы тығыздатуды қолдану
В) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен алда жүреді
С) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланыспаған кезде
D) белгілі тетіркенгіш ретінде белгісіз тетіркенгіштен қасиеттерін қолданады
Е) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланысқан кезде
268.Табиғи шартты рефлекс қалай пайда болады?
А) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланыспаған кезде
В) организм жауап беру барысындағы тығыздатуды қолдану
С) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен алда жүреді
D) белгілі тетіркенгіш ретінде белгісіз тетіркенгіштен қасиеттерін қолданады
Е) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланысқан кезде
269. Жасанды шартты рефлекс қалай пайда болады?
А) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланысқан кезде
В) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен қасиеттермен байланыспаған кезде
С) организм жауап беру барысындағы тығыздатуды қолдану
D) белгілі тетіркенгіш белгісіз тетіркенгіштен алда жүреді
Е) белгілі тетіркенгіш ретінде белгісіз тетіркенгіштен қасиеттерін қолданады
270. Шартты рефлекс
А) пайда болып жойылады
В) организмде туа біткен реакция
С) қозғалу рефлекстері
D) тыныс алу рефлекстері
Е) түс көру
271. Экстракция әдісі ақырғы өнімдерден нені бөліп алуда қолданылады?
А) ерітілген метаболиттерді;
B) ерітілген микроағзаларды;
C) ерітілген жасушаларды;
D) синтезделген гормондарды;
E) синтезделген ақуыздарды.
272. Шартсыз сақталу рефлекс дегеніміз не?
А) қолды тартып алу, жөтел
В) шайнау, ему, жұту
С) жынысты қосылу рефлекстер
Д) гомеостаз
Е) емізу және бала қарау
273. Жынысты қосылу рефлекстер деп нені айтады?
А) жынысты қосылу актісі
В) қолды тартып алу, жөтел
С) шайнау, ему, жұту
Д) гомеостаз
Е) емізу және бала қарау
274. Отегі газының айналымы қалай өтеді?
А) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
В) оттек альвеолярлы жағдайдан ауадан қанға таралады
С) сыртқы орта және оқпе альвеолалар арасындағы оттек алмасуы
Д) оттек қаннан тканге таралып қөміртегі газы тканден қанға аусады
Е) кобесі заттардың ыдырауына байланысты
275. Дене мүшелері және қан арасындағы газ алмасуы деп не айтылады?
А) оттек қаннан тканге таралып қөміртегі газы тканден қанға аусады
В) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
С) сыртқы орта және оқпе альвеолалар арасындағы оттек алмасуы
D) кобесі заттардың ыдырауына байланысты
Е) оттек альвеолярлы жағдайдан ауадан қанға таралады
276. Клеткалы тыныс алу, бұл-
А) кобесі заттардың ыдырауына байланысты
В) оттек қаннан тканге таралып қөміртегі газы тканден қанға аусады
С) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
Д) оттек альвеолярлы жағдайдан ауадан қанға таралады
Е) сыртқы орта және оқпе альвеолалар арасындағы оттек алмасуы
277. Төспен тыны салу қалай өтеді?
А) қабырға арасындағы бұлшық ет қысқартылуынан
В) диафрагма бұлшық еті қысқартылуынан
С) қабырға арасындағы бұлшық ет және диафрагманан
Д) оқпе тканене байланысты
Е) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
278. Қарын арқылы тыныс алу қалай өткізіледі?
А) диафрагма бұлшық еті қысқартылуынан
В) қабырға арасындағы бұлшық ет қысқартылуынан
С) қабырға арасындағы бұлшық ет және диафрагманан
Д) оқпе тканене байланысты
Е) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
279. Аралас тыныс алу қандай белгілермен сипатталынады?
А) қабырға арасындағы бұлшық ет және диафрагманан
В) диафрагма бұлшық еті қысқартылуынан
С) қабырға арасындағы бұлшық ет қысқартылуынан
Д) оқпе тканене байланысты
Е) оттек окпеден барлық дене мүшелеріне жеткізіледі
280. Оқпенің өмір сыйымдылығы калай сипатталынады?
А) демді ішке тарту және дәм шығару максималды көлім
В) тынық күй-жағдайда демді ішке тарту және дәм шығару
С) тынық күйде демді ішке тарту және күштену дәм шығару
Д) тынық күйде демді шығару және күштену дәм ішке тарту
Е) демді ішке тарту резервті көлім
281. Оқпенің тыны салу көлемі не?
А) тынық күйде демді ішке тарту және дәм шығару
В) демді ішке тарту және дәм шығару максималды көлім
С) тынық күйде демді шығару және күштену дәм ішке тарту
D) демді ішке тарту резервті көлім
Е) ) тынық күйде демді ішке тарту және күштену дәм шығару
282. Дәм шығарудың резерв қөлімі деп нені айтады?
А) тынық күйде демді шығару және күштену дәм ішке тарту
В) тынық күйде демді ішке тарту және дәм шығару
С) демді ішке тарту және дәм шығару максималды көлім
D) демді ішке тарту резервті көлім
Е) ) тынық күйде демді ішке тарту және күштену дәм шығару
283. Тыныс алған кезде қандай қосымша қөлім пайда болады?
A) 1500 см
B) 1300 см
C) 1400 см
D) 1200 см
E) 1600 см
284. Тынық күйде бір минут ішіндегі өкпе желдету көлемі қандай?
A) 5-6 дм
B) 3-4 дм
C) 7-8 дм
D) 9-10 дм
E) 4-5 дм
285. Денесі сау адамның 100 мл қаны оттектің мөлшері неше?
A) 20 дм
B) 15 дм
C) 10 дм
D) 25 дм
E) 30 дм
286. Артериальды қан оттегімен қанша % қаныққан?
A) 96 %
B) 76 %
C) 86 %
D) 66 %
E) 56%
287. Веналық қанда оттегі қанша % құрайды?
A) 65-70 %
B) 55-60 %
C) 45-50 %
D) 75-80 %
E) 50-55%
288. Қан плазмасында қанша оттегі бар?
A) 0,3 %
B) 0,2 %
C) 0,1 %
D) 0,4 %
E) 0,5%
289. Спортпен айналыспаған адамдардың өкпесінің өмір қөлемі неше?
A) 3-3,5 дм
B) 2 -2,5 дм
C) 4 -4,5 дм
D) 5 дм
E) 6 дм
290. Ересек адамдардың тыныс алу саны нешеге тең?
A) 15-16
B) 13-14
C) 10-12
D) 17-18
E) 12-15
291. Тәулікте адам қанша сілекей бөліп шығарады?
A) 1000-1200 мл жуық
B) 800-900 мл жуық
C) 1300-1400 мл жуық
D) 1500 мл жуық
E) 700 жуық
292. Ауыз қуысындағы сілекей қандай заттарды толық ыдратады?
А) көмірсу
В) ақуыз
С) майлар
D) аминқышқылы
Е) гормондарды
293. Бір тәулік ішінде асқазан астындағы сөлі қанша мөлшерде бөленіп шығады?
A) 1500 мл
B) 1000 мл
C) 250 мл
D) 2500 мл көп
E) 500мл
294. Бір тәулік ішінде бөленіп шыққан өт мөлшері неге тең?
A) 1500-2000 мл
B) 1000-1400 мл
C) 2000-2500 мл
D) более 2500 мл
E) 3000мл
295. 1 гр. ақуыз ыдыраған кезде неше(ккал) энергия боленіп шығады?
A) 5,3
B) 4,0
C) 3,0
D) 6,2
E) 2,7
296. 1 гр. қөмірсу ыдыраған кезде неше(ккал) энергия болініп шығады?
A) 4,1
B) 3,5
C) 3,0
D) 5,1
E) 2,3
297. Қан құрамында глюкозаның мөлшері нешеге дейін төмендеген кезде бұлшық еттер жұмыс істейалмайды?
A) 0,038
B) 0,04
C) 0,042
D) 0,045
E) 0,028
298. Бүйректен тәулігіне қанша қан өтеді?
A) 1500 л
B) 1200 л
C) 1300 л
D) 1000 л
E) 1400л
299. Қандай заттар организм денесінде көп болған кезде сақтауға жиналып қалады?
А) ақуыздар
В) майлар
С) көмірсулар
D) минералды заттар
Е) дәрумендер
300. Бауырда гликогеннің қалыпты мөлшері?
A) 8 %
B) 4 %
C) 6 %
D) 10 %
E) 7%
////////////////////////////